သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

အႏၱရာယ္မကင္းတဲ့ သတင္းသမား


အႏၱရာယ္မကင္းတဲ့ သတင္းသမား
please wait

No media source currently available

0:00 0:05:28 0:00
တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

သတင္းသမားရဲ ႔ ပထမဦးဆံုးအလုပ္ဟာ သတင္းနဲ႔ဆိုင္တဲ့ အခ်က္အလက္ေတြကို ရွာေဖြဖို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္ေတာ့ ရထားတဲ့သတင္း အခ်က္အလက္ မွန္မမွန္္သိႏိုင္ဖို႔ အေထာက္အထား ရွာရပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ျမန္မာအပါအဝင္ ႏိုင္ငံျခားအခ်ဳိ ႔မွာေတာ့ ဒါဟာအႏၱရာယ္မကင္းတဲ့ အလုပ္လို ျဖစ္ေနပါတယ္။ ေထာင္ခ်ခံရတဲ့ ရိုက္တာသတင္းေထာက္ ကိုဝလံုးနဲ႔ ကိုေက်ာ္စိုးဦးတို႔ အမႈဟာ အထင္ရွာဆံုး ျဖစ္ပါတယ္။ သူတုိ႔ကို လႊတ္ေပးဖို႔ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာက ေတာင္းဆိုိၿပီး၊ ပူလစ္ဇာဆု ခ်ီးျမွင့္ေတာ့မွ လႊတ္ေပးလိုက္ပါတယ္။ ျမန္မာျပည္က သတင္းမီဒီယာအေျခအေနကို မီးေမာင္းထိုးျပလိုက္တဲ့သေဘာ ျဖစ္ပါတယ္။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ ေတြ႔ဆံုစဥ္ ကိုဝလံုးနဲ႔ကိုေက်ာ္စိုးဦးတို႔ အမႈကို တင္ျပခဲ့တယ္လို႔ အဲဒီတုန္းက ၿဗိတိသွ်ႏုိင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးျဖစ္တဲ့ Jeremy Hunt က ေျပာပါတယ္။ ဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံမွာ လိုအပ္တဲ့သတင္း လြတ္လပ္မႈအတြက္ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာက NLD အစိုးရကို ဝိုင္းဝန္းဖိအားေပးရတဲ့သေဘာပါ။ ဒါေပမဲ့ သူတုိ႔လို ႏုိင္ငံတကာ အကူအညီမရတဲ့ သတင္းသမား (၄၀) ေက်ာ္ ရိွတယ္လို႔ အသံအဖြဲ႔က ဆိုပါတယ္။ စစ္တပ္မႀကိဳက္တဲသတင္းကို ေဖာ္ျပရင္ အေရးယူခံရမယ္ဆိုတဲ့ သေဘာပါပဲ။ NLD အစိုးရလက္ထက္မွာ ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသား သံုးရာေက်ာ္ ရိွေနတာကိုလည္း ေထာက္ျပေနၾကပါတယ္။

အေမရိကန္အေျခစိုက္ Freedom House က ထုတ္တဲ့ ၂၀၁၉ လြတ္လပ္မႈအညႊန္းမွာေတာ့ ျမန္မာျပည္ကို အနည္းအက်ဥ္း လြတ္လပ္မႈရိွတဲ့ ႏိုင္ငံအျဖစ္ ေဖာ္ျပပါတယ္။ စာေပစီစစ္ေရးဌာနကို ဖ်က္သိမ္းလိုက္ေပမယ့္ လက္ရိွဥပေဒေတြကိုသံုးၿပီး အေရးယူေနတဲ့အတြက္ ျဖစ္ရပ္မွန္ကို သတင္းသမားေတြက လြတ္လပ္စြာ မေဖာ္ျပႏို္င္ဘဲ ျဖစ္ေနပါတယ္။ တကၠသိုလ္ေက်ာင္းေတြမွာ လြတ္လပ္မႈဆိုတာ မရိွသေလာက္ ျဖစ္ေနပါတယ္။ ပညာေရးစရိတ္ တိုးျမွင့္ဖို႔ ရတနာပံုတကၠသိုလ္မွာ ဆႏၵျပၾကတဲ့ ေက်ာင္းသား (၁၄) ဦး ေက်ာင္းထုတ္ခံရပါတယ္။ ခြင့္ျပဳခ်က္မရဘဲ၊ ဆႏၵျပရင္ ေထာင္ (၆) လအထိ က်သြားႏုိင္ပါတယ္။ ခြင့္ျပဳခ်က္ ေတာင္းစရာမလိုဘူးဆိုေပမယ့္ သက္ဆိုင္ရာအာဏာပိုင္ကို (၄၈) နာရီ ႀကိဳတင္အေၾကာင္းၾကားရတာဟာ ခြင့္ျပဳခ်က္ေတာင္းရတဲ့သေဘာ ျဖစ္ေနပါတယ္။ ရန္ကုန္ၿမိဳ ႔လယ္ ရပ္ကြက္ (၁၁) ခုမွာ ၂၀၁၇ ႏိုဝင္ဘာလကစၿပီး ဆႏၵျပခြင့္ ပိတ္ပင္ထားပါတယ္။ စစ္ဆန္႔က်င္ေရးဆႏၵျပသူ (၄၇) ဦး ထိန္းသိမ္းခံေနရပါတယ္။

ျပင္သစ္အေျခစိုက္ နယ္စည္းမျခား သတင္းေထာက္မ်ားအဖြဲ႔က ထုတ္ျပန္တဲ့ ၂၀၁၉ စာနယ္ဇင္း လြတ္လပ္မႈအညႊန္း Press Freedom Index မွာ ႏုိိင္ငံေပါင္း (၁၈၀) ရဲ ႔ သတင္းလြတ္လပ္မႈ အေျခအေနကို စီစစ္ထားပါတယ္။ သတင္းလြတ္လပ္မႈအရိွဆံုးက ေနာ္ေဝႏုိင္ငံျဖစ္ၿပီး၊ ဖင္လန္က ဒုတိယ၊ ဆီြဒင္က တတိယ ျဖစ္ပါတယ္။ အဂၤလန္က အဆင့္ (၃၃) မွာရိွၿပီး၊ အေမရိကန္ကအဆင့္ (၄၈) မွာ ေရာက္ေနတာမို႔ ဂါနာႏုိင္ငံ (၂၇) နဲ႔ ေတာင္အာဖရိကႏိုင္ငံ (၃၃) ေလာက္ေတာင္ သတင္းလြတ္လပ္မႈ မရိွတာကို ေဖာ္ျပေနပါတယ္။ ျမန္မာကေတာ့ အဆင့္ (၁၃၈) မွာ ေရာက္ေနလို႔ ျမန္မာထက္ညံ့တာ (၄၂) ႏိုင္ငံပဲ ရိွပါတယ္။ အာရွမွာ သတင္းလြတ္လပ္မႈ အဆိတ္သုဥ္းဆံုးက တရုတ္ (၁၇၇) နဲ႔ ေျမာက္ကိုရီးယား (၂၇၉) တို႔ ျဖစ္ပါတယ္။

ဆိုရွယ္မီဒီယာေခၚတဲ့ Facebook မွာ သတင္းတု Fake News သတင္းမွားေတြ တင္တာေၾကာင့္ မီဒီယာကို ယံုၾကည္မႈနည္းလာခ်ိန္မွာ အစိုးရေတြကလည္း သူတုိ႔အားနည္းခ်က္ကို ေဝဖန္လာမွာကို စိုးရိမ္တဲ့အတြက္ သတင္းေထာက္ေတြအား ဖိႏိွပ္ေနပံုကို BBC အၿငိမ္းစား ေဒၚတင္ထားေဆြက သူ႔ Facebook မွာ အက်ယ္တဝင့္ ေရးသားထားပါတယ္။ သတင္းယူရာမွာ အႏၱရာယ္အမ်ဳိးမ်ဳိး ရင္ဆိုင္ရပံုကို လန္ဒန္မွာ က်င္းပတဲ့ မီဒီယာဆုိင္ရာ ေဟာေျပာပြဲအေတာ္မ်ားမ်ားမွာ ေဆြးေႏြးၾကတယ္လို႔ ဆုိပါတယ္။ ေဆာ္ဒီအာေရဗ်နဲ႔ အီရန္လို႔ ႏုိင္ငံေတြမွာ အစိုးရ သတင္းသမားေတြကို ရန္သူလို သေဘာထားၿပီး တိုက္ခိုက္တာမ်ဳိးေတြ လုပ္လာပါတယ္။ အီရန္အစိုးရဟာ အီရန္သံုး ပါရွန္ဘာသာစကားနဲ႔ အသံလႊင့္ေနတဲ့ BBC အမႈထမ္းေတြကိုပါ ၿခိမ္းေျခာက္လာတဲ့အတြက္ လန္ဒန္မွာေတာင္ ရဲအေစာင့္အေရွာက္နဲ႔ ေနေနရတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

ျမန္မာအစိုးရဟာ ေဆာ္ဒီနဲ႔ အီရန္အစိုးရေတြေလာက္ မဆိုးဘူးလို႔ ေျပာႏို္င္ပါတယ္။ စာနယ္ဇင္း လြတ္လပ္မႈအညႊန္းမွာ အီရန္အဆင့္က (၁၇၀)၊ ေဆာ္ဒီက (၁၇၂) မွာ ရိွပါတယ္။ စာနယ္ဇင္းလြတ္လပ္မႈ အနည္းအက်ဥ္းရိွတဲ့ အာဆီယံ (၁၀) ႏုိင္ငံမွာ (၄) ႏုိင္ငံက ျမန္မာထက္သာၿပီး (၅) ႏုိင္ငံက ျမန္မာထက္ ညံ့ပါတယ္။ အဆင့္ (၁၂၃) ရတဲ့ မေလးရွားဟာ အာဆီယံမွာ ပထမျဖစ္ၿပီး၊ (၁၂၄) အဆင့္ရိွတဲ့ အင္ဒိုနီးရွားက ဒုတိယ ျဖစ္ပါတယ္။ ဖိလစ္ပို္င္ (၁၃၄) က တတိယ၊ ထိုင္း (၁၃၆) က စတုတၳ၊ ျမန္မာ (၁၃၈) က ပဥၥမတို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာေအာက္မွာ ကေမာၻဒီးယား (၁၄၃)၊ စကၤာပူ (၁၅၁)၊ ဘရူးႏိုင္ (၁၅၂)၊ လာအို (၁၇၁) နဲ႔ ဗိယက္နမ္ (၁၇၆) တို႔ ရိွေနၾကပါတယ္။

သတင္းလြတ္လပ္မႈအတြက္ ကမာၻ႔သတင္းစာအသင္း တည္ေထာင္ထားတာ (၇၁) ႏွစ္ ရိွေနပါၿပီ။ စာနယ္ဇင္း ႏွစ္ေသာင္းနီးပါးကို ကိုယ္စားျပဳတဲ့ အသင္းႀကီး ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအသင္းႀကီးထဲမွာ ကမာၻ႔အယ္ဒီတာဖိုရမ္ (Editor Forum) ဆိုတဲ့အဖြဲ႔ကို တည္ေထာင္တာ အႏွစ္ (၂၀) ရိွေနပါၿပီ။ လြန္ခဲ့တဲ့ ေမလကေတာ့ ဥေရာပအေျခစိုက္ ကမာၻ႔အယ္ဒီတာဖိုရမ္ရဲ ႔ အာရွဌာနခြဲကို စကၤာပူမွာ ဖြင့္လွစ္လိုက္ပါတယ္။ အာရွသတင္းဌာန (၁၅) ခု ပါဝင္ၿပီး စာနယ္ဇင္းအေရး ေဆာင္ရြက္ဖို႔ ရည္ရြယ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ကမာၻ႔အယ္ဒီတာဖိုရမ္ရဲ ႔ ႏွစ္စဥ္ေၾကးက ေဒၚလာ (၈၀၀) ေက်ာ္ ျဖစ္ပါတယ္။

XS
SM
MD
LG