သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ICC တည္ေထာင္တာ အႏွစ္ (၂၀) ျပည့္ၿပီ


FILE - The International Criminal Court, or ICC, is seen in The Hague, Netherlands, Nov. 7, 2019.

ဆယ္စုႏွစ္စုအတြင္း ေဝဖန္မႈေတြနဲ႔ အျငင္းပြါးမႈေတြ ႀကဳံခဲ့ရၿပီးတဲ့ေနာက္၊ ယူကရိန္းစစ္ပြဲရဲ႕ တြန္းအားနဲ႔အတူ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ရာဇဝတ္မႈခုံ႐ုံး (ICC) ဟာ အႏွစ္ (၂၀) ေျမာက္ေန႔ ကို ေသာၾကာေန႔က ဆင္ႏႊဲလိုက္ပါတယ္။

ေရာမပဋိညာဥ္လို႔ သိၾကတဲ့ စစ္ရာဇဝတ္မႈဆိုင္ရာ သေဘာတူညီခ်က္ကို ၁၉၉၈ မွာ လက္မွတ္ေရးထိုးခဲ့ၾကၿပီး၊ ဒါကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ဖို႔ ၂၀၀၂ ခုႏွစ္ ဇူလိုင္ (၁) ရက္ေန႔မွာ ICC ကို ထူေထာင္ခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ႏွစ္ေပါင္း (၂၀) အတြင္းမွာ (၅) မႈကိုပဲ စီရင္ခ်က္ခ်ႏိုင္ခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ အားလုံးဟာ အာဖရိကက သူပုန္ေခါင္းေဆာင္ေတြ ျဖစ္ၾကပါတယ္။

အဖြဲ႔ဝင္ႏိုင္ငံေတြက တရားမစြဲဆိုခ်င္လို႔ျဖစ္ေစ၊ တရားစြဲဆိုႏိုင္စြမ္း မရွိလို႔ျဖစ္ေစ၊ လူမ်ိဳးသုဥ္းသတ္ျဖတ္မႈ၊ လူသားမ်ိဳးႏြယ္အေပၚ က်ဴးလြတ္တဲ့ ရာဇဝတ္မႈနဲ႔ စစ္ရာဇဝတ္မႈနဲ႔ က်ဴးေက်ာ္မႈေတြအတြက္ အိုင္စီစီဟာ ေနာက္ဆုံးေျဖရွင္းစရာ ခုံ႐ုံး ျဖစ္ပါတယ္။

“ဒီကေန႔ တရားဥပေဒ စိုးမိုးေရးကို ဆက္လက္ကိုင္စြဲ မထားႏိုင္ေတာ့ဘူးဆိုရင္၊ မနက္ဖန္မွာ လူတိုင္းအတြက္ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ အလြန႔္အလြန္ကို နည္းသြားပါၿပီ” လို႔ အိုင္စီစီ ရဲ႕ ေရွ႕ေနခ်ဳပ္ Karim Khan က ဆိုပါတယ္။

ယူကရိန္း က်ဴးေက်ာ္စစ္ေၾကာင့္ အဲဒီ အခ်က္ကို ပိုလို႔အသိအမွတ္ျပဳလာၾကတယ္လို႔ Khan က ေျပာပါတယ္။

အခုထိေတာ့ လူသိမ်ားတဲ့ အစိုးရေခါင္းေဆာင္ေတြကို အိုင္စီစီ က အေရးမယူႏိုင္ေသးပါဘူး။ Ivory Coast သမၼတေဟာင္း Laurent Gbagbo မွာ အျပစ္မရွိေၾကာင္း အိုင္စီစီ က ေၾကညာခဲ့သလို၊ ကြန္ဂိုရဲ႕ ဒုတိယသမၼတေဟာင္း Jean-Pierre Bemba ကိုလည္း အယူခံရာမွာ တရားေသ လႊတ္ခဲ့ပါတယ္။ ကင္ညာသမၼတ Uhuru Kenyatta အေပၚ စြဲဆိုထားတာေတြကိုလည္း စြဲခ်က္မေျမာက္ေၾကာင္း ဆုံးျဖတ္ခဲ့ပါတယ္။

===Unicode ====

ဆယ်စုနှစ်စုအတွင်း ဝေဖန်မှုတွေနဲ့ အငြင်းပွါးမှုတွေ ကြုံခဲ့ရပြီးတဲ့နောက်၊ ယူကရိန်းစစ်ပွဲရဲ့ တွန်းအားနဲ့အတူ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ရာဇဝတ်မှုခုံရုံး (ICC) ဟာ အနှစ် (၂၀) မြောက်နေ့ ကို သောကြာနေ့က ဆင်နွှဲလိုက်ပါတယ်။

ရောမပဋိညာဉ်လို့ သိကြတဲ့ စစ်ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာ သဘောတူညီချက်ကို ၁၉၉၈ မှာ လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြပြီး၊ ဒါကို အကောင်အထည်ဖော်ဖို့ ၂၀၀၂ ခုနှစ် ဇူလိုင် (၁) ရက်နေ့မှာ ICC ကို ထူထောင်ခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ နှစ်ပေါင်း (၂၀) အတွင်းမှာ (၅) မှုကိုပဲ စီရင်ချက်ချနိုင်ခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ အားလုံးဟာ အာဖရိကက သူပုန်ခေါင်းဆောင်တွေ ဖြစ်ကြပါတယ်။

အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတွေက တရားမစွဲဆိုချင်လို့ဖြစ်စေ၊ တရားစွဲဆိုနိုင်စွမ်း မရှိလို့ဖြစ်စေ၊ လူမျိုးသုဉ်းသတ်ဖြတ်မှု၊ လူသားမျိုးနွယ်အပေါ် ကျူးလွတ်တဲ့ ရာဇဝတ်မှုနဲ့ စစ်ရာဇဝတ်မှုနဲ့ ကျူးကျော်မှုတွေအတွက် အိုင်စီစီဟာ နောက်ဆုံးဖြေရှင်းစရာ ခုံရုံး ဖြစ်ပါတယ်။

“ဒီကနေ့ တရားဥပဒေ စိုးမိုးရေးကို ဆက်လက်ကိုင်စွဲ မထားနိုင်တော့ဘူးဆိုရင်၊ မနက်ဖန်မှာ လူတိုင်းအတွက် မျှော်လင့်ချက် အလွန့်အလွန်ကို နည်းသွားပါပြီ” လို့ အိုင်စီစီ ရဲ့ ရှေ့နေချုပ် Karim Khan က ဆိုပါတယ်။

ယူကရိန်း ကျူးကျော်စစ်ကြောင့် အဲဒီ အချက်ကို ပိုလို့အသိအမှတ်ပြုလာကြတယ်လို့ Khan က ပြောပါတယ်။

အခုထိတော့ လူသိများတဲ့ အစိုးရခေါင်းဆောင်တွေကို အိုင်စီစီ က အရေးမယူနိုင်သေးပါဘူး။ Ivory Coast သမ္မတဟောင်း Laurent Gbagbo မှာ အပြစ်မရှိကြောင်း အိုင်စီစီ က ကြေညာခဲ့သလို၊ ကွန်ဂိုရဲ့ ဒုတိယသမ္မတဟောင်း Jean-Pierre Bemba ကိုလည်း အယူခံရာမှာ တရားသေ လွှတ်ခဲ့ပါတယ်။ ကင်ညာသမ္မတ Uhuru Kenyatta အပေါ် စွဲဆိုထားတာတွေကိုလည်း စွဲချက်မမြောက်ကြောင်း ဆုံးဖြတ်ခဲ့ပါတယ်။

XS
SM
MD
LG