သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

အစုိးရသစ္လက္ထက္ ျမန္မာ့စီးပြားေရး အေျပာင္းအလဲ


အစုိးရသစ္လက္ထက္ စီးပြားေရးျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြ ကတိျပဳထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဇူလုိင္ ၂၅၊ ၂၀၁၁-စီးပြားေရး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြ လုပ္မယ္လုိ႔ ကတိေပးထားတဲ့ အစုိးရသစ္က ဘာေတြလုပ္ေဆာင္ႏုိင္ခဲ့ပါၿပီလဲ?

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ စီးပြားေရး တုိးတက္ေအာင္ လုပ္သြားမယ္လုိ႔ ကတိေပးထားတဲ့ အစုိးရသစ္လက္ထက္၊ အေျပာင္းအလဲ တခ်ဳိ႔ကုိ ေတြ႔လာရပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း ယုိင္နဲ႔ေနတဲ့ တုိင္းျပည္စီးပြားေရးကုိ ျပန္လည္ အားေကာင္းလာေစမယ့္ အစီအမံေတြအျဖစ္ လုပ္စရာေတြကေတာ့ အေျမာက္အမ်ား ရွိေနတုန္းပဲလုိ႔ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းရွင္ေတြ၊ ကၽြမ္းက်င္သူေတြကေတာ့ ျမင္ေနၾကဆဲပါ။ အစုိးရသစ္အျဖစ္ ၄ လနီးပါး ရွိလာတဲ့ အခ်ိန္မွာ စီးပြားေရး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြ ဘာေတြလုပ္ခဲ့ၿပီးၿပီလဲ? စိမ္ေခၚမႈေတြအျဖစ္ ဘာေတြက်န္ေနေသးသလဲ? ဆုိတာေတြကုိေတာ့ ဒီတပတ္ရဲ႔ စီးပြားေရးက႑မွာ ကုိေအာင္လြင္ဦး က သုံးသပ္တင္ျပေပးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာအစုိးရသစ္ လက္ထက္ စီးပြားေရး စီမံခန္႔ခဲြမႈေတြမွာ အေျပာင္းအလဲေတြ လုပ္လာတဲ့အထဲက ေနာက္ဆုံးအျဖစ္နဲ႔ကေတာ့ ျပည္ပကုန္ပစၥည္း တင္ပုိ႔မႈေတြအေပၚ အခြန္အတုပ္ ေကာက္ခံေနတာေတြကုိ ေလွ်ာ့ေပါ့ေပးလုိက္တာ ေတြ႔ရပါတယ္။ လုပ္ငန္းရွင္ေတြ အေနနဲ႔ ႏုိင္ငံျခားေငြနဲ႔ ေရာင္းခ်တဲ့အေပၚမွာ အရင္တုန္းက ၁၀% ေပးေဆာင္ေနရတာကုိ အခုအခါ ၇% သာ ေပးေဆာင္ဖုိ႔ ေလွ်ာ့ခ်ေပးလုိက္တာပါ။

ဇူလုိင္လဆန္းမွာ စတင္လုိက္တဲ့ အေျပာင္းအလဲဟာဆုိရင္ ျပည္ပပုိ႔ကုန္ လုပ္ငန္းေတြ က်ဆင္းေနတာကုိ အေထာက္အပ့ံျဖစ္ေစဖုိ႔ ရည္ရြယ္ထားပုံရေပမဲ့လည္း အခုအထိကေတာ့ မွန္းသေလာက္ တြက္ေခ်ေတာ့ မကုိက္လွဘူးလုိ႔ စီးပြားေရးပညာရွင္ တဦးျဖစ္္သူ ဦးခင္ေမာင္ညိဳ (ေဘာဂေဗဒ) က ေျပာပါတယ္။
“ႏုိင္ငံျခားပုိ႔ကုန္ေတြအေပၚ ေကာက္ခံတဲ့ အခြန္က ဘယ္တုန္းကမွ ၁၀% ကေန မဆင္းခဲ့ဘူးေပါ့ေလ။ အခုကေတာ့ ၇% ျဖစ္သြားတယ္ေပါ့။ ဒါကေတာ့ အျမင္သာဆုံး၊ အထင္ရွားဆုံးေပါ့။ တကယ္တမ္းကေတာ့ ဒီအခြန္က လုံး၀ရွိဖုိ႔ေတာ့ မေကာင္းပါဘူး။ လုံး၀မေလွ်ာ့တာထက္ စာရင္ေတာ့ အတုိင္းအတာတခုအထိေတာ့ အက်ဳိးရွိမွာေပါ့။ ဒါေပမဲ့ အခုဒီၾကားထဲမွာ ေတြ႔ေနရတာေတာ့ သိပ္ၿပီးေတာ့ မထူးျခားဘူး။ နည္းနည္းပဲ သက္သာတယ္လုိ႔ ေျပာတာေတြပဲ ၾကားရပါတယ္။”

အစုိးရသစ္ရဲ႔ အႀကီးအကဲအျဖစ္ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ မတ္လကုန္မွာ က်မ္းသစၥာ က်ိန္ဆုိတုန္းက စီးပြားေရး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြကုိ လုပ္ေဆာင္သြားမယ့္အေၾကာင္း အာမခံေျပာဆုိခဲ့အၿပီး မေရွးမေႏွာင္းမွာေတာ့ ကၽြမ္းက်င္သူေတြ ပါ၀င္တဲ့ သမၼတရဲ႔ စီးပြားေရး အႀကံေပးအဖဲြ႔ကုိ ဖဲြ႔စည္းခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလိုပဲ တခ်ိန္က စစ္ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေတြက ဦးေဆာင္ ထိန္းခ်ဳပ္ထားၿပီး ၾသဇာႀကီးမားလွတဲ့ ကုန္သြယ္ေရး မူ၀ါဒေကာင္စီကုိ ဖ်က္သိမ္းလုိက္တာလုိ အေျပာင္းအလဲေတြေၾကာင့္ စီးပြားေရးမွာ လြတ္လပ္ခြင့္ေတြ ပုိရလာေလမလား လုပ္ငန္းရွင္ေတြၾကား ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ေတြလည္း ႀကီးထြားလာခဲ့တာပါ။ အခုေနာက္ဆုံး ျပည္ပပုိ႔ကုန္ေတြအေပၚ သတ္မွတ္ထားတဲ့ အခြန္ေတြကုိ ေလွ်ာ့ေပါ့ ေပးလုိက္တာအျပင္၊ လက္ရွိ အခြန္စည္းက်ပ္ ေကာက္ခံေနတဲ့ ကုန္စည္ေတြထဲက ၈၀% ကုိလည္း ေရွ႔ႏွစ္ထဲ ေနာက္ဆုံးထား ကင္းလြတ္ခြင့္ ေပးသြားဖုိ႔ စီစဥ္ေနတယ္လုိ႔လည္း စီးပြားေရး အသုိင္းအ၀န္းက ေျပာပါတယ္။

ဒါေပမဲ့လည္း ကုန္ထုတ္လုပ္ငန္းေတြအတြက္ စားရိတ္စားခ ႀကီးမားေစတဲ့ အခြန္အတုပ္ ေကာက္ခံမႈေတြ ေလွ်ာ့ေပါ့႐ုံသာမက၊ လြတ္လပ္တဲ့ ကုန္သြယ္မႈေတြ လုပ္ကုိင္ခြင့္ရဖုိ႔လည္း လုိမယ္လုိ႔ ရန္ကုန္ၿမိဳ႔က စီးပြားေရး အကဲခတ္တဦးျဖစ္တဲ့ ဆရာစိန္ က ျမင္ပါတယ္။

“လြန္ခဲ့တဲ့ တႏွစ္ေက်ာ္ေလာက္ကဆုိရင္ ၾကက္သြန္နီဟာ ျမန္မာျပည္မွာ ၁ ပိႆကုိ ၅၀-၁၀၀ က်ပ္ပဲ ရွိတယ္။ ဒါေတြကုိ ပုိ႔ခြင့္မရေတာ့ နစ္နာတာေပါ့။ ကုန္သြယ္မႈ ေပၚလစီမွာ လယ္ယာကုိင္းကၽြန္းနဲ႔ ဥယ်ဥ္ၿခံေျမထြက္ ပစၥည္းကုိ အခ်ိန္မေရြး တင္ပုိ႔ခြင့္ ရွိကုိရွိေနရမယ္။ အခ်ိန္မေရြး လုိအပ္ရင္ တင္သြင္းခြင့္လည္း ရွိရမယ္။ ဒါမ်ဳိးေပါ့ဗ်ာ။ အခု စားအုန္းဆီေတြ တင္သြင္းခြင့္ ေပးလုိက္တယ္ဆုိေတာ့ စားအုန္းဆီေစ်းက ၁,၈၀၀ က်ပ္ေလာက္ကုိ က်သြားတာေပါ့။ ဟုိတုန္းက ၂,၈၀၀ ေလာက္ကေနဆုိေတာ့ ေတာ္ေတာ္ပဲ ျပည္သူလူထုကုိ သက္သာသြားေစတာေပါ့ေနာ္။
သုိ႔ေသာ္ ကုန္သြယ္မႈအေနနဲ႔ လုိတာေတြကုိ ေျပာပါဆုိရင္ ဆုိၾကပါစုိ႔ အခုႏုိင္ငံျခားမွာ သိန္း ၂၀ ေလာက္တန္တဲ့ကားက ျမန္မာျပည္မွာ သိန္း ၃၀၀-၄၀၀ ျဖစ္ေနတယ္။ အဲဒီေတာ့ ဒါဟာ အခြန္လည္းမရ၊ ျပည္သူလူထုလည္း ေစ်းႀကီး၊ ဒါဟာလည္း ဘယ္ေတာ့ ပုံမွန္ျပန္ျဖစ္မလဲ၊ ဒါမ်ဳိးေပါ့ဗ်ာ။ ေနာက္တခုက ဘဏ္လုပ္ငန္းေတြက က်ေနာ္တုိ႔ဆီမွာ အင္မတန္မွ ေႏွးေကြးၿပီး၊ ႏုိင္ငံတကာ စံမက်ပါဘူး။ အခုခင္ဗ်ား ျမန္မာဘဏ္ထဲ လာၾကည့္လုိက္ရင္ ယူ႐ုိေငြနဲ႔ ေဒၚလာေျပာင္းတယ္ဆုိရင္ ၂% အျမတ္ယူတာ။ ႏုိင္ငံတကာမွာ ၂% ကြာတာ ဘယ္မွမရွိဘူး။”

ျပည္ပပုိ႔ကုန္အေပၚ အခြန္ေလွ်ာ့ခ်ေပးလုိက္တာဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ အေမရိကန္ ေဒၚလာေငြ တန္ဘုိးက်ဆင္းရာက ပုိ႔ကုန္လုပ္ငန္းေတြ ထိခုိက္နစ္နာမႈေတြ ႀကံဳေနရတဲ့ ျပႆနာကုိ ေလ်ာ့ပါးေစေအာင္ ရည္ရြယ္တဲ့ အစီအစဥ္ တခုအျဖစ္နဲ႔လည္း အမ်ားက ျမင္ေနၾကတာပါ။ မူလက ေစ်းကြက္ထဲမွာ အေမရိကန္ ၁ ေဒၚလာကုိ၊ ျမန္မာက်ပ္ေငြ ၉၀၀ ေလာက္နဲ႔ လဲလွယ္ေနရာက ဇြန္လဆန္းကစလုိ႔ က်ပ္ ၇၅၀ ေလာက္အထိ ထုိးက်လာတာမုိ႔ စုိက္ပ်ဳိးေရးနဲ႔ ေရထြက္ပစၥည္းေတြလုိ ျပည္ပတင္ပုိ႔ေနတဲ့ လုပ္ငန္းေတြမွာ သိသိသာသာ က်ဆင္းသြားတယ္လုိ႔ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းရွင္ေတြက ေျပာပါတယ္။ ေဒၚလာနဲ႔ ျမန္မာက်ပ္ေငြ လဲလွယ္ႏႈန္းဟာ တရား၀င္အားျဖင့္ ၆ က်ပ္ေက်ာ္သာ သတ္မွတ္ထားေပမဲ့ ျပင္ပမွာ လက္ေတြ႔ ေရာင္း၀ယ္ရာမွာေတာ့ ကုန္ပစၥည္း တန္ဘုိးေတြအေပၚ အဓိကအားျဖင့္ အေျခခံထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း ဒီသတ္မွတ္ခ်က္ကုိ အစုိးရသစ္ လက္ထက္မွာ ေျပာင္းလဲဖုိ႔ စဥ္းစားေနတယ္ဆုိတဲ့ သတင္းေတြဟာ အထူးသျဖင့္ ေဒၚလာေငြေစ်း က်ဆင္းမႈနဲ႔အတူ ႀကီးထြားလာခဲ့တာပါ။

စီးပြားေရး ပညာရွင္ ဦးခင္ေမာင္ညိဳ (ေဘာဂေဗဒ) ကေတာ့ အစုိးရသစ္က ဒီလုိ ေငြေၾကးဆုိင္ရာ မူ၀ါဒေတြသာမက တျခား စီးပြားေရးအတြက္ အေထာက္အကူ ျဖစ္ေစမယ့္ အေျပာင္းအလဲေတြ ထြက္ေပၚလာဖုိ႔ ျပင္စရာေတြ အေျမာက္အမ်ား ရွိေနတုန္းပဲလုိ႔ ေျပာပါတယ္။
“၆ က်ပ္ခဲြျဖစ္ေနတဲ့ဟာက လက္ေတြ႔မဆန္တာ ၾကာပါၿပီ။ အဲဒါေျပာင္းဖုိ႔ကလည္း က်ေနာ္နားလည္တာေတာ့ ဆႏၵရွိတယ္၊ သေဘာလည္းတူတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဘယ္ႏႈန္းကုိ ေျပာင္းမလဲဆုိတာက၊ အခုေတာ့ လြယ္လြယ္ေတာ့ ေျပာေနတာေပါ့၊ ဒါေပမဲ့ ဒီေလာက္ေတာ့ မလြယ္ပါဘူး။ တကယ္တမ္း ဘယ္ေလာက္ျဖစ္ဖုိ႔ ေကာင္းသလဲ ဆုိတာကေတာ့ ႏုိင္ငံတကာ ေငြေၾကး ရန္ပုံေငြ အဖဲြ႔တုိ႔လုိ အဖဲြ႔အစည္းေတြရဲ႔ နည္းပညာ အကူအညီယူၿပီး ေသခ်ာတြက္ခ်က္မွရမယ္။ ေငြဖလွယ္ႏႈန္းကုိ တခုတည္းျဖစ္ေအာင္ ေျပာင္းသင့္တယ္ ဆုိတာက လက္ခံထားတဲ့ အဆင့္ရွိတယ္။ ေရတုိေရာ ေရရွည္ေရာ လုပ္စရာေတြက အမ်ားႀကီးပဲ။ အခုေလာေလာဆယ္ကေတာ့ က်ေနာ္နားလည္သေလာက္ဆုိရင္ လုပ္ငန္းရွင္ေတြေရာ၊ ပညာရွင္ေတြေရာ ေတြ႔ၿပီးေတာ့ ေမးျမန္းတယ္၊ အႀကံဥာဏ္ယူတယ္။ ပုိ႔ကုန္ခြန္ ခ်ေပးလုိက္တာကလည္း ဒါရဲ႔ ရလဒ္တခုလုိ႔သိရတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ ေမွ်ာ္လင့္တာကေတာ့ ႏုိင္ငံအဆင့္ စီးပြားေရး မူ၀ါဒေတြ ခ်မွတ္ၿပီး၊ စီမံခန္႔ခဲြမႈေတြ လုပ္ဖုိ႔ေပါ့။ အခုတခ်ဳိ႔တေလေတာ့ ျမင္ေနရပါၿပီ။ ဥပမာ ေငြေဖာင္းပြမႈ ထိန္းမယ္ဆုိတဲ့ ဟာမ်ဳိးေတြေတာ့ စေတြ႔ေနရပါၿပီ။”

စီးပြားေရး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈ အစီအစဥ္ေတြရဲ႔ တစိတ္တပုိင္းအျဖစ္ ႏုိင္ငံပုိင္လုပ္ငန္းေတြကုိ ပုဂၢလိကလက္ လႊဲေျပာင္းမႈေတြလည္း ေတြ႔ျမင္ေနရတာျဖစ္ၿပီး၊ ဇူလုိင္လလယ္မွာဆုိရင္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႔မွာ ေစ်းခ်ဳိခ်ဳိနဲ႔ ေျပးဆဲြေနတဲ့ ၿမိဳ႔ပတ္ရထားေတြကုိ ျပည္သူပုိင္ အျဖစ္ကေန ေျပာင္းလဲဖုိ႔ ေၾကညာခဲ့တာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလုိ အေျပာင္းအလဲတခ်ဳိ႔ကုိ ျမင္ေတြ႔လာေနရၿပီလုိ႔ ဆုိႏုိင္ေပမဲ့၊ ကမာၻနဲ႔အ၀န္း ကုန္ေစ်းႏႈန္း ႀကီးျမင့္မႈေတြရဲ႔ ႐ုိက္ခတ္မႈေတြ၊ ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈ ျပႆနာေတြဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံ စီးပြားေရးအတြက္ စိမ္ေခၚမႈေတြ ျဖစ္မယ္လုိ႔ ႏုိင္ငံတကာနဲ႔ ေဒသတြင္းက စီးပြားေရးခန္႔မွန္းခ်က္ေတြက ေဖာ္ျပေနၾကတာပါ။ နာမည္ေက်ာ္ the Economist မဂၢဇင္းရဲ႔ စီးပြားေရး ဆန္းစစ္အကဲျဖတ္အဖဲြ႔ျဖစ္တဲ့ Economist Intelligence Unit ကေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ အစုိးရသစ္တက္လာေပမ့ဲ စီမံခန္႔ခဲြမႈေတြမွာ အားနည္းတယ္လုိ႔ ေ၀ဖန္ခံရတဲ့ စစ္ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေဟာင္းေတြသာ အမ်ားစု ျဖစ္ၾကတာမုိ႔ အရည္အေသြးရွိတဲ့ မူ၀ါဒေရးရာ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ေတြ ခ်မွတ္ႏုိင္ဖုိ႔ အလားအလာေတြကေတာ့ သိပ္မရွိလွဘူးလုိ႔ ခန္႔မွန္းထားတာ ျဖစ္တဲ့အေၾကာင္း တင္ျပရင္းနဲ႔ ဒီသီတင္းပတ္ရဲ႔ စီးပြားေရး က႑ကုိ ရပ္နားပါရေစ။

XS
SM
MD
LG