သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ပၪၥမအႀကိမ္ စစ္တပ္အာဏာသိမ္းမႈကို ဆန္႔က်င္ႀကစို႔

  • ျပည္တြင္ဂ်ာနယ္ အယ္ဒီတာတဦး

ႏိုင္ငံတႏိုင္ငံ တုိင္းျပည္တျပည္သည္ လူသားျဖစ္စဥ္မႈသမိုင္းသေဘာအရ သမိုင္းေရြ ႔လ်ားျဖစ္တည္မႈ တပတ္ျပည့္တိုင္း တဆင့္ျမင့္တုိးျမင့္ေနရၿမဲျဖစ္သည္။ တဆင့္တိုးျမင့္ျခင္း တိုးျမင့္ျခင္းမရွိဘဲ မူလဒုံရင္းအေျခအေနကုိ ျပန္ဆိုက္ေရာက္ေနရင္ လူသားသည္ ဟုိေရွ ႔အတည္ေစာ ဂူေအာင္းလူသားဘဝမွ ေခတ္သစ္လူ႔အဖြဲ႔အစည္းသို႔ ေရြ ႔လ်ားကြ်တ္လြတ္တုိးတက္မည္မဟုတ္။ တဆင့္တိုးတက္ျခင္း မရွိဘဲ ေရြ ႔လ်ားမႈတပတ္လည္လာသည့္ ႏိုင္ငံတႏိုင္ငံ၏ သမိုင္းျဖစ္စဥ္ကုိ ထပ္တူက်ျခင္းမွ အနက္နဲ႔အတူ ထပ္တူအတည္ျပဳႏိုင္မည္ဟု ယူဆပါသည္။ သမုိင္းထပ္တူက်ျခင္းသည္ အေကာင္းမဟုတ္ အဆိုးျဖစ္သည္။

က်ေနာ္တုိ႔ ႏိုင္ငံသည္ လြတ္လပ္ေရးရၿပီးေနာက္ပိုင္းတြင္ ၁၉၅၈ မွသည္ ၁၉၉၀ ခုႏွစ္အထိ စစ္တပ္အာဏာသိမ္းမႈ အဆိုးသံသယလည္ေသာ သမိုင္းထပ္တူက်မႈ (၄) ႀကိမ္ ရွိခဲ့ပါသည္။

၁၉၅၈ ခုႏွစ္ ပထမအႀကိမ္ စစ္တပ္အာဏာသိမ္းမႈသည္ ႏိုင္ငံေရးအၾကပ္အတည္းေၾကာင့္ သမာသမတ္က်လိမ့္မည္ဟု ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္နဲ႔ ၄၇ အေျခခံဥပေဒနဲ႔အညီ တရားဝင္အာဏာ လႊဲေျပာင္းေပးခဲ့သည္ကို အခြင့္ေကာင္းယူခဲ့ၿပီးေနာက္ (၂) ႏွစ္ၾကာသည္တုိင္ ပဏမာနဲ႔ ပထမဦးဆုံး ဝတ္စံုျပည့္ ေလ့က်င့္ေသာ အာဏာသိမ္းမႈ ျဖစ္သည္။

၁၉၆၂ ခုႏွစ္ ဒုတိယအႀကိမ္ အာဏာသိမ္းမႈသည္ သူ႔လူ အေရးႏွိမ့္သျဖင့္ မဆီမဆိုင္ တစိတ္ကိုတအိတ္လုပ္ အေၾကာင္းျပ အာဏာသိမ္းခဲ့ေသာ အာဏာသိမ္းမႈျဖစ္သည္။

၁၉၈၈ ခုႏွစ္ တတိယအႀကိမ္ အာဏာသိမ္းမႈသည္ ျပည္သူတရပ္လံုးပါဝင္သည့္ ဒီမုိကေရစီအေရးေတာ္ပံုႀကီးမွ ရဟန္းရွင္ျပည္သူေက်ာင္းသား ၃၀၀၀ ေလာက္ကို သတ္ျဖတ္သိမ္းပိုက္ခဲ့ေသာ အာဏာသိမ္းမႈျဖစ္သည္။

၁၉၉၀ ခုႏွစ္ စတုတၳအႀကိမ္ စစ္တပ္အာဏာသိမ္းမႈသည္ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ သူ႔လူအရႈံးႀကီးရႈံးသျဖင့္ ေရြးေကာက္ခံပါတီကို အေၾကာင္းအမ်ဳိးမ်ဳိးျပဳ၊ လႊတ္ေတာ္မေခၚ၊ အာဏာမအပ္၊ ႏိုင္ငံေရးလည္မ်ဳိညစ္ထားခဲ့ေသာ အာဏာသိမ္းမႈျဖစ္သည္။

အထက္ပါ အာဏာသိမ္းမႈမ်ားသည္ ႏွစ္ကာလအပိုင္းအျခား မတူေသာလည္း လြတ္လပ္ေရးရၿပီး (၁၀) ႏွစ္ကာလအတြင္း ႏွစ္ေပါင္း (၆၀) အတြင္း မဆီမဆိုင္ အာဏာရူးခဲ့ေသာ စစ္အုပ္စုေၾကာင့္ သမိုင္းထပ္တူက်ခဲ့သည့္ အျဖစ္ဆိုးမ်ားဟု ဆိုရမယ္။

ယခု စစ္အစိုးရ ေၾကညာေမာင္းခတ္ထားေသာ ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲသည္ ပဥၥမေျမာက္ သမိုင္းထပ္တူက်ေသာ အာဏာသိမ္းမႈရလဒ္ဆီသို႔ ဦးတည္ေနသည္မွာ ေျမႀကီးလက္ခတ္မလြဲေပ။ ၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္ဥပေဒအရ ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပမွာျဖစ္သည္။ ၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပံုသည္ စစ္အုပ္စု၊ စစ္အစိုးရက ဒီမုိကေရစီအတု အေရခြံကို ေျပာင္းၿခံဳႏိုင္ေအာင္ ဖန္တီေပးထားသည္။ သမၼတအႂကြင္းမဲ့ အာဏာကို စစ္ဗိုလ္ သို႔မဟုတ္ စစ္ဗိုလ္လက္ထဲေရာက္ေအာင္ ေရးဆြဲထားသည္။

၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပံု၏ ထူးျခားခ်က္သည္ မဲအႏိုင္ရရွိမည့္ အရပ္သားပါတီသက္သက္ ႏိုင္ငံေတာ္အာဏာ မရယူႏိုင္ေအာင္ ေရးဆြဲထားျခင္းျဖစ္သည္။ ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲ၏ရလဒ္ကို ယခုအထဲက ခေလးကအစ ႀကိဳေျပာလို႔ရေနသည္။ ေျပာလည္းေျပာေနၾကသည္မွာ ေနရာအႏွံျဖစ္သည္။ စစ္အုပ္စု စစ္အစိုးရ၏ အခင္းအက်င္းအရ စစ္အုပ္စုနဲ႔ သူလက္ေဝခံ အလိုေတာ္ရိေတြသာ အႏိုင္ရေတာ့သည္မွာ လယ္ျပင္မွာ ဆင္သြားသလို ရွင္းေနသည္။

ဤသည္မွာ အျခားမဲ့မဟုတ္ က်ေနာ္တို႔ တိုင္းျပည္နဲ႔ျပည္သူအတြက္ စစ္အုပ္စု၊ စစ္အစိုးရ၊ စစ္အာဏာရွင္မ်ားက အဓမၼ ဖန္တီးေသာ ပဥၥမေျမာက္ သမိုင္းထပ္တူက်သည့္ စစ္တပ္အာဏာသိမ္း လုပ္ရပ္တမ်ဳိးပင္ျဖစ္သည္။

XS
SM
MD
LG