သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ေနာက္ဆုံးရသတင္း

အီဂ်စ္ႏိုင္ငံမွာ ဒီမိုကေရစီေတာင္းဆိုတဲ႔ လူထုအံုၾကြမႈ ျဖစ္ပြါးခဲ႔တာ ၇ ႏွစ္ၾကာျမင့္ခဲ႔ၿပီျဖစ္ေပမဲ႔ ဒီမိုကေရစီေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ေတာ႔ အလွမ္းေ၀းေနဆဲျဖစ္ပါတယ္။ လာမယ္႔မတ္လမွာ ေရြးေကာက္ပြဲက်င္းပဖို႔ ႐ွိေပမယ္႔လဲ သမၼတ Sisi ရဲ႕ျပိဳင္ဘက္ ၆ ေယာက္တို႔ ေနာက္ဆုတ္သြားၿပီးတဲ႔ေနာက္ ဒီေရြးေကာက္ပြဲကို သပိတ္ေမွာက္ဖို႔ အတိုက္အခံေတြက ေဆာ္ၾသေနၾကပါတယ္။ VOA သတင္းေထာက္ Mohamed Elshinnawi ရဲ႕သတင္းလႊာကို အေျခခံၿပီး ဦးေက်ာ္ဇံသာက ေျပာျပပါမယ္။

လြန္ခဲ့ေသာ ၇ ႏွစ္က ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာေတာ့ အီဂ်စ္ျပည္သူေတြ သမၼတ Hosni Mubarak ကို လမ္းေပၚထြက္ ဆႏၵျပၿပီးၾကတဲ့ေနာက္ ပထမဆံုး ဒီမိုကေရစီ အရပ္သားအစိုးရ တက္လာခ်ိန္ကစလို႔ ႏုိင္ငံေရးအေျပာင္းအလဲကို ေမွ်ာ္လင့္ခဲ့ၾကတာပါ ဒါေပမဲ့ ဒီႏွစ္က်င္းပဖို႔ရွိတဲ့ အေထြေထြေရြးေကာက္ပြဲကို ဝင္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္မယ့္ တသီးပုဂၢလေတြ ႏႈတ္ထြက္သြားၾကပါတယ္။ လက္ရွိသမၼတ Abdel Fattah el- Sissi က ေရြးေကာက္ပြဲကို သပိတ္ေမွာက္မယ့္ အတုိက္အခံေတြရဲ႕ အစီအစဥ္ကို လံုးဝ သည္းညည္းခံလိမ့္မယ္မဟုတ္ဘူးလို႔ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ သတိေပးလုိက္ပါတယ္။

ဗိုလ္ခ်ဳပ္ၾကီး el- Sissi ဟာ ေရြးေကာက္ခံသမၼတ Mohamed Morsi ကို ျဖဳတ္ခ် အာဏာသိမ္းၿပီး ၂၀၁၄မွာေရြးေကာက္ပြဲႏိုင္တဲ့ သမၼတျဖစ္လာခဲ့ပါတယ္။ အဲ့ဒီ့အခ်ိန္ကစၿပီး လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြ မီဒီယာဖိႏွိပ္ခ်ဳပ္ခ်ယ္မႈေတြ ပိုမ်ားျပားလာခဲ့ၿပီး ဒီမိုကေရစီေမွ်ာ္လင့္ခ်က္လည္း ေမွးမွီန္သြားခဲ့ပါတယ္။

Shadi Hamid ဟာ Washington Brookings Institution က သုေတသီ တဦးျဖစ္ပါတယ္။

"ႏိုင္ငံေရးအခင္းအက်င္းကို လက္႐ွိအစိုးရက ပိတ္ပင္ထားသမွ်ေတာ႔ လက္႐ွိ ပိုေနၿမဲ က်ားေနၿမဲ အေျခအေနပဲ ဆက္လက္တည္႐ွိေနပါလိမ္႔အံုးမယ္။ လူမ်ားသူကိုကိုယ္စားျပဳတယ္ဆိုတဲ မ်က္ႏွာဖံုးဟာလဲ မ်က္ႏွာဖံုးမွ်သာ ျဖစ္ေနအံုးမွာပါ။"

ဒီသီတင္းပတ္အတြင္း လာမယ့္ မတ္လ ၂၆-၂၈ မွာက်င္းပမယ့္ အေထြေထြေရြးေကာက္ပြဲ ကို သပိတ္ေမွာက္ဖို႔ အတုိက္အခံအုပ္စုအမ်ားအျပားက ေဆာ္ၾသေနၾကပါတယ္။ ယွဥ္ၿပိဳင္မယ္ဆိုတဲ့သူ ေျခာက္ေယာက္လည္းပဲ ႏႈတ္ထြက္သြားခဲ့ၾကပါၿပီ Sissi နဲ႔ယွဥ္ၿပိဳင္ဖို႔ တဦးတည္းက်န္ရစ္သူကေတာ့ တခ်ိန္က သူ႔ကိုေထာက္ခံခဲ့တဲ့ Ghad ပါတီေခါင္းေဆာင္ Mousa Mustapha Mousa ျဖစ္ပါတယ္။

သမၼတSissi က သူဟာ စစ္မွန္တဲ့ေရြးေကာက္ပြဲကိုလိုခ်င္တယ္လို႔ ေျပာေနေပမဲ့ သူမ်ားနဲ႔ယွဥ္ၿပိဳင္ရမွာကို မလိုလားဘူးလို႔ ဝါရွင္တန္အေျခစိုက္ အေရွ႕အလယ္ပိုင္း ဒီမုိကေရစီ စီမံကိန္းသုေတသန ညႊန္ၾကားေရးမွဴးAmy Hawthorne က ဆိုပါတယ္။

"၀င္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္မယ့္သူ အမ်ားအျပားက စစ္တပ္ကလာတယ္ထားအံုးေတာ႔ Sissiအေနအထားကို ပိုမို ၿခိမ္းေၿခာက္ သလိုေတာင္ ျဖစ္လာႏိုင္တဲ႔အတြက္ အီဂ်စ္အာဏာပိုင္ေတြက နည္းမ်ိဳးစံုသံုးၿပီး ဒီလူေတြကို မေရမရာတဲ႔အေၾကာင္းျပခ်က္ေတြနဲ႔ တားဆီးမယ္၊ သူတို႔အေပၚ ေထာက္ခံသူေတြကိုလဲ ၿခိမ္းေၿခာက္ဖိအားေပးၿပီး ၀င္ၿမိဳင္မယ့္သူေတြႏႈတ္ထြက္သြားေအာင္ လုပ္မွာပါပဲ။"

ဒါေပမဲ့ သူ႔အေနနဲ႔ အတုိက္အခံေတြကို ႏွိမ္ႏွင္းေနစရာေတာင္ မလိုပါဘူး။ တကယ္တမ္းသူနဲ႔ယွဥ္ၿပိဳင္မယ့္Mousa ဆိုတာဟာ မွ်တတဲ့ေရြးေကာက္ပြဲ ျဖစ္တယ္ဆိုရံုေလာက္ ျပသဖို႔ ေရြးေကာက္ပြဲဝင္တာျဖစ္တယ္လို႔ သံုးသပ္သူေတြက ဆိုၾကပါတယ္။

တခါ Sissi ဟာ တရားစီရင္ေရးအပါအဝင္ တရားရံုးတခုလံုးကိုလည္း ခ်ဳပ္ကိုင္ ထားၿပီးျဖစ္ပါတယ္။ သူ႔ရဲ႕ပါလီမန္ကလည္း လြတ္လပ္စြာေဖာ္ထုတ္ေျပာဆိုခြင့္နဲ႔ အရပ္သားအဖြဲ႔အစည္းေတြကို ဒဏ္ခတ္မယ့္ဥပေဒေတြကို ျပဌာန္းေပးၿပီးျဖစ္ပါတယ္။

ဒီလိုအေျခအေနမ်ိဳးမွာ ဒီမိုကေရစီဆိုတာ မျဖစ္ႏုိင္ဘူးလို႔ အေမရိကန္ Long Island တကၠသိုလ္ ႏုိင္ငံေရးသိပၸံ တြဲဖက္ပါေမာကၡDalia Fahmyက ေျပာပါတယ္။

"ျပည္တြင္းမွာ ႏိုင္ငံေရးပြင့္လင္းမႈ႐ွိဖိုလိုအပ္ပါတယ္။ အစိုးရနဲ႔သေဘာကြဲသူေတြ ႏိုင္ငံေရးပါတီကလူေတြ စု႐ံုးႏိုင္ခြင့္႐ွိရပါလိမ္႔မယ္။ ႏိုင္ငံေရးယွဥ္ၿပိဳင္ခြင့္ေပးရမယ္။ ဒါေတြထက္ပိုအေရးႀကီးတာက လြတ္လပ္ၿပီးမွန္ကန္တက္ၾကြတဲ႔ မီဒီယာေတြ႐ွီေနဖို႔လိုအပ္ပါတယ္။"

အဲ့ ဒီျပသနာရဲ႕ ေနာက္အစိတ္အပိုင္းတခုကေတာ့ ေဒသတြင္းနဲ႔ အေနာက္ႏုိင္ငံ အစိုးရေတြက Sissiအေပၚ သည္းညည္းခံေနၾကျခင္းျဖစ္တယ္လို႔Dalia Fahmyက ဆက္ေျပာပါတယ္။

"ႏိုင္ငံတကာကလဲ ဖိႏွိပ္ခ်ဳပ္ခ်ယ္တဲ႔အစိုးရကို ထိထိေရာက္ေရာက္ ဖိအားေပးဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ လူထုကိုတဖက္ကေျမွာက္ေပးလိုက္ အျခားတဖက္မွာ အစိုးရကိုေနာက္တမ်ိဳးေျပာလိုက္ လုပ္ေနလို႔မရပါဘူး။"

လက္ရွိအေမရိကန္အစိုးရဟာဆိုရင္ အေရွ႕အလယ္ပိုင္းဒီမိုကေရစီထြန္းကားေရးကို စိတ္ပါဝင္စားမႈ မရွိသေလာက္ပဲလို႔ သံုးသပ္သူေတြထဲ တခ်ိဳ႕က ဆိုေနၾကသလို အေရွ႕အလယ္ပိုင္းျပသနာမွာ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ပါဝင္ရလြန္းလို႔ အေနာက္တိုင္းေတြဟာ ေျခကုန္လက္ပမ္းက်ေနၿပီလို႔ မွတ္ခ်က္ခ်တဲ့သူေတြလည္း ရွိပါတယ္။ အဓိကကေတာ့ ဒီအေရွ႕အလယ္ပိုင္းေဒသမွာ အာဏာရွင္အစိုးရေတြ ကမွ တည္ၿငိမ္မႈကို ဖန္တီးေပးႏုိင္တာျဖစ္တဲ့အတြက္ အေနာက္ႏုိင္ငံေတြအေနနဲ႔က ၾကည့္ရင္ ဒါဟာ ယာယီေျပလည္မႈျဖစ္တယ္ဆိုၿပီး လက္ခံထားၾကတာလည္းျဖစ္မယ္လို႔ သံုးသပ္ေနၾကေၾကာင္းပါခင္ဗ်ာ။

အီဂ်စ္ႏိုင္ငံ ဒီမိုကေရစီ အလားအလာ
please wait

No media source currently available

0:00 0:03:58 0:00
တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

XS
SM
MD
LG