သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ သယံဇာတ ထုတ္လုပ္ေရးပိုင္း ပြင့္လင္းျမင္သာမႈနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ EITI အစီရင္ခံစာကို ထုတ္ျပန္ႏိုင္ခဲ့ေပမယ့္ အစိုးရနဲ႔ ပုဂၢလိကလုပ္ငန္းေတြဖက္က ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈအားနည္းတာေၾကာင့္ ပထမဆံုးအစီရင္ခံစာမွာ အခ်က္အလက္ေတြ ျပည့္ျပည့္စံုစံု မရခဲ့ဘူးလို႔ အစီရင္ခံစာေရးသားမႈမွာ ပါ၀င္သူေတြက ေျပာပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ လာမယ့္ ဒီမိုကရက္တစ္ အစိုးရသစ္လက္ထက္မွာ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈပိုရလာမယ္လို႔ေမွ်ာ္လင့္ထားၿပီး၊ ဒီအတြက္ လာမယ့္ အစီရင္ခံစာမွာ သတၱဳက႑အျပင္ သစ္ေတာ သားငါး ေရအားလွ်ပ္စစ္ စတဲ ့အပိုင္းေတြကိုလည္း ထည့္သြင္းသြားမယ္လို႔ MATA လို႔ေခၚတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံ ပြင့္လင္း ျမင္သာမႈတာ၀န္ယူမႈနဲ႔ တာ၀န္ခံမႈ အရပ္ဘက္လူ႔မႈအဖဲြပအစည္းက ေျပာပါတယ္။ လာမယ့္ EITI အစီရင္ခံစာ ျပင္ဆင္မႈနဲ႔ပတ္သက္လို႔ MATA သတင္းစာရွင္းလင္းပဲြကို သြားေရာက္သတင္းယူခဲ့တဲ့ မေမခက သတင္းေပးပို႔ထားပါတယ္။

သဘာ၀ သယံဇာတမ်ား ပြင့္လင္းျမင္သာမႈေဖာ္ေဆာင္ေရးအတြက္ EITI အစီရင္ခံစာကို ျမန္မာႏိုင္ငံအေနနဲ႔ ၿပီးခဲ့တဲ့လတုန္းက ပထမဆံုးအႀကိမ္ထုတ္ျပန္ႏိုင္ခဲ့ေပမယ့္၊ အဲဒီ အစီရင္ခံစာျပဳစုရာမွာ အစိုးရပိုင္းနဲ႔ ပုဂၢလိကလုပ္ငန္းပိုင္းေတြဖက္ကေန အထူးသျဖင့္ အခြန္ဘ႑ာေငြေၾကးဆိုင္ရာေတြမွာ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈ အျပည့္အ၀မရိွခဲ့ဘူးလို႔ EITI အစီရင္ခံစာေရးသားရာမွာပါ၀င္တဲ့ MATA အဖဲြ႔က ေ၀ဖန္ေျပာဆိုလိုက္တာပါ။ ဒါ့အျပင္ အစီရင္ခံစာျပဳစုရာမွာ အစိုးရဖက္က လႊမ္းမိုးမႈေတြလည္း ရိွတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ လာမယ့္ အစိုးရသစ္လက္ထက္မွာေတာ့ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈနဲ႔ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ ပိုရိွလာမယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္ ထားတဲ့အေၾကာင္း MATA အဖဲြ႔က မမိုးမိုးထြန္းက ေျပာပါတယ္။

“ဒုတိယအႀကိမ္မွာဆိုရင္ေတာ့ က်မတို႔ေဖာ္ထုတ္ဖို႔ေမွ်ာ္လင့္တယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ အပြင့္လင္းဆံုးေျပာရင္ က်မတို႔ တင္လိုက္တဲ့ အစိုးရသစ္နဲ႔ဆိုရင္ေတာ့ က်မတို႔ ျဖစ္ႏိုင္တယ္လို႔ က်မတို႔ ယူဆတယ္ေပါ့ေနာ္။”

ျမန္မာႏိုင္ငံအေနနဲ႕ EITI အစီရင္ခံစာကို ပထမဆံုးအႀကိမ္အျဖစ္ ထုတ္ျပန္ႏိုင္ခဲ့တယ္ဆိုေပမယ့္ ႏိုင္ငံတကာစံႏႈန္းအတိုင္းလိုက္နာပါ့မယ္လို႔ ဂတိေပးထားတာကို အစိုးရဖက္က ပ်က္ကြက္ခဲ့တဲ့အျပင္၊ သယံဇာတ ထြက္ရာေဒသရွိေဒသခံမ်ားအတြက္ ရရွိရမယ့္ အခြင့္အေရးေတြ ဆံုးရံႈးမႈအေပၚ ေတာင္းဆိုေပးၾကတဲ့ အရပ္ဘက္လူမႈအဖြဲ႔ဝင္ေတြကို ဖမ္းဆီးအ ေရးယူမႈျပဳလုပ္ခဲ့ၾကေၾကာင္း၊ MATA အဖဲြ႔က ကိုလင္းလင္းက ေျပာပါတယ္။

“လုပ္ငန္းရွင္ေတြဟာ မိမိတို႔ရဲ႕အက်ိဳးစီးပြားကိုသာ ဦးတည္ၿပီးေတာ့ တည္ဆဲဥပေဒေတြကိုလည္း ေဖာက္ဖ်က္ခဲ့တဲ့လုပ္ရပ္ေတြကိုလည္း ေတြ႔ရွိခဲ့ရပါတယ္။ အစိုးရေရာ၊ ကုမၸဏီဘက္ကပါ၊လုပ္ငန္းေဆာင္ရြက္ခ်က္ေတြမွာ ေဒသခံမ်ားရဲ႕ လယ္ယာေျမမ်ားကို သိမ္းဆည္း တဲ့ဟာေတြလည္းပါ၀င္ပါတယ္။ ေနာက္ လိုင္စင္မဲ့တူးေဖာ္ျခင္းေတြ ေက်ာ္လြန္ၿပီးေတာ့ တူးေဖာ္ေနတဲ့ကိစၥေတြ၊ သက္တမ္းလြန္တူးေဖာ္ျခင္း အရာေတြကို ျပဳလုပ္လွ်က္ရွိေနတယ္ဆိုတာကိုလည္း က်ေနာ္တို႔ သိေနတာေလးေတြရွိပါတယ္။”

ထုတ္ျပန္ၿပီတဲ့ အစီရင္ခံစာမွာေတာ့ အျငင္းပြား စရာျဖစ္ေနတဲ့ ေရနံ၊ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႔ နဲ႔ သတၱဳ က႑သံုးမ်ဳိးရဲ႕ ဘ႑ာေရး ကိစၥေတြကုိပဲ ထည့္သြင္းေဖာ္ျပခဲ့ပါ တယ္။ လာမယ့္ႏွစ္မွာေတာ့ သတၳဳက႑အျပင္ သစ္ေတာ၊ သားငါးက႑၊ ေရအားလွ်ပ္စစ္ က႑ စတဲ့အပိုင္းေတြကို ထပ္မံျဖည္႔တင္းကာ ထုတ္ျပန္သြားမယ္လို႔ (MATA) က ကိုရဲမင္းဦးကေျပာပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ တြင္းထြက္သယံဇာတ တူးေဖာ္ထုတ္လုပ္သည့္ လုပ္ငန္းမ်ား ပြင့္လင္း ျမင္သာမႈ ေဖာ္ေဆာင္ေရး ဒီအစီရင္ခံစာမွာ ၂၀၁၃- ၁၄ ဘ႑ာႏွစ္ကို အေျခခံၿပီး ေရနံနဲ႔ သဘာဝဓာတ္ေငြ႔ တူးေဖာ္ေရးလုပ္ငန္းရဲ႕ အခြန္ဘ႑ာေငြ ၁၀၀ % ကို ကိုယ္စားျပဳတဲ့ ေရနံနဲ႔ သဘာဝ ဓာတ္ေငြ႔ကုမၸဏီ (၁၃) ခု၊ ေက်ာက္မ်က္၊ ရတနာျပပြဲရဲ႕ အခြန္ဘ႑ာေငြ ၆၇ %ကို ကိုယ္စားျပဳတဲ့ ေက်ာက္မ်က္ရတနာ ကုမၸဏီ (၃၀) ခုနဲ႔ သတၱဳက႑ ရဲ႕ အခြန္ ဘ႑ာေငြ ၅၀ % ကို ကိုယ္စားျပဳတဲ့ ကုမၸဏီ (၁၁) ခုတို႔က ေကာက္ခံရရွိတဲ့အခြန္အခ အခ်က္အလက္ေတြကို ထုတ္ေဖာ္ခဲ့ေပမယ့္ မၾကာေသးခင္က လန္ဒန္အေျခစိုက္ Global Witness အဖြဲ႔ႀကီးက ထုတ္ျပန္ထားတဲ့ ကိန္း ဂဏန္းေတြ နဲ႔ ကဲြလဲြမႈရွိေနပါတယ္။

ထုတ္ျပန္ခဲ့တာမွာ စစ္တပ္ပိုင္ ဦးပိုင္ကုမၸဏီလို ကုမၸဏီေတြရဲ႕ေငြစာရင္းေတြမွာ ထုတ္ျပန္ဖို႔ခက္ခဲမႈေတြရွိခဲ့ေၾကာင္း၊ ဒါ့အျပင္ ျမန္မာေရနံ႔နဲ႔ သဘာဝဓါတ္ေငြံလုပ္ငန္း (MOGE) ဝင္ေငြရရွိမႈကို စစ္ေဆးေဖာ္ျပရာမွာလည္း အားနည္းမႈေတြရွိေၾကာင္း (MATA) က ကိုရဲမင္းဦးကေျပာပါတယ္။

“ဦးပိုင္ရဲ႕အခန္းက႑သည္ ႏိုင္ငံပိုင္ကုမၸဏီလိုလို၊ ပုဂၢလိကပိုင္ လုပ္ငန္းစုႀကီးလိုလုိ မတင္မက်ပံုစံမ်ိဳးနဲ႔ အလုပ္လုပ္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံေတာ္ရဲ႕ ကုမၸဏီမ်ားကေန ရသင့္ရထိုက္တဲ့ အခြင့္အေရးပိုင္း ဆိုင္ရာေတြမွာကေတာ့ ႏိုင္ငံပိုင္ ကုမၸဏီႀကီးမ်ားထက္ ပိုၿပီးေတာ့ အခြင့္အေရးေတြယူၿပီးေတာ့ လုပ္တာေတြလည္း အမ်ားႀကီးရွိပါတယ္။ ဦးပိုင္လို ကုမၸဏီႀကီးရဲ႕ စာရင္းစစ္တဲ့ က႑ကအစ တပ္မေတာ္ စာရင္းစစ္ရံုးကေန စစ္ေဆးတာတို႔ က်ေနာ္တို႔ႏိုင္ငံမွာရွိတဲ့ ႏိုင္ငံပိုင္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းႀကီးေတြလို ပံုစံမ်ိဳးဘဲျဖစ္ပါတယ္။ သို႔ေပမယ့္ အခြင့္အေရးနဲ႔ ႏိုင္ငံေတာ္ကို ျပန္ထည့္ေ၀မႈက်ေတာ့ အျခားႏိုင္ငံပိုင္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းစုႀကီးေတြလို ျဖစ္မေနတာလိုလည္း ေတြ႔ရပါတယ္။”

ျမန္မာႏိုင္ငံကို ၂၀၁၄ ဇူလိုင္က က်င္းပခဲ့တဲ့ (၂၇) ႀကိမ္ေျမာက္ ႏိုင္ငံတကာ EITI အဖြဲ႔အစည္းအေဝးမွာ ၄၅ ႏိုင္ငံ ေျမာက္ EITI အဖြဲ႔ဝင္ ေလာင္းႏိုင္ငံအျဖစ္ လက္ခံ ခဲ့တာျဖစ္ၿပီး၊ ပထမအႀကိမ္ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ EITI အစီရင္ခံစာကိုေတာ့ ၿပီးခဲ့တဲ့ ႏွစ္ကုန္ ဒီဇင္ဘာလတြင္းမွာ ထုတ္ျပန္ခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

XS
SM
MD
LG