သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ၿပီးခဲ႔တဲ႔ ေရြးေကာက္ပဲြမွာ ၾကိဳတင္မဲ လုပ္ငန္းစဥ္ေတြမွာ အားနည္းမႈေတြ ရွိေပမယ့္လို႔ ၾကိဳတင္မဲစာရင္းဟာ မဲေပးႏိုင္သူ သံုးသန္းေက်ာ္ထဲမွာ တစ္သိန္းေက်ာ္သာ ရွိတာေၾကာင့္ ရလဒ္ကို တစ္စုံတစ္ရာ ေျပာင္းလဲႏိုင္မႈ မရွိဘူးလို႔ ေရြးေကာက္ပဲြ ေကာ္မရွင္ ဥကၠဌ က ေျပာဆို လိုက္ပါတယ္။

ေရြးေကာက္ပဲြ ေက္ာမရွင္ နဲ႔ ႏိုင္ငံေရး ပါတီ၊ အရပ္ဖက္ လူ႔အဖဲြ႔အစည္းေတြ နဲ႔ ေဆြးေႏြးျပီး တစ္ႏိုင္ငံလံုးအဆင္႔ ေရြးေကာက္ပဲြဆိုင္ရာ ျပန္လည္ သံုးသပ္ျခင္း အစည္းအေ၀းကို ရန္ကုန္ျမိဳ႔မွာ ၂ ရပ္တာ ျပဳလုပ္ခဲ႔ပါတယ္။ အျပည့္အစံုကိုေတာ့ ဗီြအိုေအျမန္မာပိုင္းသတင္းေထာက္ ကိုယ္တိုင္သြားေရာက္သတင္းယူခဲ႔တဲ႔ ကိုထက္ေအာင္က တင္ျပေပးမွာပါ။

ေရြးေကာက္ပဲြဆိုင္ရာ ျပန္သံုးသပ္ျခင္း တစ္ႏိုင္ငံလံုးအဆင့္ အစည္းအေ၀းကို ရန္ကုန္ျမိဳ႔မွာ ေဖဖ၀ါရီလ ၂၉ ရက္ေန့နဲ႔ မတ္လ ၁ ရက္ေန့တို႔မွာ ၂ ရက္တာ က်င္းပခဲ႔ပါတယ္။ဒီပဲြမွာ ျပီးခဲ႔တဲ႔ ေရြးေကာက္ပဲြမွာ ေတြ႔ရွိခဲ႔ၾကတဲ႔ အားနည္းခ်က္ အားသာခ်က္ေတြကို ျပန္လည္ သံုးသပ္ေဆြးေႏြးခဲ႔ၾကျပီးေတာ့ အဓိကအားျဖင့္ မဲစာရင္း ျပဳစုေရးမွာ နည္းပညာပိုင္း အားနည္းမႈေတြ ရွိခဲ႔သလို ေရြးေျပာင္း အလုပ္သမားေတြရဲ႕မဲေပးခြင့္ ဆံုးရႈံးမႈအေျခအေနကိုလည္း ေဆြးေႏြးခဲ႔ၾကပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ တပ္မေတာ္သားေတြရဲ႔ မဲစာရင္းေတြကို ပြင့္လင္းျမင္သာစြာ ခ်ျပခဲ႔ျခင္း မရွိခဲ႔သလို ျပည္တြင္း ျပည္ပ ၾကိဳတင္မဲေပးမႈေတြရဲ႕ အားနည္းမႈ တို႔ကိုလည္း ေထာက္ျပေဆြးေႏြး ခဲ႔ၾကပါတယ္။

ေရြးေကာက္ပဲြ ေကာ္မရွင္ ဥကၠဌ ဦးတင္ေအးကေတာ့ ၾကိဳတင္မဲလုပ္ငန္းစဥ္ေတြမွာ အားနည္းမႈေတြ ရွိေပမယ့္လို႔ ၾကိဳတင္မဲေပးႏိုင္သူ ဦးေရဟာ တစ္သိန္းခဲြေက်ာ္သာ ရွိတာေၾကာင့္ေရြးေကာက္ပဲြ ရလဒ္ကို တစ္စံုတစ္ရာ ေျပာင္းလဲခဲ႔ျခင္းမရွိဘူးလို႔ တုန့္ျပန္ေျပာဆိုလိုက္ပါတယ္။

“ေရြးေကာက္ပြဲမွာ မဲေပးသူ ၃၄ သန္းပါ။ ႀကိဳတင္မဲက ၁ သိန္းေက်ာ္ေက်ာ္ ပဲရွိပါတယ္။ ဒီဟာႀကီးက negligible data ပါ။ က်ေနာ္ေျပာျပပါတယ္။ သူတို႔လည္းအဖြဲ႔ေတြကို ေျပာျပပါတယ္။ တပ္မေတာ္သား ႀကိဳတင္မဲေတြကိုၾကည့္ပါ။ အဲဒီၿမိဳ႕နယ္မွာရွိတဲ့ မဲေပးသူရဲ႕ တပ္မေတာ္သားႀကိဳတင္မဲေပးတာ က်ေနာ္ data သူတို႔ကိုျပပါတယ္။ ၃ ရာခိုင္ႏွဳန္း ေတာင္မရွိပါဘူး။ ၃ ရာခိုင္ႏွဳန္းမရွိတဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ ဒါကေတာ့ negligible ေနာ္ မဲအႏိွဳင္အရံႈးကို ဆံုးျဖတ္ႏိုင္တဲ့မဲမဟုတ္ပါဘူး။”

ၿပီးခဲ႔တဲ႔ ေရြးေကာက္ပဲြမွာ ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာေရးအဖဲြ႔ေတြဟာ မဲဆႏၵနယ္တြင္းက ၾကိဳတင္ေတြကို ေလ့လာႏိုင္ေပမယ့္လို႔ မဲဆႏၵျပင္ပေရာက္ ၾကိဳတင္မဲေတြကိုေတာ့ မေလ့လာႏိုင္ခဲ႔ပါဘူး။ ဒါ့အျပင္ ျပည္ပ ၾကိဳတင္မဲေပးမႈမွာလည္း နည္းစနစ္က်က် လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ခဲ႔ျခင္းမရွိသလို စစ္တပ္တြင္းက ၾကိဳတင္မဲေပးမႈ မွာလည္း ေလ့လာခြင့္မရတဲ႔အေပၚ ျပည္တြင္း ျပည္ပ ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာေရးအဖဲြ႔ေတြက ေထာက္ျပေျပာဆိုၾကပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေနာက္လာမယ့္ ေရြးေကာက္ပဲြေတြက်ရင္ ၾကိဳတင္မဲေပးမႈ လုပ္ငန္း စဥ္ေတြ ကို ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ ရွိရွိ ေဆာင္ရြက္ သင့္တယ္လုိ႔ ေရြးေကာက္ ပြဲေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာေရး အဖဲြ႔တစ္ဖဲြ႔ျဖစ္တဲ႔ Pace က ဒါရိုက္တာ ကို စိုင္းရဲေက်ာ္စြာျမင့္ က ေျပာပါတယ္။

“ဒီႀကိဳတင္မဲနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ လ်ိဳ႕၀ွက္မဲဆႏၵေပးျခင္းေပါ့။ အဲဒါနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ က်ေနာ္တို႔ အားနည္းတာေတြ႔ရတယ္။ အဲဒါတခ်က္ပါ့ေလ ဆိုေတာ့ ဒီမဲဆႏၵနယ္ ျပင္ပ ႀကိဳတင္မဲေပးတဲ့ ကိစၥကေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ေလ့လာေစာင့္ ၾကည့္ခြင့္မရဘူး။ အဲဒါကလည္း က်ေနာ္တို႔ ဌာနဆိုင္ရာေတြအလိုက္ သူ႔ဟာသူ က်င္းပၾကတာကို ဆိုေတာ့ ဒီ လာမယ့္ေရြးေကာက္ပြဲေတြအတြက္ကို ႀကိဳတင္မဲနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းေတြ ဥပေဒမႈေဘာင္ေတြက အႀကီးအက်ယ္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲဖို႔လိုအပ္တယ္။”

ျပီးခဲ႔တဲ႔ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပဲြဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ၆ ၾကိမ္ေျမာက္ေရြးေကာက္ပဲြ သာျဖစ္တာေၾကာင့္ အေတြ႔အၾကံဳနည္းပါးျပီး ဥပေဒ နည္းဥပေဒပိုင္းဆိုင္ရာေတြ မွာလည္း သိရွိမႈ အားနည္းတယ္လို႔ဦးတင္ေအးက ေျပာပါတယ္။ ေ၀းလံေခါင္ဖ်ားတဲ႔ တိုင္းရင္းသားေဒသေတြအပါအ၀င္ သာမန္ျပည္သူေတြထံကို ေရြးေကာက္ပဲြဆိုင္ရာ မဲဆႏၵရွင္ အသိပညာေပးလုပ္ငန္းေတြ အားနည္းမႈေတြ ရွိခဲ႔ေပမယ့္လို႔ ဒီတစ္ေခါက္ ေရြးေကာက္ပဲြမွာ ပြင့္လင္းျမင္သာစြာ က်င္းပႏိုင္ ခဲ႔တယ္လို႔ ရွမ္းတိုင္းရင္းသားမ်ား ဒီမိုကေရစီအဖဲြ႔ခ်ဳပ္က ဦးစိုင္းေအာင္ျမင့္က ေျပာပါတယ္။

“ၿပီးခဲ့တဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲမွာေတာ့ က်ေနာ့္အေနနဲ႔ေျပာရရင္ေတာ့ က်ေနာ္တို႔က အေျခခံျပည္သူေတြရဲ႕ ေရြးေကာက္ပြဲသိရွိမႈက အားနည္းတယ္လို႔ ျမင္တယ္ဗ်။ ၿပီးေတာ့ အားသာခ်က္က ဘာရွိသလဲဆိုေတာ့ ျပည္သူေတြကို ဒီတေခါက္မွာ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈရွိစြာနဲ႔ လုပ္သြားႏိုင္တာကိုက တကယ့္အားရစရာေကာင္းပါတယ္ လို႔ က်ေနာ္ျမင္ပါတယ္။”

ဒီတစ္ေခါက္ ေရြးေကာက္ပဲြမွာ ၾကံဳေတြ႔ခဲ႔ရတဲ႔ အခ်က္ေတြကို သင္ခန္းစာ ယူျပီး ေနာက္လာမယ့္ ေရြးေကာက္ပဲြမွာ အခ်ိန္ယူျပင္ဆင္ သင့္တယ္လို႔ ဒီပဲြေတြကို တတ္ေရာက္လာသူေတြကေျပာပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အရပ္သား အစိုးရ တစ္ရပ္အေနနဲ႔ ႏွစ္ေပါင္း ၅၀ အတြင္း ပထမဆံုးအၾကိမ္ က်င္းပႏိုင္ခဲ႔တဲ႔ ဒီေရြးေကာက္ပဲြဟာ ျငိမ္းျငိမ္းခ်မ္းခ်မ္းနဲ႔ ဒီမိုကေရစီနည္းလမ္းက် ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ခဲ႔တယ္လို႔ ျပည္တြင္း ျပည္ပ ေရြးေကာက္ပြဲ ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာေရးအဖဲြ႔ေတြက ေျပာဆိုခဲ႔ၾကပါတယ္။လက္ရွိ ျပည္ေထာင္စုေရြးေကာက္ပဲြ ေက္ာမရွင္ ဥကၠဌ ဦးတင္ေအးကေတာ့ ဒီတစ္ေခါက္ ေရြးေကာက္ပဲြမွာ ၾကံဳေတြ႔ခဲ႔ရတဲ႔ အားနည္းခ်က္ အားသာခ်က္ေတြကို အစိုးရသစ္လက္ထက္အတြက္ အစီရင္ခံစာတစ္ရပ္ ေရးသားျပဳစုသြားမယ္လို႔ ေျပာဆိုခဲ႔ပါတယ္။

XS
SM
MD
LG