သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

တိုင္းရင္းသားေဒသ နဲ႔ ေရြးေကာက္ပြဲဆုိင္ရာ သတင္းမ်ား

  • Ronald ေအာင္ႏိုင္

ကၽြန္မက ႏူးပန္ပါ။ တိုင္းရင္းသားေဒသေတြက သတင္းေတြကို စိုင္းမိဏ္းနဲ႔ အတူ တင္ဆက္သြားမွာပါ။

နယ္ျခားေစာင့္တပ္ အသြင္မေျပာင္းတဲ့ ဒီေကဘီေအ

ေရြးေကာက္ပဲြလံုျခံုေရး အတြက္ နယ္ျခားေစာင့္တပ္ေတြကို ျမန္မာအစိုးရက အသံုးျပုေနတဲ့ အခိ်န္မွာပဲ နယ္ျခားေစာင့္ တပ္အသြင္ေျပာင္းဖို့ ျငင္းဆန္ခဲ့တဲ့ တိုးတက္ေသာ ကရင္ ဗုဒၶဘာသာ တပ္မေတာ္ (ဒီေကဘီေအ) တပ္ဖြဲ႔ေတြကို ျမ၀တီၿမိဳ႔ထဲက ထြက္ခြာသြားဖို႔ ျမန္မာစစ္တပ္က ရက္ပိုင္းအတြင္းက ဒုတိယအၾကိမ္ အျဖစ္ အမိန္႔ေပးလိုက္ပါတယ္။

ပထမအၾကိမ္အျဖစ္ စက္တင္ဘာ ၃၀ ေနာက္ဆံုးထားၿပီး ထြက္ခြာ သြားဖို႔ အမိန္႔ေပးခဲ့ေပမယ့္ ဒီေကဘီေအ တပ္ဖြဲ႔ေတြက ျငင္းဆန္ခဲ့တာေၾကာင့္ အခု ဒုတိယ အၾကိမ္ ထပ္မံ အမိန္႔ေပးတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီေကဘီေအ တပ္ဖြဲ႔ေတြကေတာ့ ၿမ၀တီၿမိဳ႔က ထြက္ခြာမွာ မဟုတ္ဘူးလို႔ တပ္ရင္း ၉၀၂ က တပ္ခြဲမွဴး ေစာဆန္းေအာင္ က ေျပာပါတယ္။

ထြက္ဖို့မရိွဘူး မထြက္တဲ့အျပင္က်ေနာ္တို့ဘက္က စစ္ေရးအရ က်ေနာ္တို့ကို ဆင္နဲြမယ္ဆိုရင္ က်ေနာ္တို့ကျပန္လည္တံု့ျပန္ဖို့ က်ေနာ္တို့ စစ္ေရးအျပည့္အ၀နဲ့ ျပင္ဆင္ထားတဲ့ အားေတြရိွတယ္ ၊က်ေနာ္တို့က ေတာထဲမွာ စစ္တိုက္ခဲ့တာ နွစ္ေပါင္း (၆၀) ေက်ာ္ခဲ့ျပီး အခုဆိုလို့ရိွရင္ေတာထဲက စစ္ဟာေခတ္မမီွေတာ့ဘူး တကယ္တမ္း ျမို့ေပၚမွာပဲ ဆက္လက္ အေကာင္အထည္ေဖာ္မယ္ ေျခကုပ္ယူမယ္ ၊

ဒီေကဘီေအ တပ္ဖြဲ႔ အမ်ားစုက နယ္ျခားေစာင့္တပ္အျဖစ္ေျပာင္းလဲ ခဲ့ေပမယ့္ ဗိုလ္မွဴး ၾကီးေစာလားဘြယ္ ဦးေဆာင္တဲ့ တပ္မဟာ (၅) က တပ္ရင္း ၄ ရင္းက နယ္ျခားေစာင့္တပ္ဖြဲ႔ အသြင္ေျပာင္းဖို႔ ျငင္းဆိုခဲ့ပါတယ္။

လားဟူေဒသေတြမွာ ရွမ္းပါတီကို အႏိုင္ရေအာင္

လားဟူ အမ်ဳိးသား ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရး ပါတီအေနနဲ႕ ပါတီ၀င္အင္အားမ်ားမ်ားမစည္းရုံးႏုိင္ရင္ ၀င္ေရာက္ယွဥ္ျပိဳင္မယ့္ ျမိဳ႕နယ္တခ်ဳိ႕ကို မဲဆႏၵ နယ္ေျမ စာရင္းမွ ပါယ္ဖ်က္လိုက္မယ္လို႕ မိုင္းတံုရွိ ျမန္မာစစ္အစိုးရ ေဒသခံအာဏာပိုင္ေတြက တနလၤာေန႕ကေခၚယူ သတိေပးခဲ့တယ္ လို႕ အသက္ ၄၀ ေက်ာ္ ေဒသခံလားဟူ အမ်ဳိးသားတဦးက ေျပာပါတယ္။

ျခိမ္းေျခာက္ခံရတဲ့ ျမို႕နယ္ေတြကေတာ့ လားဟူပါတီအားထားရတဲ့ မုိင္းတုံ၊ မုိင္းဆတ္ ေတြအျပင္ မိုင္းခတ္ မိုင္းယန္း မိုင္းေယာင္း ျမို႕နယ္ေတြပါတယ္လို႕ ထိုင္းနယ္စပ္ လားဟူအမ်ဳိးသားေရး လုပ္ရွားသူတဦးက ေျပာပါတယ္။

ဒီေဒသေတြဟာ ၁၉၉၀ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ရွမ္းပါတီကို မဲေပးခဲ့တဲ့ ေဒသေတြ ျဖစ္ၿပိး လားဟူ ပါတီဟာ ျပည္ေထာင္စု ၾကံ့ခိုင္ေရးနဲ႔ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးပါတီနဲ႔ မဟာမိတ္လုပ္ထားတယ္လို႔ ၁၉၉၀ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ လားဟူပါတီ ဥကၠဌ ျဖစ္ခဲ့တဲ့ ဦးဂ်ဘိုးလံုက ေျပာပါတယ္။

ရွမ္းျပည္အေရွ႕ပိုင္းမွာ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္နဲ႕ ျပည္သူ႕လႊတ္ေတာ္ေတြမွာ လားဟူပါတီက အမတ္ ေလာင္း ၉ ဦး၀င္ ေရာက္ယွဥ္ျပိဳင္မွာျဖစ္ပါတယ္။

ၾကံ့ခိုင္ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးပါတီ အခြင့္အေရးေတြ၊ ၿခိမ္းေျခာက္မႈေတြနဲ႔ မဲဆြယ္

ရခိုင္ျပည္နယ္ အေနာက္ဘက္ ေမာင္ေတာျမိဳ႕နယ္မွာရွိတဲ့ မူဆလင္အမ်ိဳးသားေတြကို လြတ္လပ္စြာ ခရီးသြားလာခြင့္ရမယ္ဆိုၿပီး ျပည္ေထာင္စု ၾကံ့ခိုင္ေရးႏွင့္ ဖြံ႕ျဖိဳးေရးပါတီက အသင္း၀င္ကတ္ျပားေတြကို ၁၅၀၀ ႏႈန္းနဲ႔ ေရာင္းခ်ေနတယ္လို႕ ေဒသခံ မူဆလင္ တဦးက ေျပာပါတယ္။

သွ်မ္းျပည္ေတာင္ပိုင္း လြယ္လင္ခ႐ိုင္ ပင္လံု USDP က လြယ္လင္ၿမိဳ႕ရွိရပ္ကြက္ေတြမွာ တစ္အိမ္တက္ ဆင္း စည္း႐ံုးေရးဆင္းတဲ့အခါ အိမ္ေထာင္စုစာရင္းေတာင္းၾကည့္ၿပီး အသက္ ၁၈ ႏွစ္ျပည့္ မဲေပးပိုင္ခြင့္ရွိတဲ့ သူေတြကို USDP ထဲ၀င္ၿပီး ပါတီကုိမဲေပးဖို႔ အတင္းေျပာဆိုေနတယ္။ ပါတီထဲ၀င္ၿပီးေထာက္ခံမဲေပးမယ္လို႔ မေျဖမခ်င္း အိမ္ေပၚကမဆင္းဘူးလို႔ ေဒသခံေတြက ေျပာျပပါတယ္။

ကခ်င္ျပည္နယ္ ဟူးေကာင္းခ်ိဳင့္ဝွမ္းမွာ ေနထိုင္တဲ့ ေတာင္သူလယ္သမား ေဒသခံေတြကိုလည္း ဒီၾက့ံဖြံ႔ပါတီက ၾကံ့ဖြံ႔ကိုသာ မဲထည့္ေပးရမယ္၊ အကယ္၍ အျခားပါတီေတြကိုသာ မဲထည့္ခဲ့မယ္ဆိုရင္ ရြာမွ ေမာင္းထုတ္မယ္ဆိုၿပီး ၿခိမ္းေျခာက္မႈေတြရိွေနတယ္လို႔ ေဒသခံေတြကို ကူညီေနတဲ့ ေဒၚေဘာက္ဂ်ာက ေျပာျပပါတယ္။

တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔အစည္းေတြရဲ႔ ေရြးေကာက္ပြဲ အေပၚ အျမင္သေဘာထားေတြနဲ႔ ေရြးေကာက္ပြဲကာလကုိ ဘယ္လို ျဖတ္သန္းၾကမယ္ဆိုတာ အားမီက စုစည္းထားပါတယ္။

ကၽြန္မက ခ်မ္းလြန္ပါ။ အခု လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႔အစည္းေတြနဲ႔ ဆိုင္တဲ့ သတင္းေဆာင္းပါး တပုဒ္ ၾကားရမွာပါ။ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႔အစည္း ၆ ခုဟာ မၾကာေသးခင္က ထိုင္း-ျမန္မာနယ္စပ္ တေနရာမွာ လ်ဳိ႔၀ွက္ အစည္းအေ၀း တရပ္က်င္းပခဲ့ၾကပါတယ္။ ေရြးေကာက္ပြဲဟာလည္း မၾကာခင္က်င္းပေတာ့မွာ ျဖစ္တဲ့ အတြက္ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔အစည္းေတြက ေရြးေကာက္ပြဲကို ဘယ္လို သေဘာထားၾကတယ္၊ ဘယ္လို ျဖတ္သန္းသြားၾကမယ္ဆိုတာကို အားမီက စုစည္းတင္ျပထားပါတယ္။

ဒီႏွစ္ထဲမွာ ျပဳလုပ္မယ့္ ေရြးေကာက္ပြဲဟာဆိုရင္ တိုင္းရင္းသားေတြအတြက္ ဘာအာမခံခ်က္မရွိတဲ့အတြက္ ကရင္အမ်ိဳးသားတပ္မေတာ္ (KNU) အေနနဲ႔ ျပည္သူဘက္ကေနဆက္လက္ရပ္တည္ျပီး ေရြးေကာက္ပြဲကာလ တေလ်ာက္ ဆက္ျပီးတိုက္ပြဲဝင္သြားမွာျဖစ္တယ္လို႔ ကရင္အမ်ိဳးသားတပ္မေတာ္ အေထြေထြအတြင္းေရးမွဴး ေနာ္စီဖိုးရာစိန္က အခုလိုေျပာပါတယ္။

“တိုင္းရင္းသားေတြအတြက္ဘာမွ အာမခံခ်က္မရွိတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ေပါ့ေနာ္၊ အခုေရြးေကာက္ပြဲရလာဒ္ကိုေတာ့ က်မတို႔လက္မခံဘူး။ ေရြးေကာက္ပြဲရလာဒ္ကိုလည္းတရားဝင္လို႔မသတ္မွတ္ဘူး။ က်မတို႔အေနနဲ႔ကေတာ့ ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္ ဒါကိုလက္မခံဘူး။ ဆက္လက္ျပီးေတာ့ ကာကြယ္ဖို႔အေနနဲ႔ကေတာ့ လူထုကိုကာကြယ္မယ္။ က်မတို႔ ကရင္အမ်ိဳးသားကိုကာကြယ္မယ္။ ဆက္တိုက္ခိုက္ၾကမယ္။”

ျမန္မာအစိုးရရဲ႔ နယ္ျခားေစာင့္ တပ္အသြင္ေျပာင္းေရးကို လက္မခံခဲ့တဲ့ ကခ်င္ျပည္ လြတ္လပ္ေရး တပ္မေတာ္ (ေကအိုင္ေအ) ေဒသမွာလည္း တင္းမာမႈေတြရွိေနပါတယ္။ ေကအိုင္ေအ အဖြဲ႕အေနနဲ႔ စစ္အစိုးရဘက္က စတိုက္လာမယ္ ဆိုပါကလည္း အသင့္အေနအထားရွိေနတယ္လို႔ အမည္မေဖာ္လိုတဲ့ KIA အရာရွိတစ္ဦးက ေျပာပါတယ္။

“တကယ္ေတာ့ က်ေနာ္တို႔ကသူတို႔အရင္ဘာမွမလုပ္ရင္ က်ေနာ္တို႔ကလည္းဘာမွမလုပ္ပါဘူး။ တကယ္လို႕ သူတို႔ အရင္ စျပီးမွျဖစ္လာရင္ေတာ့ က်ေနာ္တို႔လည္းကို္ယ့္ကိုကိုယ္ ကာကြယ္မွာပါ့။ ျဖစ္လာရင္လည္းကာကြယ္ဖို႔ေတာ့ အဆင္သင့္ေပါ့။ အ့ဲလိုမ်ိဳးအသင့္အေနအထားေပါ့ဗ်ာ။”

ေကအိုင္ေအ အဖြဲ႔နည္းတူပဲ နယ္ျခားေစာင့္တပ္ ဒါမွမဟုတ္ ေဒသခံ ျပည္သူ႔စစ္တပ္ဖြဲ႔ေတြ အျဖစ္ အသြင္ေျပာင္းေရးကို လက္မခံတဲ့ ၀ အဖြဲ႔၊ မုန္းလား အပစ္ရပ္အဖြဲ႔၊ အက္အက္စ္ေအ- ေျမာက္ပိုင္း တပ္မဟာ ၁ နဲ႔ မြန္ျပည္သစ္ပါတီေဒသေတြမွာလည္း တင္းမာမႈေတြ ျဖစ္ေနၿပီး စစ္ေရးျပင္ဆင္မႈေတြ ရွိေနပါတယ္။

ေရြးေကာက္ပြဲအတြက္ သီးသန္႔တုိက္ပြဲဝင္ဖို႔မရွိေပမယ့္ ခ်င္းအမ်ိဳးသားတပ္ဦးအေနနဲ႔ စစ္ေရးဗ်ဴဟာေတြ ေျပာင္းလဲဖို႔မရွိသလိုအေရးၾကီးလာပါက အရွိန္အဟုန္တိုးျမင့္ျပီး ဆက္လက္တိုက္ပြဲဝင္သြားမယ္လို႔ ခ်င္းအမ်ိဳးသားတပ္ဦးမွ အေထြေထြအတြင္းေရးမွဴး ဦးေပါလ္ဆီထန္ကအခုလိုေျပာပါတယ္။

“က်ေနာ္တို႔လိုအပ္ရင္ေတာ့ ေတာ္လွန္ေရးတိုက္ပဲြၾကီးအရွိန္အဟုန္ေတာ့ ဆက္လက္ျမင့္တင္သြားဖို႔ ၾကိဳးစားေနပါတယ္။ ေရြးေကာက္ပြဲကေနျပီးေတာ့ က်ေနာ္တို႔တိုင္းရင္းသားေတြရဲ႕ ျပႆနာတစံုတရာကို ေျဖရွင္းႏိုင္မယ္ဆိုတာကိုမယံုၾကည္ပါဘူး။ က်ေနာ္တို႔ကဒီေရြးေကာက္ပဲြျဖစ္လို႔ က်ေနာ္တို႔ရဲ႕မဟာဗ်ဴဟာေတြ ျပီးေတာ့ စစ္ေရးဗ်ဴဟာေတြေျပာင္းလဲသြားတာမရွိဘူး။ ေရြးေကာက္ပြဲကို မလက္ခံဘူး။ ဆက္တုိက္သြားဖို႔ပဲျဖစ္ပါတယ္။”

လက္နက္ကိုင္တိုင္းရင္းသား အဖြဲ႔ေတြရဲ႔ အစည္းအေ၀းမွာေတာ့ ျမန္မာစစ္အစိုးရက တိုက္ခိုက္လာမယ္ဆိုရင္ အခ်င္းခ်င္းကူညီျပီးတိုက္ၾကဖို႔နဲ႔ စစ္ေရးစြမ္းရည္ျမင့္တင္ဖို႔ ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကပါတယ္ရွင္။

XS
SM
MD
LG