သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ကုလ စံုစမ္းေရးေကာ္မရွင္ ဖဲြ႕ေရး EU အတြင္း ေဆြးေႏြး


ကုလ စံုစမ္းေရးေကာ္မရွင္ ဖဲြ႕ေရး EU အတြင္း ေဆြးေႏြး

ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ ႏိုင္ငံတကာ လူ႕အခြင့္အေရး ဥပေဒေတြကို ခ်ဳိးေဖာက္မႈ ရိွမရိွ စံုစမ္းဖို႔ ကုလသမဂၢ ေကာ္မရွင္ဖဲြ႕ေရး ကိစၥကို ဥေရာပသမဂၢ ႏိုင္ငံေတြအၾကား ေဆြးေႏြးမႈေတြ ရိွေနၿပီး မၾကာခင္ ဥေရာပသမဂၢ တခုလံုးရဲ႕ သေဘာထား ထြက္လာဖြယ္ ရိွေနပါတယ္။ ဒီအေၾကာင္းနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ကိုသားၫြန္႔ဦးက ဆက္သြယ္ေမးျမန္းၿပီး တင္ျပေပးထားပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္းမွာ လူသားမ်ဳိးႏြယ္ေတြအေပၚ က်ဴးလြန္တဲ့ ရာဇ၀တ္မႈေတြ ရိွမရိွ ႏိုင္ငံတကာ စံုစမ္းေရး ေကာ္မရွင္တရပ္ ဖဲြ႕ဖို႔ကိစၥကုိ ေထာက္ခံေပးဖို႔ ကုလသမဂၢရဲ႕ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ လူ႕အခြင့္အေရး ကိုယ္စားလွယ္ေဟာင္း ၂ ဦးျဖစ္တဲ့ ပါေမာကၡ ပင္ညဲ႐ိုး (Pinheiro) နဲ႔ ပါေမာကၡ ယုိဇို ယုိကိုတာ (Yozo Yokota) တို႔က ဥေရာပသမဂၢကို မေန႔ကပဲ တိုက္တြန္း ေတာင္းဆိုခဲ့ပါတယ္။

ဥေရာပသမဂၢ ႏိုင္ငံေတြထဲမွာေတာ့ ၿဗိတိန္၊ ျပင္သစ္၊ နယ္သာလန္ စတဲ့ ႏိုင္ငံႀကီး အေတာ္မ်ားမ်ားကေတာ့ တႏိုင္ငံခ်င္း သေဘာထား အေနနဲ႔ ဒီေကာ္မရွင္ ဖဲြ႕ေရးကို ေထာက္ခံထားပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဥေရာပသမဂၢ (EU) တခုလံုး အေနနဲ႔ ဒီကိစၥကို ေထာက္ခံေပးဖို႔ ဒီအေရး လံႈ႔ေဆာ္သူေတြက ေတာင္းဆိုေနၾကတာပါ။

အထူးသျဖင့္ေတာ့ အခု က်င္းပေနတဲ့ ကုလသမဂၢ အေထြေထြ ညီလာခံအတြင္း ျမန္မာ့အေရး ဆံုးျဖတ္ခ်က္ထဲမွာ ဒီကိစၥကိုပါ ထည့္သြင္းဆံုးျဖတ္ဖို႔ တြန္းအားေပးေနၾကပါတယ္။ အေထြေထြ ညီလာခံရဲ႕ ျမန္မာ့အေရး ဆံုးျဖတ္ခ်က္ အေတာ္မ်ားမ်ားကို အရင္ကတည္းက EU ဥေရာပသမဂၢက မူၾကမ္းတင္ေလ့ ရိွတာမို႔ ဒီႏွစ္ အဆိုျပဳမယ့္ မူၾကမ္းထဲမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံ လူ႕အခြင့္အေရးကိစၥ ႏုိင္ငံတကာ ေကာ္မရွင္ဖဲြ႕ေရးကိုပါ ဆံုးျဖတ္ဖို႔ လံႈ႔ေဆာ္သူေတြက လိုလားေနပါတယ္။

လက္ရိွ ဥေရာပသမဂၢရဲ႕ အလွည့္က် ဥကၠ႒တာ၀န္ ယူထားတဲ့ ဘယ္လ္ဂ်ီယံႏုိင္ငံ ႏိုင္ငံျခားေရးဌာန ေျပာခြင့္ရသူ Mr. Ouvry ကေတာ့ ဒီကိစၥကို EU အေနနဲ႔ မၾကာခင္ ဆံုးျဖတ္ဖြယ္ ရိွတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။

“လူ႕အခြင့္အေရး ကိုယ္စားလွယ္ ၂ ဦးရဲ႕ EU အေပၚ တိုက္တြန္းခ်က္ကို EU ဘက္က တရား၀င္ တုံ႔ျပန္မႈ ရိွမရိွ ဆိုတာေတာ့ မသိေသးပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ ဒီကိစၥကိုေတာ့ မၾကာခင္ ရက္အတြင္းမွာ တခုခု ဆံုးျဖတ္ေတာ့မွာပါ။”

EU ႏုိင္ငံေတြထဲမွာေတာ့ လက္ရွိ ျမန္မာႏုိင္ငံေရး အေျခအေနကို အေကာင္းျမင္ၿပီး အခုလို ႏုိင္ငံတကာ စုံစမ္းေရး ေကာ္မရွင္ ဖြဲ႕ေရးကိစၥ ေထာက္ခံဖုိ႔ တြန္႔ဆုတ္ေနတဲ့ ႏုိင္ငံေတြ ရွိတယ္လို႔လည္း သိရပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း EU ထဲက ႏုိင္ငံႀကီး အခ်ဳိ႕က ေထာက္ခံၿပီးသားမုိ႔ EU ရဲ႕ ေထာက္ခံမႈ ျဖစ္လာႏုိင္ေခ် ရွိတယ္လို႔လည္း ႏုိင္ငံတကာ ေကာ္မရွင္ဖြဲ႕ေရး စည္း႐ုံး လႈံ႔ေဆာ္ေနသူတဦးျဖစ္တဲ့ HREIB ျမန္မာႏုိင္ငံ လူ႔အခြင့္အေရး ပညာေပးဌာနက ဒါ႐ုိက္တာ ဦးေအာင္မ်ဳိးမင္းက ေျပာပါတယ္။

“EU ထဲမွာ ျပင္သစ္က ေထာက္ခံတဲ့တခုက က်ေနာ္တုိ႔အတြက္ ေတာ္ေတာ္ အားေကာင္းတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆုိေတာ့ တခ်ဳိ႕ EU ထဲမွာပဲ လာမယ့္ ေရြးေကာက္ပြဲက ဒီမုိကေရစီ လမ္းေၾကာင္းကုိ ေဖာ္ေဆာင္ႏုိင္တယ္ဆိုတဲ့ ယူဆတဲ့ ႏုိင္ငံတခ်ဳိ႕ ရွိတယ္။ EU တခုလုံးကို က်ေနာ္တုိ႔က Commission of Enquiry ေခၚဖို႔အတြက္ သိပ္မျဖစ္ႏုိင္တဲ့ အခ်ိန္မွာ ျပင္သစ္က စၿပီး ေထာက္ခံတယ္လုိ႔ ေျပာတဲ့အတြက္ က်ေနာ္တို႔အတြက္ အားေကာင္းခ်က္တခုပဲ။

“အဲဒီေတာ့ EU တခုလုံး မရႏုိင္ရင္ေတာင္မွ EU အဖြဲ႕၀င္ေတြထဲမွာ Influential ျဖစ္ႏုိင္တဲ့ ႏုိင္ငံႀကီးေတြ ပါလာလို႔ရွိရင္ က်ေနာ္တုိ႔အတြက္ ပိုၿပီးေတာ့ အားေကာင္းမႈ ရွိလာႏုိင္ပါတယ္။”

အခု ဒီေကာ္မရွင္ဖြဲ႕ေရး ကိစၥကိုေတာ့ ကုလသမဂၢ အေထြေထြ ညီလာခံမွာ ဆုံးျဖတ္ဖို႔ တုိက္တြန္းေနၾကတယ္ ဆုိေတာ့ အေထြေထြ ညီလာခံက ဆုံးျဖတ္ခ်က္ ထြက္ဖုိ႔အတြက္ ျဖစ္လာႏုိင္ေခ်ေရာ ရွိပါသလား။ ဘယ္လုိျမင္လဲခင္ဗ်။

“အရင္တုန္းက သမုိင္းေၾကာင္း ၾကည့္မယ္ဆုိရင္ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ အရင္တုန္းက ကုလသမဂၢ အေထြေထြ ညီလာခံရဲ႕ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ေတြမွာ မဲခြဲဆုံးျဖတ္တာ မရွိဘဲနဲ႔ တခဲနက္ သေဘာတူတာ ရွိခဲ့တယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ကစၿပီး မဲခြဲဆုံးျဖတ္မႈမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံအေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး လုပ္ေဆာင္ဖို႔အတြက္ ဆုံးျဖတ္တဲ့ ေနရာမွာ ႏုိင္ငံအမ်ားစုရဲ႕ ေထာက္ခံမႈ ရရွိခဲ့တယ္။

“အဲေတာ့ ဒီႏွစ္မွာ က်ေနာ္တုိ႔က ဒီ့ထက္ တဆင့္တက္ၿပီးေတာ့ Commission of Enquiry ေခၚမယ္ဆုိရင္ ဘယ္ႏုိင္ငံေတြက ဒီဟာကို လက္ခံမလဲ၊ အဲဒီဟာက က်ေနာ္တုိ႔အတြက္ Challenge ေတာ့ နည္းနည္းျဖစ္မယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ အာဆီယံ ႏုိင္ငံေတြေတာ့ ထည့္ၿပီး တြက္လို႔မရဘူး။ လက္တင္ အေမရိက ႏုိင္ငံေတြက ဒီလိုမ်ဳိး ကိစၥကုိ ပိုၿပီးေတာ့ စိတ္၀င္စားတယ္။ အာရွပုိင္းမွာ သိပ္မရေပမဲ့ လက္တင္ အေမရိက ႏုိင္ငံေတြနဲ႔ အာဖရိကဘက္မွာ ဒီကိစၥကို ေထာက္ခံတဲ့ ႏုိင္ငံေတြကုိ က်ေနာ္တုိ႔ ပုိမုိၿပီး ထုိးေဖာက္ႏုိင္ဖို႔ လိုအပ္ေနတဲ့ အခင္းအက်င္းေတာ့ ျဖစ္တယ္။”

လက္ရွိအားျဖင့္ေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ကုလသမဂၢ စုံစမ္းေရး ေကာ္မရွင္ဖြဲ႕ဖို႔ ကိစၥကုိ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု၊ ၿဗိတိန္၊ ၾသစေၾတးလ် စတဲ့ အေနာက္ႏုိင္ငံ ၁၃ ႏုိင္ငံက ေထာက္ခံထားပါတယ္။

ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရး ကိုယ္စားလွယ္ေဟာင္း ပါေမာကၡ ၂ ဦးရဲ႕ EU ေပးစာထဲမွာေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္း စစ္အစိုးရရဲ႕ အရပ္သားေတြအေပၚ က်ဴးလြန္မႈေတြဟာ ႏုိင္ငံတကာ လူ႔အခြင့္အေရး ဥပေဒနဲ႔ လူသားခ်င္း စာနာမႈ ဥပေဒေတြကို ခ်ဳိးေဖာက္မႈရွိတယ္ ဆုိတာ ေထာက္ျပၿပီးေတာ့ အဲဒီအတြက္ေၾကာင့္ ကုလသမဂၢ စုံစမ္းေရးေကာ္မရွင္ ဖြဲ႕ေရးကုိ EU အေနနဲ႔ အေထြေထြ ညီလာခံႀကီးကို အဆုိျပဳေပးဖုိ႔ ေတာင္းဆုိထားပါတယ္။

XS
SM
MD
LG