သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ICC ေရွာင္ဖို႔ ကုလသမဂၢနဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္သင့္


ကုလလံုၿခံဳေရးေကာင္စီအဖြဲ႔၀င္မ်ား (MOI Webportal Myanmar)

ရခုိင္ျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္း ပဋိပကၡမွာ ဒုကၡသည္ေတြထြက္ေျပးရတဲ့အေျခအေနကို စံုစမ္းစစ္ေဆးဖုိ႔အတြက္ဆုိရင္ ကုလသမဂၢ အထူးကိုယ္စားလွယ္ မစၥယန္ဟီးလီကို ျပန္လည္လက္ခံဖို႔နဲ႔ ကုလသမဂၢရဲ့ အခ်က္အလက္ရွာေဖြေရးအဖဲြ႔ Fact Finding Mission ကို လက္ခံဖုိ႔ သင့္ေၾကာင္း လူ႔အခြင့္အေရးေဆာင္ရြက္သူနဲ႔ ႏိုင္ငံတကာအေရးေလ့လာသူေတြက သံုးသပ္ပါတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ ရက္ေတြက ျမန္မာႏိုင္ငံကို လာေလံုၿခံဳေရးေကာင္စီကိုယ္စားလွယ္အဖဲြ႔က နည္းလမ္း ၂ခုတင္ျပထားအေပၚမွာ အခုလုိ သံုးသပ္လုိက္တာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီသတင္းကို ဗီအုိေအျမန္မာပိုင္းရဲ့သတင္းေထာက္ ကိုမုိးေဇာ္က တင္ျပထားပါတယ္။

ရခုိင္ျပည္နယ္က ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံကို ထြက္ေျပးသြားတဲ့ ဒုကၡသည္ေတြ ေနရပ္ျပန္ႏိုင္ေရးနဲ႔ ဒီလို ထြက္ေျပးရတဲ့ အေျခအေနေတြကို စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးအတြက္ ကုလသမဂၢလံုၿခံဳေရးေကာင္စီက ကိုယ္စားလွယ္အဖဲြ႔ဟာ ျမန္မာျပည္ကို ၂ရက္ၾကာလာေရာက္ခဲ့ပါတယ္။ဒုကၡသည္ေတြ ထြက္ေျပးရတဲ့အေျခအေနကို စံုစမ္းဖုိ႔ဆုိရင္ ICC ေခၚႏိုင္ငံတကာျပစ္မႈဆိုင္ရာ တရားရံုးကေန ကိုင္တြယ္စံုစမ္းဖို႔နဲ႔ ျမန္မာအစိုးရက ကိုယ္တုိင္ စံုစမ္းစစ္ေဆးဖို႔ဆုိၿပီး ၂ခ်က္တင္ျပခဲ့ပါတယ္။

ဒီတင္ျပခ်က္ ၂ခုနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ICC ေခၚႏိုင္ငံတကာျပစ္မႈဆိုင္ရာ တရားရံုးက စံုစမ္းစစ္ေဆးမယ္ဆုိရင္ ႏိုင္ငံရဲ့ ပံုရိပ္ကို ထိခုိက္ေစႏိုင္သလို ျမန္မာအစိုးရက ကိုယ္တုိင္စံုစမ္းစစ္ေဆးမယ္ဆုိရင္လည္း ႏိုင္ငံတကာက လက္ခံဖို႔ အခက္အခဲရိွႏိုင္ေၾကာင္း သံုးသပ္ၾကပါတယ္။

Equality Myanmar ေခၚ လူအခြင့္အေရးအဖဲြ႔ဒါရုိက္တာ ဦးေအာင္မ်ိဳးမင္းက -

“ က်ေနာ္တို႔ဘက္က ဒီ ICC တင္မယ့္ အလားလာမ်ိဳးျဖစ္ေနခ်ိန္မွာ ႏိုင္ငံတကာ အထူးသျဖင့္ ကုလသမဂၢလူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီက ခန္႔အပ္ထားတဲ့ အထူးစံုစမ္းစစ္ေဆးေရး အရာရိွ မစၥယန္ဟီးလီနဲ႔ ေနာက္တခါ Fact Finding Mission က်ေနာ္တုိ႔ ဒီဖဲြ႔ထားတဲ့အဖဲြ႔ေတြနဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ပါတယ္။ ဒါနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးအခ်က္အလက္ေတြကို ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ၿပီး လုပ္ေဆာင္ပါတယ္ဆိုတဲ့ လုပ္ေဆာင္မႈျပဖုိ႔က ပိုၿပီး အေရးၾကီးေနၿပီလုိ႔ ထင္တယ္။ တကယ္လို႔ အဲဒီလမ္းေၾကာင္းအတုိင္း မသြားဘူးဆုိရင္ အခုလာခဲ့တဲ့ UNSC mission ကလည္း မေက်နပ္ဘူးဆုိရင္ ICC တင္ဖု႔ိလမ္းေၾကာင္းက ပိုၿပီးေတာ့ မ်ားသြားသလို ျဖစ္သြားႏိုင္တယ္။ ”

ဒီလုိ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မယ္ဆုိရင္ တိုင္းျပည္အတြက္ နံမည္ပ်က္စရာ အေျခအေနကို ေရွာင္လဲြႏိုင္မယ္လို႔လည္း သူ႔အျမင္ကို ဆက္ေျပာပါတယ္။

“ ဘယ္လုိပဲျဖစ္ျဖစ္ က်ေနာ္တုိ႔ တုိင္းျပည္က ႏိုင္ငံတကာရဲ့ လူ႔အခြင့္အေရးဆုိင္ရာ Rader ေအာက္ထဲကို ေရာက္ေနတယ္။ ေနာက္ တဘက္မွာလည္းပဲ တခါမွ မၾကံဳဘူး၊ မၾကားဘူးတဲ့ ICC တင္မယ္ဆုိတဲ့အခ်က္။ ဒါမ်ိဳးကို တင္လုိက္ၿပီး ICC က လက္ခံလိုက္ၿပီဆုိရင္ တိုင္းျပည္အတြက္ နံမည္ပ်က္စရာ ပိုျဖစ္ႏိုင္တယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ ေလာေလာဆည္ က်ေနာ္တို႔ လုပ္ႏိုင္တဲ့အလုပ္ေတြ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ႏိုင္တဲ့အရာေတြ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ပါ။ သက္ေသအေထာက္အထားရိွရင္ ေျဖရွင္းပါမယ္ဆုိတဲ့ ေျပာဆုိခ်က္တင္မကဘူး။ ေျဖရွင္းႏိုင္ဖုိ႔အတြက္ သက္ေသအေထာက္အထားေတြကို သက္ေသျပခြင့္ ေပးမယ္ဆုိရင္ က်ေနာ္တုိ႔ ဒါ သိပ္ၿပီးေတာ့ အဆုိး၀ါးဆံုးအေျခအေန မေရာက္ခင္ထိေတာ့ က်ေနာ္တို႔ အားေကာင္းသြားမွာပါ။ ”

ICCေခၚ ႏိုင္ငံတကာျပစ္မႈဆုိင္ရာ တရားရံုးတင္ႏိုင္တဲ့အေျခအေနအေပၚမွာလည္း ဦးေအာင္မ်ိဳးမင္းက အခုလို ေျပာပါတယ္။

“ သာမန္က Rome Statute ေရာမစာခ်ဳပ္ကို လက္မွတ္ မထိုးထားတဲ့ႏိုင္ငံကို ICC က ၀င္ၿပီးေတာ့ အမႈဖြင့္တာ လုပ္လုိ႔ မရဘူး။ ဒါေပမဲ့ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီက ဒီဟာကို တကယ့္ကို စံုစမ္းဖုိ႔ လိုအပ္ေနပါၿပီဆုိတဲ့ လဲႊေျပာင္းခ်က္ေတြ တင္ျပခ်က္ေတြ ရိွလာၿပီဆုိရင္ေတာ့ လုပ္ႏိုင္တဲ့ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းေတြ ရိွတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အခုတေခါက္လာတဲ့ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီ အၿမဲတမ္းမဟုတ္တဲ့ ၁၀ႏိုင္ငံရယ္ အၿမဲတမ္း ၅ႏိုင္ငံရယ္ ပါ၀င္တဲ့ သံအမတ္ေတြရဲ့ အယူအဆေတြ အာေဘာ္ေတြ သူတို႔ရဲ့အေတြးေတြ က ေတာ္ေတာ္ အေရးၾကီးတာ။ ႏိုင္ငံတကာအျမင္မွာဆုိ သတိထားရမယ့္ mission ျဖစ္တယ္။ ဒါကို က်ေန္ာတုိ႔ အစိုးရဘက္က ေတာ္ေတာ္ၾကီးကို ေလးေလးနက္နက္နဲ႔ သတိထားၿပီးေတာ့ ဆက္ဆံတံုျပန္ဖုိ႔ လုိအပ္ပါတယ္။”

ႏိုင္ငံတကာအေရးေလ့လာသူ ေဒါက္တာခင္ေဇာ္၀င္းကလည္း အလားတူ အျမင္သေဘာထားမ်ိဳး ေျပာဆုိပါတယ္။

“ အခုက ကုလသမဂၢက Fact Finding Mission ေလ အခ်က္အလက္ ရွာေဖြေရးအဖဲြ႔ကို အားကိုးလုိ႔ ရတယ္။ ကဲ ခင္ဗ်ားတုိ႔ပဲ လာပါ။ လာၿပီးေတာ့ ခင္ဗ်ားတို႔ပဲ ဒီဥစၥာကို ရွာပါ။ တခုေတာ့ ရိွတယ္ က်ေနာ္တုိ႔ဘက္က ပုဂိၢဳလ္ေတြလည္း ဒီထဲမွာ ပါမယ္ဆိုရင္ေတာ့ အဲဒါ အျဖစ္ႏိုင္ဆံုးလုိ႔ ထင္တယ္။ ယန္ဟီးလီက ကိုယ္ေျပာမယ္ လက္မခံလုိ႔ မရဘူး။ ေျပာမယ္ဆုိ ျမန္မာျပည္အတြက္ Special Rapporteur အျဖစ္ ခန္႔ထားတဲ့သူ။ သူ႔ကို လက္မခံတာကိုက ေတာ္ေတာ္ေလးကို ရုပ္ဆုိးေနၿပီ။ အဲလုိျဖစ္တယ္။ ခုနက Fact Finding Mission နဲ႔ သူနဲ႔က တဲြလုပ္ရလိမ့္မယ္။”

စုံစမ္းစစ္ေဆးေရးဆုိင္ရာ နည္းလမ္း ၂ခုကို ကုလသမဂၢလံုၿခံဳေရးေကာင္စီ ကိုယ္စားလွယ္အဖဲြ႔က ႏိုင္ငံေတာ္အတုိင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႈးၾကီး မင္းေအာင္လိႈင္နဲ႔ ေတြ႔ဆံုစဥ္ကလည္း ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က အေထာက္အထားခုိင္လံုရင္ စံုစမ္းစစ္ေဆးမွာျဖစ္ေၾကာင္း တံုျပန္ထားပါတယ္။

XS
SM
MD
LG