သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ျမန္မာအစိုးရ လူမ်ိဳးတံုး သတ္ျဖတ္မႈကို စံုစမ္းဖို႔ Fortify Rights ေတာင္းဆို


အေမရိကန္ႏုိင္ငံ အေျခစုိက္ လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႔အစည္း Fortify Rights။

ျမန္မာအစုိးရက ဘဂၤါလီလုိ႔ေခၚၿပီး သူတို႔ကိုယ္ သူတို႔ ရုိဟင္ဂ်ာလို႔ ေခၚတဲ့သူေတြ အေပၚ လူမ်ဳိးတုံး သတ္ျဖတ္ေနတယ္ ဆုိတဲ့ ခုိင္လုံတဲ့ အေထာက္အထားေတြ ေတြ႔ရွိ ထားတဲ့အတြက္ ကုလသမဂၢ အေနနဲ႔ စုံစမ္းေရးေကာ္မရွင္ ဖြဲ႔စည္းစုံစမ္းေပးဖုိ႔ အေမရိကန္ႏုိင္ငံ အေျခစုိက္ လူ႔အခြင့္အေရး အဖြဲ႔အစည္းတခုျဖစ္တဲ့ Fortify Rights အဖြဲ႔က ေတာင္းဆုိ လုိက္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အဲဒီလုိ ေျပာဆုိမႈဟာ တဖက္သတ္ ဆန္လြန္းတယ္လုိ႔ လူ႔အခြင့္အေရး ေရွ႕ေနေတြ က ေထာက္ျပၾကပါတယ္။ အျပည့္အစုံကုိေတာ့ ကုိေဇာ္၀င္းလႈိင္က တင္ျပေပးပါမယ္။

Fortify Rights အဖြဲ႔က စုံစမ္းစစ္ေဆးမႈေတြအရ ျမန္မာအစုိးရဟာ ရခုိင္ျပည္နယ္ အတြင္း ဘဂၤါလီေခၚ ရုိဟင္ဂ်ာေတြအေပၚ လူမ်ဳိးတုံး သတ္ျဖတ္မႈေတြ က်ဴးလြန္ေနတယ္ဆုိတဲ့ ခုိင္လုံတဲ့အေထာက္အထားေတြ ေတြ႔ရွိခဲ့ရတဲ့အတြက္ ရခုိင္ျပည္နယ္ အတြင္း ျဖစ္ေပၚေနတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြကုိ ကုလသမဂၢ အေနနဲ႔ စုံစမ္းေရးေကာ္မရွင္ ခ်က္ျခင္း ဖြဲ႔စည္းၿပီး ကုိင္တြယ္ ေဆာင္ရြက္ေပးဖုိ႔ ေတာင္းဆုိလုိက္တာပါ။

ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္း ကရင္နဲ႔ ကခ်င္ျပည္နယ္အပါအ၀င္ တျခား တုိင္းရင္းသား ေဒသေတြမွာပါ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြ၊ ဖိႏွိပ္ သတ္ျဖတ္မႈေတြ ႏွစ္ကာလ ရွည္ၾကာစြာ တည္ရွိလာခဲ့တာေၾကာင့္ ရုိဟင္ဂ်ာအေရး သပ္သပ္ တခုထဲကုိ ကြက္ၾကည့္ၿပီး Fortify Rights အဖြဲ႔ရဲ႕ အဲဒီလုိ ေျပာဆုိမႈဟာ တဖက္သတ္ ဆန္လြန္းတယ္လုိ႔ AHRC အာရွလူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္က ေရွ႕ေန ဦးမင္းလြင္ဦးက ေျပာပါတယ္။

"႐ုိဟင္ဂ်ာလူမ်ိဳးေတြကို အစုလုိက္ အျပံဳလုိက္ သတ္ျဖတ္ခံရတဲ့ အေျခအေနမ်ိဳး ၾကံဳေတြ႔ေနရတယ္ ဆိုတဲ့ ကိစၥနဲ႔ပတ္သက္လို႔ တင္ျပလာတဲ့ ကိစၥမွာကေတာ့ က်ေနာ့္ အျမင္ေျပာရရင္ေတာ့ နည္းနည္းေတာ့ လြန္-သြားတယ္လို႔ က််ေနာ္ကေတာ့ ဆိုခ်င္တယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲ ဆိုလို႔ရွိရင္ က်ေနာ္တို႔ တုိင္းရင္းသား လူမ်ိဳးစုေတြရဲ႕ နယ္ေျမေတြမွာ ဥပမာအားျဖင့္ KNU ၊ ကခ်င္စတဲ့ ေဒသေတြမွာ ဒီလိုမ်ိဳး လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိးေဖာက္ခံရတဲ့ ကိစၥ၊ အသတ္ခံရတဲ့ ကိစၥေတြဟာ ေျမာက္ျမားစြာ ရွိတယ္ ဆိုတာေတြကို က်ေနာ္တို႔ သိရတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ဒီလိုမ်ိဳး အဓမၼျပဳက်င့္ခံရတဲ့ ကိစၥေတြ လည္း တိုင္းရင္းသားေဒသေတြမွာ အမ်ားအျပား ရွိတယ္ဆိုတာ က်ေနာ္တို႔သိရတယ္။ အဲ့ေတာ့ ဒီ ႐ိုဟင္ဂ်ာလို႔ေခၚတဲ့ လူမ်ိဳး အေပၚမွာ အစုလိုက္ အျပံဳလုိက္ သတ္ျဖတ္မႈျဖစ္တယ္လို႔ ေျပာဆိုတဲ့ကိစၥရပ္ကိုေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ျမန္မာႏုိင္ငံ အစိုးရက လက္ခံလိုက္မယ္လည္း မဟုတ္ဘူး။ စံုစမ္းေရး ေကာ္မရွင္ ဖြဲ႔မယ္ ဆိုလို႔ရွိရင္ အဲ့ဒီ့ေကာ္မရွင္ကို ဗမာျပည္ လာဖို႔ေတာင္မွ ခြင့္ျပဳလိုက္မယ္လို႔ က်ေနာ္ကေတာ့ မထင္ပါဘူးခင္ဗ်။"

Fortify Rights အဖြဲ႔က ျပဳလုပ္ခဲ့တဲ့ စုံစမ္း စစ္ေဆးမႈမွာ ကန္႔သတ္ခ်က္ေတြ ရွိေနတာကုိ ေတြ႔ရတယ္လုိ႔လည္း ဦးမင္းလြင္ဦးက ဆက္ေျပာပါတယ္။

"အေစာကေျပာတဲ့ Fortify Rights အဖြဲ႔အေနနဲ႔လည္း ဒီလိုမ်ိဳး strong evidence ရတယ္လို႔ ဆိုရေအာင္ သူ႔အေနနဲ႔ ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းႏုိင္တာက ဒီဒုကၡသည္စခန္းမွာ ကုလသမဂၢ ကေနၿပီးေတာ့ ခိုလံႈခြင့္ေပးထားတဲ့ စခန္းထဲမွာမဟုတ္ပါဘူး။ က်ေနာ္ ထင္တယ္ ဒီေမာင္ေတာတို႔ ဘာတို႔မွာ ဖြင့္ထားတဲ့ စခန္းက ဒုကၡသည္ေတြမွာ အင္တာဗ်ဴး လုပ္ၿပီးေတာ့ ဒီလိုေျပာဆိုတဲ့အေပၚမွာ က်ေနာ္ ထင္တယ္ တခ်ိဳ႕ဥစၥာေတြ ကေတာ့ မွ်တမႈမရွိဘူးလို႔ က်ေနာ္ျမင္ပါတယ္။ ဒီ Genocide ကိစၥ နဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ အယ္လ္ဂ်ာဇီးယားမွာ တင္ထားတဲ့ ဗီဒီယိုဖိုင္ေတြ လည္း ရွိပါတယ္။ အဲ့ေတာ့ အဲ့ဒီ့မွာ ၾကည့္ရင္ က်ေနာ္တို႔ ဒီမိတၳီလာ အၾကမ္းဖက္မႈမွာ ပါတဲ့သူေတြရဲ႕ ပံုေတြကို ထပ္ခါတလဲလဲ အသံုးျပဳၿပီး ဒီျဖတ္ညႇပ္ကပ္ သေဘာမ်ိဳးေပါ့ဗ်ာ။ အားလံုးကို ေပါင္းစီးၿပီးေတာ့ တင္ျပထား တဲ့ အေျခအေနမ်ိဳးျဖစ္တယ္ဆိုတာကို က်ေနာ္တို႔ ေတြ႔ရတယ္။ "

ရုိဟင္ဂ်ာဆုိတဲ့ အသုံးအႏႈန္းကုိေတာ့ ျမန္မာအစုိးရက လက္မခံဘဲ ရုိဟင္ဂ်ာ ဆုိတာ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ မရွိဘူးလုိ႔ ျငင္းဆုိထားၿပီး အဲဒီလူေတြဟာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္က ၀င္လာတဲ့ ဘဂၤါလီ လူမ်ဳိးေတြအျဖစ္သာ သတ္မွတ္ ထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီကိစၥနဲ႔ပတ္သက္လုိ႔ ျမန္မာအစုိးရရဲ႕ တုန္႔ျပန္ခ်က္ကုိ သိႏုိင္ဖုိ႔ ၀ါရွင္တန္ ဒီစီၿမိဳ႕မွာ ရွိတဲ့ ျမန္မာသံရုံးကုိ ဆက္သြယ္ခဲ့ေပမယ့္ တစုံတရာ တုန္႔ျပန္ခဲ့ျခင္း မရွိပါဘူး။

တဖက္မွာလည္း Fortify Rights အဖြဲ႔ရဲ႕ ဒီေတာင္းဆုိခ်က္အေပၚ ကုလသမဂၢ ဘက္က ဘယ္လုိ တုန္႔ျပန္မယ္ဆုိတာ မသိရေသးပါဘူး။

Fortify Rights အဖြဲ႔အေနနဲ႔ ရံပုံေငြရဖုိ႔အတြက္ လုပ္ေနသလုိ ျဖစ္ေနတယ္လုိ႔ ဦးမင္းလြင္ဦးက ေျပာပါတယ္။

"ဒီကိစၥက ႐ိုဟင္ဂ်ာကို အခုမွ သူတို႔က လုပ္တာ။ Chris Lewa လုပ္တာ ၾကာလွၿပီ။ ဒီကိစၥ Chris Lewa ေတာင္ Genocide ဆိုတာ မေျပာဘူး။ သူတို႔ ဘာ သူတို႔ Funding ရတာေတာ့ ရတာေပါ့။ အဲ့သလို လုပ္စားတာလည္း လုပ္စားေပါ့။ အလြန္အကၽြံေတာ့ မလုပ္စားနဲ႔ေပါ့ကြယ္။ အဲ့တာေတာ့ ဘယ္ေကာင္းမလဲ။"

Fortify Rights အဖြဲ႔က ထုတ္ျပန္တဲ့ ေၾကညာခ်က္ထဲမွာေတ့ ကုလသမဂၢက သတ္မွတ္ထားတဲ့ Genocide လုိ႔ေခၚတ့ဲ လူမ်ဳိးတုံး သတ္ျဖတ္မႈ ျဖစ္ေစႏုိင္တဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြကုိ ျမန္မာအစုိးရဘက္က က်ဴးလြန္ေနတယ္ဆုိတဲ့ အေထာက္အထားေတြ ေတြ႔ရွိရေၾကာင္း၊ ရုိဟင္ဂ်ာ မ်ဳိးႏြယ္စု ပ်က္ဆီးေစမယ့္ လုပ္ရပ္ေတြကုိ က်ဴးလြန္ေနတာ ေတြ႔ရွိရေၾကာင္း ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ျမန္မာအစုိးရအေနနဲ႔ ရုိဟင္ဂ်ာေတြ ကေလးေမြးဖြားမႈႏႈန္းကုိ ကန္႔သတ္တဲ့ ဥပေဒေတြကုိ ျပဌာန္းထားတယ္လုိ႔ ေၾကညာခ်က္ထဲမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

ဆက္စပ္သတင္းမ်ား ...

XS
SM
MD
LG