သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံ သားေရလုပ္ငန္းက ထြက္ကုန္ေတြဟာ ကမာၻတ၀ွမ္း ေစ်းကြက္မွာ ၀င္ဆန္႔တဲ့အထိ က်ယ္ျပန္႔လာေနေပမဲ့ လုပ္ငန္းခြင္က အလုပ္သမားေတြအတြက္ က်န္းမာေရးအရ ထိခိုက္တဲ့အထိ ေဘးကင္းလုံၿခံဳမႈ မရွိပဲျဖစ္ေနရပါတယ္။ ဒကၠားၿမိဳ႕ေတာ္မွာ ဆုိရင္လည္း သားေရပစၥည္း ထုတ္လုပ္တဲ့ လုပ္ငန္းက အဆိပ္အေတာက္ စြန္႔ပစ္ပစၥည္းေတြေၾကာင့္ ပတ္၀န္းက်င္ ညစ္ညမ္းမႈေတြ အႀကီးအက်ယ္ ျဖစ္ပြားေနတာပါ။ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံ ျပည္ပတင္ပုိ႔မႈမွာ အဓိကက်တဲ့ သားေရလုပ္ငန္းေၾကာင့္ ေနာက္ဆက္တဲြ ျပႆနာေတြနဲ႔ ႀကံဳေနရတဲ့ အေျခအေနေတြကုိေတာ့ ဒီသီတင္းပတ္ရဲ႕ စီးပြားေရး က႑မွာ ကုိေအာင္လြင္ဦး ကတင္ျပထားပါတယ္။

ႏုိင္ငံျခား၀င္ေငြ အဓိက ရေပါက္ရလမ္း တခုအျဖစ္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံထုတ္ သားေရပစၥည္းေတြဟာ တ႐ုတ္နဲ႔ ဂ်ပန္လုိ ေဒသတြင္းအျပင္၊ အေမရိကန္နဲ႔ ဥေရာပတုိ႔လုိ အေနာက္ႏုိင္ငံ ေစ်းကြက္ေတြအထိ တင္ပုိ႔ေရာင္းခ်ေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း သားေရလုပ္ငန္းက စြန္႔ပစ္ဓာတုပစၥည္းေတြေၾကာင့္ အလုပ္သမားေတြ က်န္းမာေရး ထိခုိက္ေန႐ုံ သာမက ျမစ္ေတြ၊ ေခ်ာင္းေတြမွာလည္း အဆိပ္သင့္တဲ့ အျဖစ္နဲ႔ ႀကံဳေနရတာပါ။ ေလ့လာခ်က္ တစ္ခုမွာဆုိရင္လည္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ သားေရလုပ္ငန္းက အလုပ္သမားေတြရဲ႕ ၉၀% ဟာ ဓာတုေဗဒ ပစၥည္းေတြကုိ ထိေတြ႔ကုိင္တြယ္ရာက ပန္းနာရင္ၾကပ္ကေန ကင္ဆာေရာဂါအထိ ျဖစ္ပြားေနတဲ့အေၾကာင္း ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

ဒကၠားၿမိဳ႕ေတာ္က သားေရ စက္႐ုံမွာ ေျခဗလာ၊ လက္ဗလာနဲ႔ ဓာတုေဗဒ ပစၥည္းေတြကုိ ေန႔တဓူ၀ ကုိင္တြယ္ အလုပ္လုပ္ေနရတဲ့ Mohammad Mokter Hossain ဟာ ဆုိရင္လည္း ေခ်ာင္းအဆက္မျပတ္ဆုိးတာ၊ အေရျပား ယားယံတာလုိ ေရာဂါေ၀ဒနာ ခံစားေနရတာပါ။ ေနထုိင္မေကာင္းျဖစ္လုိ႔ အလုပ္မဆင္းႏုိင္ပဲ နားေနရတဲ့အထိ ေ၀ဒနာ ခံစားေနရသလုိ ဒီအလုပ္ ဆက္လုပ္ေနရင္ ေသလိမ့္မယ္လုိ႔ ဆရာ၀န္က သတိေပးထားတဲ့ အေၾကာင္းလည္း သူကေျပာပါတယ္။

စက္မႈလုပ္ငန္းသုံး Chromium နဲ႔ တျခားဓာတုပစၥည္းေတြ အသုံးျပဳၿပီး သားေရေတြကုိ ျပဳျပင္ရတဲ့ လုပ္ငန္းမွာ အလုပ္လုပ္ရင္း အေရျပားေရာဂါ သက္သာေအာင္ ပုံမွန္ေဆးစားေနရတယ္လုိ႔လည္း အသက္ ၂၅ ႏွစ္အရြယ္ Mokter Hossain ကေျပာပါတယ္။
“လက္ေတြ၊ ေျခေထာက္ေတြက တခ်ိန္လုံးကုိ ယားေနတာပါ။ လက္သည္းၾကားက အေရျပားေတြ ဆုိရင္လည္း ေတာ္ေတာ္ကုိ အေျခအေန ဆုိးပါတယ္။ ဆံပင္ေတြလည္း ကၽြတ္ပါတယ္။ အခုဆုိရင္ က်ေနာ့္မွာ ဓာတ္မတဲ့တဲ့ေရာဂါ ရေနၿပီး၊ ဒီလုိျဖစ္လာရင္ ပုိၿပီးဆုိးပါတယ္။”

ဒကၠားၿမိဳ႕ေတာ္က သားေရစက္႐ုံ ၂၀၀ ေလာက္မွာ က်န္းမာေရး အထိခုိက္ခံၿပီး အလုပ္လုပ္ေနၾကတဲ့ အလုပ္သမား ၂၅,၀၀၀ ေလာက္ဟာ ၀င္ေငြအားျဖင့္ကေတာ့ လစဥ္ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၅၀ ေလာက္သာ ရရွိၾကတာပါ။ မၾကာေသးခင္ ႏွစ္ေတြအတြင္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏုိင္ငံရဲ႕ အထည္ခ်ဳပ္ လုပ္ငန္းေတြမွာ လူအေသအေပ်ာက္ေတြ ရွိခဲ့တဲ့အထိ လုပ္ငန္းခြင္ ေဘးကင္းလုံၿခံဳမႈ မရွိခဲ့တာေတြကုိ ႏုိင္္ငံတကာကပါ အာ႐ုံစုိက္ခံခဲ့ရတာပါ။ အထူးသျဖင့္ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ ဧၿပီလထဲမွာတုန္းက လူေပါင္း ၁,၀၀၀ ေက်ာ္ ေသဆုံးခဲ့ရတဲ့ အထည္ခ်ဳပ္စက္႐ုံ ၿပိဳက်မႈ ျဖစ္ခဲ့ၿပီး ေနာက္မွာလည္း ႏုိင္ငံတကာ လုပ္ငန္းေတြ အေနနဲ႔ ကုန္ပစၥည္းေတြ ၀ယ္ယူေနတဲ့ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံက စက္႐ုံေတြမွာ အေျခအေနေတြ တုိးတက္ေအာင္လုပ္ဖုိ႔ တရား၀င္ ဖိအားေပး ေတာင္းဆုိမႈေတြလည္း ေပၚေပါက္လာခဲ့ပါတယ္။

သားေရ လုပ္ငန္းကေတာ့ အထည္ခ်ဳပ္ လုပ္ငန္းေတြထက္ အႏာၱရာယ္ ႀကီးမားလွေပမဲ့ အမ်ားက အာ႐ုံစုိက္ ေလာက္တဲ့အထိ ျမင္သာထင္သာ မရွိတာေၾကာင့္ တုိးတက္မႈရေအာင္ ဖိအားေပးတာမ်ဳိး မ်ားမ်ားစားစား မရွိေသးဘူးလုိ႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ပတ္၀န္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရး ေရွ႕ေနအသင္းက Rizwana Hasan ကေျပာပါတယ္။
“ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံမွာ သားေရလုပ္ငန္းေတြ လုပ္ကုိင္ေနတဲ့ ပုံစံက ဥပေဒမဲ့ တုိင္းျပည္တခုလိုေတာင္ ေျပာရမလုိ ျဖစ္ေနပါတယ္။ ႏုိင္ငံေရးေၾကာင့္လည္း ျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။ စီးပြားေရး အသုိင္းအ၀ုိင္းက မေက်နပ္တာမ်ဳိး အစုိးရက မျဖစ္ေစခ်င္ဘူးေလ။ မ႐ုိးမသား လုပ္တာေတြလည္း ပါမွာေပါ့။”

သူနဲ႔အတူ ပတ္၀န္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရး လႈပ္ရွားသူေတြက သားေရစက္႐ုံေတြ ဒကၠားၿမိဳ႕အျပင္ ေျပာင္းေရႊ႕ေပးဖုိ႔နဲ႔ စြန္႔ပစ္ပစၥည္းေတြကုိ စနစ္တက် ဖ်က္ဆီးဖုိ႔ ဥပေဒေဘာင္တြင္းက ႀကိဳးစားေနေပမဲ့ ေအာင္ျမင္မႈေတာ့ မရေသးပါဘူး။ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏုိင္ငံက သားေရလုပ္ငန္း အားလုံးရဲ႕ ၉၀% ရွိတဲ့ Hazaribagh အရပ္ဟာ အခုအခါ စြန္႔ပစ္ဓာတုပစၥည္းေတြနဲ႔ ညစ္ညမ္းေနတဲ့ ေရအုိင္ေတြ၊ အမႈိက္ပုံေတြ၊ သားေရ အစအနေတြနဲ႔ ျပည့္ႏွက္ေနတဲ့ ေနရာတခုအျဖစ္ ေတြ႔ျမင္ေနရတာပါ။ ဒီလုိ သားေရစက္႐ုံေတြက အဆိပ္အေတာက္ ဓာတုပစၥည္းေတြေၾကာင့္ အလုပ္သမားေတြ သာမက ေဒသခံေတြလည္း က်န္းမာေရး ျပႆနာေတြ ႀကံဳေတြ႔ေနရပါတယ္။ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စု နယူးေယာက္အေျခစုိက္ ပတ္၀န္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရး လႈပ္ရွားမႈ အဖဲြ႔တခုရဲ႕ ေလ့လာခ်က္အရ ဒကၠားၿမိဳ႕ေတာ္က Buriganga ျမစ္ကမ္းေဘးမွာ ေနထုိင္သူေတြ အပါအ၀င္ သားေရစက္႐ုံေတြရွိရာ အရပ္မွာ ေနထုိင္သူ လူေပါင္း ၂ သိန္းနီးပါး ရွိမယ္လုိ႔ ခန္႔မွန္းထားတာပါ။ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ပတ္၀န္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရးဌာနရဲ႕ အခ်က္အလက္ေတြအရ ဆုိရင္လည္း ကင္ဆာေရာဂါ ျဖစ္ေစႏုိင္တဲ့ Chromium အပါအ၀င္ ဓာတုပစၥည္း ပမာဏ ကုဗလီတာ ၂၂ သန္းေလာက္ကုိလည္း ဒကၠားၿမိဳ႕ေတာ္က Buriganga ျမစ္ထဲကုိ ေန႔စဥ္ စြန္႔ပစ္ေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။

အႏာၱရာယ္ ႀကီးမားလွတဲ့ လုပ္ငန္းခြင္ အေျခအေနေတြနဲ႔ ပတ္၀န္းက်င္ ထိခုိက္မႈေတြ ႀကီးႀကီးမားမား ရွိေနဆဲ ဆုိေပမဲ့လည္း ေစ်းသက္သာတဲ့ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏုိင္ငံက သားေရပစၥည္းေတြကုိ ၀ယ္လုိအားကေတာ့ အားေကာင္းေနဆဲပါ။ အထူးသျဖင့္ မၾကာေသးခင္ ႏွစ္ေတြအတြင္း တ႐ုတ္ႏုိင္ငံမွာ ကုန္ထုတ္လုပ္မႈ စရိတ္ေတြ တုိးျမင့္လာရာက ႏုိင္ငံတကာ လက္လီလုပ္ငန္းေတြ အေနနဲ႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္လုိ လုပ္အားခ သက္သာတဲ့ ေစ်းကြက္ေတြက ပုိမုိ၀ယ္ယူ လာၾကတာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

ဒါေပမဲ့လည္း ႏုိင္ငံတကာ ေစ်းကြက္မွာ ေရရွည္ ေနရာယူႏုိင္ဖုိ႔ အတြက္ ေစ်းေပါေပါနဲ႔ ထုတ္ႏုိင္ဖုိ႔ တခုတည္းကုိ အာ႐ုံစုိက္ေနလုိ႔ မျဖစ္ႏုိင္ဘူးလုိ႔ ျပည္ပကုိ ဖိနပ္ေတြ တင္ပုိ႔ေနတဲ့ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏုိင္ငံက Apex Adelchi ရဲ႕ ညႊန္ၾကားေရးမႉး Sayed Nasim Manzur ကသတိေပးပါတယ္။
“ေစ်းသက္သာဖုိ႔ကလဲြလုိ႔ တျခားဘာကုိမွ ဂ႐ုမစုိက္တဲ့ လူေတြနဲ႔ လုိက္ၿပိဳင္ေနလုိ႔ မျဖစ္ပါဘူး။ ဒီလုိအဆင့္မ်ဳိးမွာေတာင္ ပတ္၀န္းက်င္ ထိခုိက္မႈနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ သတိထားမိ လာၾကတဲ့ ၀ယ္သူေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ား ရွိပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လည္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ရဲ႕ သားေရလုပ္ငန္းမွာ ေရရွည္အက်ဳိးအတြက္၊ လုပ္ငန္းခြင္နဲ႔ ပတ္၀န္းက်င္ ထိန္းသိမ္းမႈေတြကုိ စံခ်ိန္မီမီနဲ႔ တုိးတက္လာေအာင္ လက္တဲြ ေဆာင္ရြက္သြားႏုိင္မယ့္ ၀ယ္သူေတြကုိ ဆဲြေဆာင္ရလိမ့္မယ္လုိ႔လည္း ယူဆပါတယ္။”

ဖိနပ္၊ လက္ကုိင္အိတ္ စတဲ့ သားေရ ပစၥည္းေတြကုိ ႏုိင္ငံတကာ လက္လီလုပ္ငန္းေတြကုိ ေရာင္းခ်ေနရာက ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏုိင္ငံဟာ ႏွစ္စဥ္ ေဒၚလာသန္း ၅၀၀ ေလာက္အထိ ျပည္ပ၀င္ေငြ ရရွိေနတာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏုိင္ငံရဲ႕ တရား၀င္ ထုတ္ျပန္ထားတဲ့ ကိန္းဂဏန္းေတြအရ ဆုိရင္လည္း သားေရပစၥည္းေတြ ျပည္ပတင္ပုိ႔မႈဟာ အရင္တႏွစ္ကနဲ႔ယွဥ္ရင္ ၿပီးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၃ ႏွစ္ကုန္ပုိင္း အထိ ၆ လအတြင္း ၃၅% အထိ တုိးတက္ခဲ့တဲ့အေၾကာင္း ေဖာ္ျပခဲ့တာပါ။ ကမာၻေပၚမွာ အဆင္းရဲဆုံး တုိင္းျပည္တခု ျဖစ္ေနဆဲ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံမွာ လူအမ်ားစုက စုိက္ပ်ဳိးေရးနဲ႔ အသက္ေမြးၾကေပမဲ့ အထည္ခ်ဳပ္ လုပ္ငန္းကေတာ့ ျပည္ပ၀င္ေငြ စုစုေပါင္းရဲ႕ ၉၀% အထိ ရွိပါတယ္။

ဒါေပမဲ့လည္း အက်င့္ပ်က္ ျခစားမႈေတြဟာ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြနဲ႔ စီးပြားေရးမွာ အတားအဆီးေတြအျဖစ္ ရွိေနဆဲ ျဖစ္သလုိ၊ အလုပ္သမား ေစ်းကြက္ဟာ ဖြ႔ံၿဖိဳးမႈမရွိေသးပဲ၊ အလုပ္သမား အခြင့္အေရး အကာအကြယ္ေပးမႈေတြမွာ အားနည္းေနဆဲ ျဖစ္တဲ့အေၾကာင္း ၀ါရွင္တန္အေျခစုိက္ Heritage Foundation နဲ႔ Wall Street Journal တုိ႔ရဲ႕ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္အတြက္ ကမာၻတ၀ွမ္း စီးပြားေရး လြတ္လပ္ခြင့္ အညႊန္းကိန္း ထုတ္ျပန္ရာမွာ ေဖာ္ျပခဲ့တာပါ။ စြန္႔ဦးတီထြင္ လုပ္ကုိင္လုိသူေတြ၊ စီးပြားေရး ဖြ႔ံၿဖိဳးဖုိ႔ ႀကိဳးပမ္းမႈေတြဟာလည္း ႀကိဳးနီစနစ္ေတြေၾကာင့္ တုိးတက္သင့္သေလာက္ မတုိးတက္ဘူးလုိ႔လည္း ေျပာပါတယ္။

ကမာၻတ၀ွမ္း စီးပြားေရး လြတ္လပ္ခြင့္ အဆင့္မွာေတာ့ ႏုိင္ငံေပါင္း ၁၇၈ ႏုိင္ငံအနက္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏုိင္ငံဟာ လြတ္လပ္ခြင့္ အသင့္အတင့္ရွိတဲ့ တုိင္းျပည္အျဖစ္ အဆင့္ ၁၃၁ မွာ စာရင္းသြင္းခံခဲ့ရတာပါ။ ဒါဟာလည္း အရင္တႏွစ္ကထက္စာရင္ တမွတ္ခဲြ တုိးလာသလုိ၊ အညႊန္းကိန္း ျပဳစုခဲ့တဲ့ ႏွစ္ေပါင္း ၂၀ အတြင္း စုစုေပါင္း ၁၀ မွတ္အထိ တုိးတက္လာခဲ့တာလုိ႔လည္း Heritage Foundation နဲ႔ Wall Street Journal တုိ႔ရဲ႕ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္ ကမာၻတ၀ွမ္း စီးပြားေရး လြတ္လပ္ခြင့္ အညႊန္းကိန္း ထုတ္ျပန္ရာမွာ ေဖာ္ျပခဲ့တဲ့အေၾကာင္း တင္ျပရင္းနဲ႔ပဲ ဒီသီတင္းပတ္ရဲ႕ စီးပြားေရး က႑ကုိ ရပ္နားလုိက္ပါရေစ။
XS
SM
MD
LG