သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ကိုဗစ္ျပန္အျဖစ္မ်ားလာခ်ိန္ ေဆးေတြနဲ႔ ထူးျခားမႈ


A member of the medical staff draws serum from an AstraZeneca vaccine container at a vaccination center in Bucharest, Romania, Wednesday, April 7, 2021. British authorities recommended Wednesday that the AstraZeneca COVID-19 vaccine not be given to…

ကိုဗစ္-19 ရဲ႕ အိုမီခ႐ြန္ မ်ိဳးကြဲစိတ္သစ္ BA-4 နဲ႔ BA-5 အျဖစ္မ်ားလာခ်ိန္ ေသာက္ေဆးနဲ႔ သက္သာလာသူတခ်ဳိ ႔မွာ၊ တခဏအတြင္း ကိုဗစ္လကၡဏာေတြ ျပန္ျဖစ္တာ၊ အျဖစ္မ်ားလာတယ္လို႔ က်န္းမာေရးပညာရွင္ေတြက သတိေပးေျပာဆိုပါတယ္။

ဒီတေခါက္ ကိုဗစ္ျပန္အျဖစ္မ်ားလာခ်ိန္ ထူးျခားမႈက အေမရိကန္မွာ ပထမဦးစားေပး ေသာက္ေဆး Paxlovid ေသာက္သူတခ်ဳိ ႔မွာ ခ်က္ခ်င္းသက္သာသြားၿပီး၊ ပိုးစစ္တာလည္း မေတြ႔ေတာ့ေပမဲ့၊ တစ္ပတ္ေလာက္အတြင္းမွာ ကိုဗစ္လကၡဏာ (ႏွာေစး၊ ေနမေကာင္း၊ ကိုယ္လက္ကိုက္ စတာ) အနည္းငယ္ ျပန္ျဖစ္လာၾကတာပါ။ ေဆးျပန္စစ္လိုက္ခ်ိန္မွာလည္း ကိုဗစ္ပိုး ျပန္ေတြ႔ခဲ့ရပါတယ္။ အခုလိုျဖစ္တာအတြက္ ဒီေသာက္ေဆးေၾကာင့္ ကိုဗစ္ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးေတြ ျပန္မ်ားလာတာ (Viral Rebound) ျဖစ္မလားလို႔ စိုးရိမ္မႈအမ်ားအျပားလည္း ေပၚထြက္လာခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အခုအခ်ိန္ထိ ေတြ႔ရွိထားခ်က္ေတြအရ ေသာက္ေဆးေၾကာင့္ ပိုးျပန္မ်ားလာတာမဟုတ္ဘဲ၊ အခုမ်ိဳးကြဲစိတ္သစ္ BA-4 နဲ႔ BA-5 ရဲ႕ ထူးျခားတဲ့လကၡဏာသာျဖစ္ႏိုင္ၿပီး၊ စစျဖစ္ခ်င္း လကၡဏာေတြေလာက္ မျပင္းထန္ မဆိုသေလာက္သာျဖစ္ကာ၊ ရက္ပိုင္းအတြင္း ခ်က္ခ်င္းဆိုသလို ျပန္ေကာင္းသြားတာ၊ ပိုးလည္းစစ္လို႔ မေတြ႔ေတာ့တာကို ေတြ႔ရွိထားပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔ အခုလိုျပန္ျဖစ္လာလွ်င္လဲ ဒီေသာက္ေဆးေတြ ျပန္ေသာက္ဖို႔ မလိုပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ ပိုးျပန္ေတြ႔ခဲ့ခ်ိန္မွာေတာ့ အလုပ္မသြား၊ အျပင္ျပန္မထြက္ေသးဘဲ အိမ္မွာပဲ သီးသန႔္ဆက္ခြဲေနသင့္ပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ အခု ေသာက္ေဆး (Paxlovid နဲ႔ Molnupiravir) ေတြက ျမန္မာႏိုင္ငံမွာလည္း ထုတ္လုပ္ႏိုင္ၿပီျဖစ္ေပမဲ့၊ ဆရာဝန္ၫႊန္ၾကားခ်က္ မပါဘဲ လုံးဝ မေသာက္သင့္ပါဘူး။ ဆိုးက်ိဳးခံရမွာနဲ႔ ေဆးအာနိသင္ေတြ က်သြားႏိုင္တာေၾကာင့္ပါ။ အေမရိကန္မွာလည္း ဒီေသာက္ေဆးေတြကို ဆရာဝန္ၫြန္ၾကားခ်က္နဲ႔သာ အသက္ ၅၀ အထက္နဲ႔ အသက္ ၅၀ ေအာက္ဆိုလွ်င္လည္း ေရာဂါျဖစ္လာလွ်င္ အသက္အႏၲရာယ္ရွိႏိုင္တဲ့ ေရာဂါအခံရွိသူေတြ (ဆီးခ်ိဳျပင္းထန္သူ၊ ပန္းနာရင္ၾကပ္ဆိုးဝါးေနသူ၊ ေက်ာက္ကပ္ပ်က္သူ၊ ကင္ဆာေဆး Chemo ယူေနရသူ၊ HIV ျဖစ္ေနသူ) ေတြကိုသာ ေပးေလ့ရွိပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီေဆးေတြ ေသာက္ရမယ့္လူေတြမွာ ေသြးတြင္း ေအာက္ဆီဂ်င္ ပမာဏက ၉၂% အထက္ ရွိေနဖို႔လိုၿပီး၊ ဒီပမာဏေအာက္ ေရာက္ေနသူေတြကိုေတာ့ ဒီေသာက္ေဆးေတြ ေပးလို႔မရပါဘူး။

တခ်ိန္ထဲမွာ ဒီတစ္ေခါက္ မ်ိဳးကြဲစိတ္သစ္ေတြေၾကာင့္ ကိုဗစ္ျဖစ္တာမွာ သက္သာလာၿပီးခ်ိန္၊၊ ၾကာရွည္ဆက္ျဖစ္ႏိုင္တဲ့ လကၡဏာေတြကေတာ့ သိပ္ဆိုးဝါးတာ မေတြ႔ရေသးပါဘူး။ ေခ်ာင္းဆိုးတာေတာ့ အေတာ္မ်ားမ်ား ဆက္က်န္ေနခဲ့ေပမဲ့လဲ ေသာက္ေဆးတခ်ဳိ ႔ ဥပမာ Singular (Montelukast) နဲ႔ ေခ်ာင္းဆိုးသက္သာေဆးေတြနဲ႔၊ ဆက္ထိန္းေပးလိုက္လွ်င္ သိပ္မၾကာခင္ သက္သာသြားေလ့ ရွိပါတယ္။ တခ်ဳိ ႔ေတြမွာ အေရာင္က်ေဆး (Steroid) လိုေကာင္းလိုႏိုင္ေပမဲ့၊ မလိုအပ္တာမ်ားၿပီး၊ ႀကိဳတင္မေပးသင့္ေသးပါဘူး၊ အကယ္၍ေပးလွ်င္လဲ ၾကာရွည္မေပးသင့္ပါဘူး။ ႏုံးနယ္တာ က်န္ေနတဲ့အတြက္ အနားယူၿပီး၊ ေကာင္းေကာင္းစားေသာက္ဖို႔ ပိုလိုအပ္ၿပီး၊ သီးသန႔္ေဆးေတာ့ မလိုႏိုင္ပါဘူး။ အရင္တစ္ေခါက္ေတြမွာ ဆီးခ်ိဳေရာဂါအခံမရွိဘဲ ေသြးတြင္းသၾကားဓာတ္တက္တာ (Hyperglycemia Paradox) ကလည္း ကိုဗစ္ပိုးရွိေနခ်ိန္မွာ ျဖစ္တာဆက္ေတြ႔ရေပမဲ့၊ သက္သာလာခ်ိန္မွာေတာ့ ဆက္ျဖစ္တာ သိပ္မေတြ႔ရေသးပါဘူး။ ဆက္ၿပီး သၾကားဓာတ္တက္ေနခဲ့သူ အနည္းငယ္မွာလည္း ဆီးခ်ိဳေဆးေတြနဲ႔ ထိန္းေပးလိုက္လွ်င္ လေတြနဲ႔ခ်ီေရရွည္က်န္ေနတာ မရွိေသးပါဘူး။ တခ်ိန္ထဲမွာ တခ်ဳိ ႔မွာေတာ့ ဆီးအသြားမ်ားၿပီး ေရဓာတ္ခမ္းေျခာက္တာေၾကာင့္ ေက်ာက္ကပ္ထိခိုက္ႏိုင္ေပမဲ့၊ ေရမ်ားမ်ားေသာက္ေပးျခင္းျဖင့္ သက္သာေစႏိုင္ပါတယ္။

ကိုဗစ္ျဖစ္ၿပီး ေနာက္ဆက္တြဲ ဒီလကၡဏာေတြအတြက္ ဆရာဝန္နဲ႔ ဆက္တိုင္ပင္ေစာင္ၾကည့္သင့္ပါတယ္။ လည္ပင္းနာတာလည္း ေရာဂါျဖစ္ခ်ိန္ ျဖစ္ေပမဲ့ ဆားရည္ပလုပ္က်င္းလွ်င္ ေရာဂါသက္သာလာခ်ိန္မွာ လိုက္ေပ်ာက္သြားေလ့ ရွိပါတယ္။ ကိုဗစ္ျဖစ္ၿပီးေနာက္ပိုင္း ကိုယ္တြင္းအဂၤါေတြ တစ္စိတ္တစ္ပိုင္း ေရွရွည္ထိခိုက္တာ (Permanent Damage) ကေတာ့ ရွားလာတာ ေတြ႔ေနရပါတယ္။

ဒါေပမဲ့ ဒီတႀကိမ္မွာ အေရးႀကီးဆုံးကေတာ့ ကူးစက္ျမန္လြန္းတဲ့ အခု BA-4 နဲ႔ BA-5 ျဖစ္လာခ်ိန္မွာ၊ ကိုဗစ္မျဖစ္ဘူးသူ မရွိသေလာက္နီးပါး ရွားလာတာမို႔၊ ျဖစ္လာခဲ့လွ်င္ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ မျဖစ္ေအာင္နဲ႔ အသက္အႏၲရာယ္ မထိခိုက္ႏိုင္ေအာင္ ကိုဗစ္ကာကြယ္ေဆးကိုေတာ့ ရႏိုင္တဲ့အမ်ိဳးအစားကို အားျဖည့္အဆင့္ထိထိုးထားဖို႔ လိုပါမယ္။ တ႐ုတ္ကာကြယ္ေဆး (Sinovac ၊ Sinopharm စတာ)၊ အိႏၵိယကာကြယ္ေဆး (Covishield/ AstraZeneca) ေတြကို ပထမတစ္သုတ္ ၂ လုံးနဲ႔ ေနာက္ ၃ လကေန ၆ လအတြင္း အားျဖည့္ကာကြယ္ေဆး တစ္လုံးထိုးကာ၊ အသက္ ၅၀ ေက်ာ္လွ်င္ေတာ့ ေနာက္ထပ္ ၃ - ၆ လ အၾကာမွာ ဒုတိယအားျဖည့္ကာကြယ္ေဆး (စုစုေပါင္းစတုတၳေျမာက္) တစ္လုံး ထပ္ထိုးထားသင့္ပါတယ္။

ဒီအေၾကာင္း ပိုမိုသိရိွနားလည္ႏိုင္ဖို႔ ကိုဝင္းမင္းက နယူးေယာက္ၿမိဳ ႔ Wyckoff Heights ေဆး႐ုံက ၫြန္ၾကားေရးမွဴးနဲ႔ ကိုဗစ္လူနာေတြကို ဖုန္းကတဆင့္ ကူညီကုသေပးေနတဲ့၊ ကူးစက္ေရာဂါအထူးကု ေဒါက္တာေဇယ်ာသက္ ကို ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။

==== Unicode ====

ကိုဗစ်-19 ရဲ့ အိုမီခရွန် မျိုးကွဲစိတ်သစ် BA-4 နဲ့ BA-5 အဖြစ်များလာချိန် သောက်ဆေးနဲ့ သက်သာလာသူတချို့မှာ၊ တခဏအတွင်း ကိုဗစ်လက္ခဏာတွေ ပြန်ဖြစ်တာ၊ အဖြစ်များလာတယ်လို့ ကျန်းမာရေးပညာရှင်တွေက သတိပေးပြောဆိုပါတယ်။

ဒီတခေါက် ကိုဗစ်ပြန်အဖြစ်များလာချိန် ထူးခြားမှုက အမေရိကန်မှာ ပထမဦးစားပေး သောက်ဆေး Paxlovid သောက်သူတချို့မှာ ချက်ချင်းသက်သာသွားပြီး၊ ပိုးစစ်တာလည်း မတွေ့တော့ပေမဲ့၊ တစ်ပတ်လောက်အတွင်းမှာ ကိုဗစ်လက္ခဏာ (နှာစေး၊ နေမကောင်း၊ ကိုယ်လက်ကိုက် စတာ) အနည်းငယ် ပြန်ဖြစ်လာကြတာပါ။ ဆေးပြန်စစ်လိုက်ချိန်မှာလည်း ကိုဗစ်ပိုး ပြန်တွေ့ခဲ့ရပါတယ်။ အခုလိုဖြစ်တာအတွက် ဒီသောက်ဆေးကြောင့် ကိုဗစ်ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးတွေ ပြန်များလာတာ (Viral Rebound) ဖြစ်မလားလို့ စိုးရိမ်မှုအများအပြားလည်း ပေါ်ထွက်လာခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အခုအချိန်ထိ တွေ့ရှိထားချက်တွေအရ သောက်ဆေးကြောင့် ပိုးပြန်များလာတာမဟုတ်ဘဲ၊ အခုမျိုးကွဲစိတ်သစ် BA-4 နဲ့ BA-5 ရဲ့ ထူးခြားတဲ့လက္ခဏာသာဖြစ်နိုင်ပြီး၊ စစဖြစ်ချင်း လက္ခဏာတွေလောက် မပြင်းထန် မဆိုသလောက်သာဖြစ်ကာ၊ ရက်ပိုင်းအတွင်း ချက်ချင်းဆိုသလို ပြန်ကောင်းသွားတာ၊ ပိုးလည်းစစ်လို့ မတွေ့တော့တာကို တွေ့ရှိထားပါတယ်။ ဒါကြောင့်မို့ အခုလိုပြန်ဖြစ်လာလျှင်လဲ ဒီသောက်ဆေးတွေ ပြန်သောက်ဖို့ မလိုပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ ပိုးပြန်တွေ့ခဲ့ချိန်မှာတော့ အလုပ်မသွား၊ အပြင်ပြန်မထွက်သေးဘဲ အိမ်မှာပဲ သီးသန့်ဆက်ခွဲနေသင့်ပါတယ်။

ဒါ့အပြင် အခု သောက်ဆေး (Paxlovid နဲ့ Molnupiravir) တွေက မြန်မာနိုင်ငံမှာလည်း ထုတ်လုပ်နိုင်ပြီဖြစ်ပေမဲ့၊ ဆရာဝန်ညွှန်ကြားချက် မပါဘဲ လုံးဝ မသောက်သင့်ပါဘူး။ ဆိုးကျိုးခံရမှာနဲ့ ဆေးအာနိသင်တွေ ကျသွားနိုင်တာကြောင့်ပါ။ အမေရိကန်မှာလည်း ဒီသောက်ဆေးတွေကို ဆရာဝန်ညွန်ကြားချက်နဲ့သာ အသက် ၅၀ အထက်နဲ့ အသက် ၅၀ အောက်ဆိုလျှင်လည်း ရောဂါဖြစ်လာလျှင် အသက်အန္တရာယ်ရှိနိုင်တဲ့ ရောဂါအခံရှိသူတွေ (ဆီးချိုပြင်းထန်သူ၊ ပန်းနာရင်ကြပ်ဆိုးဝါးနေသူ၊ ကျောက်ကပ်ပျက်သူ၊ ကင်ဆာဆေး Chemo ယူနေရသူ၊ HIV ဖြစ်နေသူ) တွေကိုသာ ပေးလေ့ရှိပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဒီဆေးတွေ သောက်ရမယ့်လူတွေမှာ သွေးတွင်း အောက်ဆီဂျင် ပမာဏက ၉၂% အထက် ရှိနေဖို့လိုပြီး၊ ဒီပမာဏအောက် ရောက်နေသူတွေကိုတော့ ဒီသောက်ဆေးတွေ ပေးလို့မရပါဘူး။

တချိန်ထဲမှာ ဒီတစ်ခေါက် မျိုးကွဲစိတ်သစ်တွေကြောင့် ကိုဗစ်ဖြစ်တာမှာ သက်သာလာပြီးချိန်၊၊ ကြာရှည်ဆက်ဖြစ်နိုင်တဲ့ လက္ခဏာတွေကတော့ သိပ်ဆိုးဝါးတာ မတွေ့ရသေးပါဘူး။ ချောင်းဆိုးတာတော့ အတော်များများ ဆက်ကျန်နေခဲ့ပေမဲ့လဲ သောက်ဆေးတချို့ ဥပမာ Singular (Montelukast) နဲ့ ချောင်းဆိုးသက်သာဆေးတွေနဲ့၊ ဆက်ထိန်းပေးလိုက်လျှင် သိပ်မကြာခင် သက်သာသွားလေ့ ရှိပါတယ်။ တချို့တွေမှာ အရောင်ကျဆေး (Steroid) လိုကောင်းလိုနိုင်ပေမဲ့၊ မလိုအပ်တာများပြီး၊ ကြိုတင်မပေးသင့်သေးပါဘူး၊ အကယ်၍ပေးလျှင်လဲ ကြာရှည်မပေးသင့်ပါဘူး။ နုံးနယ်တာ ကျန်နေတဲ့အတွက် အနားယူပြီး၊ ကောင်းကောင်းစားသောက်ဖို့ ပိုလိုအပ်ပြီး၊ သီးသန့်ဆေးတော့ မလိုနိုင်ပါဘူး။ အရင်တစ်ခေါက်တွေမှာ ဆီးချိုရောဂါအခံမရှိဘဲ သွေးတွင်းသကြားဓာတ်တက်တာ (Hyperglycemia Paradox) ကလည်း ကိုဗစ်ပိုးရှိနေချိန်မှာ ဖြစ်တာဆက်တွေ့ရပေမဲ့၊ သက်သာလာချိန်မှာတော့ ဆက်ဖြစ်တာ သိပ်မတွေ့ရသေးပါဘူး။ ဆက်ပြီး သကြားဓာတ်တက်နေခဲ့သူ အနည်းငယ်မှာလည်း ဆီးချိုဆေးတွေနဲ့ ထိန်းပေးလိုက်လျှင် လတွေနဲ့ချီရေရှည်ကျန်နေတာ မရှိသေးပါဘူး။ တချိန်ထဲမှာ တချို့မှာတော့ ဆီးအသွားများပြီး ရေဓာတ်ခမ်းခြောက်တာကြောင့် ကျောက်ကပ်ထိခိုက်နိုင်ပေမဲ့၊ ရေများများသောက်ပေးခြင်းဖြင့် သက်သာစေနိုင်ပါတယ်။

ကိုဗစ်ဖြစ်ပြီး နောက်ဆက်တွဲ ဒီလက္ခဏာတွေအတွက် ဆရာဝန်နဲ့ ဆက်တိုင်ပင်စောင်ကြည့်သင့်ပါတယ်။ လည်ပင်းနာတာလည်း ရောဂါဖြစ်ချိန် ဖြစ်ပေမဲ့ ဆားရည်ပလုပ်ကျင်းလျှင် ရောဂါသက်သာလာချိန်မှာ လိုက်ပျောက်သွားလေ့ ရှိပါတယ်။ ကိုဗစ်ဖြစ်ပြီးနောက်ပိုင်း ကိုယ်တွင်းအင်္ဂါတွေ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ရှေရှည်ထိခိုက်တာ (Permanent Damage) ကတော့ ရှားလာတာ တွေ့နေရပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ ဒီတကြိမ်မှာ အရေးကြီးဆုံးကတော့ ကူးစက်မြန်လွန်းတဲ့ အခု BA-4 နဲ့ BA-5 ဖြစ်လာချိန်မှာ၊ ကိုဗစ်မဖြစ်ဘူးသူ မရှိသလောက်နီးပါး ရှားလာတာမို့၊ ဖြစ်လာခဲ့လျှင် ပြင်းပြင်းထန်ထန် မဖြစ်အောင်နဲ့ အသက်အန္တရာယ် မထိခိုက်နိုင်အောင် ကိုဗစ်ကာကွယ်ဆေးကိုတော့ ရနိုင်တဲ့အမျိုးအစားကို အားဖြည့်အဆင့်ထိထိုးထားဖို့ လိုပါမယ်။ တရုတ်ကာကွယ်ဆေး (Sinovac ၊ Sinopharm စတာ)၊ အိန္ဒိယကာကွယ်ဆေး (Covishield/ AstraZeneca) တွေကို ပထမတစ်သုတ် ၂ လုံးနဲ့ နောက် ၃ လကနေ ၆ လအတွင်း အားဖြည့်ကာကွယ်ဆေး တစ်လုံးထိုးကာ၊ အသက် ၅၀ ကျော်လျှင်တော့ နောက်ထပ် ၃ - ၆ လ အကြာမှာ ဒုတိယအားဖြည့်ကာကွယ်ဆေး (စုစုပေါင်းစတုတ္ထမြောက်) တစ်လုံး ထပ်ထိုးထားသင့်ပါတယ်။

ဒီအကြောင်း ပိုမိုသိရှိနားလည်နိုင်ဖို့ ကိုဝင်းမင်းက နယူးယောက်မြို့ Wyckoff Heights ဆေးရုံက ညွန်ကြားရေးမှူးနဲ့ ကိုဗစ်လူနာတွေကို ဖုန်းကတဆင့် ကူညီကုသပေးနေတဲ့၊ ကူးစက်ရောဂါအထူးကု ဒေါက်တာဇေယျာသက် ကို ဆက်သွယ်မေးမြန်းထားပါတယ်။

XS
SM
MD
LG