သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ႏွလုံးေဖာက္ေသဆုံးမႈ ကာကြယ္ေရး


Heart Disease - Surgeons perform a non-emergency angioplasty at Mount Sinai Hospital in New York. Through a blood vessel in the groin, a tube is guided to a blockage in the heart.

ႏွလုံးေဖာက္ေသဆုံးရတာက အဓိက ေသြးေၾကာပိတ္တာေၾကာင့္ ႐ုတ္တရက္ျဖစ္ရၿပီး၊ တခ်ဳိ ႔မွာေတာ့ အသက္မဆုံးရႈံးရေအာင္ ကာကြယ္ေပးႏိုင္တယ္လို႔ ႏွလုံးအထူးကုေတြက ဆိုပါတယ္။ ႏွလုံးေသြးေက်ာက်ဥ္းတာကေတာ့ ႏွလုံးေဖာက္တာကို ခ်က္ခ်င္းမျဖစ္ေစဘဲ၊ လူပ္ရွားလွ်င္ ရင္ဘတ္ေအာင့္တာ၊ နားလိုက္လွ်င္ သက္သာတာေတြ တျဖည္းျဖည္းခ်င္း ျဖစ္လာတာမို႔ အခ်ိန္ယူကုသႏိုင္ပါတယ္။

ႏွလုံးေသြးေၾကာ ပိတ္တာေၾကာင့္ သက္ဆိုင္ရာ ႏွလုံးႂကြက္သား ေသြးငတ္ပ်က္စီးၿပီး အလုပ္မလုပ္ေတာ့တာကေန၊ အခ်ိန္မီ ဒီေသြးေၾကာကို ျပန္မဖြင့္ေပးႏိုင္လွ်င္ေတာ့ ေသဆုံးၾကရတတ္ပါတယ္။ ပိတ္တဲ့ႏွလုံးေသြးေၾကာက ေသြးရတဲ့ ႏွလုံးႂကြက္သားတစ္ခုအေနနဲ႔ မိနစ္ ၂၀ ကေန ၃၀ အတြင္း ေသြးမရတာကို ခံႏိုင္ေပမဲ့၊ ဒီထက္ေက်ာ္သြားလွ်င္ေတာ့ စပ်က္စီးလာၿပီး၊ ၆ နာရီအတြင္း ဒီေသြးေၾကာက သဘာဝအေလွ်ာက္ ျပန္မပြင့္လွ်င္ (သို႔မဟုတ္) ကုသမူနဲ႔ ျပန္မဖြင့္ေပးႏိုင္လွ်င္ေတာ့ ႏွလုံးႂကြက္သားေတြအားလုံးပါ ပ်က္စီးၿပီး ႏွလုံးတစ္ခုလုံး အလုပ္မလုပ္ႏိုင္တဲ့ အေျခအေနေရာက္ရတာပါ။

အခုလို ႏွလုံးေသြးေၾကာစပိတ္ၿပီး ေကာင္းေကာင္း အလုပ္မလုပ္တာေၾကာင့္၊ တျခားအဂၤါေတြကိုပို႔ဖို႔ ႏွလုံးကေန ေသြးလုံေလာက္ေအာင္ မညႇစ္ထုတ္ႏိုင္ေတာ့ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ဥပမာ ဦးေႏွာက္ကို ေသြးလုံေလာက္ေအာင္ မေရာက္လွ်င္ လူနာသတိလစ္ လဲက်သြားႏိုင္သလို၊ ေသြးက ေရွ ႔ကိုမသြားဘဲ၊ ေနာက္မွာျပန္အိုင္ကာ အဆုပ္ထဲ ေသြးျပန္ဝင္ အေမာေဖာက္ၿပီး ေသဆုံးရႏိုင္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ႏွလုံးႂကြက္သားေတြမွာ ႏွလုံးကို အလိုအေလွ်ာက္ခုန္ေစတဲ့ လွ်ပ္စစ္သတၱိမ်ိဳးရွိတာေၾကာင္၊့ ဒီႂကြက္သားစပ်က္ခ်ိန္မွာ ႏွလုံးခုန္ မမွန္တာကေန၊ ႐ုတ္တရက္ ရပ္သြားတတ္ပါတယ္။ ဒီထက္ပိုဆိုးလွ်င္ေတာ့ ႏွလုံးႂကြက္သားပါ ေပါက္ထြက္သြားၿပီး ႏွလုံးထဲကေသြးေတြ ႏွလုံးအေျမႇးပါးထဲ သြားအိုင္ကာ ခ်က္ခ်င္းေသသြားႏိုင္ပါတယ္။

အကယ္၍ အခုလို ႏွလုံးေဖာက္တဲ့အေျခအေနကေန အသက္မဆုံး႐ူံးဘဲ အသက္ရွင္က်န္ရစ္ခဲ့လွ်င္ေတာင္၊ ေနာက္ဆက္တြဲေတြကို ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ေရွရွည္ ခံစားရႏိုင္ပါတယ္။ ဒီေနာက္ဆက္တြဲေတြကေတာ့ ႏွလုံးႀကီးလာတာ၊ ႏွလုံးႂကြက္သားညႇစ္အားနည္းလာတာေတြျဖစ္လာၿပီး၊ ေမာတာ ေဖာတာေတြ ဆက္ျဖစ္လာတာပါ။ ႏွလုံးေဖာက္တာက တခ်ဳိ ႔မွာေတာ့ ျပင္းထန္လြန္းၿပီး (Massive Heart Attack)၊ ႏွလုံး ပင္မေသြးေၾကာႀကီးပိတ္ကာ၊ ႏွလုံးႂကြက္သားအမ်ားႀကီး ခ်က္ခ်င္းပ်က္သြားတာေၾကာင့္၊ ရင္ဘတ္ေအာင့္ၿပီးတာနဲ႔ ခ်က္ခ်င္းကို ေသဆုံးတာမို႔ ကုသခြင့္ မရလိုက္တာေတြ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ တခ်ဳိ ႔မွာေတာ့ အခုလို ႐ုတ္တရက္ ျပင္းထန္လြန္းတာမဟုတ္ဘဲ၊ တျဖည္းျဖည္းခ်င္း ေသြးေၾကာပိတ္တာ၊ ေအာင့္တာမ်ိဳးဆိုလွ်င္ေတာ့၊ အဆင့္ (၄) ဆင့္ အျမန္လုပ္ၿပီး ေက်ာ္ျဖတ္ႏိုင္ပါတယ္။

အဆင့္ (၁) က လူူနာကိုယ္တိုင္ ႏွလုံးေဖာက္တာအေၾကာင္း သိထားတာ (Awareness) ရွိၿပီး၊ ေသြးေၾကာပိတ္ လကၡဏာစျပလာခ်ိန္မွာ ခ်က္ခ်င္း သံသယရွိလိုက္ဖို႔ပါ။ အဆင့္ (၂) ကေတာ့ ဒီသံသယျဖစ္လာတာနဲ႔ ခ်က္ခ်င္း ေဆး႐ုံ၊ ေဆးခန္း သြားျပစစ္ေဆးဖို႔ပါ။ ဒီလူနာကို စၾကည့္ရတဲ့ က်န္းမာေရးဝန္ထမ္းအေနနနဲ႔လည္း ႏွလုံးေဖာက္ႏိုင္တဲ့ လကၡဏာေတြ သိထားၿပီး၊ တျခားေအာင့္တာေတြ (ဥပမာ အစာအိမ္အနာ၊ တျခားအေပၚယံ ရင္ဘတ္ေအာင့္တာ) နဲ႔ မွားယြင္းမယူဆမိဘဲ၊ လိုအပ္တဲ့ ECG (Electrocardiogram) ခ်က္ခ်င္း ႐ိုက္စစ္ေဆးၾကည့္ဖို႔ပါ။ အဆင့္ (၃) ကေတာ့ ECG မွာ ႏွလုံးေသြးေၾကာ စပိတ္တာကို ျပလာလွ်င္ ႏွလုံးေသြးေၾကာ ျပန္ဖြင့္မူကုထုံးေပးႏိုင္တဲ့ ေဆးဌာန (Center) ကို ခ်က္ခ်င္း ပို႔ေပးဖို႔ပါ။ ေနာက္ဆုံးအဆင့္ (၄) ကေတာ့ ေဆးဌာနက အခ်ိန္မဆိုင္းဘဲ ေသြးေၾကာဖြင့္ကုသမူျဖစ္တဲ့ နာရီဝက္အတြင္း ေသာက္ေဆးေပးတာ၊ တစ္နာရီခြဲအတြင္း Primary PCI (ေခၚ) အေရးေပၚေသြးေၾကာထဲ ပိုက္ထဲ့ခ်ဲ ႔ေပးတာ) လုပ္ေပးႏိုင္ဖို႔ပါ။ အခုလိုလုပ္ႏိုင္လွ်င္ အသက္မဆုံးတာအျပင္၊ ေမာတာမ်ိဳး ေနာက္ဆက္တြဲေတြကိုပါ ကာကြယ္ေပးႏိုင္ကာ ပုံမွန္ဘဝျပန္ေရာက္ေစႏိုင္ပါတယ္။

ဒီေရာဂါအေၾကာင္း ပိုမိုသိရိွႏိုင္ဖုိ႔အတြက္ ကိုဝင္းမင္းက မႏၲေလးေဆး႐ုံႀကီးက ႏွလုံးေရာဂါအထူးကုနဲ႔ မႏၲေလး ေဆးတကၠသိုလ္၊ ႏွလုံးေရာဂါအထူးကုဌာန ပါေမာကၡဌာနမူး ေဒါက္တာေက်ာ္စိုးဝင္း ကို ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။

===Unicode ====

နှလုံးဖောက်သေဆုံးရတာက အဓိက သွေးကြောပိတ်တာကြောင့် ရုတ်တရက်ဖြစ်ရပြီး၊ တချို့မှာတော့ အသက်မဆုံးရှုံးရအောင် ကာကွယ်ပေးနိုင်တယ်လို့ နှလုံးအထူးကုတွေက ဆိုပါတယ်။ နှလုံးသွေးကျောကျဉ်းတာကတော့ နှလုံးဖောက်တာကို ချက်ချင်းမဖြစ်စေဘဲ၊ လူပ်ရှားလျှင် ရင်ဘတ်အောင့်တာ၊ နားလိုက်လျှင် သက်သာတာတွေ တဖြည်းဖြည်းချင်း ဖြစ်လာတာမို့ အချိန်ယူကုသနိုင်ပါတယ်။

နှလုံးသွေးကြော ပိတ်တာကြောင့် သက်ဆိုင်ရာ နှလုံးကြွက်သား သွေးငတ်ပျက်စီးပြီး အလုပ်မလုပ်တော့တာကနေ၊ အချိန်မီ ဒီသွေးကြောကို ပြန်မဖွင့်ပေးနိုင်လျှင်တော့ သေဆုံးကြရတတ်ပါတယ်။ ပိတ်တဲ့နှလုံးသွေးကြောက သွေးရတဲ့ နှလုံးကြွက်သားတစ်ခုအနေနဲ့ မိနစ် ၂၀ ကနေ ၃၀ အတွင်း သွေးမရတာကို ခံနိုင်ပေမဲ့၊ ဒီထက်ကျော်သွားလျှင်တော့ စပျက်စီးလာပြီး၊ ၆ နာရီအတွင်း ဒီသွေးကြောက သဘာဝအလျှောက် ပြန်မပွင့်လျှင် (သို့မဟုတ်) ကုသမူနဲ့ ပြန်မဖွင့်ပေးနိုင်လျှင်တော့ နှလုံးကြွက်သားတွေအားလုံးပါ ပျက်စီးပြီး နှလုံးတစ်ခုလုံး အလုပ်မလုပ်နိုင်တဲ့ အခြေအနေရောက်ရတာပါ။

အခုလို နှလုံးသွေးကြောစပိတ်ပြီး ကောင်းကောင်း အလုပ်မလုပ်တာကြောင့်၊ တခြားအင်္ဂါတွေကိုပို့ဖို့ နှလုံးကနေ သွေးလုံလောက်အောင် မညှစ်ထုတ်နိုင်တော့ပါဘူး။ ဒါကြောင့် ဥပမာ ဦးနှောက်ကို သွေးလုံလောက်အောင် မရောက်လျှင် လူနာသတိလစ် လဲကျသွားနိုင်သလို၊ သွေးက ရှေ့ကိုမသွားဘဲ၊ နောက်မှာပြန်အိုင်ကာ အဆုပ်ထဲ သွေးပြန်ဝင် အမောဖောက်ပြီး သေဆုံးရနိုင်ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် နှလုံးကြွက်သားတွေမှာ နှလုံးကို အလိုအလျှောက်ခုန်စေတဲ့ လျှပ်စစ်သတ္တိမျိုးရှိတာကြောင်၊့ ဒီကြွက်သားစပျက်ချိန်မှာ နှလုံးခုန် မမှန်တာကနေ၊ ရုတ်တရက် ရပ်သွားတတ်ပါတယ်။ ဒီထက်ပိုဆိုးလျှင်တော့ နှလုံးကြွက်သားပါ ပေါက်ထွက်သွားပြီး နှလုံးထဲကသွေးတွေ နှလုံးအမြှေးပါးထဲ သွားအိုင်ကာ ချက်ချင်းသေသွားနိုင်ပါတယ်။

အကယ်၍ အခုလို နှလုံးဖောက်တဲ့အခြေအနေကနေ အသက်မဆုံးရူံးဘဲ အသက်ရှင်ကျန်ရစ်ခဲ့လျှင်တောင်၊ နောက်ဆက်တွဲတွေကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် ရှေရှည် ခံစားရနိုင်ပါတယ်။ ဒီနောက်ဆက်တွဲတွေကတော့ နှလုံးကြီးလာတာ၊ နှလုံးကြွက်သားညှစ်အားနည်းလာတာတွေဖြစ်လာပြီး၊ မောတာ ဖောတာတွေ ဆက်ဖြစ်လာတာပါ။ နှလုံးဖောက်တာက တချို့မှာတော့ ပြင်းထန်လွန်းပြီး (Massive Heart Attack)၊ နှလုံး ပင်မသွေးကြောကြီးပိတ်ကာ၊ နှလုံးကြွက်သားအများကြီး ချက်ချင်းပျက်သွားတာကြောင့်၊ ရင်ဘတ်အောင့်ပြီးတာနဲ့ ချက်ချင်းကို သေဆုံးတာမို့ ကုသခွင့် မရလိုက်တာတွေ ဖြစ်တတ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ တချို့မှာတော့ အခုလို ရုတ်တရက် ပြင်းထန်လွန်းတာမဟုတ်ဘဲ၊ တဖြည်းဖြည်းချင်း သွေးကြောပိတ်တာ၊ အောင့်တာမျိုးဆိုလျှင်တော့၊ အဆင့် (၄) ဆင့် အမြန်လုပ်ပြီး ကျော်ဖြတ်နိုင်ပါတယ်။

အဆင့် (၁) က လူူနာကိုယ်တိုင် နှလုံးဖောက်တာအကြောင်း သိထားတာ (Awareness) ရှိပြီး၊ သွေးကြောပိတ် လက္ခဏာစပြလာချိန်မှာ ချက်ချင်း သံသယရှိလိုက်ဖို့ပါ။ အဆင့် (၂) ကတော့ ဒီသံသယဖြစ်လာတာနဲ့ ချက်ချင်း ဆေးရုံ၊ ဆေးခန်း သွားပြစစ်ဆေးဖို့ပါ။ ဒီလူနာကို စကြည့်ရတဲ့ ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းအနေနနဲ့လည်း နှလုံးဖောက်နိုင်တဲ့ လက္ခဏာတွေ သိထားပြီး၊ တခြားအောင့်တာတွေ (ဥပမာ အစာအိမ်အနာ၊ တခြားအပေါ်ယံ ရင်ဘတ်အောင့်တာ) နဲ့ မှားယွင်းမယူဆမိဘဲ၊ လိုအပ်တဲ့ ECG (Electrocardiogram) ချက်ချင်း ရိုက်စစ်ဆေးကြည့်ဖို့ပါ။ အဆင့် (၃) ကတော့ ECG မှာ နှလုံးသွေးကြော စပိတ်တာကို ပြလာလျှင် နှလုံးသွေးကြော ပြန်ဖွင့်မူကုထုံးပေးနိုင်တဲ့ ဆေးဌာန (Center) ကို ချက်ချင်း ပို့ပေးဖို့ပါ။ နောက်ဆုံးအဆင့် (၄) ကတော့ ဆေးဌာနက အချိန်မဆိုင်းဘဲ သွေးကြောဖွင့်ကုသမူဖြစ်တဲ့ နာရီဝက်အတွင်း သောက်ဆေးပေးတာ၊ တစ်နာရီခွဲအတွင်း Primary PCI (ခေါ်) အရေးပေါ်သွေးကြောထဲ ပိုက်ထဲ့ချဲ့ပေးတာ) လုပ်ပေးနိုင်ဖို့ပါ။ အခုလိုလုပ်နိုင်လျှင် အသက်မဆုံးတာအပြင်၊ မောတာမျိုး နောက်ဆက်တွဲတွေကိုပါ ကာကွယ်ပေးနိုင်ကာ ပုံမှန်ဘဝပြန်ရောက်စေနိုင်ပါတယ်။

ဒီရောဂါအကြောင်း ပိုမိုသိရှိနိုင်ဖို့အတွက် ကိုဝင်းမင်းက မန္တလေးဆေးရုံကြီးက နှလုံးရောဂါအထူးကုနဲ့ မန္တလေး ဆေးတက္ကသိုလ်၊ နှလုံးရောဂါအထူးကုဌာန ပါမောက္ခဌာနမူး ဒေါက်တာကျော်စိုးဝင်း ကို ဆက်သွယ်မေးမြန်းထားပါတယ်။

XS
SM
MD
LG