သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

site logo
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

အသင့္စားသုံးပစၥည္းဆိုင္ရာ ေရာဂါမ်ား


A student browses instant noodles at the Good Noodle store in Bangkok, Thailand, March 21, 2022. Picture taken March 21, 2022. REUTERS/Athit Perawongmetha

ျမန္မာအစားအေသာက္နဲ႔ ေဆးဝါးကြပ္ကဲေရးဦးစီးဌာန (FDA) က တားျမစ္လိုက္တဲ့ အသားလုံး အသားေခ်ာင္းေတြအျပင္၊ ျမန္မာ့႐ိုးရာ အသင့္စားေသာက္စရာေတြေၾကာင့္လည္း ေရာဂါေတြ ျဖစ္ႏိုင္တယ္လို႔ အာဟာရပညာရွင္ေတြက သတိေပးေျပာဆိုပါတယ္။

ကယ္လိုရီမ်ားၿပီး အာဟာရနည္းတဲ့ အသင့္စားသုံးပစၥည္းေတြေၾကာင့္ လတ္တေလာမွာ မသိသာဘဲ၊ ေအာ့အန္တာ၊ မူးတာ၊ ဝမ္းသြားတာ စတာေတြေလာက္သာ ျဖစ္ႏိုင္ေပမဲ့၊ ေရရွည္ (တစ္လ၊ ႏွစ္လကစၿပီး) မွာေတာ့ အႏၲရာယ္ႀကီးတဲ့ ေရာဂါေတြ စျဖစ္လာႏိုင္ပါတယ္။ အဓိက ျဖစ္ေလ့ရွိတာက က်န္းမာေရး ေတာက္ေလွ်ာက္ေကာင္းလာခဲ့သူမွာ ႐ုတ္တရက္ အူအတက္ေရာင္တာ၊ ေက်ာက္ကပ္ပ်က္စီးတာ၊ အသည္းအဆီဖုံးတာစတဲ့ ကိုယ္တြင္းအဂၤါေတြ ထိခိုက္ကုန္တာအျပင္၊ ေရရွည္ေရာဂါ ကင္ဆာအထိပါ ဆက္ျဖစ္လာႏိုင္ပါတယ္။ ဒီအသင့္စားေသာက္စရာေတြက ေစ်းေပါၿပီး ဝယ္စားရလြယ္ေပမဲ့ အႏၲရာယ္မကင္းတဲ့၊ ဓာတုပစၥည္း အလြန္အကြၽံပါတာေၾကာင့္ က်န္းမာေရးျပႆနာေတြ ျဖစ္လာလွ်င္ေတာ့၊ ေငြအမ်ားႀကီး ပိုကုန္ၿပီး ကုရခက္တဲ့အထိ ျပင္းထန္ကာ အသက္ဆုံး႐ူံးႏိုင္တာပါ ေတြ႔ရွိထားတာမို႔ တကယ္တမ္း ေရရွည္မွာ တြက္ေျခမကိုက္ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ အစကတည္းက ဒါေတြကို ဝယ္စားဖို႔ မစဥ္းစားသင့္ေတာ့ပါဘူး။

ဒါ့အျပင္ ျမန္မာ႐ိုးရာ အသင့္စားသုံးပစၥည္းေတြမွာလည္း ေနာက္ပိုင္းမွာ အလားတူ အႏၲရာယ္ရွိလာကာ ဒီေရာဂါေတြကို ဆက္ျဖစ္ေစႏိုင္တာ ေတြ႔ရွိထားပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ေန႔စဥ္စားသုံးတဲ့ ငပိ၊ ငံျပာရည္၊ ငါးေျခာက္၊ ပုဇြန္ေျခာက္ စတာေတြနဲ႔ သြားေရစာမုန႔္နဲ႔ ယိုေတြ အရည္ေတြကို အလြန္အကြၽံ မစားေသာက္မိဖို႔ သတိျပဳသင့္ပါတယ္။ အခ်ိဳဓာတ္လြန္ကဲေနတဲ့ ျမန္မာ့႐ိုးရာ သြားေရစာ မုန႔္နဲ႔ အခ်ိဳရည္ (ေထာပတ္သီးရည္နဲ႔ မုန႔္လုပ္ေဆာင္း၊ ေ႐ႊရင္ေအး စတာေတြထဲ သၾကားႏို႔ဆီႏို႔စိမ္း မ်ားလြန္းတာ) ေတြ စားသုံးမႈ မ်ားလြန္းလာတာေၾကာင့္လည္း ျမန္မာႏိုင္ငံက လူႀကီးေရာ၊ ကေလးမွာပါ ဆီးခ်ိဳေရာဂါ အျဖစ္မ်ားလြန္းလာေနပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ အစားမ်ားလာတဲ့ တခ်ဳိ ႔ဖုတ္မုန႔္ေတြ (ေပါင္မုန႔္၊ ကိတ္မုန႔္၊ ဘီစကြတ္စတာေတြ) မွာလည္း အခ်ိဳအျပင္ အဆီပါ မ်ားလြန္းေနႏိုင္ပါတယ္။ ျမန္မာအမ်ားစု ဟင္းခ်က္ရာမွာ ဟင္းတိုင္းလိုလို အလြန္အကြၽံ သုံးတတ္တဲ့ ငပိ၊ ငံျပာရည္နဲ႔ ငါးေျခာက္ေတြေၾကာင့္လည္း လိုတဲ့ဆားပမာဏထက္ အဆေပါင္းမ်ားစြာ စားမိေနတာကို ေလ့လာေတြ႔ရွိထားကာ၊ ကေလးေတြမွာပါ ေသြးတိုးတာ (Hypertension) စေတြ႔လာေနရၿပီး၊ ေနာက္ဆက္တြဲ ေရာဂါေတြ ဆက္ျဖစ္လာႏိုင္တာကိုပါ စိုးရိမ္ေနရပါၿပီ။
တကယ္ေတာ့ အနာဂတ္ကို ဦးေဆာင္မဲ့ ယေန႔ လူငယ္ေက်ာင္းသားေတြအမ်ားစုက အခ်ဳိ ႔ဓာတ္လြန္ကဲလြန္းတဲ့ အသင့္လုပ္ အခ်ိဳရည္ေတြ ေသာက္သုံးမူ မ်ားလာေနတာမို႔လည္း အထူးစိုးရိမ္စရာ ျဖစ္လာေနပါတယ္။ အခ်ိဳဓာတ္ အလြန္အကြၽံ စားသုံးမူေၾကာင့္ ဒီလူငယ္ေက်ာင္းသားေတြရဲ႕ ခႏၶာကိုယ္အျပင္ ဦးေႏွာက္နဲ႔ ဉာဏ္ရည္ဖြံၿဖိဳးမူ၊ ေတြးေခၚႀကံဆမူ၊ စူးစိုက္အာ႐ုံစိုက္မူ (Concentration) ေတြအေပၚ ထိခိုက္ၿပီး၊ စြမ္းရည္အျပည့္ မသုံးႏိုင္တာေတြပါ ျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ လူငယ္ေက်ာင္းသားအ႐ြယ္ေတြ အရမ္းပိုႀကိဳက္လာေနတဲ့ အသင့္စား ေခါက္ဆြဲထုတ္၊ ၾကာဇံထုတ္၊ ေကာ္ဖီထုတ္ (Coffee Mix)၊ လက္ဘက္ရည္ထုတ္ (Tea Mix) စတဲ့ အသင့္စားေသာက္စရာ အမ်ိဳးေပါင္းမ်ားစြာမွာလည္း အခ်ိဳဓာတ္ေရာ၊ ဓာတုပစၥည္းေတြပါ မ်ားလြန္းေနႏိုင္တာမို႔ အသက္တိုႏိုင္တာအျပင္၊ ေရရွည္ေရာဂါ (ဆီးခ်ိဳ၊ ေသြးတိုး၊ ႏွလုံး နဲ႔ ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါ စတာ) ေတြပါ ဆက္ျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ကိုဗစ္-19 ကာလအတြင္း ကိုယ္ခံအားေကာင္းေအာင္ အာဟာရအမ်ားႀကီးစားဖို႔ လိုတယ္ထင္ၿပီး အသင့္စားစရာေတြအပါအဝင္ အလြန္အကြၽံ စားသုံးမိတာေတြေၾကာင့္လည္း အစာအိမ္နဲ႔ အူလမ္းေၾကာင္းဆိုင္ရာေရာဂါေတြ အျဖစ္မ်ားလာတာကို ေတြ႔ရွိထားပါတယ္။

ဒီအေၾကာင္း ပိုမိုသိရိွနားလည္ႏုိင္ဖို႔ ကိုဝင္းမင္းက နယူးေယာက္ၿမိဳ ႔ရိွ Cornell တကၠသိုလ္က ႏိုင္ငံတကာ အစာအာဟာရဆိုင္ရာ ပါေမာကၡ ေဒါက္တာခင္မာခ်ိဳ ကို ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။

==Unicode==

မြန်မာအစားအသောက်နဲ့ ဆေးဝါးကွပ်ကဲရေးဦးစီးဌာန (FDA) က တားမြစ်လိုက်တဲ့ အသားလုံး အသားချောင်းတွေအပြင်၊ မြန်မာ့ရိုးရာ အသင့်စားသောက်စရာတွေကြောင့်လည်း ရောဂါတွေ ဖြစ်နိုင်တယ်လို့ အာဟာရပညာရှင်တွေက သတိပေးပြောဆိုပါတယ်။

ကယ်လိုရီများပြီး အာဟာရနည်းတဲ့ အသင့်စားသုံးပစ္စည်းတွေကြောင့် လတ်တလောမှာ မသိသာဘဲ၊ အော့အန်တာ၊ မူးတာ၊ ဝမ်းသွားတာ စတာတွေလောက်သာ ဖြစ်နိုင်ပေမဲ့၊ ရေရှည် (တစ်လ၊ နှစ်လကစပြီး) မှာတော့ အန္တရာယ်ကြီးတဲ့ ရောဂါတွေ စဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။ အဓိက ဖြစ်လေ့ရှိတာက ကျန်းမာရေး တောက်လျှောက်ကောင်းလာခဲ့သူမှာ ရုတ်တရက် အူအတက်ရောင်တာ၊ ကျောက်ကပ်ပျက်စီးတာ၊ အသည်းအဆီဖုံးတာစတဲ့ ကိုယ်တွင်းအင်္ဂါတွေ ထိခိုက်ကုန်တာအပြင်၊ ရေရှည်ရောဂါ ကင်ဆာအထိပါ ဆက်ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။ ဒီအသင့်စားသောက်စရာတွေက ဈေးပေါပြီး ဝယ်စားရလွယ်ပေမဲ့ အန္တရာယ်မကင်းတဲ့၊ ဓာတုပစ္စည်း အလွန်အကျွံပါတာကြောင့် ကျန်းမာရေးပြဿနာတွေ ဖြစ်လာလျှင်တော့၊ ငွေအများကြီး ပိုကုန်ပြီး ကုရခက်တဲ့အထိ ပြင်းထန်ကာ အသက်ဆုံးရူံးနိုင်တာပါ တွေ့ရှိထားတာမို့ တကယ်တမ်း ရေရှည်မှာ တွက်ခြေမကိုက်ပါဘူး။ ဒါကြောင့် အစကတည်းက ဒါတွေကို ဝယ်စားဖို့ မစဉ်းစားသင့်တော့ပါဘူး။

ဒါ့အပြင် မြန်မာရိုးရာ အသင့်စားသုံးပစ္စည်းတွေမှာလည်း နောက်ပိုင်းမှာ အလားတူ အန္တရာယ်ရှိလာကာ ဒီရောဂါတွေကို ဆက်ဖြစ်စေနိုင်တာ တွေ့ရှိထားပါတယ်။ အထူးသဖြင့် နေ့စဉ်စားသုံးတဲ့ ငပိ၊ ငံပြာရည်၊ ငါးခြောက်၊ ပုဇွန်ခြောက် စတာတွေနဲ့ သွားရေစာမုန့်နဲ့ ယိုတွေ အရည်တွေကို အလွန်အကျွံ မစားသောက်မိဖို့ သတိပြုသင့်ပါတယ်။ အချိုဓာတ်လွန်ကဲနေတဲ့ မြန်မာ့ရိုးရာ သွားရေစာ မုန့်နဲ့ အချိုရည် (ထောပတ်သီးရည်နဲ့ မုန့်လုပ်ဆောင်း၊ ရွှေရင်အေး စတာတွေထဲ သကြားနို့ဆီနို့စိမ်း များလွန်းတာ) တွေ စားသုံးမှု များလွန်းလာတာကြောင့်လည်း မြန်မာနိုင်ငံက လူကြီးရော၊ ကလေးမှာပါ ဆီးချိုရောဂါ အဖြစ်များလွန်းလာနေပါတယ်။ ဒါ့အပြင် အစားများလာတဲ့ တချို့ဖုတ်မုန့်တွေ (ပေါင်မုန့်၊ ကိတ်မုန့်၊ ဘီစကွတ်စတာတွေ) မှာလည်း အချိုအပြင် အဆီပါ များလွန်းနေနိုင်ပါတယ်။ မြန်မာအများစု ဟင်းချက်ရာမှာ ဟင်းတိုင်းလိုလို အလွန်အကျွံ သုံးတတ်တဲ့ ငပိ၊ ငံပြာရည်နဲ့ ငါးခြောက်တွေကြောင့်လည်း လိုတဲ့ဆားပမာဏထက် အဆပေါင်းများစွာ စားမိနေတာကို လေ့လာတွေ့ရှိထားကာ၊ ကလေးတွေမှာပါ သွေးတိုးတာ (Hypertension) စတွေ့လာနေရပြီး၊ နောက်ဆက်တွဲ ရောဂါတွေ ဆက်ဖြစ်လာနိုင်တာကိုပါ စိုးရိမ်နေရပါပြီ။
တကယ်တော့ အနာဂတ်ကို ဦးဆောင်မဲ့ ယနေ့ လူငယ်ကျောင်းသားတွေအများစုက အချို့ဓာတ်လွန်ကဲလွန်းတဲ့ အသင့်လုပ် အချိုရည်တွေ သောက်သုံးမူ များလာနေတာမို့လည်း အထူးစိုးရိမ်စရာ ဖြစ်လာနေပါတယ်။ အချိုဓာတ် အလွန်အကျွံ စားသုံးမူကြောင့် ဒီလူငယ်ကျောင်းသားတွေရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်အပြင် ဦးနှောက်နဲ့ ဉာဏ်ရည်ဖွံဖြိုးမူ၊ တွေးခေါ်ကြံဆမူ၊ စူးစိုက်အာရုံစိုက်မူ (Concentration) တွေအပေါ် ထိခိုက်ပြီး၊ စွမ်းရည်အပြည့် မသုံးနိုင်တာတွေပါ ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် လူငယ်ကျောင်းသားအရွယ်တွေ အရမ်းပိုကြိုက်လာနေတဲ့ အသင့်စား ခေါက်ဆွဲထုတ်၊ ကြာဇံထုတ်၊ ကော်ဖီထုတ် (Coffee Mix)၊ လက်ဘက်ရည်ထုတ် (Tea Mix) စတဲ့ အသင့်စားသောက်စရာ အမျိုးပေါင်းများစွာမှာလည်း အချိုဓာတ်ရော၊ ဓာတုပစ္စည်းတွေပါ များလွန်းနေနိုင်တာမို့ အသက်တိုနိုင်တာအပြင်၊ ရေရှည်ရောဂါ (ဆီးချို၊ သွေးတိုး၊ နှလုံး နဲ့ ကျောက်ကပ်ရောဂါ စတာ) တွေပါ ဆက်ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ကိုဗစ်-19 ကာလအတွင်း ကိုယ်ခံအားကောင်းအောင် အာဟာရအများကြီးစားဖို့ လိုတယ်ထင်ပြီး အသင့်စားစရာတွေအပါအဝင် အလွန်အကျွံ စားသုံးမိတာတွေကြောင့်လည်း အစာအိမ်နဲ့ အူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာရောဂါတွေ အဖြစ်များလာတာကို တွေ့ရှိထားပါတယ်။

ဒီအကြောင်း ပိုမိုသိရှိနားလည်နိုင်ဖို့ ကိုဝင်းမင်းက နယူးယောက်မြို့ရှိ Cornell တက္ကသိုလ်က နိုင်ငံတကာ အစာအာဟာရဆိုင်ရာ ပါမောက္ခ ဒေါက်တာခင်မာချို ကို ဆက်သွယ်မေးမြန်းထားပါတယ်။

XS
SM
MD
LG