သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ဝူဟန္ (Wuhan) ဗိုင္းရပ္စ္ ေနာက္တဆင့္ သတိျပဳစရာ


ဝူဟန္ (Wuhan) ဗိုင္းရပ္စ္ ေနာက္တဆင့္ သတိျပဳစရာ
please wait

No media source currently available

0:00 0:07:00 0:00
တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

ဝူဟန္ဗိုင္းရပ္စ္ အဆုပ္ေရာင္ေရာဂါ ကူးစက္မႈႏႈန္းဟာ စျဖစ္ခဲ့တဲ့ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံထဲမွာထက္ ကူးစက္ခံရတဲ့ ျပင္ပႏိုင္ငံတခ်ဳိ ႔မွာ ပိုမ်ားလာေနတာကို အထူးသတိျပဳဖို႔ က်န္းမာေရးပညာရွင္ေတြက သတိေပးေနပါတယ္။

၂၀၁၉ ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္(စ္) ပိုးလို႔လည္းေခၚၿပီး COVID-19 လို႔ အမည္ေပးထားတဲ့ ဒီပိုး ကူးစက္ျဖစ္ပြားမႈႏႈန္းက တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ အျပင္ဘက္မွာ ႐ုတ္တရက္ တဟုန္ထိုး ျမင့္မားလာရျခင္းအေၾကာင္းရင္းက ယခင္ တ႐ုတ္နဲ႔ တျခား စျဖစ္တဲ့ႏိုင္ငံေတြကေန ျပန္လာသူေတြနဲ႔ ဒီလူေတြနဲ႔ ထိေတြ႕ခဲ့သူေတြက တဆင့္ သက္ဆိုင္ရာ ႏိုင္ငံအသီးသီးရဲ႕ ရပ္႐ြာအသိုင္းအဝိုင္း (Community) အၾကားမွာ အခ်င္းခ်င္း ဆက္ကူးစက္ခဲ့တာေၾကာင့္ ျဖစ္ႏိုင္တယ္လို႔ သုံးသပ္ေနၾကပါတယ္။

အခုလို ရပ္႐ြာအသိုင္းအဝိုင္းအတြင္း ႐ုတ္တရက္ တဟုန္ထိုး ကူးစက္ရတာကလည္း ဘယ္ႏိုင္ငံမွ မသြားခဲ့ဘဲ ဒီေရာဂါပိုးကူးခံရတဲ့ ႏိုင္ငံတြင္းက သူေတြကို မသိရွိ မစစ္ေဆးႏိုင္ခဲ့ဘဲ ရပ္႐ြာအတြင္း အခ်င္းခ်င္း အထိအေတြ႕မ်ားၿပီး မသိမသာ ထပ္ဆင့္ ကူးစက္ေနရကေန ေနာက္ဆုံးဝုန္းကနဲ ထေပၚလာတာ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ အခုလို မသိမသာ တိတ္တဆိတ္ ကူးစက္ခဲ့ရျခင္းကလည္း ဒီေရာဂါပိုး ကူးစက္ခံရသူေတြ တခ်ဳိ ႔မွာ ေရာဂါလကၡဏာ မျပေပမယ့္ တျခားသူေတြကို ကူးစက္ေနႏိုင္တာေၾကာင့္ပါ။

လက္ရွိအခ်ိန္ထိ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ကို႐ိုနာပိုး စစ္ေဆးေတြ႔ရွိျခင္း မရွိေသးေပမယ့္ အိမ္နီးခ်င္း တ႐ုတ္ႏိုင္ငံနဲ႔ ကူးလူးဆက္ဆံမူမ်ားတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံထဲမွာလည္း အားလုံးကို မစစ္ေဆးႏိုင္ခ်ိန္မွာ အလားတူ မသိမသာ စရွိေနႏိုင္ၿပီး ေနာက္ပိုင္းမွ ႐ုတ္တရက္ ထျဖစ္မွာကို စိုးရိမ္မူေတြ စရွိလာေနပါတယ္။

အခုလို မျဖစ္ေအာင္ ကာကြယ္ႏိုင္ေရးအတြက္ ေယဘုယ်အားျဖင့္ လက္ကို မၾကာခဏေဆးတာ (ျဖစ္ႏိုင္လွ်င္ လက္ေဆးရည္ပ်စ္ Hand Sanitizer သုံးတာ)၊ လက္ရွိ ဖ်ားနာသူေတြနဲ႔ အနီးကပ္မေနဘဲ ခပ္ခြာခြာေနတာ ( ၆ ေပခန႔္)၊ လက္ရွိ ဖ်ားနာေနသူေတြ အေနနဲ႔လည္း ႏွာေခါင္းဖုံး (Mask) တပ္ထားၿပီး ဆရာဝန္ျပတာ၊ ဖ်ားတာၾကာလာၿပီး ေခ်ာင္းဆိုး၊ လည္ေခ်ာင္းနာ၊ ႏွာေခ်တာ မ်ားလာရင္ေတာ့ အိမ္တြင္းနဲ႔ အလုပ္ခြင္အတြင္း အျခားသူေတြနဲ႔ နီးနီးကပ္ကပ္ မေနေတာ့ဘဲ ျဖစ္ႏိုင္ရင္ သီးသန႔္အခန္းထဲ သီးသန႔္အသုံးအေဆာင္ေတြ သုံးကာ ႏွာေခ်၊ ေခ်ာင္းဆိုးရာမွာ သုံးတဲ့ တစ္ရွဴးစကၠဴေတြကို သီးသန႔္ခြဲလႊင့္ပစ္တာ၊ ေခ်ာင္းဆိုး ႏွာေခ်ခ်ိန္ တစ္႐ွဴး စကၠဴ မရွိရင္ေတာင္ မိမိလက္နဲ႔ ကာထားတာ၊ ဖ်ားနာလာလွ်င္ အလုပ္နဲ႔ ေက်ာင္းမသြားဘဲ အိမ္မွာအနားယူတာ (Home Quarantine)၊ အားလုံးအေနနဲ႔ မလိုအပ္ဘဲ ခရီးမထြက္တာ (အထူးသျဖင့္ ႏိုင္ငံျခားခရီးနဲ႔ လက္ရွိအျဖစ္မ်ားေနတဲ့ ႏိုင္ငံေတြမသြားတာ)၊ လူစုလူေဝးနဲ႔ ေပ်ာ္ပြဲ႐ႊင္ပြဲေတြ မလိုအပ္ဘဲ မလုပ္တာေတြကို လိုက္နာက်င့္သုံးသင့္ပါတယ္။

အခုလိုအခ်ိန္မွာ ကို႐ိုနာပိုး ကူးစက္လာႏိုင္တာကို ေပါ့ေပါ့ထားမိေစႏိုင္တဲ့ အျမင္မွားမူေတြကိုလည္း သတိျပဳသင့္ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံက ဘုန္းကံႀကီးတာေၾကာင့္နဲ႔ အရင္ ဆိုးဝါးတဲ့ပိုးမ်ိဳးစုံး ခံစားခဲ့ၿပီး ခံႏိုင္ရည္ေကာင္းလာတာေၾကာင့္ ဒီေရာဂါပိုး ကူးစက္မခံရတာလို႔ မွားယြင္းယူဆေနၾကတာ ရွိေနပါတယ္။ တကယ္က အခု ၂၀၁၉ ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္ပိုးက အရင္ပိုးေတြနဲ႔ မတူတဲ့ ပိုးအသစ္ျဖစ္တာမို႔ အလြယ္တကူ ကူးႏိုင္ပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ဒီေရာဂါပိုး ဝင္တာကို မသိလိုက္ဘဲ ကိုယ္ခံအားေၾကာင့္ ျပန္ေကာင္းသြားသူေတြကလည္း ေနာက္ တျခားသူေတြကို ကူးႏိုင္ပါေသးတယ္။ အေၾကာင္းက ကိုယ္ခံအားေကာင္းတဲ့သူေတြ (အထူးသျဖင့္ လူငယ္ေတြ) မွာ ဒီေရာဂါက နည္းနည္းပါးပါးသာျဖစ္ၿပီး (Mild အဆင့္) ေပ်ာက္သြားေပမယ့္ ပိုးက ဆက္က်န္ေနႏိုင္လို႔ပါ။ ဒါေပမဲ့ ကိုယ္ခံအားနည္းတဲ့ သက္ႀကီး႐ြယ္အိုေတြနဲ႔ ေရာဂါအခံ (ဆီးခ်ိဳ၊ ေသြးတိုး၊ ႏွလုံး၊ အဆုပ္ေရာဂါ စတာေတြ) ရွိထားၿပီးသူေတြမွာေတာ့ ဒီပိုး ကူးစက္ခံရရင္ ေရာဂါဒဏ္ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ခံစားရၿပီး ေသဆုံးတဲ့အထိ ျဖစ္သြားႏိုင္ပါတယ္။

(Unicode)

ဝူဟန်ဗိုင်းရပ်စ် အဆုပ်ရောင်ရောဂါ ကူးစက်မှုနှုန်းဟာ စဖြစ်ခဲ့တဲ့ တရုတ်နိုင်ငံထဲမှာထက် ကူးစက်ခံရတဲ့ ပြင်ပနိုင်ငံတချို့မှာ ပိုများလာနေတာကို အထူးသတိပြုဖို့ ကျန်းမာရေးပညာရှင်တွေက သတိပေးနေပါတယ်။

၂၀၁၉ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်(စ်) ပိုးလို့လည်းခေါ်ပြီး COVID-19 လို့ အမည်ပေးထားတဲ့ ဒီပိုး ကူးစက်ဖြစ်ပွားမှုနှုန်းက တရုတ်နိုင်ငံ အပြင်ဘက်မှာ ရုတ်တရက် တဟုန်ထိုး မြင့်မားလာရခြင်းအကြောင်းရင်းက ယခင် တရုတ်နဲ့ တခြား စဖြစ်တဲ့နိုင်ငံတွေကနေ ပြန်လာသူတွေနဲ့ ဒီလူတွေနဲ့ ထိတွေ့ခဲ့သူတွေက တဆင့် သက်ဆိုင်ရာ နိုင်ငံအသီးသီးရဲ့ ရပ်ရွာအသိုင်းအဝိုင်း (Community) အကြားမှာ အချင်းချင်း ဆက်ကူးစက်ခဲ့တာကြောင့် ဖြစ်နိုင်တယ်လို့ သုံးသပ်နေကြပါတယ်။

အခုလို ရပ်ရွာအသိုင်းအဝိုင်းအတွင်း ရုတ်တရက် တဟုန်ထိုး ကူးစက်ရတာကလည်း ဘယ်နိုင်ငံမှ မသွားခဲ့ဘဲ ဒီရောဂါပိုးကူးခံရတဲ့ နိုင်ငံတွင်းက သူတွေကို မသိရှိ မစစ်ဆေးနိုင်ခဲ့ဘဲ ရပ်ရွာအတွင်း အချင်းချင်း အထိအတွေ့များပြီး မသိမသာ ထပ်ဆင့် ကူးစက်နေရကနေ နောက်ဆုံးဝုန်းကနဲ ထပေါ်လာတာ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ အခုလို မသိမသာ တိတ်တဆိတ် ကူးစက်ခဲ့ရခြင်းကလည်း ဒီရောဂါပိုး ကူးစက်ခံရသူတွေ တချို့မှာ ရောဂါလက္ခဏာ မပြပေမယ့် တခြားသူတွေကို ကူးစက်နေနိုင်တာကြောင့်ပါ။

လက်ရှိအချိန်ထိ မြန်မာနိုင်ငံမှာ ကိုရိုနာပိုး စစ်ဆေးတွေ့ရှိခြင်း မရှိသေးပေမယ့် အိမ်နီးချင်း တရုတ်နိုင်ငံနဲ့ ကူးလူးဆက်ဆံမူများတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံထဲမှာလည်း အားလုံးကို မစစ်ဆေးနိုင်ချိန်မှာ အလားတူ မသိမသာ စရှိနေနိုင်ပြီး နောက်ပိုင်းမှ ရုတ်တရက် ထဖြစ်မှာကို စိုးရိမ်မူတွေ စရှိလာနေပါတယ်။

အခုလို မဖြစ်အောင် ကာကွယ်နိုင်ရေးအတွက် ယေဘုယျအားဖြင့် လက်ကို မကြာခဏဆေးတာ (ဖြစ်နိုင်လျှင် လက်ဆေးရည်ပျစ် Hand Sanitizer သုံးတာ)၊ လက်ရှိ ဖျားနာသူတွေနဲ့ အနီးကပ်မနေဘဲ ခပ်ခွာခွာနေတာ ( ၆ ပေခန့်)၊ လက်ရှိ ဖျားနာနေသူတွေ အနေနဲ့လည်း နှာခေါင်းဖုံး (Mask) တပ်ထားပြီး ဆရာဝန်ပြတာ၊ ဖျားတာကြာလာပြီး ချောင်းဆိုး၊ လည်ချောင်းနာ၊ နှာချေတာ များလာရင်တော့ အိမ်တွင်းနဲ့ အလုပ်ခွင်အတွင်း အခြားသူတွေနဲ့ နီးနီးကပ်ကပ် မနေတော့ဘဲ ဖြစ်နိုင်ရင် သီးသန့်အခန်းထဲ သီးသန့်အသုံးအဆောင်တွေ သုံးကာ နှာချေ၊ ချောင်းဆိုးရာမှာ သုံးတဲ့ တစ်ရှူးစက္ကူတွေကို သီးသန့်ခွဲလွှင့်ပစ်တာ၊ ချောင်းဆိုး နှာချေချိန် တစ်ရှူး စက္ကူ မရှိရင်တောင် မိမိလက်နဲ့ ကာထားတာ၊ ဖျားနာလာလျှင် အလုပ်နဲ့ ကျောင်းမသွားဘဲ အိမ်မှာအနားယူတာ (Home Quarantine)၊ အားလုံးအနေနဲ့ မလိုအပ်ဘဲ ခရီးမထွက်တာ (အထူးသဖြင့် နိုင်ငံခြားခရီးနဲ့ လက်ရှိအဖြစ်များနေတဲ့ နိုင်ငံတွေမသွားတာ)၊ လူစုလူဝေးနဲ့ ပျော်ပွဲရွှင်ပွဲတွေ မလိုအပ်ဘဲ မလုပ်တာတွေကို လိုက်နာကျင့်သုံးသင့်ပါတယ်။

အခုလိုအချိန်မှာ ကိုရိုနာပိုး ကူးစက်လာနိုင်တာကို ပေါ့ပေါ့ထားမိစေနိုင်တဲ့ အမြင်မှားမူတွေကိုလည်း သတိပြုသင့်ပါတယ်။ အထူးသဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံက ဘုန်းကံကြီးတာကြောင့်နဲ့ အရင် ဆိုးဝါးတဲ့ပိုးမျိုးစုံး ခံစားခဲ့ပြီး ခံနိုင်ရည်ကောင်းလာတာကြောင့် ဒီရောဂါပိုး ကူးစက်မခံရတာလို့ မှားယွင်းယူဆနေကြတာ ရှိနေပါတယ်။ တကယ်က အခု ၂၀၁၉ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ပိုးက အရင်ပိုးတွေနဲ့ မတူတဲ့ ပိုးအသစ်ဖြစ်တာမို့ အလွယ်တကူ ကူးနိုင်ပါတယ်။

ဒါ့အပြင် ဒီရောဂါပိုး ဝင်တာကို မသိလိုက်ဘဲ ကိုယ်ခံအားကြောင့် ပြန်ကောင်းသွားသူတွေကလည်း နောက် တခြားသူတွေကို ကူးနိုင်ပါသေးတယ်။ အကြောင်းက ကိုယ်ခံအားကောင်းတဲ့သူတွေ (အထူးသဖြင့် လူငယ်တွေ) မှာ ဒီရောဂါက နည်းနည်းပါးပါးသာဖြစ်ပြီး (Mild အဆင့်) ပျောက်သွားပေမယ့် ပိုးက ဆက်ကျန်နေနိုင်လို့ပါ။ ဒါပေမဲ့ ကိုယ်ခံအားနည်းတဲ့ သက်ကြီးရွယ်အိုတွေနဲ့ ရောဂါအခံ (ဆီးချို၊ သွေးတိုး၊ နှလုံး၊ အဆုပ်ရောဂါ စတာတွေ) ရှိထားပြီးသူတွေမှာတော့ ဒီပိုး ကူးစက်ခံရရင် ရောဂါဒဏ် ပြင်းပြင်းထန်ထန် ခံစားရပြီး သေဆုံးတဲ့အထိ ဖြစ်သွားနိုင်ပါတယ်။

XS
SM
MD
LG