သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

တိုင္းရင္းသား အေရး ဦးစားေပးဖို႔ USCB တိုက္တြန္း


NLD ကို ေထာက္ခံအားေပးေနသူ တိုင္းရင္းသူမ်ား။

ေရြးေကာက္ပြဲ အၿပီး ေနာင္တက္လာမယ့္ အစိုးရအေနနဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံက တိုင္းရင္းသား အေရးကို ေသေသခ်ာခ်ာ ကိုင္တြယ္သြားဖို႔ လိုအပ္တယ္လို႔ ဝါရွင္တန္ ဒီစီက Heritage Foundation မွာ ၾကာသပေတးေန႔က ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ့ အနာဂတ္ ဒီမိုကေရစီ အလားအလာေတြနဲ႔ ပါတ္သက္တဲ့ ေဆြးေႏြးပြဲ မွာ ျမန္မာ့ အေရးေလ့လာသူေတြက သံုးသပ္ခဲ့ၾကပါတယ္။

တနဂၤေႏြေန႔ က်င္းပခဲ့တဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲဟာ လြတ္လပ္ပြင့္လင္းမႈ ရွိတာေတြ႔ရ သလို ျမန္မာလူထုရဲ့ ဒီမုိကေရစီ ဘယ္ေလာက္လိုလားေနတယ္ ဆိုတာ ကို ျပေနေပမယ့္ ေရွ႕မွာ အခက္အခဲေတြနဲ႔ ရင္ဆိုင္ရဖုိ႔ ရွိတယ္လို႔ လည္း ဆိုပါတယ္။ အျပည့္အစံုကို ေဒၚခင္မ်ိဳးသက္က ေျပာျပေပးမွာပါ။

ျမန္မာ့အေရးေလ့လာသူေတြထဲက ျမန္မာႏုိင္ငံေရြးေကာက္ပြဲကို ကိုယ္တိုင္ သြားေရာက္ေလ့လာခဲ့တဲ့ The Project 2049 သိပၸံက Kelly Currie က ခ်င္းျပည္နယ္ ဖလမ္းၿမိဳ႕အထိ သြားေရာက္ခဲ့သလို ရန္ကုန္မွာ ေရြးေကာက္ပြဲ အတြက္ ျပင္ဆင္ေဆာင္ရြက္မႈေတြကို ေလ့လာခဲ့သူျဖစ္ပါတယ္။ သူက ျမန္မာလူထု အေနနဲ႔ ဒီမိုကေရစီ အေျပာင္းအလဲကို သိပ္လိုလား ေနတာ ေတြ႔ရတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

ေဆြးေႏြးပြဲမွာ ပါဝင္သူေနာက္တဦးျဖစ္တဲ့ US Campaign for Burma အဖြဲ႔က Jennnifer Quigley ကေတာ့ အမ်ားစုက NLD ကိုမဲေပးၾကတာဟာ စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ကို မလိုလားဘူး ဆိုတာ ျပေနတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။

"ဒီေရြးေကာက္ပြဲ ရလဒ္ကို ၾကည့္ရင္ ျမန္မာလူထုက ဒီမိုကေရစီကို ဘယ္ေလာက္ လိုလားေနတယ္ ဆိုတာ ျပေနပါတယ္။ စစ္အုပ္ခ်ဳပ္မႈကို မလိုခ်င္ၾကဘူးဆိုတဲ့ အေၾကာင္း ႀကံ႕ခိုင္ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးပါတီကို မဲမေပးပဲ ျပခဲ့ၾကသလို NLD ကိုပဲ မဲေပးၾကတာဟာ အစိုးရသစ္ဖြြဲ႔ႏိုင္ဖို႔နဲ႔လႊတ္ေတာ္မွာ ျပန္လည္ ျပဳျပင္မႈေတြ လုပ္ဖို႔ အတြက္ ဆိုတာျပေနပါတယ္။"

ေရြးေကာက္ပြဲ အႏိုင္ရသူအေနနဲ႔ ေရြးေကာက္ပြဲအၿပီးမွာ ႀကီးမားတဲ့ စိန္ေခၚမႈေတြ ကိုရင္ဆိုင္ရဖုိ႔ ရွိၿပီး ဒီအထဲမွာ အဓိက က ျမန္မာစစ္တပ္ရဲ့ အခန္းက႑ လို႔ ယံုၾကည္ေၾကာင္း ေဆြးေႏြးပြဲမွာ တင္ျပခဲ့ၾကတာပါ။အခု အႏိုင္ရNLD ပါတီဟာ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံ ဥပေဒကို ေရးဆြဲခဲ့တဲ့ ျမန္မာစစ္တပ္အတြက္ အတားအဆီး တခုျဖစ္ေနသလို သူတို႔အေနနဲ႔ NLD မွာ ဘာလုပ္ပိုင္ခြင့္ အာဏာမွ မရသင့္ဘူးလို႔ ထင္ေနႏိုင္တာမို႔ စစ္တပ္ဟာ လူထု ဆႏၵနဲ႔ အညီမဟုတ္တဲ့အတြက္ ဖြဲ႔စည္းပံု ဥပေဒကို ျပင္ဆင္ရမယ္ ဆိုတာကို စစ္တပ္က သိလာေအာင္ ႏုိင္ငံတကာ က ဝိုင္းဝန္း ဖိအားေပး ေျပာၾကားဖုိ႔လည္း ေျပာပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ေနာက္ထပ္ အေရးပါတဲ့ စိန္ေခၚမႈ တခုကေတာ့ လူမ်ိဳးစု အမ်ားအျပား စုေပါင္းေနထုိင္တဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြက္ တုိင္းရင္းသား အေရးလို႔ ဆိုပါတယ္။

"အႀကီးဆံုး စိန္ေခၚမႈ တခုကေတာ့ တိုင္းရင္းသား လူမ်ိဳးစုေတြရဲ့ ရပိုင္ခြင့္နဲ႔ သူတို႔အသံကို တင္ျပႏုိင္ခြင့္ေပးဖို႔ လုပ္ေပးဖို႔ပါ။ အခု ေရြးေကာက္ပြဲ အၿပီးမွာ NLD အေနနဲ႔ တိုင္းရင္းသား အေရးကိစၥနဲ႔ ပါတ္သက္ၿပီး အမ်ားႀကီး ျပန္လုပ္ေပးဖို႔ လိုအပ္တယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။ တိုင္းရင္းသား ပါတီေတြနဲ႔ ဆက္ဆံေရးကို ျပန္လည္ ထူေထာင္တာဟာ ႏိုင္ငံ ေရရွည္အက်ိဳးစီးပြါးအတြက္ ျဖစ္ၿပီး တိုင္းရင္းသား လူနဲစုေတြကို သူတုိ႔ရဲ့ ဆႏၵေတြ ထုတ္ေဖၚခြင့္ေတြ ေပးဖို႔ လိုပါတယ္။ ဒါဟာ NLD အစိုးရသစ္ဖြဲ႔ရင္ လုပ္ေဆာင္သင့္တဲ့ အခ်က္ပါ။"

NLD ဟာ တိုင္းရင္းသား ေဒသေတြမွာ မဲဆြယ္မႈကေန တိုင္းရင္းသားေတြနဲ႔ မေျပလည္မႈ ေတြ ရွိခဲ့သလို အခု မဲထည့္ခဲ့ၾကတဲ့ တိုင္းရင္းသားေတြကလည္း လက္ရွိစစ္အစိုးရကို လႊမ္းမိုးႏိုင္မယ့္ သူဟာ NLD ဆိုတာကို သိေနၾကတာမို႔ မဟာ ဗ်ဴဟာ အရ မဲေပးခဲ့ၾကတယ္ ဆုိတာကို နားလည္မႈ ေပးဖုိ႔ အေရးႀကီးတယ္လို႔ လည္း သံုးသပ္ပါတယ္။

အခုလက္ရွိ အုပ္ခ်ဳပ္မႈ ယႏၱယား ေအာက္မွာ ရွိေနသူေတြ အားလံုး လိုလိုကို စစ္တပ္က ခန္႔ထားတာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ ေနာက္တက္လာမယ့္ အစိုးရဟာ ဒါကို ဦးစားေပး ေျပာင္းလဲ ပစ္ဖို႔ လိုေပမယ့္ NLD က ကိုယ္စားလွယ္ အမ်ားစုဟာ ဒီလိုအရည္ခ်င္းေတြ ရွိတာေတြ႔ရလို႔ စိတ္ပူစရာေတာ့ သိပ္မရွိဘူးလို႔ ဆိုပါတယ္။လူမ်ိဳးေရး၊ ဘာသာေရး ဖိႏွိပ္မႈေတြ မရွိဖုိ႔ လက္ရွိအစိုးရ ျပဌာန္းထားတဲ့ မ်ိဳးေစာင့္ ဥပေဒလို ဥေပေဒ မ်ိဳးေတြကို ျပန္လည္ ဆန္းစစ္ဖို႔ လိုသလို အစိုးရသစ္ အေနနဲ႔ လူ႔အခြင့္ေရးအတြက္ အေလးထားဖုိ႔ လုပ္လာမယ္ လို႔လည္း ေမွ်ာ္လင့္ေၾကာင္း ေျပာပါတယ္။

အေမရိကန္ အစိုးရဘက္ကေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံ ဒီမိုကေရစီေရးအတြက္ ခုထက္ပိုၿပီး သတိရွိရွိနဲ႔ ပံ့ပိုးေပးဖုိ႔ လိုအပ္တယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။

"အေမရိကန္ အေနနဲ႔ နည္းလမ္း မ်ိဳးစံုနဲ႔ အေရးပါတဲ့ ပံ့ပိုးမႈေတြ လုပ္ေပးႏုိင္မယ္လို႔ က်မ ထင္ပါတယ္။ ဥပမာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးေတြ လုပ္ဖို႔ အႏိုင္ရ NLD နဲ႔ တုိင္းရင္းသား ပါတီေတြ ဘက္က လိုအပ္ခ်က္ေတြ တင္ျပလာရင္ ျဖည့္ဆည္းေပးဖုိ႔ လိုမ်ိဳးပါ။ ဒီအထဲမွာ အစိုးရပိုင္း ျပဳျပင္တာေတြ၊ စီးပြါးေရး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈ လုပ္တာေတြ အတြက္ အေမရိကန္အစိုးရက အမည္မည္း စာရင္း ထုတ္ျပန္ၿပီး ထိန္းညွိေပးတာမ်ိဳး အေမရိကန္ဘက္က ကိုယ္က်ိဳးစီးပြါး အတြက္ အလဲအလွယ္ေတြ မလုပ္တာမ်ိဳးေတြနဲ႔ အမ်ားႀကီး ပံ့ပိုးေပး ႏုိင္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ျမန္မာစစ္တပ္အေနနဲ႔ သူတုိ႔ရဲ့ ႏုိင္ငံေရး၊ စစ္ေရး အရွိန္အဝါကို လြယ္လြယ္နဲ႔ လက္လႊတ္မွာ မဟုတ္ဖူး ဆိုတာကို သတိႀကီးႀကီးထားၿပီး စစ္ဘက္ ဆက္ဆံေရးမွာ ျမန္မာ အေမရိကန္ အဆင့္ျမင့္ စစ္ဖက္ ဆက္ဆံေရးေတြ အခု အခ်ိိန္မ်ိဳးမွာ မလုပ္ဖုိ႔လည္း လိုအပ္ပါတယ္။"

Heritage Foundation က ဒါရိုက္တာ Walter Lohman ရဲ့ဦးေဆာင္မႈနဲ႔ ျပဳလုပ္ခဲ့တဲ့ ဒီေဆြးေႏြးပြဲမွာ အာရွိေဒသ ဆိုင္ရာ သုေတသန ပညာရွင္ Olivia Enos ကေတာ့ အခု က်င္းပခဲ့တဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲဟာ ပြင့္လင္း ျမင္သာမႈ ရွိတာေတြ႔ရေပမယ့္ ျပဌာန္း ထားတဲ့ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံ ဥပေဒ ေအာက္မွာ က်င္းပတာမို႔ တရားမွ်တမႈေတာ့ သိပ္မရွိဘူးလို႔ ယံုၾကည္ေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့တာပါ။

ဆက္စပ္သတင္းမ်ား ...

XS
SM
MD
LG