သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

အာရွနဲ႔ ပစိဖိတ္ ႏိုင္ငံေတြအတြင္း ၂၀၃၀ ခုႏွစ္ေနာက္ဆုံးထားၿပီး HIV AIDS ကင္းစင္ေရး ပူုးေပါင္းလုပ္ေဆာင္ၾကဖို႔ အာရွႏွင့္ ပစိဖိတ္ေရးရာ ကုလသမဂၢ စီးပြါးေရးနဲ႔ လူမႈေရးေကာ္မရွင္ UNESCAP က ဒီကေန႔ သတင္း ထုတ္ျပန္ လိုက္ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုိင္ငံလို ဖြံ႔ၿဖိဳးဆဲ ႏိုင္ငံမွာေတာ႔ လမ္းပန္း ဆက္သြယ္ေရး အခက္အခဲနဲ႔ HIV လုူနာေတြအေပၚ ျပည္သူလူထုရဲ႕ အျမင္ေတြေၾကာင္႔ ဒီေမွ်ာ္မွန္းခ်က္ျပည္႔မွီႏိုင္ဖို႔ အခက္အခဲေတြေတာ႔ ရွိေနပါေသးတယ္။ အေၾကာင္းစုံကိုေတာ႔ ဆက္သြယ္ေမးျမန္း သတင္းရယူထားတဲ႔ နန္းေလာ၀္ က ေျပာျပမွာပါ။

အာရွနဲ႔ ပစိဖိတ္ႏိုင္ငံေတြထဲက လူဦးေရ ၆ သန္းေလာက္ဟာ HIV ပိုး ကူးစက္ ခံေနရၿပီး သူတို႔ေတြထဲက ၃၃ ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္သာ ကုသမႈ ရေနၾက တာပါ။ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္းမွာေတာ႔ HIV ကူးစက္ခံ ထားရ သူေပါင္း ႏွစ္သိန္းနီးပါးေလာက္ ရွိေနၿပီး သူတို႔ေတြထဲက AIDS ေၾကာင္႔ အသက္ေသဆုံးသူေပါင္း တစ္ေသာင္းတစ္ေထာင္ေလာက္ရွိတယ္လို႔ UNAIDS က ခန္႔မွန္းထားပါတယ္။ ဒါေပမယ္႔လည္း တိုိင္းရင္းသားေဒသေတြမွာ လမ္းပန္း ဆက္သြယ္ေရး အခက္အခဲ၊ ဘာသာစကားအခက္အခဲ၊ က်န္းမာေရး ၀န္ေဆာင္မႈ အားနည္းတာနဲ႔ လူေတြနဲ႔မသိနားမလည္မႈေၾကာင္႔ အျပင္၊ ကိုယ္႔ကို ကိုယ္ေရာဂါပိုး ကူးစက္ခံထားရမွန္း မသိသူေတြ အမ်ားၾကီးရွိေနေသးတဲ႔အတြက္ HIV ကူးစက္မႈ က်ဆင္းေရး အခက္အခဲေတြ အမ်ားၾကီးရွိေနပါေသးတယ္။

UNESCAP ရဲ႕ ေမွ်ာ္မွန္းခ်က္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံအေနနဲ႔ျဖစ္ႏိုင္မႈရွိမရွိကို အမ်ိဳးသမီး ေတြရဲ႔ အေျခခံက်န္းမာေရးေစာင္႔ေရွာက္မႈရရွိေရးကို လုပ္ေဆာင္ေနတဲ႔ဲ႔ Marie Stope International ရဲ႔ အၾကီးအကဲ ေဒါက္တာစစ္ႏိုင္က ခုလိုေျပာပါတယ္။

" ျဖစ္ရမွာေပါ့ ဆရာမရယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံအေနနဲ႔လည္း အခက္အခဲေတြရွိပါတယ္။ မျပည့္စံုဘူးဆိုတဲ့ ၾကားထဲက အတိုင္းအတာတခုအထိ လုပ္ထားႏုိင္တာေပါ့ေနာ္။ အဲ့ေတာ့ ျဖစ္ႏုိင္ေျခရွိပါတယ္။ အခု ၂၀၁၅၊ ေနာက္ ၁၅ ႏွစ္ဆိုေတာ့ ျဖစ္ႏုိင္ တာေပါ့။ ဒါေပမဲ့ ႏိုင္ငံေရး၊ စီးပြားေရး၊ ဖြ႔ံၿဖိဳးတိုးတက္ေရး လမ္းေၾကာင္း ကေန ေခ်ာ္က် သြားႏုို္င္တယ္။ ပ်က္သြားႏိုင္တယ္ ဒါမ်ိဳးေတြ ရွိတဲ့အခါက်ေတာ့ ေျပာရမယ္ ဆိုရင္ေတာ့ အႀကီးအက်ယ္ သဘာဝေဘးအႏၱရာယ္ အႀကီးအက်ယ္ခံရရင္ ဒါ ကိုယ္ လုပ္တုိင္း ျဖစ္မွာမဟုတ္ဘူးေပါ့။

ေနာက္တခါ ထားပါေတာ့ ျပည္တြင္းစစ္လိုမ်ိဳး အႀကီးအက်ယ္ႀကီး ျဖစ္လာရင္ ကိုယ္ဘာလုပ္လုပ္ ဒီေရာဂါနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ျပန္ျပန့္တာေတြ ပြားတာေတြ ရွိႏိုင္တာေပါ့ေနာ္။ ဥပမာ ေျပာရမယ္ဆိုရင္ ထားပါေတာ့ေလ ဥပေဒေၾကာင္းအရ ျပင္ဆင္ေျပာင္းလဲရမယ့္ဟာမ်ိဳးေတြ တုိးတက္ေအာင္ လုပ္ရမယ့္ဟာမ်ိဳးေတြ မလုပ္ျဖစ္ဘူးဆိုရင္ေတာ့ ဘယ္လိုေခၚမလဲ အေနွာင့္အယွက္အခက္အခဲေလးေတြ ရွိႏိုင္တာေပါ့။"

တဆက္တည္းမွာဘဲ စာသင္ေက်ာင္းေတြမွာ HIV AIDS နဲ႔ပတ္သက္လို႔ သင္ၾကားေပးတာမ်ိဳး ရွိေနေပမယ္႔လည္း အရံသင္ရိုးညြန္းတမ္းသေဘာလိုျဖစ္ေနၿပီး သင္ၾကားမႈ အပိုင္းမွာေရာ ေက်ာင္းသား နဲ႔ မိဘေတြဘက္ကပါ သင္ယူမႈအပိုင္းကို စိတ္၀င္စားမႈ အားနည္းေနေသးတဲ႔အတြက္ လည္း အေတာ္႔ကို အားေပးရဦးမယ္လို႔ေဒါက္တာ စစ္ႏိုင္က ဆက္ေျပာသြားပါတယ္။

ဒါနဲ႔ပတ္သက္လုိ႔ ကိုယ္တိုင္လည္း HIV ေရာဂါပိုးရွိတဲ႔သူ လည္းျဖစ္တဲ့ ေရာဂါသည္ေတြ အေရး ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္း က နယ္ အေတာ္မ်ားမ်ားမွာ ကြန္ယက္ဖြဲ႔ၿ႔ပီး လုပ္ကိုင္ေပးေနတဲ႔ Phoenix အဖြဲ႔ကို ဦးေဆာင္တည္ေထာင္သူ ကိုသီဟၾကိဳင္က နယ္ကလူနာေတြရဲ႔ေဆးကုသမႈအပိုင္းနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ေမးျမန္းရာမွာေတာ႔ သူက VOA ကို ခုလိုေျပာပါတယ္။

" သူတို႔က လူနာဆက္ဆံတဲ့ေနရာမွာ က်ေနာ္တို႔ NGO ေတြ သြားၿပီဆိုရင္ တခုခုျဖစ္ရင္ ကြန္ပလိမ္းလုပ္လို႔ရတယ္။ ဒီေဆးရံုေတြ ကို သြားတဲ့အခါမွာေတာ့ က်ေနာ္တို႔ဘက္က အျမင္မွာေတာ့ ခုန NGO ေတြလို အင္အားေတာင့္ေတာင့္တင္းတင္းႀကီးနဲ႔ လုပ္ေပးႏိုင္ေလာက္ေအာင္ကလည္း လူအင္အားအေနနဲ႔ကေတာ့ က်ေနာ္ျမင္တာေတာ့ သိပ္ၿပီးေတာ့ မရွိဘူး။ အျမင္ေပၚမွာလည္းပဲ HIV လူနာေတြကို ဆက္ဆံတဲ့အခါမွာ အဓိက အေျပာအဆိုပဲေပါ့။ အေျပာအဆိုေလးေတြမွာ အဆင္မေျပျဖစ္တဲ့အခါက်ေတာ့ လူနာအေနနဲ႔ နဂိုကမွ HIV ျဖစ္လို႔ အားငယ္ေနရတဲ့အထဲ သူတို႔ကို အဲ့လိုေျပာလိုက္ရင္ သူတို႔က ပိုၿပီးေတာ့ အေျပာအဆိုအဆင္မေျပရင္ ပိုအားငယ္ၿပီးေတာ့ ေဆးေတြဘာေတြ ယူခ်င္စိတ္ မရွိၾကေတာ့ဘူး။ အဲတ့ာေလးေတြ အခုထက္ထိ ၾကားေန ေတြ႔ေနရတယ္။"

ေရာဂါပိုးရွိေနသူ လူနာအမ်ားစုက အစိုးရေဆးရုံေဆးခန္းထက္စာရင္ NGO အဖြဲ႔ေတြဆိုကိုသာ ပိုၿပီးသြားခ်င္ၾကတယ္လို႔လည္းဆိုပါတယ္။ အစိုးရရဲ႕ Decentralize ဆိုတဲ႔ အစီအစဥ္နဲ႔ နယ္ၿမိဳ႕ၾကီးေတြရဲ႕ၿမိဳ႕နယ္ ေဆးရုံေတြမွာ လည္း ART ေဆးေတြကို အလကား ေပးေနၿပီၤျဖစ္တဲ႔အတြက္ ေဆးယူလိုရင္ယူလို႔ရေနၿပီလို႔ ကိုသီဟၾကိဳင္က ဆက္ေျပာပါတယ္။

ျမန္မာျပည္တြင္းက HIV AIDS နဲ႔ပတ္သက္လို႔ အစိုးရရဲ႔ လုပ္ကိုင္ေနတဲ႔အပိုင္းနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ က်န္းမာေရး၀န္ႀကီးဌာနကို ဆက္သြယ္ေမးျမန္းဖို႔ အၾကိမ္ၾကိမ္ႀကိဳးစားေပမယ္႔ ဆက္သြယ္လို႔မရခဲ႔ပါဘူး။

UNESCAP ရဲ႔ ၂၀၃၀ ခုႏွစ္မွာ AIDS ကင္းစင္ေရးအတြက္ ဒီသီတင္းပတ္အတြင္း ဘန္ေကာက္မွာ လုပ္တဲ႔ အာရွပစိဖိတ္ ညီလာခံကို တက္ေရာက္ခဲ႔တဲ႔ႏိုင္ငံေပါင္း ၃၀ က တက္ေရာက္လာသူေတြက ဒီေမွ်ာ္မွန္းခ်က္ျပည္႔မွီွေရးအတြက္ အားသြန္ ခြန္စိုက္လုပ္ေဆာင္သြားဖို႔ ကတိက၀တ္ျပဳသြားၾကပါတယ္။

XS
SM
MD
LG