သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ဖားကန္႕ေျမထပ္ၿပိဳမွဳ Global Witness တုန္႔ျပန္


ဖားကန္႕ေက်ာက္စိမ္းတြင္း စြန္႕ပစ္ေျမစာပံုၿပိဳက်မွဳေၾကာင့္ပိၿပီး ေသဆံုးသြားတဲ့ အလုပ္သမားေတြရဲ႕ရုပ္အေလာင္းေတြကို ရွာေဖြေနၾကစဥ္ (ႏို၀င္ဘာလ၂၄ ရက္ ၂၀၁၅)

ကခ်င္ျပည္နယ္ ဖားကန္႕ေဒသမွာ စြန္႕ပစ္ေျမစာပံုၿပိဳက်မွဳ အႏၱရာယ္အလြန္ကို ဆိုးရြာလာေနတာေၾကာင့္ ျမန္မာအာဏာပိုင္ေတြအေနနဲ႕ အေျခအေနေတြကို အေရးတႀကီးကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းေပးဖို႕ Global Witness အဖဲြ႕ႀကီးကတိုက္ တြန္းလိုက္ပါတယ္။ေနာက္တက္လာမယ့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဦးေဆာင္တဲ့ NLD အစိုးရသစ္လက္ထက္မွာ ဖားကန္႕ေေက်ာက္စိမ္းလုပ္ငန္းေတြကို ျပန္ၿပီးမရေတာ့မွာ ကိုစိုးရိမ္ေနၾကတဲ့ ကုမၸဏီေတြဟာ လက္ရွိေက်ာက္စိမ္းတူးေဖၚမွဳေတြကို အဆေပါင္း မ်ားစြာျမွင့္တင္လုပ္ေဆာင္လာတဲ့အတြက္ အေျခ အေနေတြဆိုးရြား လာေနေၾကာင္း ေဒသခံေတြကဗီြအိုေအကို ေျပာပါတယ္။ ဆက္သြယ္စံုစမ္း ထားတဲ့ မအင္ၾကင္းႏိုင္က အေသးစိတ္ေျပာျပမွာပါ။

ဖားကန္႕ေဒသက ေက်ာက္စိမ္းတူးေဖၚေရးလုပ္ငန္းကုမၸဏီေပါင္း (၅၀၀)ေက်ာ္ဟာ လက္ရွိသူတို႕တူးေဖၚတဲ့လုပ္ငန္းေတြမွာ ႀကီးမားတဲ့ စက္ယႏၱရားေတြနဲ႕ အားျပင္းတဲ့ မိုင္းေတြကို အရွိန္အဟုန္ နဲ႕အသံုးျပဳလုပ္ေဆာင္လာ တာေၾကာင့္ ေဒသခံေတြ အေနနဲ႕ အသက္ေဘးအႏၱရာယ္ကို ထိခိုက္လာမွာကို စိုးရိမ္မကင္းျဖစ္ေနၾကတာပါ။ ၿပီးခဲ့တဲ့ တနလၤာေန႕ကပဲ ရတနာေရာင္ျခည္ ကုမၸဏီပိုင္ ေက်ာက္စိမ္းတြင္း မွာ ေျမစာပံုထပ္ၿပီးၿပိဳက်တဲ့အတြက္ ေသဆံုးသူဦးေရအတိအက် မသိရေသးေပမဲ့ ေျမပိေသဆံုးသူတခ်ဳိ႕ရွိခဲ့ပါတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ လက ပဲ အဲဒီေက်ာက္စိမ္းတြင္းမွာ ေျမၿပိဳက်လို႕ လူေပါင္း (၁၁၀)ေက်ာ္ေသဆံုးခဲ့တာပါ။ အခုလို ေဒသခံေတြ ေျမစာပံုၿပိဳက်တဲ့အႏၱရာယ္ေတြရင္ဆိုင္ေနရတဲ့အေျခအေနနဲ႕ပတ္သက္လို႕ အာဏာပိုင္ေတြအေနနဲ႕ အျမန္ဆံုးအေရးယူေဆာင္ရြက္ေပးဖို႕ တိုက္တြန္းေၾကာင္း လန္ဒန္အေျခစိုက္ Global Witness အဖဲြ႕ႀကီးကထုတ္ျပန္တဲ့ ကခ်င္ျပည္နယ္က ေက်ာက္စိမ္းလုပ္ငန္းအေၾကာင္းအစီရင္ခံစာ ေရးသားသူ Juman Kubba ကဗီြအိုေအကိုေျပာပါတယ္။

“ဒီအေျခအေနကိုၾကည့္ရင္ အခ်ိန္ကိုေစာင့္မေနပဲ အလွ်င္အျမန္အေရးယူေဆာင္ရြက္သင့္ပါတယ္။ ေနာက္ထပ္ေျမၿပိဳက်တဲ့ျဖစ္ရပ္ေတြ ထပ္ၿပီးမျမင္ရဖို႕၊ ေဒသခံျပည္သူေတြရဲ႕အသံေတြကို နားေထာင္ဖို႕အေရးႀကီးပါတယ္။ ေျမၿပိဳက်မွဳဟာ တရက္ျခားစီလိုျဖစ္ေနတာပါ။ လူေတြအေနနဲ႕လည္း ထိတ္လန္႕ေနၾကၿပီး အေရးယူေဆာင္ရြက္တာလည္း မခံရပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ဒီျပသနာကိုစတင္ကိုင္တြယ္ဖို႕ဆိုရင္ ဒီေျမစာပံုၿပိဳက်မွဳေတြကိုျဖစ္ေပၚေစတဲ့ ေက်ာက္စိမ္းတူးေဖၚတဲ့လုပ္ငန္းေတြရဲ႕ေနာက္ကြယ္မွာ ဘယ္သူေတြရွိေနသလဲဆိုတဲ့ စံုစမ္းေဖၚထုတ္ဖို႕အေရးႀကီးပါတယ္။”

အခုလို ေက်ာက္စိမ္းတူးေဖၚေရးကုမၸဏီေတြက ဒီရက္ပိုင္းေတြအတြင္း အင္အားအလုံးအရင္းသုံးၿပီး တူးေဖၚေရး လုပ္လာတဲ့အတြက္ ေဒသခံေတြကလည္း မေန႕က စတင္ဆႏၵျပခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒီအေျခအေနေတြကို ထိန္းႏိုင္ဖို႕ဆိုရင္ေက်ာက္စိမ္းတူးေဖၚတဲ့လုပ္ငန္းကို စနစ္တက်ထင္သာျမင္သာနဲ႕ စီမံခန္႕ခဲြအုပ္ခ်ဳပ္ဖို႕လိုအပ္ေနေၾကာင္းလည္း Juman Kubba ကေျပာပါတယ္။

“ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ကလည္း ေဒသခံျပည္သူ (၅၀၀၀) နီးပါးေလာက္ပါ၀င္တဲ့ ဖါးကန္႕ေက်ာက္စိမ္းတူးေဖၚေရးကို ဆန္႕က်င္တဲ့ အဓိကဆႏၵျပပဲြႀကီးျဖစ္ခဲ့တာကို က်မတို႕ေတြ႕ခဲ့ရပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း သူတို႕လုိလားခ်က္ေတြကို ေျဖရွင္းေဆာင္ရြက္ေပးမယ့္အစား ဖားကန္႕မွာ အေျခအေနေတြဟာ ဆိုးရြားသထက္ဆိုးရြားလာပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ျမန္မာအာဏာပိုင္ေတြအေနနဲ႕ အဲဒီေဒသမွာ လတ္တေလာဘာေတြျဖစ္ေနသလဲဆိုတာ အေရးတႀကီးသံုးသပ္ၿပီး ေက်ာက္စိမ္းတူးေဖၚတဲ့လုပ္ငန္းကို စီမံခန္႕ခဲြအုပ္ခ်ဳပ္ဖို႕ မဟာဗ်ဴဟာခ်မွတ္ဖို႕ လိုအပ္ပါတယ္။”

၂၀၁၆ခုနွစ္ ဧၿပီလမွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဦးေဆာင္တဲ့ NLD အစိုးရ တရား၀င္အာဏာမယူခင္ အခ်ိန္ လက္က်န္ လပိုင္းေတြအတြင္း လက္ရွိအစိုးရတာ၀န္ရွိသူေတြ၊ ခရိုနီစီးပြားေရးသမားေတြနဲ႕၊ ျမန္မာစစ္တပ္ကတာ၀န္ရွိသူေတြ အျပင္ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ေတြဘက္ က သူတို႕ရဲ႕လုပ္ပိုင္ခြင့္ေတြကို အသံုးခ်ၿပီး အိမ္နီးခ်င္းတရုတ္ႏိုင္ငံက လုပ္ငန္းရွင္ေတြနဲ႕ပူးေပါင္းၿပီး အင္နဲ႕အားနဲ႕ ေက်ာက္စိမ္းေတြကို တူးေဖၚယူေနၾကတာျဖစ္တယ္လို႕ အမည္မေဖၚလိုတဲ့ဖားကန္႕ေဒသခံတဦးက ဗီြအိုေအကို ေျပာပါတယ္။

“အစိုးရထိပ္ပိုင္းေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႕ အက်ဳိးတူပူးေပါင္းလုပ္ေနၾကတဲ့ ပုဂၢလိကလုပ္ငန္းေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားရွိတယ္။ တခ်ဳိ႕ အစိုးရထိပ္ပိုင္းေခါင္းေဆာင္ေတြဆိုရင္ အခုေရြးေကာက္ပဲြမွာ အႏိုင္ရတာသိပ္မပါဘူးဆိုေတာ့ ေနာက္တက္လာမယ့္အစိုးရလက္ထက္မွာ သူတို႔ရဲ႕ ႀကီးမားတဲ့ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမွဳေတြအေပၚမွာ အေတာ္ေလးကို စိုးရိမ္မကင္းျဖစ္ေနၾကတယ္။ အစိုးရသစ္လက္ထက္မွာ သူတို႕လုပ္ငန္းေတြကို ျပန္ၿပီးမရေတာ့မယ့္အေနအထားေပၚမွာ စိုးရိမ္ေနတာေပါ့။ ေနာက္ပိုင္းမွာလည္း အခုလို စက္ယႏၱာရားႀကီးေတြနဲ႕ လုပ္ခြင့္မရေတာ့မယ့္အေနအထားေပၚစိုးရိမ္ေနတာေတြေၾကာင့္ အခုလို တူးေဖၚေနၾကတာျဖစ္တယ္။”

ဖားကန္႕ေဒသက ေက်ာက္စိမ္းလုပ္ငန္းအေျခအေနေတြအပါအ၀င္ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ သယံဇာတ ထုတ္လုပ္ေရး လုပ္ငန္းနဲ႔ပတ္သက္လုိ႔ ပထမဆုံးအႀကိမ္ အစီရင္ခံစာ တေစာင္ကုိ အခုလာမယ့္သတင္းပတ္မွာEITI (ေခၚ) သယံဇာတထုတ္ယူမႈ ပြင့္လင္း ၿမင္သာမႈ အဖဲြ႔ႀကီးကထုတ္ျပန္မွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအစီရင္ခံစာ ဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္ အလြန္အေရးပါလိမ့္မယ္လို႕ Juman Kubba ကေျပာပါတယ္။

XS
SM
MD
LG