သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

Unity ဂ်ာနယ္ အေရးယူခံရမႈ HRW အစိုးရကုိ ေမးျမန္း

  • ကိုေဇာ္ဝင္းလႈိင္

ျပန္ၾကားေရး ဒုဝန္ႀကီး ဦးရဲထြဋ္
ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ အလည္အပတ္ ေရာက္ရွိေနတဲ့ Human Rights Watch လူ႔အခြင့္အေရးေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖြဲ႔က ကုိယ္စားလွယ္ေတြဟာ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ကုိ ဒီကေန႔သြားေရာက္ေတြ႔ဆုံခဲ့ပါတယ္။ HRW အဖြဲ႔နဲ႔ ျပန္ၾကားေရး ဝန္ႀကီးဌာနက တာ၀န္ရွိသူေတြနဲ႔ ေတြ႔ဆုံတဲ့ အခါမွာေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံက သတင္းမီဒီယာ လြတ္လပ္ခြင့္အပါအ၀င္ Unity ဂ်ာနယ္က သတင္းေထာက္ေတြ ဖမ္းဆီး ထိန္းသိမ္းခံ ထားရတဲ့ ကိစၥေတြကုိလည္း ေဆြးေႏြးျဖစ္ခဲ့တယ္ လုိ႔ ျပန္ၾကားေရး ဝန္ႀကီးဌာန ဒုတိယဝန္ႀကီး ဦးရဲထြဋ္က ေျပာပါတယ္။ အျပည့္အစုံကုိေတာ့ ကုိေဇာ္၀င္းလႈိင္က တင္ျပေပးမွာပါ။

ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္း လုပ္ေဆာင္ေနတဲ့ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး အေျခအေနေတြ ကုိ ေလ့လာဖုိ႔ ေရာက္ရွိေနတဲ့ အေမရိကန္ႏုိင္ငံ နယူးေယာက္ၿမိဳ႕ အေျခစုိက္ HRW လူ႔အခြင့္အေရးေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖြဲ႔က ျပင္ပ ဆက္ဆံေရးဆုိင္ရာ ဒုတိယ အမႈေဆာင္ ညြန္ၾကားေရးမွဴး Carroll Bogert ဦးေဆာင္တဲ့ ကုိယ္စားလွယ္အဖြဲ႔ဟာ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ကုိ ဒီကေန႔ ေနျပည္ေတာ္မွာ လာေရာက္ေတြ႔ဆုံခဲ့ၾကတယ္လုိ႔ ျပန္ၾကားေရးဝန္ႀကီးဌာန ဒုတိယဝန္ႀကီး လည္းျဖစ္၊ သမၼတေျပာခြင့္ရ ပုဂၢဳိလ္လည္းျဖစ္တဲ့ ဦးရဲထြဋ္က ေျပာပါတယ္။

"သမၼတႀကီး ကေတာ့ ဒီဘက္က က်ေနာ္တို႔လုပ္တာေတြ အၾကမ္းျဖဥ္းပဲ ေျပာတာေပါ့ေနာ္။ သူတို႔ဘက္ကလည္း သူတို႔ေျပာခ်င္တာေတြ ေျပာပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အခ်ိန္တိုတိုပါပဲ။ သမၼတႀကီးကေတာ့ က်န္တဲ့ဟာေတြ အားလံုးကို ဒီေန႔ သူတို႔ဝန္ႀကီးဌာနေတြကို ခြဲၿပီးေတာ့ သြားေတြ႔တဲ့အခါမွာ အေသးစိတ္ကိစၥေတြကို သက္ဆုိင္ရာ ဝန္ႀကီးဌာနေတြနဲ႔ ေဆြးေႏြးပါဆိုၿပီး သူတို႔မွာလိုက္ပါတယ္။"

သမၼတနဲ႔ ေတြ႔ဆုံတာဟာ Courtesy Call လုိ႔ေခၚတဲ့ လာေရာက္ ႏႈတ္ဆက္ရုံ သက္သက္္သာျဖစ္တဲ့အတြက္ ေတြ႔ဆုံခ်ိန္ဟာ တနာရီေတာင္ မၾကာလုိက္ဘူးလုိ႔ ဆုိပါတယ္။

ျပန္ၾကားေရး၀န္ႀကီးဌာနက တာ၀န္ရွိသူေတြနဲ႔ ေတြ႔ဆုံတဲ့အခါ မၾကာခင္ ရက္ပုိင္းအတြင္း ျဖစ္ေပၚခဲ့တဲ့ ယူနီတီဂ်ာနယ္ အယ္ဒီတာ ဦးတင္ဆန္း သတင္းေထာက္ေတြ စုစုေပါင္း ၅ ဦးကုိ ျမန္မာႏုိင္ငံအစုိးရ လွ်ိဳ႕၀ွက္ခ်က္ေပါက္ၾကားေစမႈ ဆုိင္ရာ ဥပေဒနဲ႔ ဖမ္းဆီး ထိန္းသိမ္းထားတဲ့ကိစၥကုိ HRW အဖြဲ႔က ကုိယ္စားလွယ္ေတြက ေမးျမန္းခဲ့တယ္လုိ႔ ဦးရဲထြဋ္ က ေျပာပါတယ္။

"ယူနတီ နဲ႔ ပတ္သတ္တဲ့ အမႈေမးေတာ့ က်ေနာ္တို႔လည္း ၃၀ရက္ေန႔မွာ တိုင္ခ်က္ဖြင့္တယ္။ ၁ရက္ေန႔မွာ သူတို႔ကို ရဲက စံုစမ္းစစ္ေဆးတယ္။ ၁ရက္ေန႔ ညေနမွာေတာ့ တရားရံုးမွာ ေလ်ာက္ထားၿပီးေတာ့မွ ႏွစ္ပတ္ ထိန္းသိမ္း စစ္ေဆးဖို႔အတြက္ ခြင့္ျပဳခ်က္ ဥပေဒနဲ႔အညီ ယူထားတယ္။ ျပန္ၾကားေရး ဝန္ႀကီးဌာနအေနနဲ႔ မိသားစု ေတြ ေတြ႔ခြင့္ ဘာညာ ရေအာင္ ရဲကို ေျပာေပးထားတယ္။ ရဲကလည္း ဥပေဒနဲ႔အညီ လုပ္တယ္။ လြတ္လပ္စြာ သတင္းေျပာဆိုခြင့္နဲ႔ မဆုိင္ဘူး။ အမ်ိဳးသား လံုျခံဳေရးအရ ေဆာင္ရြက္ရ တာျဖစ္တယ္။ သို႔ေသာ္ ဂ်ာနယ္သမားေတြအေနနဲ႔ သူတို႔ရဲ့ ဥပေဒပါ အခြင့္အေရးေတြအားလံုး အျပည့္အဝ ရမယ္။ လြတ္လပ္ၿပီး မ်ွတတဲ့ တရားစီရင္မႈ ရမွာျဖစ္ပါတယ္လို႔ က်ေနာ္ရွင္းျပခဲ့တယ္။က်န္တာက ဥပေဒေၾကာင္းေတြ သူတို႔သိခ်င္တာေတြ ေမးပါတယ္။"

ယူနီတီဂ်ာနယ္က သတင္းေထာက္ေတြကုိ ဖမ္းဆီး ထိန္းသိမ္းထားတဲ့ ျဖစ္စဥ္နဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔လည္း ဦးရဲထြဋ္က ရွင္းျပပါတယ္။

"ရဲ အေရးပိုင္တဲ့ အမႈျဖစ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္မို႔လို႔ ျပစ္မႈဆိုင္ရာ က်င့္ထံုးဥပေဒ ပုဒ္မ၁၆၁နဲ႔ ၁၅၄ အရ တိုင္ခ်က္ကို လက္ခံတယ္။ ၿပီးေတာ့ လာတုိင္တဲ့သူဆီက က်ေနာ္တို႔က ထြက္ခ်က္ကို ယူတယ္။ အဲ့ဒီ့က ရတဲ့ သတင္းအခ်က္အလက္
ေပၚမူတည္ၿပီးမွ အဲ့ဒီ့အထဲကို ဝင္တယ္။ ဓာတ္ပံုရိုက္တယ္လို႔ ပါဝင္တယ္လို႔ ယူဆဟန္ ရွိတဲ့သူေတြ အားလံုးကုိ က်ေနာ္တို႔က ၁ရက္ေန႔မွာ ေခၚၿပီးေတာ့ မွ ေမးျမန္းတယ္။ အဲ့သလိုေမးျမန္းျခင္းကလည္း ရဲျပစ္မႈဆိုင္ရာ က်င့္ထံုးဥပေဒ ၅၄အရ ရဲအေရးပိုင္တဲ့ အမႈျဖစ္လို႔ ရဲက တုိက္ရိုက္ နည္းလမ္းတက် သြားရွာေဖြေခၚလာၿပီး သူတို႔ကိုေမးတယ္။ ပဏာမစစ္ေၾကာခ်က္အရ သူတို႔ကို ဆက္ၿပီးေတာ့ ေမးဖို႔ လိုအပ္တယ္လို႔ ယူဆတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ၂၄နာရီထက္ ေက်ာ္လြန္ခ်ဳပ္ေႏွာင္မႈမျဖစ္ေအာင္ ၁ရက္ေန႔ ညေနမွာ ရန္ကုန္မွာ ေခၚထားတဲ့ ၄ေယာက္ကိုေတာ့ ပုဇြန္ေတာင္တရားရံုးမွာ၊ ပခုကၠဴမွာေခၚထားတဲ့သူကိုေတာ့ သူ႔သက္ဆုိင္ရာေပါက္ၿမဳိ႕တရားရံုးမွာ က်ေနာ္တုိ႔က ေဖေဖာ္ဝါရီလ ၁ရက္ေန႔ကေန ေဖေဖာ္ဝါရီလ ၁၄ရက္ေန႔အထိ ရမာန္ႀကီးႏွစ္ပတ္ယူၿပီးေတာ့မွ စစ္ေဆးေနတာ။ ဒါ လိုအပ္တဲ့သူပဲ ေခၚတာပါ။ အမ်ိဳးသမီးလိုဟာမ်ိဳးဆိုရင္ မလိုတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ေမးၿပီးတာနဲ႔ သူ႔ကို ခံဝန္နဲ႔ ျပန္လႊတ္ေပးလိုက္တာပဲ။"

ဇန္န၀ါရီလ ၂၅ ရက္ေန႔ထုတ္ ယူနီတီဂ်ာနယ္မွာ ေရးသားေဖာ္ျပထားသလုိ ဒီစက္ရုံဟာ ဓါတုပစၥည္းေတြ ထုတ္လုပ္ေနတဲ့ စက္ရုံမဟုတ္ဘူးလုိ႔ ဦးရဲထြဋ္က ျငင္းဆုိပါတယ္။

"ဒီစက္ရံုဟာ နံပတ္တစ္က သူတို႔ေျပာတဲ့ ဓာတုေဗဒလက္နက္ ထုတ္တဲ့ စက္ရံု မဟုတ္ပါဘူး။ က်ေနာ္တို႔က ဓာတုေဗဒနဲ႔ ဆုိင္တဲ့ ကြန္ဗားရွင္းကို လက္မွတ္ထိုးထားတယ္။ ဒါက က်ေနာ္တို႔က ဒီစက္ရံုက ကာကြယ္ေရးနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ဆက္စပ္ ပစၥည္းေတြ ထုတ္တဲ့စက္ရံုပါ လုပ္ငန္း အတိအက်ေတာ့ ေျပာလို႔ မရပါဘူးခင္ဗ်ာ။ ဒီစက္ရံုသည္ ကန္႔သတ္နယ္ေျမျဖစ္တယ္။ ဒီစက္ရံုသည္ တားျမစ္ထားတဲ့ ဧရိယာျဖစ္ပါတယ္။

ျပန္ၾကားေရး၀န္ႀကီးဌာနက တာဝန္ရွိသူေတြနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရးေစာင့္ၾကည့္ေရး အဖြဲ႔က ကုိယ္စားလွယ္ေတြ ေတြ႔ဆုံစဥ္အတြင္း လက္ရွိ ျမန္မာႏုိင္ငံ မွာ ျပဳလုပ္ေနတဲ့ သတင္းမီဒီယာဆုိင္ရာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးကိစၥကုိ အဓိကထား ေဆြးေႏြးျဖစ္ၾကၿပီး သတင္းမီဒီယာေလာကမွာ က်င့္၀တ္ပုိင္းနဲ႔ အတတ္ပညာပုိင္း ဆုိင္ရာမွာ အားနဲခ်က္ရွိတာေတြကုိ ေျပာျပျဖစ္ခဲ့တယ္လုိ႔ ဦးရဲထြဋ္က ေျပာပါတယ္။

"ပထမဆံုးကေတာ့ဗ်ာ။က်ေနာ္တို႔ ျပန္ၾကားေရးဝန္ႀကီးဌာနက ေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ မီဒီယာျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ေမွ်ာ္မွန္းခ်က္ေတြ၊ မူေဘာင္ေတြ အားလံုး က UNESCO ရဲ့ Media Indicators ေတြေပၚမူတည္ၿပီး ဆြဲထားတဲ့အတြက္ေၾကာင့္မို႔လို႔ ဒါေတြအားလံုးကို သူတို႔ သေဘာတူလက္ခံပါတယ္။ သူတို႔သိခ်င္တဲ့အခ်က္ေတြက အခု ဒီလိုက်ေနာ္တို႔ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးလုပ္လိုက္တဲ့အခါမွာ က်ေနာ္တို႔အေနနဲ႔ ဘယ္လိုစိန္ေခၚမႈေတြ ရင္ဆုိင္ရသလဲ။ မီဒီယာေတြအေနနဲ႔ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ကို က်င့္သံုးတဲ့အခါမွာ က်င့္သံုးမႈေပၚမူတည္ၿပီး ဘယ္လိုျမင္သလဲ၊ ေက်နပ္မႈရွိသလား ဒီလိုဟာေတြ ေမးတဲ့အခါမွာ က်ေနာ္တို႔ဘက္က အေကာင္းေတြရွိသလို အတတ္ပညာပိုင္းဆုိင္ရာမွာ အားနည္းခ်က္ေတြ ရွိတဲ့အတြက္ေၾကာင့္မို႔လို႔ ျပႆနာေတြေပၚေနတယ္ ဒါေတြကိုလည္း ေျဖရွင္းႏုိင္ေအာင္ ႀကိဳးစားေနတယ္ဆိုတာ က်ေနာ္တို႔ ရွင္းျပခဲ့ပါတယ္။"

HRW လူ႔အခြင့္အေရးေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖြဲ႔က ကုိယ္စားလွယ္ေတြဟာ ဒီကေန႔ ေနျပည္ေတာ္မွာ ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးဌာနနဲ႔ ျပည္ထဲေရးဌာနအပါအ၀င္ တျခားဝန္ႀကီးဌာနတခ်ဳိ႕က တာ၀န္ရွိသူေတြနဲ႔ ေတြ႔ဆုံခဲ့တယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။
HRW အဖြဲ႔က ကုိယ္စားလွယ္ဟာ ေဖေဖာ္၀ါရီလ ၄ ရက္ေန႔တုန္းကေတာ့ ၈၈ မ်ဳိးဆက္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးန႔ဲ ပြင့္လင္း လူ႔အဖြဲ႔အစည္းက ေခါင္းေဆာင္ေတြ နဲ႔ ေတြ႔ဆုံခဲ့ပါတယ္။ လူ႔အခြင့္အေရးေစာင့္ၾကည့္ေရးကုိယ္စားလွယ္အဖြဲ႔ဟာ သူတုိ႔ခရီးစဥ္နဲ႔ပတ္သက္လုိ႔ ေဖေဖာ္၀ါရီလ ၆ ရက္ေန႔မွာ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕မွာ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲ ျပဳလုပ္သြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဆက္စပ္သတင္းမ်ား ...

XS
SM
MD
LG