သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

႐ိုဟင္ဂ်ာ ဒုကၡသည္ေခါင္းေဆာင္ အသတ္ခံရမႈ ဘဂၤလားေဒ႔ရွ္ကို HRW ေဝဖန္


Rohingya activist Mohib Ullah

႐ိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ေတြ ေနရပ္ရင္းျပန္ႏိုင္ေရး ဦးေဆာင္ႀကိဳးပမ္းေနသူ ႐ိုဟင္ဂ်ာေခါင္းေဆာင္ Mohibullah ကၿခိမ္းေျခာက္မႈေတြခံေနရတယ္လို႔ ေျပာခဲ႔ ေပမဲ႔ ဘဂၤလားေဒ္႔ရွ္ အာဏာပိုင္ေတြ အကာအကြယ္ေပးဖို႔ ပ်က္ကြက္ခဲ႔တယ္လို႔ HRW ေတာင္အာရွေရးရာ ၫြန္ၾကားေရးမွဴးက ဗြီအိုေအကို ေျပာပါတယ္။


ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ဒုကၡသည္စခန္းတခုမွာ ဗုဒၶဟူးေန႔က အမည္မသိ ေသနတ္သမားေတြရဲ႕ အနီးကပ္ပစ္ခတ္လုပ္ၾကံခံလိုက္ရတဲ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာေခါင္းေဆာင္ Mohibullah နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ HRW ေတာင္အာရွၫႊန္ၾကားေရးမႉး Meenakshi Ganguly ကို ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားတဲ့ မအင္ၾကင္းႏိုင္က အေၾကာင္းစံုကို တင္ျပမွာပါ။


ဘဂၤလားေဒ့ရ္ွႏိုင္ငံ Cox's Bazar မွာရွိတဲ့ Kutupalong ဒုကၡသည္စခန္းက ႐ိုဟင္ဂ်ာေခါင္းေဆာင္ အသက္ ၄၆ ႏွစ္အ႐ြယ္ Mohibullah ဟာ အေမရိကန္အပါအ၀င္ ႏိုင္ငံတကာ ညီလာခံေတြကို တက္ေရာက္ၿပီး ႐ိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ေတြ ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းက သူတို႔ေနရပ္ကို ျပန္ႏိုင္ေရး ႀကိဳးပမ္းေနသူျဖစ္တယ္လို႔ HRW ေတာင္အာရွၫႊန္ၾကားေရးမႉး Meenakshi Ganguly ကဗြီအိုေအကိုေျပာပါတယ္။

ျမန္မာစစ္တပ္ကေန ၂၀၁၇ ခုႏွစ္က ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြအေပၚ လူမ်ဳိးစုအလိုက္ရွင္းလင္းဖယ္ရွားမႈလုပ္ခဲ့တာေၾကာင့္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ကို သိန္းနဲ႔ခ်ီ ဒုကၡသည္ေတြ ထြက္ေျပးလာခ်ိန္မွာ သူကိုယ္တိုင္ Mohibullah နဲ႔ေတြ႕ဆံုခဲ့တယ္လို႔လည္း ဆိုပါတယ္။ ႐ိုဟင္ဂ်ာအေရးကမာၻသိေအာင္ ထုတ္ေဖၚေျပာဆိုေနသူတဦး အသတ္ခံရမွႈမွာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္အာဏာပိုင္ေတြမွာ တာ၀န္ရွိေၾကာင္း Meenakshi Ganguly ကအခုလိုေျပာပါတယ္။
“အဲဒီအခ်ိန္မွာ ကမာၻႀကီးအေနနဲ႔ သူ႔ကို ကူညီေစခ်င္တယ္လို႔ က်မကို ေျပာပါတယ္။ က်မကလည္း သူ႔ကို ျပန္ေျပာတာက ဘယ္လိုအကူအညီေတြလိုအပ္ေနသလဲဆိုတာ ကမာၻသိေအာင္ ထုတ္ေဖၚေျပာဆိုသင့္တယ္လို႔ အၾကံေပးခဲ့ပါတယ္။ ဒါကို သူအေလးအနက္ထားခဲ့ပါတယ္။ ႐ိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ေတြကို ကိုယ္စားျပဳတဲ့ အဖဲြ႕အစည္းတခုထူေထာင္ၿပီး ၿငိမ္းခ်မ္းတဲ့နည္းလမ္းနဲ႔ေဆာင္ရြက္ခဲ့သလို အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုကို ကိုယ္တိုင္လာေရာက္ၿပီး ႐ိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ေတြအေရး ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။ ဒီကေန႔ သူအသတ္ခံလိုက္ရတာ ဘာေၾကာင့္လည္းဆိုရင္ Mohibullah ကို ဒုကၡသည္စခန္းေတြမွာရွိေနတဲ့ အုပ္စုအသီးသီးကေန သတ္ျဖတ္မယ္လို႔ ၿခိမ္းေျခာက္မႈေတြရွိေနတာကို သူကိုယ္တိုင္ မၾကာခဏသတိေပးေျပာဆိုခဲ့ေပမယ့္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္အာဏာပိုင္ေတြက ဒါကို အေလးထား စစ္ေဆးမႈေဆြမလုပ္ခဲ့သလို သူ႔ကိုလည္း အကာအကြယ္မေပးခဲ့ပါဘူး။ တကယ့္ကို ကံဆိုးပါတယ္။”
ဒါအျပင္ MohibUllah အပါအ၀င္ အျခား႐ိုဟင္ဂ်ာအေရးလႈပ္ရွားတက္ႂကြသူေတြ မၾကာခဏထုတ္ေဖၚေျပာဆိုခဲ့တာေတြက သူတို႔ အသက္အႏၲရာယ္ေတြ ၿခိမ္းေျခာက္ခံေနရသလို၊ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ အာဏာပိုင္ေတြဘက္ကလည္း သူတို႔အေပၚ ဖိအားေပးမႈေတြရွိေနတယ္လို႔ ေျပာခဲ့ၾကတယ္လို႔ Meenakshi Ganguly ကေျပာပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒီအေျခအေနေတြေျပာင္းလဲဖို႔ လိုအပ္ေနေၾကာင္းနဲ႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္အာဏာပိုင္ေတြအေနနဲ႔ သူတို႔ကို အကာအကြယ္ေပးသင့္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။
“႐ိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ေတြအေနနဲ႔ သူတို႔ တကယ္လိုလားေနတဲ့ ကိုယ့္ေနရပ္ကို လံုျခံဳစိတ္ခ်စြာျပန္ႏိုင္ေရးအတြက္ ထုတ္ေဖၚေျပာဆို၊ စည္းရံုးလႈပ္ရွားမႈေတြမွာ အခြင့္အေရးအျပည့္အ၀ရွိသလို ဒီအတြက္လည္း လံုျခံဳမႈရွိရမယ္ဆိုတာကို ဘဂၤလားေဒ့ရွ္အာဏာပိုင္ေတြဘက္က အသိအမွတ္ျပဳရမွာျဖစ္ပါတယ္။”
Mohibullah အသတ္ခံရမႈကို ဘဂၤလားေဒ့ရွ္အာဏာပိုင္ေတြအေနနဲ႔ ခ်က္ခ်င္းစံုစမ္းစစ္ေဆးၿပီး မွ်မွ်တတ၊ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈရွိရွိနဲ႔ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္သူေတြကို အေရးယူဖို႔ ေမွ်ာ္လင့္ေၾကာင္း Meenakshi Ganguly ကေျပာပါတယ္။

ေသနတ္သမားေတြရဲ႕ လက္ခ်က္နဲ႔ ေသဆံုးခဲ့တဲ့ Mohibullah ဟာ ႐ိုဟင္ဂ်ာ တသန္းနီးပါးရွိေနတဲ့ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဒုကၡသည္စခန္းေတြမွာ ေခါင္းေဆာင္မႈအခန္းက႑က ပါ၀င္ခဲ့သူျဖစ္ပါတယ္။ သူဟာ ႐ိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ေတြ ဂုဏ္သိကၡာရွိရွိ ေနရပ္ျပန္ေရး ဒုကၡသည္စခန္းတြင္း ထုတ္ေဖၚတဲ့ ဆႏၵျပပဲြေတြကို ဦးေဆာင္ခဲ့သူျဖစ္သလို ဘဂၤလားေဒ့ရွ္အစိုးရက ႐ိုဟင္ဂ်ာ ဒုကၡသည္စခန္းေတြမွာ အင္တာနက္သံုးလို႔မရေအာင္ တႏွစ္ၾကာ ျဖတ္ေတာက္ခဲ့တာကို အႀကီးအက်ယ္ ထုတ္ေဖၚဆႏၵျပမႈမွာ ဦးေဆာင္သူျဖစ္တယ္လို႔ Meenakshi Ganguly ကေျပာပါတယ္။ အခုလို Mohibullah အသတ္ခံရမႈကို ႏိုင္ငံတကာအသိုင္းအဝိုင္းအေနနဲ႔ စာနာေၾကာင္း ျပသတဲ့အေနနဲ႔ ႐ိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ေတြေနရပ္ရင္းျပန္ေရးကိစၥမွာ အားလံုးပါ၀င္ ကူညီေဆာင္ရြက္ၾကဖို႔ HRW ေတာင္အာရွၫႊန္ၾကားေရးမႉး Meenakshi Ganguly ကတိုက္တြန္းသြားပါတယ္။

------------------------------------

ရိုဟင်ဂျာ ဒုက္ခသည်ခေါင်းဆောင် အသတ်ခံရမှု ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ကို HRW ဝေဖန်

ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည်တွေ နေရပ်ရင်းပြန်နိုင်ရေး ဦးဆောင်ကြိုးပမ်းနေသူ ရိုဟင်ဂျာခေါင်းဆောင် Mohibullah ကခြိမ်းခြောက်မှုတွေခံနေရတယ်လို့ ပြောခဲ့ ပေမဲ့ ဘင်္ဂလားဒေ့်ရှ် အာဏာပိုင်တွေ အကာအကွယ်ပေးဖို့ ပျက်ကွက်ခဲ့တယ်လို့ HRW တောင်အာရှရေးရာ ညွန်ကြားရေးမှူးက ဗွီအိုအေကို ပြောပါတယ်။
ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် ဒုက္ခသည်စခန်းတခုမှာ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့က အမည်မသိ သေနတ်သမားတွေရဲ့ အနီးကပ်ပစ်ခတ်လုပ်ကြံခံလိုက်ရတဲ့ ရိုဟင်ဂျာခေါင်းဆောင် Mohibullah နဲ့ ပတ်သက်လို့ HRW တောင်အာရှညွှန်ကြားရေးမှူး Meenakshi Ganguly ကို ဆက်သွယ်မေးမြန်းထားတဲ့ မအင်ကြင်းနိုင်က အကြောင်းစုံကို တင်ပြမှာပါ။
ဘင်္ဂလားဒေ့ရ်ှနိုင်ငံ Cox's Bazar မှာရှိတဲ့ Kutupalong ဒုက္ခသည်စခန်းက ရိုဟင်ဂျာခေါင်းဆောင် အသက် ၄၆ နှစ်အရွယ် Mohibullah ဟာ အမေရိကန်အပါအဝင် နိုင်ငံတကာ ညီလာခံတွေကို တက်ရောက်ပြီး ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည်တွေ ရခိုင်ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းက သူတို့နေရပ်ကို ပြန်နိုင်ရေး ကြိုးပမ်းနေသူဖြစ်တယ်လို့ HRW တောင်အာရှညွှန်ကြားရေးမှူး Meenakshi Ganguly ကဗွီအိုအေကိုပြောပါတယ်။ မြန်မာစစ်တပ်ကနေ ၂၀၁၇ ခုနှစ်က ရိုဟင်ဂျာတွေအပေါ် လူမျိုးစုအလိုက်ရှင်းလင်းဖယ်ရှားမှုလုပ်ခဲ့တာကြောင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ကို သိန်းနဲ့ချီ ဒုက္ခသည်တွေ ထွက်ပြေးလာချိန်မှာ သူကိုယ်တိုင် Mohibullah နဲ့တွေ့ဆုံခဲ့တယ်လို့လည်း ဆိုပါတယ်။ ရိုဟင်ဂျာအရေးကမ္ဘာသိအောင် ထုတ်ဖေါ်ပြောဆိုနေသူတဦး အသတ်ခံရမှှုမှာ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်အာဏာပိုင်တွေမှာ တာဝန်ရှိကြောင်း Meenakshi Ganguly ကအခုလိုပြောပါတယ်။
“အဲဒီအချိန်မှာ ကမ္ဘာကြီးအနေနဲ့ သူ့ကို ကူညီစေချင်တယ်လို့ ကျမကို ပြောပါတယ်။ ကျမကလည်း သူ့ကို ပြန်ပြောတာက ဘယ်လိုအကူအညီတွေလိုအပ်နေသလဲဆိုတာ ကမ္ဘာသိအောင် ထုတ်ဖေါ်ပြောဆိုသင့်တယ်လို့ အကြံပေးခဲ့ပါတယ်။ ဒါကို သူအလေးအနက်ထားခဲ့ပါတယ်။ ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည်တွေကို ကိုယ်စားပြုတဲ့ အဖွဲ့အစည်းတခုထူထောင်ပြီး ငြိမ်းချမ်းတဲ့နည်းလမ်းနဲ့ဆောင်ရွက်ခဲ့သလို အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုကို ကိုယ်တိုင်လာရောက်ပြီး ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည်တွေအရေး ပြောဆိုခဲ့ပါတယ်။ ဒီကနေ့ သူအသတ်ခံလိုက်ရတာ ဘာကြောင့်လည်းဆိုရင် Mohibullah ကို ဒုက္ခသည်စခန်းတွေမှာရှိနေတဲ့ အုပ်စုအသီးသီးကနေ သတ်ဖြတ်မယ်လို့ ခြိမ်းခြောက်မှုတွေရှိနေတာကို သူကိုယ်တိုင် မကြာခဏသတိပေးပြောဆိုခဲ့ပေမယ့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်အာဏာပိုင်တွေက ဒါကို အလေးထား စစ်ဆေးမှုဆွေမလုပ်ခဲ့သလို သူ့ကိုလည်း အကာအကွယ်မပေးခဲ့ပါဘူး။ တကယ့်ကို ကံဆိုးပါတယ်။”
ဒါအပြင် MohibUllah အပါအဝင် အခြားရိုဟင်ဂျာအရေးလှုပ်ရှားတက်ကြွသူတွေ မကြာခဏထုတ်ဖေါ်ပြောဆိုခဲ့တာတွေက သူတို့ အသက်အန္တရာယ်တွေ ခြိမ်းခြောက်ခံနေရသလို၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် အာဏာပိုင်တွေဘက်ကလည်း သူတို့အပေါ် ဖိအားပေးမှုတွေရှိနေတယ်လို့ ပြောခဲ့ကြတယ်လို့ Meenakshi Ganguly ကပြောပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဒီအခြေအနေတွေပြောင်းလဲဖို့ လိုအပ်နေကြောင်းနဲ့ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်အာဏာပိုင်တွေအနေနဲ့ သူတို့ကို အကာအကွယ်ပေးသင့်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
“ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည်တွေအနေနဲ့ သူတို့ တကယ်လိုလားနေတဲ့ ကိုယ့်နေရပ်ကို လုံခြုံစိတ်ချစွာပြန်နိုင်ရေးအတွက် ထုတ်ဖေါ်ပြောဆို၊ စည်းရုံးလှုပ်ရှားမှုတွေမှာ အခွင့်အရေးအပြည့်အဝရှိသလို ဒီအတွက်လည်း လုံခြုံမှုရှိရမယ်ဆိုတာကို ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်အာဏာပိုင်တွေဘက်က အသိအမှတ်ပြုရမှာဖြစ်ပါတယ်။”
Mohibullah အသတ်ခံရမှုကို ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်အာဏာပိုင်တွေအနေနဲ့ ချက်ချင်းစုံစမ်းစစ်ဆေးပြီး မျှမျှတတ၊ ပွင့်လင်းမြင်သာမှုရှိရှိနဲ့ ပြစ်မှုကျူးလွန်သူတွေကို အရေးယူဖို့ မျှော်လင့်ကြောင်း Meenakshi Ganguly ကပြောပါတယ်။
သေနတ်သမားတွေရဲ့ လက်ချက်နဲ့ သေဆုံးခဲ့တဲ့ Mohibullah ဟာ ရိုဟင်ဂျာ တသန်းနီးပါးရှိနေတဲ့ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ဒုက္ခသည်စခန်းတွေမှာ ခေါင်းဆောင်မှုအခန်းကဏ္ဍက ပါဝင်ခဲ့သူဖြစ်ပါတယ်။ သူဟာ ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည်တွေ ဂုဏ်သိက္ခာရှိရှိ နေရပ်ပြန်ရေး ဒုက္ခသည်စခန်းတွင်း ထုတ်ဖေါ်တဲ့ ဆန္ဒပြပွဲတွေကို ဦးဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သလို ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်အစိုးရက ရိုဟင်ဂျာ ဒုက္ခသည်စခန်းတွေမှာ အင်တာနက်သုံးလို့မရအောင် တနှစ်ကြာ ဖြတ်တောက်ခဲ့တာကို အကြီးအကျယ် ထုတ်ဖေါ်ဆန္ဒပြမှုမှာ ဦးဆောင်သူဖြစ်တယ်လို့ Meenakshi Ganguly ကပြောပါတယ်။ အခုလို Mohibullah အသတ်ခံရမှုကို နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်းအနေနဲ့ စာနာကြောင်း ပြသတဲ့အနေနဲ့ ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည်တွေနေရပ်ရင်းပြန်ရေးကိစ္စမှာ အားလုံးပါဝင် ကူညီဆောင်ရွက်ကြဖို့ HRW တောင်အာရှညွှန်ကြားရေးမှူး Meenakshi Ganguly ကတိုက်တွန်းသွားပါတယ်။

၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္ သမၼတေရြးေကာက္ပြဲ ျပည္နယ္အသီးသီးအလိုက္ရလဒ္မ်ား

XS
SM
MD
LG