သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ သမၼတ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ခဲ့သူကို တရားစြဲဆိုမႈကေန ကင္းလြတ္ခြင့္ရေစမယ့္ ဥပေဒၾကမ္းတခုကို လႊတ္ေတာ္မွာ အတည္ျပဳျပဌာန္းဖို႔ အဆိုျပဳတာဟာ လူ႔အခြင့္အေရး စံႏႈန္းေတြနဲ႔ မကိုက္ညီတဲ့အတြက္ ျမန္မာလႊတ္ေတာ္အေနနဲ႔ အတည္မျပဳဖို႔ တိုက္တြန္းတဲ့အေၾကာင္း နယူးေယာက္ၿမိဳ႕ အေျခစိုက္ လူ႔အခြင့္အေရး လႈပ္ရွားမႈအဖြဲ႔ Human Right Watch က ဗုဒၶဟူးေန႔က ထုတ္ျပန္လိုက္ပါတယ္။ သတင္းအျပည့္အစံုကို ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားတဲ့ ကိုရဲေခါင္ က တင္ျပထားပါတယ္။

ဒီဇင္ဘာလ ၂၁ ရက္ေန႔က ထုတ္ျပန္ခဲ့တဲ့ “ႏိုင္ငံေတာ္ သမၼတ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ခဲ့သူရဲ႕ လံုၿခံဳေရးဆိုင္ရာ ဥပေဒၾကမ္း” ဟာ စစ္တပ္နဲ႔ အာဏာရပါတီအေနနဲ႔ အတိတ္က သူတို႔က်ဴးလြန္ခဲ့တဲ့ ျပစ္မႈေတြအတြက္ အေရးယူမခံရေအာင္ အကာအကြယ္ယူဖို႔ ႀကိဳးစားတဲ့ ဒီဥပေဒၾကမ္းကို ျမန္မာလႊတ္ေတာ္အေနနဲ႔ အတည္မျပဳသင့္ဘူးလို႔ နယူးေယာက္ၿမိဳ႕ အေျခစိုက္ Human Rights Watch ရဲ႕ ဗုဒၶဟူးေန႔က ထုတ္ျပန္လိုက္ပါတယ္။

ဒီဥပေဒၾကမ္းရဲ႕ ပုဒ္မ ၁၀ အရဆိုရင္ သမၼတ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ခဲ့သူဟာ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္စဥ္ ကာလအတြင္း က်ဴးလြန္ခဲ့တဲ့ ျပစ္မႈေတြထဲက စစ္ရာဇ၀တ္မႈနဲ႔ လူသားမ်ိဳးႏြယ္အေပၚ က်ဴးလြန္တဲ့ ရာဇ၀တ္မႈေတြလို အလြန္ျပင္းထန္တဲ့ ျပစ္မႈမ်ိဳးေတြကေတာင္ ကင္းလြတ္ခြင့္ ရမွာျဖစ္တဲ့အတြက္ ဒါဟာ ခံျပင္းေဒါသထြက္စရာျဖစ္တယ္လို႔ Human Rights Watch ရဲ႕ အာရွတိုက္ဆိုင္ရာ အက်ိဳးေဆာင္ ညႊန္ၾကားေရးမႉး John Sifton က ေျပာပါတယ္။

“အခုလ္ို ျမန္မာ့လႊတ္ေတာ္အေနနဲ႔ အခ်ိန္ကုန္ခံၿပီး၊ အရင္ စစ္တပ္နဲ႔ စစ္ေခါင္းေဆာင္ေတြကို သူတို႔က်ဴးလြန္ခဲ့တဲ့ ျပစ္မႈေတြအတြက္ ျပစ္ဒဏ္ကင္းလြတ္ခြင့္ေပးဖို႔ ႀကိဳးစားေနတာဟာ ခံျပင္း ေဒါသထြက္စရာပါပဲ။ တကယ္ေတာ့ သူတို႔ဟာ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒနဲ႔တင္ ျပစ္ဒဏ္ကင္းလြတ္ခြင့္ ရထားၿပီးသားပါ။ ၿပီးခဲ့တဲ့ ဆယ္စုႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြ က်ဴးလြန္ခဲ့တဲ့ စစ္ေခါင္းေဆာင္ေတြကို အကာအကြယ္ေပးဖို႔ ႀကိဳးစားမယ့္အစား လႊတ္ေတာ္အေနနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံသားေတြရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရးအေျခအေနနဲ႔ စီးပြားေရး အခြင့္အလမ္းေတြ တိုးတက္လာေအာင္ ႀကိဳးစားသင့္ပါတယ္။”

ဒီဇင္ဘာလ ၂၁ ရက္ေန႔က ႏိုင္ငံပိုင္ ျမန္မာ့အလင္းသတင္းစာမွာ ပံုႏွိပ္ေဖာ္ျပခဲ့တဲ့ အဲဒီဥပေဒၾကမ္းမွာ အခန္း ၅ ခန္းပါ၀င္ၿပီး၊ အခန္း ၄ ပုဒ္မ ၁၀ မွာ “ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ခဲ့သူက ႏိုင္ငံတာ္ သမၼတအျဖစ္ ထမ္းေဆာင္ခဲ့သည့္ ကာလအတြင္း တာ၀န္အရ ေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ားကို အေၾကာင္းျပဳလွ်က္ ယင္းအား တရားစြဲဆိုျခင္းႏွင့္ အေရးယူျခင္းတို႔ မရွိေစရ။” လို႔ ေဖာ္ျပပါရွိပါတယ္။

၂၀၀၈ ခုႏွစ္ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒရဲ႕ ပုဒ္မ ၄၄၅ အရ ယခင္ ႏိုင္ငံေတာ္ ၿငိမ္၀ပ္ပိျပားမႈ တည္ေဆာက္ေရး ေကာင္စီ (SLORC) နဲ႔ ႏိုင္ငံေတာ္ ေအးခ်မ္းသာယာေရးနဲ႔ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရး ေကာင္စီ (SPDC) အစိုးရ ႏွစ္ရပ္လံုးက တာ၀န္ရွိသူေတြဟာ သူတို႔က်ဴးလြန္ခဲ့တဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြအတြက္ တရားစြဲဆိုမခံရေအာင္ တားျမစ္ေပးထားတဲ့ အခြင့္အေရး ရထားၿပီးသားျဖစ္တဲ့အျပင္၊ စစ္ဘက္နဲ႔ဆိုင္တဲ့ တရားစီရင္ေရး ကိစၥေတြမွာ တပ္မေတာ္ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ရဲ႕ ေနာက္ဆံုး အဆံုးျဖတ္သာလွ်င္ အတည္ျဖစ္တဲ့အတြက္ ျမန္မာစစ္ေခါင္းေဆာင္ေတြဟာ အတိတ္က က်ဴးလြန္ခဲ့တဲ့ ျပစ္မႈေတြကေန အကာအကြယ္ရၿပီး ျဖစ္တယ္လို႔ HRW ရဲ႕ ေၾကညာခ်က္မွာ ပါရွိပါတယ္။

အခုလို ႏိုင္ငံအဆင့္မွာ ဥပေဒေတြ အတည္ျပဳ ျပဌာန္းၿပီး အကာအကြယ္ ရမယ္ဆိုရင္ေတာင္ ႏိုင္ငံတကာအဆင့္ ဥပေဒေတြအရ ကင္းလြတ္ခြင့္ ရမွာမဟုတ္ဘူးလို႔လည္း John Sifton က ေျပာပါတယ္။

“ျပည္တြင္းမွာ ဥပေဒျပဌာန္းၿပီး ျပစ္မႈကင္းလြတ္ခြင့္ ယူလိုက္႐ံုနဲ႔ ႏိုင္ငံတကာ ဥပေဒေတြက အကာအကြယ္ မရႏိုင္ပါဘူး။ ျမန္မာလႊတ္ေတာ္က ႏိုင္ငံတကာ ဥပေဒေတြကို ေျပာင္းမေပးႏိုင္ပါဘူး။ ႏိုင္ငံတကာက သတ္မွတ္ထားတဲ့ ျပစ္မႈေတြအတြက္ ကင္းလြတ္ခြင့္ရတဲ့အရာ ဘယ္အရာမွ မရွိပါဘူး။ ဒီလို ဥပေဒမ်ိဳးဟာ ႏိုင္ငံတကာမွာရွိတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ စံႏႈန္းေတြနဲ႔ မကိုက္ညီပါဘူး။ ႏိုင္ငံတကာ ဥပေဒအရ သာမန္ ရာဇ၀တ္မႈေတြနဲ႔ ႏိုင္ငံေတာ္ကို ဆန္႔က်င္တဲ့ ျပစ္မႈမ်ိဳးေတြကို လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ ေပးႏိုင္ေပမယ့္၊ ႏိုင္ငံတကာ လူ႔အခြင့္အေရး ဥပေဒေတြအရ စစ္ရာဇ၀တ္မႈနဲ႔ ႀကီးမားတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြအတြက္ ျပစ္ဒဏ္ကင္းလြတ္ခြင့္ ေပးလို႔မရပါဘူး။”

ဒီဇင္ဘာလ ၂၁ ရက္ေန႔က ထုတ္ျပန္ခဲ့တဲ့ ဒီဥပေဒၾကမ္းရဲ႕ အျခားပုဒ္မေတြမွာ ယခင္ သမၼတ ရာထူးထမ္းေဆာင္ခဲ့သူရဲ႕ လံုၿခံဳေရးအတြက္ သက္ဆိုင္ရာ၀န္ႀကီးဌာနရဲ႕ ကုန္က်စရိတ္နဲ႔ သက္ေတာ္ေစာင့္တဦး ရာသက္ပန္ ထားရွိေပးဖုိ႔နဲ႔ အျခား လံုၿခံဳေရး အစီအမံေတြ ထားေပးဖို႔ အခ်က္ေတြ ပါ၀င္ပါတယ္။

XS
SM
MD
LG