သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

လူ႔အခြင့္အေရးအတြက္ အစိုးရဌာနေတြ ပူးေပါင္းဖို႔လိုအပ္ေသး


ျမန္မာႏုိင္ငံ လူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္ဥကၠဌ ဦးဝင္းမရ (ဝဲ) (ကုလသမဂၢ News and Media စာမ်က္ႏွာ မွ ကူးယူေဖာ္ျပသည္။)
ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ပိုမို ပြင့္လင္းမႈ ရွိလာတယ္ဆုိေပမဲ့ - ဒီ့ထက္မက လူ႔အခြင့္အေရးအေျခအေနေတြ တုိးတက္ေကာင္းမြန္ ဖို႔ဆုိရင္ အစိုးရအပါအ၀င္ သက္ဆုိင္ရာအဖြဲ႔အစည္းေတြရဲ႕ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈေတြ လိုအပ္တယ္လို႔ - ျမန္မာႏုိင္ငံ လူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္ဥကၠဌ ဦး၀င္းမရ က ေျပာလိုက္ပါတယ္။ လူ႔အခြင့္အေရးဆုိင္ရာ ဥပေဒတရပ္ မရွိေသးတဲ့အတြက္ လုပ္ေဆာင္ရတဲ့အပိုင္းမွာ အခက္အခဲေတြ ရွိသလို စစ္ျဖစ္ေနတဲ့ တုိင္းရင္းသားေဒသေတြမွာလည္း ႏွစ္ဘက္စလံုးက လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြ ရွိေနဆဲျဖစ္တယ္လို႔ - ဒီကေန႔ ဒီဇင္ဘာလ ၁၀ ရက္ေန႔မွာ က်ေရာက္တဲ့ ႏုိင္ငံတကာ လူ႔အခြင့္အေရးေန႔မွာ - ျမန္မာႏုိင္ငံ လူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္ က ေျပာၾကားခဲ့တာပါ။ အျပည့္အစံုကိုေတာ့ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားတဲ့ မနႏၵာခ်မ္း က ေျပာျပေပးပါ။

သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ အရပ္သားအစိုးရတက္လာၿပီးတဲ့ေနာက္ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ လူ႔အခြင့္အေရးအေျခအေနနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ျပည္သူေတြၾကား ပိုမုိ ႏိုးၾကားမႈ ရွိလာသလို - ျပည္သူေတြအေနနဲ႔ သူတို႔ရဲ႕ အခြင့္အေရးကို ဥပေဒနဲ႔အညီ ေတာင္းဆိုဆႏၵျပခြင့္ေတြ ရွိလာတာဟာ တိုးတက္တဲ့ အေနအထားတခုျဖစ္တယ္လို႔ ႏုိင္ငံတကာ လူ႔အခြင့္အေရးေန႔မွာ - ျမန္မာႏုိင္ငံ လူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္ဥကၠဌ ဦး၀င္းမရ က ေျပာပါတယ္။ ဒီလို တိုးတက္မႈေတြ ရွိလာတယ္ဆိုေပမဲ့ - ဒီမိုကေရစီႏုိင္ငံျဖစ္ေအာင္ ႀကိဳးပမ္းေနတဲ့ အစိုးရတရပ္အေနနဲ႔ ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြကို လႊတ္ေပးသင့္ တယ္လို႔ ဦး၀င္းမရ က ဗြီအိုေအကို အခုလို ေျပာခဲ့ပါတယ္။

“ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတရံုးရဲ့ ေၾကညာခ်က္အရဆိုရင္ျဖင့္ က်န္ရွိေနေသးတဲ့ ႏုိင္ငံေရး အက်ဥ္းသားေတြကိုလည္းပဲ က်ေနာ္တို႔ စနစ္တက် ပြင့္လင္းျမင္သာတဲ့ လုပ္ထံုးလုပ္နည္း တရပ္ကို ခ်မွတ္ၿပီး ေဆာင္ရြက္သြားမယ္လို႔ ေၾကညာထားတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ က်ေနာ္တို႔ကလည္း ဒါကို အမ်ားႀကီး ႀကိဳဆိုပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လည္းဆိုေတာ့ ဒီမုိကေရစီႏုိင္ငံကို ထူေထာင္ေနတဲ့အခါမွာ ႏိုင္ငံေရးကို ျပဳလုပ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္မို႔လို႔ အက်ဥ္းသားဆိုတာ အတင္းပဲ ေထာင္ခ်ထားလို႔မရဘူးဆိုတာ သေဘာမ်ိဳးျဖစ္ၿပီးေတာ့ ေပၚလြင္ေစမွာျဖစ္တဲ့အတြက္ျဖစ္ပါတယ္။”

ဒါ့အျပင္ စစ္ပြဲေတြ ျဖစ္ပြားေနတဲ့ တုိင္းရင္းသားေဒသေတြမွာ ႏွစ္ဘက္စလံုးကေန အရပ္သားျပည္သူေတြကို အဓမၼ စစ္သားစုေဆာင္းတာ၊ ေပၚတာဆြဲတာ၊ ညႇင္းပန္းႏွိပ္စက္တာလို လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြ ရွိေနတာကို ျမန္မာႏုိင္ငံ လူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္အေနနဲ႔ စံုစမ္း သိရွိ ရတယ္လည္းလို႔ သူက ေျပာပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ လက္ရွိ တိုက္ပြဲေတြ ျဖစ္ေနဆဲ ကခ်င္ေဒသမွာဆုိရင္ ျပည္သူေတြအေနနဲ႔ အသက္အိုးအိမ္ ထိခိုက္တဲ့အထိ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္ခံေနရၿပီး၊ ကုလသမဂၢ က ျပဌာန္းထားတဲ့ လူသားခ်င္းစာနာမႈဆုိင္ရာ ဥပေဒပါ ျပဌာန္းခ်က္ေတြကို အစိုးရစစ္တပ္ဘက္ကေရာ၊ KIA ကခ်င္လြတ္ေျမာက္ေရးတပ္မေတာ္ဘက္ကပါ လိုက္နာဖို႔ကို ျမန္မာႏုိင္ငံ လူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္ က တိုက္တြန္းသြားခဲ့ပါတယ္။

“ဥပမာဆို ကခ်င္ျပည္နယ္ သြားၿပီးေတာ့ စစ္ေဆးတဲ့အခါမွာ ဒုတိယတေခါက္မွာ ဘာေတြ႔ရလဲဆိုေတာ့ အတင္းအဓမၼေခ်ာဆြဲၿပီးေတာ့ စစ္တပ္ထဲ ဝင္တုိက္ခိုက္ခိုင္းတာမ်ိဳးေလးေတြ ေတြ႔ရတယ္။ ဒါမ်ိဳးေလးေတြဟာ ႏွစ္ဘက္စလံုးက လုပ္တာကို က်ေနာ္တို႔ စစ္ေဆးေတြ႔ရွိရတယ္။ ဒီလိုအတင္းအဓမၼတပ္ထဲကို မသြပ္သြင္းဖို႔ဆိုၿပီးေတာ့ တိုက္တြန္းတာမ်ိဳးေလးေတြလည္းရွိတယ္။ ေနာက္တခ်ိဳ႕ကိစၥေတြမွာက်တဲ့အခါက်ေတာ့ အစိုးရပိုင္းက စစ္ေဆးတာေတြ၊ ေမးျမန္းတာေတြရွိတယ္။ ဒီလိုစစ္ေဆးေမးျမန္းတဲ့အခါမွာ ညွင္းပမ္းႏွိပ္စက္တာမ်ိဳးေတြ လုပ္တာေတြ က်ေနာ္တို႔ေတြ႔ခဲ့ရတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔လို႔ က်ေနာ္တို႔က သတင္းထုတ္ျပန္ခ်က္ေတြ ထုတ္ျပန္ေၾကညာတဲ့အခါမွာ သက္ဆုိင္ရာ အာဏာပို္င္ေတြအေနနဲ႔ အျပည့္အဝ စစ္ေဆးေမးျမန္းပိုင္ခြင့္ ရွိျငားေသာ္လည္းပဲ ညွင္းပမ္းႏွိပ္စက္တာမ်ိဳးကို မျပဳလုပ္သင့္ဘူးဆုိတဲ့ ဒါမ်ိဳးေလးေတြေပါ့။ ပထမတေခါက္ က်ေနာ္တို႔ သြားစစ္ေဆးတုန္းကလည္း ဘာေတြ႔ရလဲဆိုေတာ့ အဲ့ဒီ့မွာ ေျမျမဳတ္ဗံုးေတြ အမ်ားႀကီးသံုးတာ သြားေတြ႔ရတယ္။ ဒါဟာ လူေတြရဲ့ အသက္အႏၱရယ္ကို အမ်ားႀကီး ထိခုိက္ေစတယ္။ လူ႔ရဲ့အသက္အႏၱရာယ္ဆိုတာ တနည္းအားျဖင့္ ေျပာရရင္ လူ႔အခြင့္အေရးထဲမွာ ကာကြယ္ဖို႔ အေရးအႀကီးဆံုးေသာ အခြင့္အေရးတခုျဖစ္ပါတယ္။ Land Mine ေတြကို မသံုးဖို႔ က်ေနာ္တို႔ တုိက္တြန္းခဲ့တယ္။”

ဒီလို လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္ေနမႈေတြ အဆံုးသတ္ဖို႔ဆိုရင္ အစိုးရနဲ႔ လက္နက္ကိုင္တပ္ဖြဲ႔ေတြအၾကား စစ္မွန္တဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ရရွိေအာင္ ေဆြးေႏြးႏုိင္ဖို႔က အဓိကက်တယ္လို႔လည္း ေျပာပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ လူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္အေနနဲ႔ လုပ္ေဆာင္ရတဲ့အပိုင္းေတြမွာ အကန္႔အသတ္ေတြလည္း ရွိေနတာပါ။ ေလာေလာဆယ္ လူ႔အခြင့္အေရးဆုိင္ရာ ဥပေဒတရပ္ တရား၀င္ ေပၚထြက္လာဖုိ႔ ႀကိဳးပမ္းေနဆဲျဖစ္ၿပီး၊ လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ ေဆာင္ရြက္ခ်က္ေတြ တိုးတက္ေစဖို႔ဆိုရင္ အစိုးရတာ၀န္ရွိသူေတြရဲ႕ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈအပိုင္းကလည္း အေတာ္ေလးကို အေရးႀကီးတယ္ လို႔ ျမန္မာႏုိင္ငံ လူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္ က ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

“အဓိကကေတာ့ လူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္ရဲ့ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းအရက အၾကံေပးတဲ့ လုပ္ပိုင္ခြင့္ပဲရွိတာေပါ့ေနာ္။ တိုင္ၾကားခ်က္တစ္ခုရတယ္ဆိုရင္ ဒီတုိင္ၾကားခ်က္ကို စစ္ေဆးတယ္။ ဘယ္လိုေျဖရွင္းေဆာင္ရြက္သင့္တယ္ဆုိတဲ့အၾကံျပဳခ်က္ကုိပဲ တင္ေပးလို႔ရတယ္။အဲ့ေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ဒီကေန စိစစ္ေပးပို႔တင္ပို႔ေပးလိုက္တဲ့ တင္ျပခ်က္ကို သက္ဆုိင္ရာ ဝန္ႀကီးဌာနေတြကေန ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေပးဖို႔လိုပါတယ္။ ဥပမာ က်ေနာ္တို႔ေပးပို႔လိုက္တဲ့ တုိင္ၾကားခ်က္ကို မေျဖလို႔ဆိုရင္ေသာ္လည္းေကာင္း၊ ဂရုမစိုက္လို႔ဆိုရင္ေသာ္လည္းေကာင္း၊ ဒါအေျဖမရဘူး။ အေျဖမရတဲ့အခါမွာ ၾကန္႔ၾကာမႈေတြ အမ်ားႀကီးျဖစ္တယ္။ လူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္ရဲ့လုပ္ငန္းေတြ ေအာင္ျမင္ဖို႔ဆိုလို႔ရွိရင္ သက္ဆုိင္ရာ အစိုးရဌာနမ်ားရဲ့ အျပည့္အဝ ပူးေပါငး္ေဆာင္ရြက္မႈဟာလည္းပဲ အမ်ားႀကီးလိုတယ္ဆုိတာကို က်ေနာ္တု႔ိေျပာၾကားလိုပါတယ္။ ဒီအပိုင္းမွာေတာ့ အေျခအေနေလးေတြ အမ်ားႀကီးေကာင္းမြန္ဖို႔ လိုပါေသးတယ္လို႔ ေျပာခ်င္ပါတယ္။”

“Human Rights Watch” ႏုိင္ငံတကာ လူ႔အခြင့္အေရးေစာင့္ၾကည့္မႈအဖြဲ႔ႀကီးရဲ႕ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ အစီရင္ခံစာမွာဆိုရင္လည္း - ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ အရပ္သားအစိုးရ တက္ လာၿပီးေနာက္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြ လုပ္ေဆာင္လာတာ ကို ေတြ႔ရေပမဲ့ - လူ႔အခြင့္အေရးဆုိင္ရာ ကိစၥရပ္ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာေတာ့ လိုအပ္ေနဆဲျဖစ္တယ္လို႔ ေထာက္ျပခဲ့ပါတယ္။
XS
SM
MD
LG