သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ရုိက္တာသတင္းေထာက္ ႏွစ္ဦး ျပစ္ဒဏ္စီရင္ခံရမႈ လူ႔အခြင့္အေရးအဖဲြ႔ေတြ စိုးရိမ္


ရိုက္တာသတင္းေထာက္ေတြျဖစ္တဲ့ ကို၀လံုးနဲ႕ ကိုေက်ာ္စိုးဦးတို႔ကို ျပန္လႊတ္ေပးဖို႔ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕မွာ ေတာင္းဆိုဆႏၵျပေနၾကစဥ္ ( စက္တာဘာလ ၁ ၊ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္)

ရန္ကုန္ေျမာက္ပိုင္းခရိုင္ တရားရံုးက တနလၤာေန႔မွာ ေထာင္ဒဏ္ျပစ္ဒဏ္ ၇ ႏွစ္စီ ခ်မွတ္တာ ခံခဲ့ရတဲ့ ရိုက္တားစ္သတင္းေထာက္ ၂ ဦး ျဖစ္တဲ့ကိုဝလံုးနဲ႔ ကိုေက်ာ္စိုးဦးတို႔ကို အျမန္ဆံုး ျပန္လႊတ္ေပးဖုိ႔ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္ေရးဆိုင္ရာ မဟာမင္းႀကီး မီရွဲလ္ ဘာရွေလ (Michelle Bachelet) က ေတာင္းဆိုလိုက္ပါတယ္။ ဒီအမႈနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ႏုိင္ငံတကာက ေစာင့္ၾကည့္ေနခ်ိန္မွာပဲ အခုလို စီရင္ခ်က္ ခ်လိုက္တာမို႔ ဒါဟာ ျမန္မာ့တရားေရးစံနစ္ကိုေရာ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ့ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ကိုပါ ၿခိမ္းေျခာက္မႈ တရပ္ျဖစ္ေၾကာင္း လူ႔အခြင့္ေရးအဖြဲ႔ ေတြက ေဝဖန္ၾကပါတယ္။

အျပည့္အစံုကို ေဒၚခင္မ်ိဳးသက္က ေျပာျပေပးမွာပါ။

ႏိုင္ငံေတာ္ လွ်ိဳ႕ဝွက္ခ်က္ အက္ဥပေဒပုဒ္မ (၁) (ဂ) နဲ႔ တရားစြဲဆိုခံေနရတဲ့ ရိုက္တားစ္ သတင္းေထာက္ ၂ ဦးမွာ အျပစ္ရွိတယ္လို႔ ေျမာက္ပိုင္းခရိုင္ တရားရံုးက ဆံုးျဖတ္ၿပီး တနလၤာေန႔မွာ ေထာင္ဒဏ္ျပစ္ဒဏ္ေတြ ခ်မွတ္လိုက္ေပမယ့္ သူတို႔ဟာ အျပစ္မရွိပဲ ေထာင္အခ်ခံရတာမို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံ တရားစီရင္ေရးရဲ့ လုပ္ရပ္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး သတင္းေထာက္ ကိုဝလံုးက တရားရံုးကျပန္အထြက္မွာ အခုလို ေမးခြန္းထုတ္ခဲ့ပါတယ္။

“ကၽြန္ေတာ္တို႔က ႏုိင္ငံေတာ္အေပၚမွာ ဘာမွ အက်ိဳးယုတ္ေအာင္ ဘာတခုမွလည္း မလုပ္ခဲ့ဘူး။ ဘာမွလည္း ကၽြန္ေတာ္တို႔က က်ဴးလြန္ခဲ့တာလည္း မရွိပဲနဲ႔။ ပုပ္ရဟန္းမင္းႀကီး စာရြက္မိလို႔ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ကို ေထာင္ခ်တယ္။ ကုိထြန္းေအာင္တို႔ ဖံုးနံပတ္ကို ကၽြန္ေတာ္တို႔ မွတ္ထားလုိ႔ ကၽြန္ေတာ္တို႔ကို ေထာင္ခ်တယ္။ ေဖ့စ္ဘုတ္ထဲမွာ ဦးျမင့္ေဆြရဲ့ ခရီးစဥ္ကို ေဖ့စ္ဘုတ္ထဲမွာ ထည့္လို႔ ဆိုၿပီးေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔ကို ေထာင္ခ်တယ္။ ဒါဟာ တရားမွ်တမႈ ရွိမလား။”

စက္တင္ဘာလ တရက္ေန႔မွာ လူ႔အခြင့္ေရးဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢ မဟာမင္းႀကီး အျဖစ္ စတင္တာဝန္ယူခဲ့တဲ့ Michelle Bachelet ကေတာ့ သတင္းသမား ၂ ဦးဟာ သူတုိ႔ တာဝန္ သူတို႔ ထမ္းေဆာင္တာမို႔ သူတုိ႔ကို အျမန္ဆံုး ျပန္လႊတ္ေပးဖို႔ ေတာင္းဆိုလုိက္ပါတယ္။

“ျမန္မာႏုိင္ငံက ရိုက္တာ သတင္းေထာက္ ၂ ဦးကို ေထာင္ဒဏ္ ၇ ႏွစ္ စီရင္ခ်က္ ခ်လိုက္တယ္လို႔ ဒီမနက္မွာ သိလိုက္ရေတာ့ က်မ သိပ္ကို တုန္လႈပ္သြားပါတယ္။ သူတို႔ေတြ ေပးတဲ့ သတင္းဟာ လူအစုလိုက္အသတ္ခံရတဲ့ သတင္းမို႔ လူထုစိတ္ဝင္စားမယ့္ သတင္းလို႔ က်မတို႔ ယံုၾကည္သလို အခု တရားေရး လုပ္ငန္းစဥ္မွာ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းနဲ႔မညီတဲ့ ခ်ိဳ႕ယြင္းခ်က္ အေတာ္မ်ားမ်ား ရွိေနမယ္လုိ႔ ထင္တဲ့အတြက္ ဒီသတင္းေထာက္ေတြကို အတတ္ႏိုင္ဆံုး အျမန္ျပန္လႊတ္ေပးဖို႔ ျမန္မာအစိုးရကို က်မေတာင္းဆိုပါတယ္။”

အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ လူ႔အခြင့္ေရးအဖြဲ႔ FIDH (International Federation for Human Rights) နဲ႔ ျမန္မာ့အေရး လုပ္ေဆာင္ေနတဲ့ အာဆီယံ ကြန္ယက္ အဖြဲ႔ (ALTSEAN – Burma) တို႔ကလည္း ပူးတြဲေၾကညာခ်က္ ထုတ္ျပန္ၿပီး ရိုက္တားစ္ သတင္းေထာက္ ၂ ဦးကို ခၽြင္းခ်က္မရွိ အျမန္ဆံုး ျပန္လႊတ္ေပးဖို႔ ေတာင္းဆိုခဲ့တာပါ။ သတင္ေထာက္ ၂ ဦးကို ခ်မွတ္ခဲ့တဲ ႏိုင္ငံေတာ္ လွ်ိဳ႕ဝွက္ခ်က္ အက္ဥပေဒဟာ ၁၉၂၃ ကိုလိုနီေခတ္က ေရးဆြဲခဲ့တဲ့ဥပေဒျဖစ္ၿပီး ႏိုင္ငံတကာ စံႏႈန္းေတြနဲ႔ မကိုက္ညီတဲ့အတြက္ ဒီလို ဥပေဒမ်ိဳးကို ျပန္လည္ျပင္ဆင္ဖုိ႔ ေတာင္းဆိုလိုက္တဲ့အျပင္ သူတို႔ကို အေျခအျမစ္မရွိပဲ အခုလို ျပစ္ဒဏ္ခ်မွတ္တာဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ့ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ ကိုေရာ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးအတြက္ပါ ေနာက္ျပန္ဆုတ္ေစတဲ့ လုပ္ရပ္လုိ႔ ေျပာဆိုခဲ့ၾကပါတယ္။

ရန္ကုန္ေျမာက္ပိုင္းခရိုင္ တရားရံုးမွာ တရာသူႀကီး ဦးရဲလြင္ လက္ထဲ ၉ လနီးပါး စစ္ေဆးခဲ့တဲ့ ဒီမႈအတြက္ သက္ေသခံ အခ်က္လက္ေတြေပၚ မူတည္ၿပီး စီရင္ခ်က္ခ်မယ္ ဆိုရင္ လႊတ္ေပးရမယ့္ အမႈျဖစ္ေပမယ့္ အခု သတင္းေထာက္ ၂ ဦးကို ေထာင္ဒဏ္ ၇ ႏွစ္စီ က်ခံဖို႔ စီရင္ခ်က္ ခ်မွတ္ လိုက္တာဟာ တရားသူႀကီးေတြ အေနနဲ႔ အမွန္တရားဘက္က ရပ္တည္ဖုိ႔ သတၱိမရွိတာေၾကာင့္လုိ႔ AHRC အာရွ လူ႔အခြင့္ေရးေကာင္စီက ေရွ႕ေန ဦးမင္းလြင္ဦးက ျမင္ပါတယ္။

“ကၽြန္ေတာ့္အျမင္ ေျပာရမယ္ ဆိုလို႔ ရွိရင္ေတာ့ တရားသူႀကီး အေနနဲ႔ ျပတ္ျပတ္သားသားနဲ႔ အမွန္တရား ဘက္က ရပ္တည္ႏိုင္ဖုိ႔ သတၱိ မရွိေသးဘူး လို႔ပဲ ကၽြန္ေတာ္ကေတာ့ ျမင္တယ္။ ဒီမွာ တကယ္စြဲဆိုတဲ့ အတိုင္းသာ အမႈျဖစ္တဲ့ အေၾကာင္းအရာ ေပၚမွာ မူတည္ၿပီးေတာ့ သက္ေသခံ အခ်က္အလက္ေတြ အရ ေပါင္းစပ္မယ္ ဆိုလို႔ရွိရင္ ဒီအမႈက လႊတ္ေပးရမွာ ျဖစ္ေပမယ့္လည္း အခုေတာ့ အဲဒီလို မဟုတ္ပဲနဲ႔ အျပစ္ေပးလိုက္တယ္ ဆိုေတာ့ ခုခံ ေခ်ပ ရတဲ့ သူေတြ အတြက္ ပိုၿပီးပင္ပမ္း ဆင္းရဲတဲ့ အေျခေနကို ေရာက္သြားတယ္လုိ႔ ကၽြန္ေတာ္ ထင္ပါတယ္။ ဒါကေတာ့ တရားသူႀကီးေတြရဲ့ လြတ္လပ္စြာ တရားစီရင္ေရးအေပၚမွာ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ သံသယ ရွိတဲ့ အေျခေန ေပါ့ေနာ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ တရားသူႀကီး ကိုယ္တုိင္ကိုက ဒီဥစၥာကို သတၱိ ရွိရွိနဲ႔ မဆံုးျဖတ္ရဲတာဟာ သူ႔ရဲ့ အားနဲခ်က္ေပါ့။”

ေမး။ ။ လူ႔အခြင့္ေရး အဖြဲ႔ေတြက အကုန္ဝိုင္းေျပာေနတာက ဒါဟာ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ကို ၿခိမ္းေျခာက္မႈ တခုလို႔ ေျပာပါတယ္။ ဦးမင္းလြင္ဦး ဘယ္လို ျမင္ပါသလဲ။

“ဟုတ္ပါတယ္။ ဒါကေတာ့ ျပည္သူတိုင္းဟာ လြတ္လပ္စြာ သတင္းရယူပိုင္ခြင့္ ရွိတဲ့ သတင္းေထာက္ေတြ ဆီက စီးဆင္းလာတဲ့ သတင္းကို သိခြင့္လည္း ရွိတယ္။ သတင္းေထာက္ေတြ အေနနဲ႔ ကလည္း သူတုိ႔ ျပည္သူေတြကို အမွန္ျဖစ္ပ်က္ေနတဲ့ ဟာကို စံုစမ္း ေထာက္လွန္း ၿပီးေတာ့ တင္ျပဖို႔ သူတို႔မွာလည္း တာဝန္ရွိတယ္။ အခုလို ျဖစ္သြားတဲ့ ကိစၥရပ္ကေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔ သတင္း သမားေတြကို ပိုမိုၿပီးေတာ့ ေၾကာက္စိတ္ေပၚ လာေအာင္ လုပ္လိုက္သလို ျဖစ္တယ္။ ႏိုင္ငံတကာ အသိုင္းအဝိုင္းကေန ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ သတင္းမီဒီယာ လြတ္လပ္ခြင့္ မရွိဘူး ဆိုတာ ပိုမို ထင္ရွားစြာ ျမင္သြားတဲ့ အေျခေနမ်ိဳး ျဖစ္တယ္။ ဒါကေတာ့ မေကာင္းဘူးလို႔ ကၽြန္ေတာ္တို႔ျမင္တယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ သတင္း လြတ္လပ္ခြင့္ကို လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ယူဖုိ႔လိုတယ္။ အဲဒီအတြက္လည္း မူဝါဒေတြ ခ်မွတ္ၿပီးေတာ့ တိတိက်က် ေဆာင္ရြက္ေပးဖုိ႔ အျမန္ေဆာင္ရြက္ေပးဖုိ႔ လိုတယ္လို႔ ကၽြန္ေတာ္ တိုက္တြန္းခ်င္ပါတယ္။”

သတင္းေထာက္ ၂ ဦး အခုလို အျပစ္ဒဏ္စီရင္တာဟာ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ကိုေရာ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ့ တရားေရးစံနစ္ကိုပါ ေသးသိမ္ေအာင္ လုပ္တာလုိ႔ လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ အာဆီယံ ပါလီမန္အမတ္မ်ား အဖြဲ႔ APHR က ေျပာၾကားခဲ့သလို Human Rights Watch လူ႔အခြင့္ေရးအဖြဲ႔ႀကီးကလည္း သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ ရွိဖုိ႔ လိုအပ္တဲ့ ဒီမိုကေရစီအသြင္ကူးေျပာင္းေနတဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ အခုလို သူတို႔ကို အျပစ္ဒဏ္စီရင္လိုက္တာဟာ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ အေပၚမွာေရာ သတင္းသမားေတြ ကိုပါ ၿခိမ္းေျခာက္တဲ့ လုပ္ရပ္ျဖစ္တယ္လုိ႔ ေျပာပါတယ္။ Amnesty International ႏိုင္ငံတကာ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ အဖြဲ႔ႀကီးကလည္း ဒီသတင္းသမား ၂ ဦးမွာ အျပစ္မရွိပဲ အျပစ္ေပးတဲ့အတြက္ ရံႈ႕ခ်ပစ္တင္လိုက္ သလို သူတုိ႔ကို ခၽြင္းခ်က္မရွိ အျမန္ဆံုး ျပန္လႊတ္ေပးဖို႔ ေတာင္းဆိုလိုက္ပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံက လူ႔အခြင့္ေရးကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္သူမ်ား ဖိုရမ္ HRDF ကလည္း ကိုဝလံုးနဲ႔ ကိုေက်ာ္စိုးဦးတုိ႔ကို ေထာင္ဒဏ္ ၇ ႏွစ္ ျပစ္ဒဏ္ခ်မွတ္ တာဟာ တရားဥပေဒအရ တရားမွ်တမႈ မရွိဘူးလို႔ ယုံၾကည္သလို ျမန္မာႏုိင္ငံ ဒီမိုကေရစီ အသြင္ကူးေျပာင္းေရးအတြက္ အေႏွာက္အယွက္ ျဖစ္ေစတာမို႔ သူတုိ႔ကို ျပန္လႊတ္ေပးဖုိ႔ ႏုိင္ငံေတာ္ သမၼတကို ပန္ၾကားခဲ့ပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

XS
SM
MD
LG