သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

HRWရဲ႕ ျမန္မာခရီးစဥ္ ရန္ကုန္မွာ သတင္းစာ ရွင္းလင္းပြဲ ျပဳလုပ္


ျမန္မာသမၼတနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရးေစာင့္ၾကည့္ေရး အဖြဲ႔ ေနျပည္ေတာ္တြင္ ေတြ႔ဆံု။ (သတင္းမွတ္တမ္း- သမၼတရံုး)
ျမန္မာႏိုင္ငံကို ေရာက္ရိွလာတဲ့ HRW လူ႔အခြင့္အေရးေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖဲြ႔ အႀကီးတန္း တာဝန္ရိွသူေတြဟာ ျမန္မာ သမၼတအပါအ၀င္ ျမန္မာအစိုးရ အာဏာပိုင္ေတြနဲ႔ ေတြ႔ဆံုၿပီး၊ လက္ရိွ ျမန္မာျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးမွာ ရင္ဆိုင္ေနရတဲ့ စိန္ေခၚခ်က္ေတြကို ေထာက္ျပေဆြးေႏြး ခဲ့ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံကို ကမၻာက ေစာင့္ၾကည့္ေနတဲ့ အခ်ိန္မွာ ရိုဟင္ဂ်ာ လူနည္းစုေတြအေပၚ ဘယ္လို ဆက္ဆံသလဲ ဆိုတာဟာ ျမန္မာႏို္င္ငံ အတြက္ ဂုဏ္သိကၡာ ကိစၥျဖစ္တယ္ဆိုတာကို HRW က ေထာက္ျပခဲ့ပါတယ္။ ဒီကေန႔ ရန္ကုန္ ကုန္သည္ႀကီးမ်ား ဟိုတယ္မွာ က်င္းပတဲ့ HRW ရဲ႕ သတင္းစာ ရွင္းလင္းပဲြကို ကိုယ္တိုင္ သတင္းသြားယူခဲ့တဲ့ ဗီြအိုေအ ရန္ကုန္ရံုးခဲြက ကိုုသားညြန္႔ဦးက ဒီအေၾကာင္း သတင္းေပးပို႔ထားပါတယ္။

HRW လူ႔အခြင့္အေရးအဖဲြ႔ႀကီးရဲ႕ ျမန္မာႏိုင္ငံ ခရီးစဥ္အတြင္း မေန႔တုန္းက ေနျပည္ေတာ္မွာေတာ့ ျမန္မာသမၼတ ဦးသိန္းစိန္၊ ႏိုင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီး၊ ျပည္ထဲေရး၀န္ႀကီး၊ ကာကြယ္ေရး ဒုဝန္ႀကီး စတဲ့ အဆင့္ျမင့္ အစိုးရ တာဝန္ရိွသူေတြနဲ႔ သီးျခားစီ ေတြ႔ဆံုခဲ့တာပါ။
ျမန္မာသမၼတဦးသိန္းစိန္နဲ႔ HRWကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႔ ေတြ႔ဆံု ( သတင္းမွတ္တမ္း ႏုိင္ငံေတာ္သမၼတရံုး)
ျမန္မာသမၼတဦးသိန္းစိန္နဲ႔ HRWကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႔ ေတြ႔ဆံု ( သတင္းမွတ္တမ္း ႏုိင္ငံေတာ္သမၼတရံုး)
ျမန္မာႏို္င္ငံတြင္းမွာ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ႏွစ္ခဲြေက်ာ္ ကာလအတြင္း ေျပာင္းလဲမႈေတြႀကီးႀကီးမားမားရိွခဲ့ၿပီး၊ ဒီလို အေျပာင္းအလဲမွာ အေရးႀကီးတဲ့အခ်ိန္ကာလျဖစ္တာမို႔ HRW ရဲ႕ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ဘုတ္အဖဲြ႔၀င္ေတြ အႀကီးတန္း တာ၀န္ရိွသူေတြပါ အေတာ္မ်ားမ်ား ျမန္မာႏိုင္ငံ ကို လာေရာက္ခဲ့ၾကတာျဖစ္တယ္လို႔ HRW တာ၀န္ရိွသူေတြက ေျပာပါတယ္။

ဒါဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ အေျပာင္းအလဲကို အားေပးေထာက္ခံဖို႔လည္းျဖစ္ပါတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ဒါေပမယ့္လည္း အခု အခ်ိန္မွာအဓိကက်တဲ့ ေမးခြန္းကေတာ့ ဒီမိုကေရစီကို တကယ္သြားမလား၊ စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးတပိုင္း ဒီမိုကေရစီ အတုအေယာင္လမ္းကိုသြားမလားဆိုတာပဲျဖစ္တယ္လို႔ HRW ရဲ႕ အမႈေဆာင္ညြန္ၾကားေရးမႈး Kenneth Roth က ေျပာသြားပါတယ္။

"ဒီတိုင္းျပည္မွာ လက္ရိွအားျဖင့္ ရင္ဆိုင္ေနရတာေတြထဲက အဓိကက်တဲ့ အခ်က္ကေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ စစ္မွန္တဲ့ ဒီမိုကေရစီစနစ္ကို သြားမွာလား၊ ႏိုင္ငံေရးနဲ႕ စီးပြားေရးလူမႈအဖဲြ႕အစည္းေတြကို ျပန္လည္အသစ္ ထူေထာင္ရာမွာ ျပည္သူလူထုအားလံုး အသံကို တကယ္နားေထာင္သြားမွာလား ဒါမွမဟုတ္ စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးကိုပံုစံအသက္သြင္းၿပီး ဒီမိုကေရစီအတုအေယာင္ပံုစံမ်ိဳးသြားမွာလားဆိုတဲ့ ေမးခြန္းပါပဲ။ ဒီအတြက္ အေျဖမသိရေသးပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ဒါဟာ တကယ့္ကို အဓိကက်တဲ့ေမးခြန္းျဖစ္ပါတယ္။"

ျမန္မာအာဏာပိုင္ေတြနဲ႔ ေဆြးေႏြးရာမွာေတာ့ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားကိစၥနဲ႔ ဥပေဒျပင္ဆင္ေရးကိစၥရပ္ေတြကို အေတာ္ႀကီး အေလးေပး ေဆြးေႏြးခဲ့တယ္လို႔လည္း ေျပာပါတယ္။

"သမၼတအပါအ၀င္ လုပ္ခဲ့တဲ့ အစည္းအေ၀းေတြ မွာ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားေတြ ကိစၥနဲ႔ ဥပေဒျပင္ဆင္ေရးေတြကို အေလးေပး ေျပာဆိုေဆြးေႏြး ပါတယ္။ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္အကုန္ပိုင္း ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားေတြလြတ္ရမယ္ဆိုတဲ့ သမတရဲ႕ပိုင္းျဖတ္ ေဆာင္ရြက္ခ်က္ေတြကို အသိအမွတ္ျပဳပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အျငင္းပြားစရာ ကိစၥေတြရိွေနတုန္းပါ။ က်ေနာ္တို႔ ခန္႔မွန္းခ်က္ အရ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသား ၃၄ဦးေလာက္ က်န္ပါေသးတယ္။ အဲဒီအထဲ ႏိုင္ငံတကာ အဖဲြ႕အစည္းေတြက ၀န္ထမ္းေတြလည္း ပါ၀င္ပါတယ္။ ဒီေဆြးေႏြးခ်က္ကို သမၼတကႀကိဳဆိုပါတယ္။ စာရင္း အေသအခ်ာျပဳစု တင္ျပဖို႔ ေျပာပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အေျခခံက်တဲ့အခ်က္ကေတာ့ ဥပေဒျပင္ဆင္ေရးကိစၥေတြ လံုး၀မၿပီးျပတ္ေသးတဲ့အခါက်ေတာ့ ႏိုင္ငံေရးေၾကာင့္ ဖမ္းခံရတာေတြ တရားစဲြဆိုခံေနရတာေတြ ရွိေနတုန္းပါ။ ဒါေၾကာင့္ ဖိႏွိပ္တဲ့ဥပေဒေတြရိွေနေသးတဲ့အခါက်ေတာ့ အခုလက္ရိွ ႏိုင္ငံေရးအရ တရားစဲြဆိုခံေနရာေတြဟာ ျပႆနာျဖစ္ေနတယ္ဆိုတာကို သမၼတကို ေဆြးေႏြးေျပာခဲ့ပါတယ္။"

ဒါ့အျပင္ နယ္စပ္တေလွ်ာက္တိုင္းရင္းသားေဒသေတြက လက္နက္ကိုင္ ပဋိပကၡေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ စိုးရိမ္မကင္းျဖစ္မႈေတြကိုလည္း ေဆြးေႏြးၿပီးေတာ့ အဲဒီကို လူသားခ်င္းစာနာမႈအကူအညီေတြ ေရာက္ရိွႏိုင္ေရးအတြက္ အကူအညီေပးေရး အဖဲြ႔ေတြ လူပုဂၢိဳလ္ေတြ အဲဒီကို လြတ္လြတ္လပ္လပ္ သြားလာႏိုင္ေရး ခြင့္ျပဳဖို႔ကိုလည္း ေတာင္းဆိုခဲ့တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ေနာက္အေရးႀကီးတဲ့ကိစၥရပ္ကေတာ့ ျမန္မာႏို္င္ငံ
အေနာက္ျခမ္းမွာျဖစ္ေနတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာလူနည္းစုကိစၥေတြလို႔ ေထာက္ျပပါတယ္။ ဒါဟာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြလုပ္ေနတဲ့ ျမန္မာႏို္င္ငံအတြက္ ဂုဏ္သိကၡာပိုင္းဆိုင္ရာကိစၥရပ္ျဖစ္တယ္လို႔ HRW အမႈေဆာင္ညြန္ၾကားေရးမႈး Kenneth Roth က ေျပာသြားပါတယ္။

"ျမန္မာႏိုင္ငံကို ကမၻာက ေစာင့္ၾကည့္ေနတဲ့အခ်ိန္မွာပဲ ဒီကေန႔ တိုင္းျပည္ရဲ႕ဂုဏ္သိကၡာထိခိုက္ေစမယ့္ ျမင္သာတဲ့အေၾကာင္းရပ္ကေတာ့ ရိုဟင္ဂ်ာေတြကို ဘယ္လို ဆက္ဆံသလဲဆိုတာပါ။ ျမန္မာလူမ်ိဳးေတြ ႀကိဳက္သည္ျဖစ္ေစ မႀကိဳက္သည္ျဖစ္ေစ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးေအာင္ျမင္ဖို႔ ကိစၥမွာ၊ ရိုဟင္ဂ်ာ လူနည္းစုေတြအေပၚ ဘယ္လို ဆက္ဆံသလဲဆိုတာမွာ အေတာ္ႀကီးတည္ေနပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရးနဲ႕ ဥပေဒျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးေတြေျပာရာ မွာ ရိုဟင္ဂ်ာေတြကို ဆက္ဆံ ကိုင္တြယ္တဲ့ အပိုင္း တိုးတက္ေကာင္းမြန္ လာဖို႔နဲ႔ ႏိုင္ငံသားအခြင့္အေရးကို အသိအမွတ္ျပဳဖို႔ဆိုတာေတြ အေရးတႀကီးလိုအပ္ခ်က္ေတြျဖစ္ပါတယ္။"

ျမန္မာႏိုင္ငံ အေနာက္ျခမ္းက လူမ်ိဳးေရး အၾကမ္းဖက္မႈေတြကို ေဆြးေႏြးရာ မွာေတာ့ လံုၿခံဳေရးတပ္ဖဲြ႔ေတြရဲ႕ အခန္းက႑ကိုပါ ျမန္မာ တာ၀န္ရိွသူေတြနဲ႔ ေဆြးေႏြးခဲ့ၿပီး။ လံုၿခံဳေရးတပ္ဖဲြ႕ေတြအေနနဲ႔ အရပ္သား ဘယ္သူမဆိုကို အကာအကြယ္ေပးရမယ္ဆိုတာကို အစိုးရဖက္က လက္ခံတာဟာ အနည္းဆံုးေတာ့ ေက်နပ္စရာျဖစ္ေစ တယ္လို႔လည္း ေျပာသြားပါတယ္။

"အစိုးရတာ၀န္ရိွသူေတြနဲ႔ေတြ႔ဆံုမႈေတြအတြင္းမွာ လံုၿခံဳေရးတပ္ဖဲြ႕ေတြဟာ ဘယ္သူ႔ကိုမဆိုအကာအကြယ္ေပးဖို႔ တာ၀န္ရိွတယ္ဆိုတာကို သူတို႔လက္ခံၾကပါတယ္။ HRW လူ႔အခြင့္အေရးေစာင့္ၾကည္မႈအဖဲြ႔က ရရိွတဲ့သတင္းအခ်က္အလက္အေတာ္မ်ားမ်ားမွာ လံုၿခံဳေရးတပ္ဖဲြ႔၀င္ေတြဟာ ရိုဟင္ဂ်ာေတြကို တိုက္ခိုက္မႈေတြမွာ ၀င္ေရာက္ဟန္႔တားတာမ်ိဳးမရိွပဲ လက္ပိုက္ၾကည့္ေနတယ္၊ အခ်ိဳ႕ဆိုရင္ ပါ၀င္ပတ္သက္တယ္ဆိုတာေတြရိွပါတယ္။ ဒါေပမယ့္လည္း ဆိုး၀ါးတဲ့အေျခအေနေအာက္မွာရိွတဲ့လူေတြကို အကာအကြယ္ေပးဖို႔ လံုၿခံဳေရးတပ္ဖဲြ႕ေတြမွာ တာ၀န္ရိွတယ္ဆိုတဲ့ အသိအမွတ္ျပဳမႈဟာ အနည္းဆံုးေတာ့ လက္ခံေက်နပ္စရာပါ။"

လူမ်ိဳးေရး ဘာသာေရးအရ အမုန္းပြားေစတဲ့ ေရးသားေျပာဆိုမႈေတြ တိုးမ်ားေနတာေတြ႕ရၿပီးေတာ့ ဒါကို ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းဖို႔ ျမန္မာသမၼတနဲ႔ေတြ႔ဆံု စဥ္မွာ ေဆြးေႏြးခဲ့တယ္လို႔ HRW က ေျပာပါတယ္။ ဒါေတြဟာ အၾကမ္းဖက္မႈေတြအတြက္ လံႈေဆာ္ခ်က္ေတြျဖစ္ေနတယ္လို႔ေထာက္ျပါတယ္။ တဖက္မွာလည္း လြတ္လပ္စြာေျပာဆိုခြင့္နဲ႔ အမုန္းတရား ေရးသားေျပာဆိုမႈေတြ ကြာျခားမႈရိွတာကိုလည္း ေထာက္ျပခဲ့ပါတယ္။

ဖဲြ႕စည္းပံုျပင္ဆင္ေရးကိစၥနဲပတ္သက္လို႔လည္း ဖဲြ႕စည္းပံုမွာ စစ္တပ္ကို ကင္းလြတ္ခြင့္ေပးထားတဲ့အခ်က္ေတြ၊ လႊတ္ေတာ္ထဲမွာ ေနရာေပးထား တာေတြဟာ အရင္ ခ်ီလီအာဏာရွင္ ပီႏိုေခ်းလုပ္ခဲ့တဲ့ပံုစံနဲ႔တူၿပီး ပီႏိုေခ်းအမွားေတြထပ္မလုပ္မိဖို႔ လိုတယ္လို႔ HRW က ေထာက္ျပခဲ့ပါတယ္။ အေမရိကန္သမၼတ အိုဘားမား လာေရာက္စဥ္ တုန္းက ျမန္မာသမၼတဦးသိန္းစိန္က ဂတိေပးခဲ့တဲ့အတိုင္း OHCHR လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢမဟာမင္းႀကီး ရန္ကုန္မွာ ရံုးဖြင့္ဖို႔ကိစၥကိုလည္း ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးနဲ႕ေတြ႔ဆံုစဥ္မွာ ထပ္မံ အသိေပး တိုက္တြန္းခဲ့တယ္လို႔ HRW က ေျပာဆိုပါတယ္။

နယူးေယာက္အေျခစိုက္ HRW လူ႔အခြင့္အေရးေစာင့္ၾကည့္မႈအဖဲြ႕ ဟာဆိုရင္ ျမန္မာႏိုင္ငံလူ႔အခြင့္အေရးအေျခအေနနဲ႔ပတ္သက္လို႔
ေတာက္ေလွ်ာက္ ဆိုသလို ေစာင့္ၾကည့္ ေဝဖန္ခဲ့တဲ့ ႏိုင္ငံတကာ အဖဲြ႕အစည္းတရပ္ျဖစ္ပါတယ္။
XS
SM
MD
LG