သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ဥပေဒဆိုင္ရာက႑ေတြမွာ ေရွ႕ေနေတြအေပၚ ကန္႔သတ္ခ်ဳပ္ျခယ္မႈေတြ ရွိေနဆဲျဖစ္တယ္လို႔ (International Commission of Jurists) လို႔ေခၚတဲ့ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ဥပေဒပညာရွင္မ်ားေကာ္မရွင္ ICJ အဖြဲ႔က အခုရက္ပိုင္းအတြင္း အစီရင္ခံစာတေစာင္ ထုတ္ျပန္လုိက္ပါတယ္။ ICJ အဖြဲ႔နဲ႔ ေတြ႔ဆံုခြင့္ရခဲ့တဲ့ ျမန္မာေရွ႕ေနေတြကလည္း ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုၾကပါတယ္။ အျပည့္အစံုကို ဗြီအိုေအျမန္မာပိုင္းအစီအစဥ္ သတင္းေထာက္ မေအးေအးမာ က သတင္းေပးပို႔ခဲ့ပါတယ္။

ဆြစ္ဇလန္ႏိုင္ငံအေျခစိုက္ ICJ လို႔ေခၚတဲ့ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ဥပေဒပညာရွင္မ်ား ေကာ္မရွင္ကေန ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္းမွာ ျဖစ္ေပၚတုိးတက္မႈေတြ ရွိလာၿပီဆုိေပမဲ့ ဥပေဒပညာရွင္ေတြဟာ ကန္႔သတ္မႈေတြနဲ႔ ရင္ဆိုင္ေနရဆဲျဖစ္ေၾကာင္း လြတ္လပ္တဲ့ ေရွ႕ေနမ်ားေကာင္စီလို အဖဲြ႔အစည္း လိုအပ္ေနေၾကာင္းနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံက ဥပေဒေရးရာ တရားစီရင္မႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ ေရွ႕ေန ၆၀ ခန္႔ကို ေမးျမန္းၿပီး ထုတ္ျပန္ထားတာပါ။ ICJ နဲ႔ ဆက္သြယ္လုပ္ကိုင္ေနတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံ ေရွ႕ေနမ်ားကြန္ရက္က ေရွ႕ေန ဦးသိန္းသန္းဦး ကေတာ့ အခုလို ေျပာပါတယ္။

“ေရွ႕ေန ၆၀ အထိ အင္တာဗ်ဴးခဲ့တဲ့အေၾကာင္းပါ။ ေတာ္ေတာ္ကို အေသးစိတ္ၿပီးေတာ့ တိတိက်က် စနစ္တက် ေရးထားတာပါ။ Bar Council လြတ္လပ္ခြင့္မရွိတာ၊ ေရွ႕ေနေတြအေပၚမွာ အထူးသျဖင့္ ႏုိင္ငံေရးနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရး ေရွ႕ေနေတြအေပၚမွာ ဖိႏွိပ္ခ်ဳပ္ျခယ္တာ၊ ေရွ႕ေနေတြကို အသင္းအပင္း လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ဖြဲ႔စည္းခြင့္ မေပးတာေပါ့ေနာ္ ဒါေတြကို တိတိက်က်ေျပာထားေတာ့ တရားခြင္နဲ႔ ေရွ႕ေနေတြရဲ႕ ဆက္ဆံေရးဆုိတာ အထူးသျဖင့္ ျပစ္မႈေတြမွာက်ရင္ တရားသူႀကီးကေတာ့ နံပါတ္တစ္ေပါ့၊ ႏွစ္ကေတာ့ ဥပေဒအရာရွိေပါ့ Prosecution Site က ေနာ္၊ ေနာက္တခါ ရဲေပါ့ေနာ္။ အနိမ့္ဆံုးကေတာ့ ေရွ႕ေနပါပဲ။ ေရွ႕ေနက အဆင့္အတန္း အနိမ့္ဆံုးျဖစ္ရၿပီးေတာ့ ဆက္ဆံတဲ့အခါမွာလည္း အဲ့ဒီအစီအစဥ္အတိုင္း သြားတာပဲ။ တကယ္လို႔ တရားခြင္မွာ ျပႆနာတရပ္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ အျငင္းအခံု ျဖစ္ပြားတယ္ဆုိရင္ တရား႐ံုးက အၿမဲတမ္း ဥပေဒ႐ံုးဘက္က လိုက္ပါေဆာင္ရြက္ပါတယ္။ မ်က္ႏွာလိုက္ၿပီးေတာ့ ေမးတယ္။ ေနာက္တခါ တကယ္လို႔ ဥပေဒ႐ံုးကေနၿပီးေတာ့ သက္ေသျပဖုိ႔ တာ၀န္ ခ်ိဳ႕ယြင္းသြားတယ္၊ မေပၚေပါက္ဘူး၊ မလုပ္ျပႏုိင္ဘူးဆုိရင္ေတာ့ သူက ႐ံုးေမးလ္ေတြနဲ႔ ၀င္၀င္ၿပီးေတာ့ ျဖည့္ေပးတယ္။ အဲ့ဒါက အင္မတန္ ဆိုးတဲ့အခ်က္ပါ။ အန္ကယ္လ္တို႔ ရင္ဆုိင္ေနရတာ အဲ့ဒါပဲ။”

လက္ရွိ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ တရားစီရင္ေရးေတြမွာ ေရွ႕ေနေတြအေနနဲ႔ ၿခိမ္းေျခာက္ခံရမႈေတြ ရွိေနေသးေၾကာင္းနဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံ ေရွ႕ေနမ်ားအသင္းဟာ လြတ္လပ္တဲ့ အသင္းအဖဲြ႔မဟုတ္ဘဲ အစိုးရက ၀င္ေရာက္စြက္ဖက္မႈေတြ ရွိေနေၾကာင္းကိုေတာ့ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕က တရားလႊတ္ေတာ္ေရွ႕ေန ဦးေအာင္သိန္း ကလည္း ေျပာပါတယ္။

“တရားသူႀကီးကလည္း ေရွ႕ေနအေပၚမွာ တမ်ိဳးျမင္တယ္။ ဥပေဒကလည္း တမ်ိဳးျမင္တယ္။ အဲ့လိုအျမင္ေတြနဲ႔ ရွိတာေပါ့။ ေနာက္တခါ ေရွ႕ေနနဲ႔ပတ္သက္လာရင္ တရား႐ံုးေတြက သူတို႔ရဲ႕ လက္ေအာက္ခံသေဘာမ်ိဳး ရွိတယ္ေပါ့ေနာ္။ လက္ေအာက္ခံ သေဘာမ်ိဳးထားတယ္။ သူတုိ႔ကေန တခါတေလက်ရင္ Contempt of Court ဆုိၿပီးေတာ့ သူတုိ႔က ေရွ႕ေနေတြေပၚမွာ အေရးယူႏုိင္တယ္ဆုိတဲ့ သတိေပးမႈမ်ိဳးေတြလည္း တခ်ိဳ႕ေရွ႕ေနေတြ ႀကံဳေတြ႔ရတယ္ဆုိတာ ေျပာတယ္ေပါ့ေနာ္။ ဒီေန႔ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာက Bar Council ေခၚတဲ့ ေရွ႕ေနမ်ားေကာင္စီေပါ့ အဲ့ဒါက နည္းလမ္းတက် ဖြဲ႔စည္းထားျခင္း မရွိေသးဘူး။ ဒီေန႔ ဒီဖြဲ႔စည္းပံု ေရးဆြဲၿပီးတဲ့ ေနာက္ပိုင္းမွာ။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆုိေတာ့ ကန္႔သတ္ထားတဲ့ သေဘာမ်ိဳးေတြက ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားေတြ႔တယ္။ တခ်ိဳ႕ႏုိင္ငံေတြမွာ Bar Council မွာ တရားသူႀကီးေတြ မပါဘူး။ ဒီႏုိင္ငံမွာက တရားသူႀကီးလည္းပါတယ္။ ေရွ႕ေနခ်ဳပ္႐ံုးက တာ၀န္ရွိတဲ့ ပုဂၢိဳလ္တစ္ဦးလည္းပါတယ္။ ဆုိေတာ့ သူတို႔က ၃ ေယာက္ေလာက္ျဖစ္ၿပီး က်န္တဲ့သူက ၂ ေယာက္ေလာက္ပဲ ျဖစ္ခ်င္ျဖစ္တယ္။ အမွန္ေတာ့ လြတ္လပ္တဲ့ ေရွ႕ေနအဖြဲ႔အစည္းဟာ ေရွ႕ေနအဖြဲ႔အစည္းတရပ္ အေနနဲ႔ပဲ ရွိသင့္တယ္။ အဲ့လို အာဏာပိုင္ အစိုးရတရား႐ံုးေတြကေနၿပီးေတာ့ ပါ၀င္ပတ္သက္မႈ မျပဳသင့္ဘူးေပါ့။”

ICJ လို႔ေခၚတဲ့ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ဥပေဒပညာရွင္မ်ား ေကာ္မရွင္က ျမန္မာႏုိင္္ငံနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အႀကံျပဳထားခ်က္ေတြကေတာ့ - ျပည္ေထာင္စု တရားသူႀကီးခ်ဳပ္နဲ႔ ျပည္ေထာင္စု လႊတ္ေတာ္အေနနဲ႔ သီျခားလြတ္လပ္တဲ့ တရားေရးမ႑ိဳင္တခု ျဖစ္လာေစဖို႔၊ Bar Council ကို ထိေရာက္စြာ ျပန္လည္ဖြဲ႔စည္းဖို႔၊ အက်င့္ပ်က္ ခ်စားမႈမ်ားနဲ႔ ပတ္သတ္လို႔ ျပည္ေထာင္စု တရားသူႀကီးခ်ဳပ္နဲ႔ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္က သီးျခားလြတ္လပ္ၿပီး လွ်င္ျမန္ ထိေရာက္စြာ ေျဖရွင္းေပးႏိုင္တဲ့ အဖြဲ႔အစည္းတရပ္ကို ထူေထာင္ဖို႔၊ ပညာေရး၀န္ႀကီးဌာနအေနနဲ ့ တရားဥပေဒ ပညာရွင္မ်ားနဲ ့ ညႇိႏႈိင္းၿပီး တရားဥပေဒဆိုင္ရာ ပညာေရး တိုးတက္ေကာင္းမြန္လာေအာင္ လုပ္ေဆာင္သင့္ေၾကာင္းနဲ႔ လုပ္ေဆာင္ရာမွာလည္း တရားဥပေဒေက်ာင္းမ်ား ဖြင့္လွစ္ျခင္း၊ ေက်ာင္းမ်ားအတြက္ လိုအပ္တဲ့ သင္႐ိုးညႊန္းတမ္းမ်ား ေရးဆြဲဲျခင္းေတြနဲ႔ တက္္ေရာက္တဲ့ ေက်ာင္းသားေတြကို အရည္အေသြး အကဲျဖတ္ျခင္းတို႔ ပါ၀င္သင့္တယ္လုိ႔ အႀကံျပဳထားပါတယ္။

ICJ အဖြဲ႔ကိုု ၁၉၅၂ ခုႏွစ္က စတင္ဖြဲ႔စည္းခဲ့ၿပီး ႏိုင္ငံတကာမွာ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ တရားဥပေဒ စိုးမိုးေရးမ်ား တုိးတက္လာေစဖို႔အတြက္ ေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ အဖဲြ႔အစည္းလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

စိတ္၀င္စားဖြယ္ ...

XS
SM
MD
LG