သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ၿပီးခဲ့တဲ့ရက္ပိုင္းေတြအတြင္း ကခ်င္ျပည္နယ္ လိုင္ဇာၿမဳိ႕နားတ၀ုိက္မွာ ထပ္မံ ျဖစ္ပြားလာတဲ့ စစ္ပြဲေတြေၾကာင့္ နဂုိ႐ွိၿပီးသား IDP စစ္ေဘးေ႐ွာင္ ဒုကၡသည္ စခန္း ၃ ခုက ဒုကၡသည္ေတြဟာ တ႐ုတ္နယ္စပ္နဲ႔ နီးတဲ့ေဒသဖက္ကို ထပ္မံထြက္ေျပးၾကရၿပီး အေရးေပၚ အကူအညီေတြ လုိအပ္ေနတယ္လို႔ ဒုကၡသည္ အကူအညီေပးေရးအဖြဲ႔ေတြနဲ႔ ဘာသာေရးေခါင္းေဆာင္ေတြက ေျပာပါတယ္။

အဲဒီလို စစ္ေဘးကေန ထြက္ေျပးေနရတဲ့ ကေလးငယ္ေတြ ဒီႏွစ္အတြက္ အတန္းတင္ စာေမးပြဲကို ေျဖခြင့္မရၾကေတာ့ဘူးလို႔ ဆုိပါတယ္။ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားတဲ့ ကိုဉာဏ္ဝင္းေအာင္က တင္ျပထားပါတယ္။

မၾကာေသးခင္က ကခ်င္ျပည္နယ္ လိုင္ဇာနားတ၀ုိက္မွာ ျဖစ္ပြားတဲ့ တိုက္ပြဲေတြေၾကာင့္ KIO ထိန္းခ်ဳပ္ေဒသမွာ နဂုိ႐ွိၿပီးသား ဇိုင္းေအာင္၊ မဂယမ္၊ ေခါင္ေ႐ွာင္ စတဲ့ စစ္ေဘးဒုကၡသည္စခန္း ၃ ခုက ဒုကၡသည္ေတြဟာ တ႐ုတ္နယ္စပ္နားက ႐ွီအိယမ္ ေဒသဖက္ကို ယာယီထြက္ေျပး ခုိလႈံေနၾကရ ပါတယ္။ အဲဒီေဒသမွာ ရာသီဥတု အလြန္ေအးေနတာေၾကာင့္ ဒုကၡသည္ေတြ အလြန္ ဒုကၡေရာက္ေနတယ္လို႔ သူတုိ႔ အကူအညီရေရး လုပ္ေဆာင္ေနတဲ့ ၀မ္ေပါင္နိန္းထြဲအဖြဲ႔ တာဝန္ခံ ေဒၚေမရီတြမ္က ေျပာပါတယ္။

“ဒုကၡသည္စခန္း ၃ ခုေပါ့ေနာ္။ ဇိုင္းေအာင္၊ မဂယမ္ရယ္၊ ေနာက္ၿပီးမွ ေခါင္ေရွာင္တို႔ အဲက လူေတြဆုိရင္ သူတုိ႔မွာ စစ္က အျပင္းအထန္ျဖစ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္မို႔ အဲဒီေတာက္ေလွ်ာက္မွာရွိတဲ့ ဒုကၡသည္စခန္း ၃ ခုေပါင္းကေတာ့ ၈ ေထာင္နဲ႔ ၁ ေသာင္းၾကားရွိမယ္။ အဲဒီက လူေတြက ရာသီဥတုဒဏ္လည္း ခံစားရတယ္။ အခုအခ်ိန္မွာဆုိရင္ သူတုိ႔က တကယ့္ကို ယာယီ ပလတ္စတစ္ မိုးကာတဲေလးေတြနဲ႔ ေနေနရတယ္။ သက္ႀကီးရြယ္အိုေတြအတြက္ကလည္း ေတာ္ေတာ္ေလး ခက္ခဲတယ္ေပါ့။ အဲဒီေနရာမွာက က်န္တဲ့ေနရာထက္ သူက နည္းနည္း ေအးတယ္ေပါ့။ ဒုကၡေရာက္ေနတဲ့ေနရာမွာ လူသားခ်င္းစာနာမႈ အကူအညီကို ထိထိေရာက္ေရာက္ ပံ့ပိုးေပးဖို႔ အေရးႀကီးပါတယ္။”

ကခ်င္ျပည္နယ္တြင္းမွာေရာ ႐ွမ္းေျမာက္ပိုင္းနဲ႔ကခ်င္ နယ္စပ္ေဒသေတြမွာပါ KIA ကခ်င္တပ္ေတြနဲ႔ အစိုးရတပ္ေတြၾကား တုိက္ပြဲေတြ ႀကဳိၾကားႀကဳိၾကား ျပန္ျဖစ္ေနတာပါ။ ဒီစစ္ပြဲေတြေၾကာင့္ အိမ္ေထာင္စုေပါင္း ၄၂၀ ေလာက္ ထြက္ေျပးေနရတယ္လုိ႔ ကြတ္ခို္င္ ကခ်င္ႏွစ္ျခင္းအသင္း KBC ရဲ႕သင္းအုပ္ဆရာ ဦးဂြန္တုိင္က ေျပာပါတယ္။

“အဓိကက KIO ထိန္းခ်ဳပ္နယ္ေျမျဖစ္တဲ့ ဇိုင္းေအာင္တုိ႔ အဲဒီဘက္မွာ တုိက္ပြဲျဖစ္လာေတာ့ သူတုိ႔က ထြက္ေျပးရတယ္ေလ။ ထြက္ေျပးရေတာ့ ႐ွီအိယမ္ ဘက္ ေရာက္သြားတယ္ေပါ့ေနာ္။ အဲဒီဘက္မွာကေတာ့ အရမ္းကို ဒုကၡေရာက္တာေပါ့။ အခု ေလာေလာဆယ္မွာ အိမ္ေထာင္ေပါင္း ၄၂၀ ေလာက္က မိုးကဲတဲေတြ၊ အစားအေသာက္ေတြ၊ ေဆး၀ါးေတြ အရမ္းကို လိုအပ္ေနတာေပါ့ေနာ္။ ရာသီဥတုကလည္း ၾကမ္း၊ ႏွင္းေတြကလည္းက်၊ ေရလည္းခဲ အဲ့လိုအေနအထားမွာ သူတုိ႔က မိုးကာေလးနဲ႔ ေနရတာေပါ့ေနာ္။”

စစ္ေဘးေ႐ွာင္ရင္း ထြက္ေျပးေနရတဲ့အတြက္ မူလတန္း အလယ္တန္းအဆင့္ ကေလးငယ္ေတြ ဒီႏွစ္အတြက္ အတန္းတင္စာေမးပြဲကို ေျဖခြင့္မရၾက ေတာ့ဘူးလို႔ ေဒၚေမရီတြမ္က ေျပာပါတယ္။

“တခ်ိဳ႕ကေလးေတြက စာေမးပြဲ မေျဖႏုိင္ေတာ့ဘူး။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆုိေတာ့ ဇန္န၀ါရီေလာက္ကတည္းကေန သူတုိ႔က ထြက္ေျပးေနရတာ။ ႏွစ္ေနရာ၊ သံုးေနရာ အဲ့ဒီလို ထြက္ေျပးေနတဲ့ အခါက်ေတာ့ ေက်ာင္းေတြ ဘာေတြလည္း မလုပ္ေပးႏုိင္ဘူး။ ဥပမာ အတန္းႀကီးတဲ့လူကေတာ့ လိုင္ဇာကိုသြားၿပီးေတာ့ အဲဒီမွာရွိတဲ့ ေက်ာင္းမွာ သြားတက္တာမ်ိဳးရွိတယ္။ အတန္းငယ္တဲ့ ကေလးေတြက်ေတာ့ အဲဒီမွာရွိတဲ့ ေက်ာင္းသား ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ရာဂဏန္းကေတာ့ ဒီႏွစ္စာေမးပြဲမွာ သူတုိ႔ စာေမးပြဲ ေျဖခြင့္ မရွိတာေလးေတြရွိပါတယ္။”

ကခ်င္စစ္ေဘးေ႐ွာင္ ဒုကၡသည္ေတြအတြက္ ျမန္မာက်ပ္ေငြ သိန္း ၃၀၀၀-ကို ႏုိင္ငံေတာ္အတုိင္ပင္ခံပုဂၢဳိလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က လူမႈ၀န္ထမ္း၊ ကယ္ဆယ္ေရးနဲ႔ ျပန္လည္ေနရာ ခ်ထားေရးဝန္ႀကီးကတဆင့္ ေထာက္ပံ့လႉဒါန္းသြားဖို႔ ေဖေဖၚဝါရီ ၂ ရက္ေန႔မွာေပးအပ္ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီအကူအညီ ေတြဟာ အခုခ်ိန္ထိေတာ့ ဒုကၡသည္ေတြလက္ထဲ ေရာက္မလာေသးဘူးလို႔ KBC ရဲ႕သင္းအုပ္ဆရာ ဦးဂြန္တုိင္က ေျပာပါတယ္။

“ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ေပးတဲ့ သိန္းေပါင္း ၃ ေထာင္က IDP ေတြက ကိုယ့္အိမ္ကိုယ္ ျပန္လည္ ထူေထာင္တဲ့ေနရာမွာ သံုးဖို႔လို႔ က်ေနာ္ နားလည္တယ္။ ေလာေလာဆယ္အတြက္ေတာ့ မဟုတ္ေသးဘူး။ က်ေနာ္တို႔အျမင္ကေတာ့ စစ္ပြဲေတြ ရပ္သြားရင္ေတာ့ ေအးခ်မ္းသြားရင္ေတာ့ IDP ေတြလည္း ကိုယ့္အိမ္ကိုယ္ ျပန္ရမွာေပ့ါ။ လက္ေတြ႔မွာ က်ေနာ္တုိ႔ IDP ေတြက ထြက္ေျပးေနရတုန္းပဲေလ။”

ဒီကိစၥ လူမႈ၀န္ထမ္း၊ ကယ္ဆယ္ေရးနဲ႔ ျပန္လည္ေနရာ ခ်ထားေရးဝန္ႀကီးဌာန တာဝန္႐ွိသူေတြကို ဆက္သြယ္ခဲ့ေပမယ့္ အဆက္သြယ္ မရခဲ့ပါဘူး။ ကခ်င္ေဒသတြင္း စစ္ပြဲေတြေၾကာင့္ ကခ်င္စစ္ေဘးေ႐ွာင္ IDP ဒုကၡသည္စခန္း ၉ ခု႐ွိၿပီး၊ ဒုကၡသည္ေပါင္း ၁ သိန္း ၂ ေသာင္းေက်ာ္ ႐ွိတယ္လုိ႔ ခန္႔မွန္းထားၾကပါတယ္။

XS
SM
MD
LG