သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ေနာက္ဆုံးရသတင္း

အိမ္မျပန္ႏိုင္ေသးတဲ႔ စစ္ေဘးေရွာင္တို႔ရဲ႕ မိုးတြင္းကာလ အခက္အခဲ


ဓာတ္ပံု - ေသာင္ရင္းျမစ္အနီးမွာ ေနထုိင္ေနတဲ့ ေသေဘာဘိုး စစ္ေဘးဒုကၡသည္ေတြ ေနရာမွာ မိုးႀကီးမႈေၾကာင့္ တဲအိမ္မ်ား ပ်က္စီး (KIC)

(Zawgyi / Unicode)

ကရင္ျပည္နယ္ KNU ထိန္းခ်ဳပ္ရာနယ္ေျမေတြ အတြင္းမွာ ျဖစ္ပြားေနတဲ့ တုိက္ပဲြေတြေၾကာင့္ ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္ေနရတဲ့ ျပည္တြင္း အိုးအိမ္မဲ့ ဒုကၡသည္ေတြဟာ အခုခ်ိန္ထိ ေနရပ္မျပန္ႏို္င္ၾကေသးပဲ ေတာေတာင္ေတြထဲမွာပဲ ေနထုိင္ေနရတဲ့အတြက္ ေသာက္သံုးေရရွားပါးမူ ေသာက္သံုးေရ မသန္႔ရွင္းမူေတြေၾကာင့္၀မ္းပ်က္၀မ္းေလ်ာေတြျဖစ္ေနၾကပါတယ္။ အဲဒီထဲက KNU တပ္မဟာ(၁) ထိန္းခ်ဳပ္ရာ ဘီလင္းၿမိဳ႕နယ္ထဲမွာေတာ့ ကေလးငယ္တဦး ေသဆံုးမႈေတြ ရွိေနတယ္လို႔ ကရင္လူ႔ အခြင့္ေရးအဖဲြ ့KHRG ကေျပာပါတယ္။ KNU က ေမလ ၂၉ ရက္ေန႔ ထုတ္ျပန္ခ်က္ အရ စစ္ေဘးဒုကၡသည္ေတြဟာ လူသားခ်င္း စာနာမႈ အကူအညီေတြ လိုအပ္ေနတယ္လို႔လည္း ေျပာပါတယ္။ ဒီသတင္းကို ဗီြအုိေအ သတင္းေထာက္ မေအးေအးမာက သတင္းေပးပုိ႔ ထားပါတယ္။

ကရင္ျပည္နယ္ KNU ထိန္းခ်ဳပ္ရာ နယ္ေျမေတြအတြင္းမွာ ျဖစ္ပြားေနတဲ့ တုိက္ပဲြေတြေၾကာင့္ ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္ေနရတဲ့ ျပည္တြင္း အိုးအိမ္မဲ့ ဒုကၡသည္ ၁၀၀,၀၀၀ ေက်ာ္ ရွိၿပီး စစ္ပဲြေတြေၾကာင့္ အခုခ်ိန္ထိ ေနရပ္မျပန္ႏို္င္ၾကေသးပဲ ေတာေတာင္ေတြထဲမွာ ေနထုိင္ေနရသလုိ ကရင္ျပည္နယ္ ျမ၀တီခရိုင္ ေလးေက့ေကာ္ ဘက္က ဒုကၡသည္ေတြကေတာ့ ေသာင္ရင္းျမစ္ အနီးမွာပဲ ေနထုိင္ေနရပါတယ္။ အခုလို မိုးတြင္း ကာလမွာ စစ္ေဘးဒုကၡသည္ေတြဟာ ေျမႀကီးေပၚမွာပဲ ေနထုိင္ေနရတဲ့ အတြက္ သက္ႀကီးရြယ္အုိေတြနဲ႔ ကေလးသူငယ္ေတြဟာ က်န္းမာေရး ထိခိုက္မူေတြ ရွိေနပါတယ္။ ေဆး၀ါးမလံုေလာက္မႈ၊ ေသာက္သံုးေရ မသန္႔ရွင္းမႈေတြေၾကာင့္ KNU တပ္မဟာ (၁) ထိ္န္းခ်ဳပ္ရာ ေဒသ ဘီးလင္းၿမိဳ႕နယ္ထဲက ဒုကၡသည္ကေလးတဦး ၀မ္းပ်က္၀မ္းေလ်ာေရာဂါနဲ႔ ေသဆံုးသြားခဲ့တယ္လို႔ ကရင္လူ႕ အခြင့္ေရးအဖဲြ ့KHRC က ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ ေစာနႏၵဆူးက ေျပာပါတယ္။


“တပ္မဟာ (၁) ေပါ့ တပ္မဟာ ၁ က IDP ေတြက ေတာ့ ေဆး၀ါးေထာက္ပံ့မူေတြ လိုအပ္ေနတာေတြ ရွိေနတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲ ဆိုေတာ့ ၀မ္းေလ်ာ ၀မ္းပ်က္ ေရာဂါေတြ အျပင္ တခ်ိဳ ႔က ဖ်ားနာေတြလည္း ၾကံဳေနရတာရွိတယ္။ ၿပီးခ့ဲတဲ့ တပတ္တုန္းကလည္း ကေလးငယ္တ တယာက္ IDP ထဲက ဘီလင္းၿမိဳ႕နယ္ထဲကေပါ့။ ဆံုးသြားတာ ရွိတယ္။ အေယာက္ ၂၀ ေလာက္ ၀မ္းေလ်ာ၀မ္းပ်က္ေတြ ျဖစ္ေနတယ္လို႔ သူတို႔ကေတာ့ ေျပာတာေပါ့။ ”

ၿပီးခဲ့တဲ့၂၀၂၁ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလလယ္ ေလာက္က စခဲ့တဲ့ တုိက္ပဲြေတြေၾကာင့္ေကာ စစ္ေကာင္စီဘက္က ေလယာဥ္နဲ႔ ဗံုးႀကဲတိုက္ခိုက္မူေတြေၾကာင့္ပါ ကရင္ျပည္နယ္ ေလးေက့ေကာ္ ဘက္က ဒုကၡသည္ေတြလည္း ေနရပ္မျပန္ႏိုင္တာ ၆ လ နီးပါး ရွိသြားၿပီျဖစ္ပါတယ္။ ဒုကၡသည္ အမ်ားစုဟာ ေသာင္ရင္းျမစ္ အနီးမွာ တဲထိုးၿပီး ေနထုိင္ေနၾကတာပါ။ အခုလို မိုးတြင္းကာလမွာ မုိးႀကီးတာ၊ ေလျပင္းတုိက္တာေတြေၾကာင့္ ေလးေက့ေကာ္ ဘက္မွာ ဒုကၡသည္ေတြရဲ႕ တဲအိမ္ေတြ ၿပိဳပ်က္ ပ်က္စီးသြားတာေတြလည္း ရွိေနပါတယ္။ ဒီအတြက္ အမိုးအကာ မလံုေလာက္မူေတြလည္းွ ရွိေနပါတယ္။

ဒုကၡသည္ေတြဟာ အဓိက ေသာင္ရင္းျမစ္ေရကို အားျပဳၿပီး ခ်က္ျပဳတ္တာ၊ ေသာက္သံုးတာေတြ လုပ္ေနရတဲ႔ အတြက္ မိုးတြင္းကာလမွာ ျမစ္ေရေတြက ေနာက္က်ိၿပီး မသန္႔ရွင္းတာေၾကာင့္ ၀မ္းပ်က္၀မ္းေလ်ာ ေရာဂါေတြနဲ႔ တျခား က်န္းမာေရး ထိခိုက္မူေတြ ရွိေနတယ္လို႔လည္း ဆုိပါတယ္။

“ ေလးေက့ေကာ္ ဘက္က ျပည္တြင္း အိုးအိမ္မဲ့ ဒုကၡသည္ေတြလည္း အခက္အခဲေတြ ႀကံဳေနရတာရိွတယ္။ အခုလိုမ်ိဳး တေခ်ာင္းလံုးေရေတြ ေနာက္တယ္။ ေရေတြ မသန္႕ ျဖစ္ေနတဲ့အေပၚမွာလည္း ေသာက္သံုးေရ အခက္အခဲေတာ ႀကံဳေနရတာလည္းရွိတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ မုိးရြာတယ္။ ေရေနာက္ေနတယ္ ဆိုေတာ့ သူတုိ႔လည္း အခက္အခဲေတြ ႀကံဳေနရတာေပါ့။ ”

KNU ထိန္းခ်ဳပ္ နယ္ေျမ တပ္မဟာ အသီးသီးမွာေတာ့ တိုက္ပဲြေတြ မျငိမ္သက္တဲ့ အတြက္လည္း ဒုကၡသည္ေတြဟာ ေနရပ္ေတြကို မျပန္ႏိုင္ၾကသလို အသက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္းတဲ့ အလုပ္ေတြ ဆံုးရႈံး ေနဆဲျဖစ္တယ္လို႔လည္း ကရင္လူ႔အခြင့္ေရးအဖဲြ႔က ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ ေစာနႏၵဆူး က ေျပာပါတယ္။

“ လူအခြင့္ေရး ခ်ိဳးေဖာက္မူေတြကေတာ့ တပ္မဟာ (၄) မွာလည္း ရမ္းသမ္းပစ္ခတ္မူေတြရွိေနတုန္းပဲ။ တပ္မဟာ (၆) ဘက္မွာလည္း ရမ္းသမ္းပစ္ခတ္မူေတြက ရွိေနတုန္းပဲ။ ၿပီးလို႔ရွိရင္ IDP ေတြကေတာ့ အသက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္း လုပ္ဖို႔ ျပန္ေတာ့ေနခ်င္ေနၾကတယ္။ အခုဟာက စပါးစိုက္တဲ့ ရာသီ ေရာက္ေနေပမယ့္ အခုထိျပန္မရဲၾကေသးဘူး။ ဒါေၾကာင့္ အသက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္း ရတဲ့ အခြင့္ေရးေတြလည္း ဆံုးရွံုးေနရဆဲပဲ။ ”

လက္ရွိတိုက္ပြဲျဖစ္ပြားေနတဲ့ KNU ထိန္းခ်ဳပ္ရာ တပ္မဟာေတြျဖစ္တဲ့ သထုံခ႐ိုင္ တပ္မဟာ (၁)၊ ေညာင္ေလးပင္ခ႐ိုင္ တပ္မဟာ (၃)၊ ဘိတ္ထားဝယ္ခ႐ိုင္ တပ္မဟာ (၄)၊ မူေၾတာ္ခ႐ိုင္ တပ္မဟာ (၅)၊ ဒူးပလာခ႐ိုင္ တပ္မဟာ (၆) တို႔မွာ မုိးရာသီကာလမွာ စစ္ေဘးေရွာင္ေတြရဲ့ က်န္းမာေရး ေနထုိင္ေရး စား၀တ္ေနေရးေတြ အခက္အခဲေတြ ရိွေနၿပီး သြားလာဖို႔ ခက္ခဲတဲ့ ေနရာေတြ အကူညီေတြ လက္လွမ္းမမွီတဲ့ ေနရာေတြမွာ လူသားခ်င္း စာနာတဲ့ အကူညီေတြ အေရးေပၚလိုအပ္ေနတယ္လို႔လည္း KNU က ေမလ၂၉ ရက္ေန႔က သတင္း ထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

(Unicode)

အိမ်မပြန်နိုင်သေးတဲ့ စစ်ဘေးရှောင်တို့ရဲ့ မိုးတွင်းကာလ အခက်အခဲ

ကရင်ပြည်နယ် KNU ထိန်းချုပ်ရာနယ်မြေတွေ အတွင်းမှာ ဖြစ်ပွားနေတဲ့ တိုက်ပွဲတွေကြောင့် ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေရတဲ့ ပြည်တွင်း အိုးအိမ်မဲ့ ဒုက္ခသည်တွေဟာ အခုချိန်ထိ နေရပ်မပြန်နိုင်ကြသေးပဲ တောတောင်တွေထဲမှာပဲ နေထိုင်နေရတဲ့အတွက် သောက်သုံးရေရှားပါးမူ သောက်သုံးရေ မသန့်ရှင်းမူတွေကြောင့်ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျောတွေဖြစ်နေကြပါတယ်။ အဲဒီထဲက KNU တပ်မဟာ(၁) ထိန်းချုပ်ရာ ဘီလင်းမြို့နယ်ထဲမှာတော့ ကလေးငယ်တဦး သေဆုံးမှုတွေ ရှိနေတယ်လို့ ကရင်လူ့ အခွင့်ရေးအဖွဲ့KHRG ကပြောပါတယ်။ KNU က မေလ ၂၉ ရက်နေ့ ထုတ်ပြန်ချက် အရ စစ်ဘေးဒုက္ခသည်တွေဟာ လူသားချင်း စာနာမှု အကူအညီတွေ လိုအပ်နေတယ်လို့လည်း ပြောပါတယ်။ ဒီသတင်းကို ဗွီအိုအေ သတင်းထောက် မအေးအေးမာက သတင်းပေးပို့ ထားပါတယ်။

ကရင်ပြည်နယ် KNU ထိန်းချုပ်ရာ နယ်မြေတွေအတွင်းမှာ ဖြစ်ပွားနေတဲ့ တိုက်ပွဲတွေကြောင့် ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေရတဲ့ ပြည်တွင်း အိုးအိမ်မဲ့ ဒုက္ခသည် ၁၀၀,၀၀၀ ကျော် ရှိပြီး စစ်ပွဲတွေကြောင့် အခုချိန်ထိ နေရပ်မပြန်နိုင်ကြသေးပဲ တောတောင်တွေထဲမှာ နေထိုင်နေရသလို ကရင်ပြည်နယ် မြဝတီခရိုင် လေးကေ့ကော် ဘက်က ဒုက္ခသည်တွေကတော့ သောင်ရင်းမြစ် အနီးမှာပဲ နေထိုင်နေရပါတယ်။ အခုလို မိုးတွင်း ကာလမှာ စစ်ဘေးဒုက္ခသည်တွေဟာ မြေကြီးပေါ်မှာပဲ နေထိုင်နေရတဲ့ အတွက် သက်ကြီးရွယ်အိုတွေနဲ့ ကလေးသူငယ်တွေဟာ ကျန်းမာရေး ထိခိုက်မူတွေ ရှိနေပါတယ်။ ဆေးဝါးမလုံလောက်မှု၊ သောက်သုံးရေ မသန့်ရှင်းမှုတွေကြောင့် KNU တပ်မဟာ (၁) ထိန်းချုပ်ရာ ဒေသ ဘီးလင်းမြို့နယ်ထဲက ဒုက္ခသည်ကလေးတဦး ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျောရောဂါနဲ့ သေဆုံးသွားခဲ့တယ်လို့ ကရင်လူ့ အခွင့်ရေးအဖွဲ့KHRC က ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ စောနန္ဒဆူးက ပြောပါတယ်။

“တပ်မဟာ (၁) ပေါ့ တပ်မဟာ ၁ က IDP တွေက တော့ ဆေးဝါးထောက်ပံ့မူတွေ လိုအပ်နေတာတွေ ရှိနေတယ်။ ဘာကြောင့်လဲ ဆိုတော့ ဝမ်းလျော ဝမ်းပျက် ရောဂါတွေ အပြင် တချို့က ဖျားနာတွေလည်း ကြုံနေရတာရှိတယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့ တပတ်တုန်းကလည်း ကလေးငယ်တ တယာက် IDP ထဲက ဘီလင်းမြို့နယ်ထဲကပေါ့။ ဆုံးသွားတာ ရှိတယ်။ အယောက် ၂၀ လောက် ဝမ်းလျောဝမ်းပျက်တွေ ဖြစ်နေတယ်လို့ သူတို့ကတော့ ပြောတာပေါ့။ ”

ပြီးခဲ့တဲ့၂၀၂၁ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလလယ် လောက်က စခဲ့တဲ့ တိုက်ပွဲတွေကြောင့်ကော စစ်ကောင်စီဘက်က လေယာဉ်နဲ့ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မူတွေကြောင့်ပါ ကရင်ပြည်နယ် လေးကေ့ကော် ဘက်က ဒုက္ခသည်တွေလည်း နေရပ်မပြန်နိုင်တာ ၆ လ နီးပါး ရှိသွားပြီဖြစ်ပါတယ်။ ဒုက္ခသည် အများစုဟာ သောင်ရင်းမြစ် အနီးမှာ တဲထိုးပြီး နေထိုင်နေကြတာပါ။ အခုလို မိုးတွင်းကာလမှာ မိုးကြီးတာ၊ လေပြင်းတိုက်တာတွေကြောင့် လေးကေ့ကော် ဘက်မှာ ဒုက္ခသည်တွေရဲ့ တဲအိမ်တွေ ပြိုပျက် ပျက်စီးသွားတာတွေလည်း ရှိနေပါတယ်။ ဒီအတွက် အမိုးအကာ မလုံလောက်မူတွေလည်းှ ရှိနေပါတယ်။

ဒုက္ခသည်တွေဟာ အဓိက သောင်ရင်းမြစ်ရေကို အားပြုပြီး ချက်ပြုတ်တာ၊ သောက်သုံးတာတွေ လုပ်နေရတဲ့ အတွက် မိုးတွင်းကာလမှာ မြစ်ရေတွေက နောက်ကျိပြီး မသန့်ရှင်းတာကြောင့် ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျော ရောဂါတွေနဲ့ တခြား ကျန်းမာရေး ထိခိုက်မူတွေ ရှိနေတယ်လို့လည်း ဆိုပါတယ်။

“ လေးကေ့ကော် ဘက်က ပြည်တွင်း အိုးအိမ်မဲ့ ဒုက္ခသည်တွေလည်း အခက်အခဲတွေ ကြုံနေရတာရှိတယ်။ အခုလိုမျိုး တချောင်းလုံးရေတွေ နောက်တယ်။ ရေတွေ မသန့် ဖြစ်နေတဲ့အပေါ်မှာလည်း သောက်သုံးရေ အခက်အခဲတော ကြုံနေရတာလည်းရှိတယ်။ နောက်ပြီးတော့ မိုးရွာတယ်။ ရေနောက်နေတယ် ဆိုတော့ သူတို့လည်း အခက်အခဲတွေ ကြုံနေရတာပေါ့။ ”
KNU ထိန်းချုပ် နယ်မြေ တပ်မဟာ အသီးသီးမှာတော့ တိုက်ပွဲတွေ မငြိမ်သက်တဲ့ အတွက်လည်း ဒုက္ခသည်တွေဟာ နေရပ်တွေကို မပြန်နိုင်ကြသလို အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းတဲ့ အလုပ်တွေ ဆုံးရှုံး နေဆဲဖြစ်တယ်လို့လည်း ကရင်လူ့အခွင့်ရေးအဖွဲ့က ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ စောနန္ဒဆူး က ပြောပါတယ်။

“ လူအခွင့်ရေး ချိုးဖောက်မူတွေကတော့ တပ်မဟာ (၄) မှာလည်း ရမ်းသမ်းပစ်ခတ်မူတွေရှိနေတုန်းပဲ။ တပ်မဟာ (၆) ဘက်မှာလည်း ရမ်းသမ်းပစ်ခတ်မူတွေက ရှိနေတုန်းပဲ။ ပြီးလို့ရှိရင် IDP တွေကတော့ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း လုပ်ဖို့ ပြန်တော့နေချင်နေကြတယ်။ အခုဟာက စပါးစိုက်တဲ့ ရာသီ ရောက်နေပေမယ့် အခုထိပြန်မရဲကြသေးဘူး။ ဒါကြောင့် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း ရတဲ့ အခွင့်ရေးတွေလည်း ဆုံးရှုံးနေရဆဲပဲ။ ”

လက်ရှိတိုက်ပွဲဖြစ်ပွားနေတဲ့ KNU ထိန်းချုပ်ရာ တပ်မဟာတွေဖြစ်တဲ့ သထုံခရိုင် တပ်မဟာ (၁)၊ ညောင်လေးပင်ခရိုင် တပ်မဟာ (၃)၊ ဘိတ်ထားဝယ်ခရိုင် တပ်မဟာ (၄)၊ မူတြော်ခရိုင် တပ်မဟာ (၅)၊ ဒူးပလာခရိုင် တပ်မဟာ (၆) တို့မှာ မိုးရာသီကာလမှာ စစ်ဘေးရှောင်တွေရဲ့ ကျန်းမာရေး နေထိုင်ရေး စားဝတ်နေရေးတွေ အခက်အခဲတွေ ရှိနေပြီး သွားလာဖို့ ခက်ခဲတဲ့ နေရာတွေ အကူညီတွေ လက်လှမ်းမမှီတဲ့ နေရာတွေမှာ လူသားချင်း စာနာတဲ့ အကူညီတွေ အရေးပေါ်လိုအပ်နေတယ်လို့လည်း KNU က မေလ၂၉ ရက်နေ့က သတင်း ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။

XS
SM
MD
LG