သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ကန္ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ပါကစၥတန္ နဲ႕ အိႏၵိယ ခရီးစတင္


U.S. Secretary of Defense Jim Mattis, right, speaks next to U.S. Secretary of State Mike Pompeo at the 2018 Australia-U.S. Ministerial Consultations in Stanford, Calif., July 24, 2018. The two secretaries travel to India for "2 plus 2" dialogue Thursday.

အေမရိကန္ႏုိင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး Mike Pompeo နဲ႔ တျခားအဆင့္ျမင့္တာဝန္ရွိသူေတြဟာ ဗုဒၶဟူးေန႔က ပါကစၥတန္ မွာ အစိုးရထိပ္တန္းတာဝန္ရွိသူေတြနဲ႔ ေတြ႔ဆံု ေဆြးေႏြးၿပီးတဲ့ေနာက္ အိိႏိၵယကို ဆက္ထြက္သြားၾကပါၿပီ။ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္ စုနဲ႔ အိႏိၵယ ႏွစ္ႏုိ္င္ငံအၾကား ႏုိင္ငံေရးနဲ႔ လံုျခံဳေရးပို္င္း ဆက္ဆံေရးေတြကို အရွိန္ျမႇင့္ၿပီး လုပ္ေဆာင္ေနတာနဲ႔အမွ် ဒီဆက္ဆံေရး မွာ အဖုအထစ္ျဖစ္စရာေတြလည္း ရိွေနပါတယ္။ အဲဒီထဲမွာ အဓိကအက်ဆံုးကေတာ့ အီရန္နဲ႔ ႐ုရွားတို႔ဆီကေန ေရနံနဲ႔ စစ္ လက္နက္ပစၥည္းေတြကို အိႏိၵယက ဆက္ၿပီး ဝယ္ယူေနတဲ့ကိစၥပါ။ နယူးေဒလီၿမိဳ႕ေတာ္ကေန Anjana Pasricha ေပးပို႔ထားတဲ့ သတင္းလႊာကို ကိုေက်ာ္ေက်ာ္သိန္းက ေျပာျပပါမယ္။

အိႏိၵယနဲ႔ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုအၾကား အဆင့္ျမင့္ ေဆြးေႏြးပြဲေတြ မၾကာခင္မွာလုပ္ဖို႔ရွိၿပီး အိႏိၵယက အီရန္ဆီကေန ေရနံဝယ္ယူေနတာနဲ႔ ႐ုရွားဆီကေန စစ္လက္နက္ပစၥည္း ဝယ္ယူေနတာေတြကို ရပ္ပစ္ဖုိ႔ အေမရိကန္က အိႏိၵယကို ဖိအားေပး ေျပာဆိုမယ့္အေရးက အဓိကအေၾကာင္းရပ္တခုအျဖစ္ ပါဝင္မွာျဖစ္ပါတယ္။

အေမရိကန္ႏုိ္င္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး Mike Pompeo နဲ႔ ကာကြယ္ေရးဝန္ႀကီး Jim Mattis တို႔ဟာ အိႏိၵယ ႏုိင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး Sushma Swaraj ၊ ကာကြယ္ေရးဝန္ႀကီး Nirmala Sitharaman တို႔နဲ႔ ၾကာသပေတးေန႔က်ရင္ နယူးေဒလီမွာ ေဆြးေႏြးၾကမွာပါ။

ဒီအစည္းအေဝးမွာ အဓိကကိစၥရပ္တခုကေတာ့ ကာကြယ္ေရးဆိုင္ရာ အဆင့္ျမင့္နည္းပညာစနစ္ေတြကို အိႏိၵယက အသံုးျပဳႏုိင္ ေရးနဲ႔ စစ္ဘက္ႏွစ္ရပ္အၾကား သတင္းအခ်က္အလက္ေတြ လံုျခံဳမႈရွိရွိ ဖလွယ္ႏိုင္ေရး လမ္းေဖာက္ေပးမယ့္ အဓိက သေဘာတူညီ ခ်က္တရပ္ကို အခို္င္အမာ ျပင္ဆင္ၾကဖို႔ျဖစ္ပါတယ္။ အိႏိၵယႏိုင္ငံကို ကာကြယ္ေရးဆုိင္ရာ အဓိက လက္တြဲဘက္ႏုိ္င္္ငံအျဖစ္ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္မွာ အေမရိကန္က သတ္မွတ္လိုက္တာေၾကာင့္ စစ္ဘက္ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရး ျမႇင့္တင္ဖုိ႔ လမ္းပြင့္သြားတာပါ။

ဒါေပမဲ့လည္း အဖုအထစ္တခ်ဳိ႕က ရွိေနပါတယ္။ ႐ုရွားႏုိင္္ငံနဲ႔ ႀကီးမားတဲ့ စစ္ဘက္ဆိုင္ရာ အေရာင္းအဝယ္လုပ္တဲ့ ႏုိင္ငံေတြကို အေမရိကန္က ဒဏ္ခတ္အေရးယူတာကေန ကင္းလြတ္ခြင့္ရဖို႔ အိႏိၵယဘက္က တြန္းအားေပးပါလိမ့္မယ္။ ေလေၾကာင္းရန္ ကာကြယ္ေရး ေဒၚလာ ၆ ဘီလီယံတန္ အဆင့္ျမင့္စနစ္တရပ္ကို ႐ုရွားဆီကေန အိႏိၵယကဝယ္ဖို႔လုပ္ေနတာပါ။

ဒါေပမဲ့ အိႏိၵယကို ကင္းလြတ္ခြင့္ေပးမယ္ဆုိတဲ့ အာမခံခ်က္မရွိသလို အိႏိၵယက ႐ုရွားဆီကေန အဆင့္ျမင့္ ကာကြယ္ေရးစနစ္ေတြ ဝယ္မယ္ဆိုရင္ အေမရိကန္အေနနဲ႔ သိပ္ကို စိုးရိမ္စရာျဖစ္လိမ့္မယ္လုိ႔ အေမရိကန္ကာကြယ္ေရးဌာန၊ အာရွနဲ႔ ပစိတ္ဖိတ္ေဒသ လံုျံခံဳေရးဆိုင္ရာ လက္ေထာက္ကာကြယ္ေရးဝန္ႀကီး Randall Schriver က ႏွစ္ႏုိင္္ငံေဆြးေႏြးပြဲမလုပ္ခင္မွာပဲ ေျပာထားပါတယ္။

အဲဒီၾကားမွာပဲ ႏွစ္ႏုိ္င္ငံအၾကား ကြာျခားခ်က္ေတြကိုေျဖရွင္းေရး နည္းလမ္းရွာႏုိင္မယ္လုိ႔ နယူးေဒလီအေျခစိုက္ Observer သုေတသနအဖြဲ႔က Harsh Pant တို႔လို႔ ေလ့လာသူေတြက အေကာင္းျမင္ေနၾကပါတယ္။

“ဒီကိစၥကို အိႏၵိယ-အေမရိကန္ဆက္ဆံေရးမွာ အဓိကကိစၥရပ္တခုလို သတ္မွတ္တာက ဘယ္လိုရည္ရြယ္ ခ်က္မွ အထေျမာက္ေစမွာမဟုတ္ပါဘူး။ ဒါကို အေသအခ်ာ စဥ္းစားသံုးသပ္တတ္သူတိုင္း နားလည္ပါတယ္။ အေမရိကန္က ျဖစ္ေစခ်င္တာ သက္သက္ေၾကာင့္ ႐ုရွားနဲ႔ဆက္ဆံေရးကို အိႏိၵယက ရပ္ပစ္ဖို႔ဆိုတာဟာ ျဖစ္လာမယ့္ကိစၥမဟုတ္ပါဘူး။”

အီရန္၊ ႐ုရွားတို႔နဲ႔ စီးပြားေရး အဆက္အဆံလုပ္တဲ့ ႏုိင္္ငံေတြကို အေမရိကန္က စီးပြားေရးအရ ဒဏ္ခတ္အေရးယူမယ္ဆိုတာဟာ အိႏိၵယအတြက္ စိုးရိမ္စရာျဖစ္တယ္လုိ႔ နယူးေဒလီအေျခစိုက္၊ မူဝါဒေရးရာသုေတသနအဖြဲ႔က သုေတသီ Bharat Kanrnad က ေျပာပါတယ္။

“အဲဒါဟာ တကယ့္ျပႆနာပါ။ ဒဏ္ခတ္အေရးယူခံရမယ္ဆိုတဲ့ ၿခိမ္းေျခာက္မႈက အိႏိၵယအေပၚ လႊမ္းမိုးေနခ်ိန္မွာ ဒီဆက္ဆံေရးကို ဘယ္အဆင့္ထိေရာက္ေအာင္ ဆြဲယူႏုိင္မွာလဲဗ်ာ။”

ဒီလိုအေျခအေနေတြ ရွိေနတဲ့ၾကားမွာပဲ ဆက္ဆံေရးပိုေကာင္းေအာင္ ႏွစ္ႏုိ္င္ငံလံုးက ဆက္လုပ္သြားမယ္လုိ႔ ခန္႔မွန္းထားၿပီး ဒီေနရာမွာ အဓိကအေၾကာင္းရပ္တခုကေတာ့ တ႐ုတ္ရဲ႕ စစ္ေရးနဲ႔ စီးပြားေရးအရ လႊမ္းမိုးလာမႈအေပၚ ႏွစ္ႏုိင္ငံစလံုးက စိုးရိမ္ေန ၾကတာပဲျဖစ္တယ္လုိ႔ အိႏိၵယႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးေဟာင္း Lalit Mansingh က သံုးသပ္ပါတယ္။

“တ႐ုတ္ဟာ အေမရိကန္အတြက္ေရာ အိႏိၵယအတြက္ပါ လံုျခံဳေရးဆုိင္ရာ ႀကီးမားတဲ့ၿခိမ္းေျခာက္မႈ တခုပါ။ တ႐ုတ္ရဲ႕လုပ္ရပ္ေတြကို တုန္႔ျပန္လုပ္ေဆာင္ေရးအေပၚ မၾကာေသးခင္ကမွ လမ္းပြင့္လာတဲ့ မ်က္ႏွာစာေပါင္းစံုမွာ ေဆြးေႏြးဖို႔လိုတယ္လုိ႔ က်ေနာ္ယူဆပါတယ္။”

ႏွစ္ႏုိ္င္ငံဆက္ဆံေရး တိုးတက္လာတာနဲ႔အမွ် အေမရိကန္ဟာ အိႏိၵယကို စစ္လက္နက္ပစၥည္းေရာင္းတဲ့ အဓိကႏုိင္ငံတခုျဖစ္လာ ပါတယ္။ ေနာက္ႏွစ္ဆိုရင္ အိႏိၵယကိုေရာင္းတဲ့ အေမရိကန္စစ္လက္နက္္ပစၥည္းတန္ဖိုးဟာ ေဒၚလာ ၁၈ ဘီလီယံအထိ ရွိလာမယ္ လို႔ ခန္႔မွန္းထားၾကပါတယ္။

ဝန္ႀကီး Pompeo နဲ႔ ဝန္ႀကီး Mattis တို႔ဟာ သူတို႔ခရီးစဥ္အတြင္း အိႏိၵယဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ Narendara Modi နဲ႔လည္း ေတြ႔ဆံုဖို႔ ရွိပါတယ္။ အိႏိၵယကိုမေရာက္ခင္ ပါကစၥတန္ခရီးစဥ္အတြင္းမွာေတာ့ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ Imran Khan၊ ႏုိင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး Shah Mehmood Qureshi တို႔အပါအဝင္ အစိုးရအဖြဲ႔အဆင့္ျမင့္ တာဝန္ရွိသူေတြနဲ႔ ေဆြးေႏြးပြဲေတြ လုပ္ခဲ့ပါတယ္ခင္ဗ်ား။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

XS
SM
MD
LG