သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ဘာသာကူးေျပာင္းေရး ဥပေဒလက္မွတ္မထုိးဖုိ႔ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ကုိ HRW ေတာင္းဆုိ


ျမန္မာသမၼတ ဦးသိန္းစိန္အေနနဲ႔ ဘာသာကူးေျပာင္းေရးဆိုင္ရာ ဥပေဒၾကမ္းနဲ႔ တလင္တမယားစနစ္ က်င့္သံုးေရး ဥပေဒၾကမ္းေတြကို လက္မွတ္မထိုးဖို႔ ႏိုင္ငံတကာ လူ႔အခြင့္အေရး အဖြဲ႔တခုက ေတာင္းဆိုလိုက္ပါတယ္။

မ်ိဳးေစာင့္ဥပေဒ ၄ ခုထဲက ေနာက္ဆံုးက်န္ေနတဲ့ ဒီမူၾကမ္း ၂ ခုကို လႊတ္ေတာ္ဘက္က မၾကာေသးခင္က အတည္ျပဳ ေပးလိုက္တာမို႔ သမၼတဘက္ကပါ ဥပေဒျဖစ္ေအာင္ လက္မွတ္ထိုးေပးလိုက္ရင္ ခြဲျခားဆက္ဆံမႈပိုမ်ားလာၿပီး လူ႔အသိုင္းအဝိုင္းအၾကား တင္းမာမႈေတြ ပိုဆိုးေစႏိုင္တယ္လို႔ Human Rights Watch အဖြဲ႔က ေထာက္ျပလိုက္ပါတယ္။ HRW လုိ႔ အတုိေကာက္ေခၚတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖြဲ႔က ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ သုေတသီ David Mathieson ကို ကိုဝင္းမင္းက ေမးျမန္းတင္ျပထားပါတယ္။

ၿပီးခဲ့တဲ့ ၾကာသပေတးေန႔က လႊတ္ေတာ္ႏွစ္ရပ္ေပါင္းက အတည္ျပဳေပးလိုက္တဲ့ ဘာသာေျပာင္းေရးနဲ႔ တလင္တမယား ဥပေဒၾကမ္း ၂ ခုဟာ၊ အရင္ ေမလမွာ ျပဌာန္းခဲ့တဲ့ လူဦးေရးတိုးပြားႏႈန္းထိန္းညိႇေရး ဥပေဒနဲ႔ ဇူလုိင္လမွာ ျပဌာန္းခဲ့တဲ့ လက္ထပ္ထိမ္းျမားျခင္းဆိုင္ရာ ဥပေဒ ၂ ခု ရဲ႕ ေနာက္ဆက္တြဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီဥပေဒ ၄ ခုကို မ်ိဳးေစာင့္ ဥပေဒေခါင္းစဥ္ႀကီးေအာက္မွာ မဘသလို႔ လူသိမ်ားတဲ့ အမ်ိဳး၊ ဘာသာ၊ သာသနာ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ေရး အသင္းက သမၼတကေနတဆင့္ လက္မွတ္ထိုး စာေရးၿပီး ၂၀၁၃ ခုႏွစ္ ေႏွာင္းပိုင္းထဲက တင္သြင္းခဲ့တာပါ။ ျပည္တြင္း၊ ျပည္ပ ေဝဖန္မႈေတြေၾကာင့္ ဒီဥပေဒေတြကို အျမန္အတည္မျပဳႏိုင္ပဲ၊ အခ်ိန္ယူလာေပမဲ့ အခုေတာ့ ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္ အတည္ျပဳျပဌာန္းဖို႔ လုပ္လာတာ ထူးျခားေနတယ္လို႔ လူ႔အခြင့္အေရး သံုးသပ္သူေတြက ဆိုပါတယ္။

HRW လူ႔အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖြဲ႔က ျမန္မာအေျခစိုက္ သုေတသီ David Mathieson က ဘာေၾကာင့္ ဒီေနာက္ဆံုး ဥပေဒ ၂ ခုကို အခု ေရြးေကာက္ပြဲ နီးလာခ်ိန္မွာကပ္ၿပီး သမၼတဘက္က လက္မွတ္မထိုးေပးဖို႔ ေတာင္းဆိုရတဲ့ အေၾကာင္းရင္းက တင္းမာမႈေတြ ပိုမ်ားလာမွာ စိုးရိမ္လို႔ပါလို႔ ထုတ္ေျပာလိုက္ပါတယ္။

“လူ႔အခြင့္အေရးေစာင့္ၾကည္ေရးအဖြဲ႔ အေနနဲ႔ အထူးစိုးရိမ္မိလို႔ပါ။ အခု ဥပေဒ ၄ ခု လံုးေပါ့ေနာ္၊ အရင္ ျပဌန္းၿပီး ဥပေဒ ၂ ခုနဲ႔ အခု အတည္ျပဳေပးဖို႔ သမၼတရံုးကိုေရာက္မယ့္ ဥပေဒၾကမ္း ၂ ခု၊ ဒါေတြက ျမန္မာဥပေဒကိုေရာ ႏိုင္ငံ တကာ စာခ်ဳပ္ေတြနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရး ဥပေဒေတြကိုပါ ဆန္႔က်င္ေနတယ္ဗ်။ တကယ္လို႔ ဒီဥပေဒေတြအားလံုး အတည္ျဖစ္သြားရင္ လူ႔အသိုင္းအဝိုင္း အခ်င္းခ်င္းအၾကား နဂိုရွိၿပီးသား တင္းမာမႈေတြ ပိုဆိုးသြားေစႏိုင္ပါတယ္။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ လူနဲစုအခြင့္အေရးနဲ႔ အမ်ိဳးသမီး အခြင့္အေရးေတြကို ၿခိမ္းေျခာက္ေနလို႔ေလ။”

အဲဒီေတာ့ အရင္ ေမလနဲ႔ ဇူလိုင္လမွာ လႊတ္ေတာ္က အတည္ျပဳအၿပီး၊ သမၼတကပါ လက္မွတ္ထိုးေပးတဲ့ လူဦးေရထိန္းညိႇမႈ ဥပေဒနဲ႔ လက္ထပ္မႈ ဥပေဒေတြတုန္းက တင္းမာမႈ ျပင္းထန္လာတာ မေတြ႔ခဲ့ရတာေၾကာင့္ ခုခ်ိန္မွာမွ ဘာလို႔ အခုလို တင္းမာလာမွာ စိုးရိမ္ရပါလဲလို႔ ေမးရာမွာ သုေတသီ David Mathieson ကပဲ ေနာက္ဥပေဒ ၂ ခုထပ္ေပါင္းၿပီး၊ အားလံုး အတည္ျဖစ္တာေၾကာင့္ ပိုဆိုးသြားႏိုင္တာေၾကာင့္ပါလို႔ ဆိုပါတယ္။

“သမၼတအေနနဲ႔ ဒီဥပေဒၾကမ္း ၂ ခု၊ တလင္တမယားစနစ္က်င့္သံုးေရးဥပေဒၾကမ္းနဲ႔ ဘာသာကူးေျပာင္းျခင္းဆိုင္ရာ ဥပေဒၾကမ္းေတြကိုေပါ့ေလ၊ လက္မွတ္ထိုးေပးလိုက္ရင္ ဒီ ဥပေဒ ၄ ခုလံုး တေပါင္းထဲအၿပီးသတ္ အတည္ျပဳေပးၿပီးသား ျဖစ္သြားမွာေပါ့ေနာ္။ ဒါဆိုရင္ ေဒသခံအာဏာပိုင္ေတြနဲ႔ ေဒသခံ ဘာသာေရး အစြန္းေရာက္သူေတြအေနနဲ႔က ဒီဥပေဒေတြကို လက္ေတြ႔ က်င့္သံုးျခင္းအားျဖင့္ နဂိုထဲက ျပင္းထန္ၿပီးသားျဖစ္ေနတဲ့ လူနဲစု ဘာသာေရး အဖြဲ႔ဝင္ေတြအေပၚ ဖိႏွိပ္ထားတဲ့ စနစ္က ပိုဆိုးသြားမွာဗ်။”

မေန႔က ထုတ္ျပန္ခဲ့တဲ့ ဒီ လူ႔အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖြဲ႔ ေၾကညာခ်က္ထဲမွာလည္း ဒီ မ်ိဳးေစာင့္ ဥပေဒအားလံုးကို ဗုဒၶဘာသာ အမ်ားစုပါတဲ့ ေဒသခံ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးနဲ႔ ၿမိဳ႕မိၿမိဳဘေတြက လက္ေတြ႔သံုးၿပီး ဘာသာျခား မူဆလင္ဘာသာဝင္ေတြကို ခြဲျခား၊ ဆန္႔က်င္ အမိန္႔ခ်တာေတြ လုပ္လာႏိုင္တာမို႔ အထူးသျဖင့္ ႏိုင္ဝင္ဘာမွာလုပ္မယ့္ ေရြးေကာက္ပြဲနီးလာခ်ိန္မွာ လူ႔အသိုင္းအဝိုင္းၾကားမွာ တင္းမာမႈေတြ ပိုဆိုးလာႏိုင္တယ္လို႔ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

ဒီ ဥပေဒ အတည္ျဖစ္ရင္ အသက္ ၁၈ ျပည့္ၿပီး ဘာသာကူးေျပာင္းလိုသူေတြအေနနဲ႔ ေဒသဘုတ္အဖြဲ႔မွာ အေၾကာင္းျပခ်က္ေပးၿပီး ေလွ်ာက္လႊာတင္ရမယ္၊ ၿပီးရင္ ရက္ ၉၀ အတြင္းမွာ ကူးေျပာင္းမယ့္ ဘာသာေရးဆိုင္ရာ လက္ထပ္မႈ၊ အိမ္ေထာင္ခြဲမႈ၊ အေမြခြဲမႈဆိုင္ရာ ထံုးတမ္းစဥ္လာေတြကို ေလ့လာၿပီး ဒီ ဘုတ္အဖြဲ႔က လူေတြ႔ေမးတာ ေျဖရမယ္၊ ေနာက္ဆံုး ဒီဘုတ္အဖြဲ႔ ခြင့္ျပဳခ်က္ရမွ ဘာသာကူးေျပာင္းခြင့္ လက္မွတ္ရမွာျဖစ္တယ္လို႔ HRW အဖြဲ႔ေၾကညာခ်က္ထဲမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

အဲဒီေတာ့ အခုလိုအခ်ိန္မွာ ဘာေၾကာင့္ ဒီ မ်ိဳးေစာင့္ ဥပေဒ ၄ ခုလံုးအတည္ျဖစ္ဖို႔ လႊတ္ေတာ္နဲ႔ အစိုးရဘက္ကပါ ႀကိဳးပမ္းလာရပါလဲလို႔ ေမးရာမွာ David Mathieson က -

“မူဆလင္ ဆန္႔က်င္ေရး အစြန္းေရာက္လူမ်ိဳးေရးဝါဒ တႏိုင္ငံလံုး ျမင့္မားလာခ်ိန္မွာ ႏိုင္ငံေရးသမားေတြကလည္း သူတို႔အာဏာထိန္းႏိုင္ေအာင္ ကစားတာပါပဲ။ ဒီမဘသ အဖြဲ႔ကို ႏိုင္ငံေရးသမားေတြက မဆန္႔က်င္ရဲဘူးေလ။ သူတို႔မဲေတြဆံုးသြားမွာ စိုးတာပါႏိုင္ပါတယ္၊ ဒါေပမဲ႔ ဒီဥပေဒေတြကို ေထာက္ခံေပးလိုက္ရင္ မဲေတြပိုရမယ္လို႔ ယူဆၿပီး အခုအခ်ိန္မွာ လုပ္တာျဖစ္ဖို႔ ပိုမ်ားပါတယ္။”

ဒါ့အျပင္ တလင္တမယားစနစ္ ဥပေဒေၾကာင့္လည္း အမ်ိဳးသမီးေတြအတြက္ နစ္နာေစႏိုင္တာရွိတယ္၊ အဲ့ဒါက မတရားက်င့္ခံရလို႔ တရားရံုးတက္ရင္ တရားခြင္မွာ ရံႈးသြားပါက အလိုတူအလိုပါဆိုၿပီး တလင္တမယားစနစ္ကို ခ်ိဳးေဖာက္ခဲ့တယ္လို႔ စြပ္စြဲခံရမွာစိုးတာေၾကာင့္ တရားဝင္တိုင္ၾကားႏိုင္မႈ အားနည္းသြားႏိုင္တယ္လို႔ ဒီ လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႔က ေထာက္ျပထားပါတယ္။

XS
SM
MD
LG