သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ဖမ္းဆီးခံ တရုတ္အတိုက္ခံေတြ ျပန္လႊတ္ေပးေရး လူ႔အခြင့္ေရးအဖြဲ႔ေတြ ေတာင္းဆို


တရုတ္ႏြယ္ဖြား ၾသစေၾတးလ်ႏုိင္ငံသား စာေရးဆရာ Yang Hengjun

ၾသဂုတ္လ ၃၀ ရက္ေန႔ ေသာၾကာေန႔ဟာ အဓမၼ ဖမ္းဆီးခံ ေပ်ာက္ဆုံးေနသူမ်ား အထိမ္းအမွတ္ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာေန႔ (International Day of Victims of Enforced Disappearances) ေန႔ ျဖစ္ပါ တယ္။ အဲဒီေန႔မွာပဲ တရုတ္ႏုိ္င္ငံက က်င့္သုံးတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး လွဳပ္ရွားသူ ေတြကို တိတ္တဆိတ္ ဖမ္းဆီးတဲ့ အေလ့အထကို ဆက္လက္ မက်င့္သုံးဖို႔ လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႕အစည္းေတြက ေတာင္းဆိုခဲ့ပါတယ္။ VOA သတင္းေထာက္ Joyce Huang သတင္းေပးပို႔ထားတာကို ကိုရဲမင္းထြန္းက ဆက္လက္ တင္ဆက္ေပးပါမယ္။

အဓမၼ ဖမ္းဆီးခံ ေပ်ာက္ဆုံးေနသူမ်ား အထိမ္းအမွတ္ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာေန႔မွာလူ႔အခြင့္အေရး လွဳပ္ရွားမႈေတြေၾကာင့္ တရုတ္အစိုးရဲ႕ ဖမ္းဆီးထိန္းသိမ္းျခင္းခံေနရသူေတြကို ခ်က္ခ်င္း ျပန္လႊတ္ေပးဖို႔ လူ႔အခြင့္အေရး အဖြဲ႕အစည္းေတြက တရုတ္အစိုးရကို ေတာင္းဆိုလိုက္ ပါတယ္။ အဲဒီ အထဲ မၾကာခင္ကမွ တရုတ္အစိုးရရဲ႕ ဖမ္းဆီးထိန္းသိမ္း တာကို ခံခဲ့ရတဲ့ တရုတ္ႏြယ္ဖြား ၾသစေၾတးလ်ႏုိင္ငံသား စာေရးဆရာ Yang Hengjun ကို ျပန္လႊတ္ဖို႔လည္း ေတာင္းဆိုခဲ့ၾကပါတယ္။ တရုတ္ အစိုးရ အရာရွိေဟာင္း Yang ဟာ မိသားစုနဲ႔အတူ နယူးေယာက္ျမိဳ႕ ေန ဂြမ္ဂ်ဳိးျပည္နယ္ ကိုသြားအျပီး ရွန္ဟိုင္းျမိဳ႕ အသြားမွာ အဓမၼ ဖမ္းဆီးခံရ ပါတယ္။ အဖမ္းခံေနရစဥ္အတြင္း မိသားစုနဲ႔ေရာ သူ႔ရဲ႕ ေရွ႕ေနနဲ႔ပါ ေတြ႕ခြင့္မရွိခဲ့ပါဘူး။ Yang ဟာ တရုတ္အာဏာပိုင္ေတြကို ေ၀ဖန္ေနသူ တစ္ဦးပါ။

လူ႔အခြင့္အေရး အဖြဲ႕အစည္းေတြရဲ႕ ပူးတြဲ ထုတ္ျပန္ခ်က္မွာ ႏုိ္င္ငံျခားသားေတြျဖစ္တဲ့ Yang နဲ႔ ကေနဒါႏုိ္င္ငံသား ႏွစ္ဦးကို ဖမ္းဆီးတာဟာ ဓါးစာခံသုံး သံတမန္ေရး (Hostage Diplomcay) ကို က်င့္သုံးတာျဖစ္တယ္လို႔ ပါရွိခဲ့ပါတယ္။

Yang ကိုဖမ္းဆီးတာဟာ လုံျခံဳေရးေၾကာင့္ တရုတ္ဆက္သြယ္ေရးကုမၸဏီ Huawei ထုတ္ကုန္ ပစၥည္းေတြ ၀ယ္ယူတာကို ပိတ္ပင္တဲ့ ၾသစေၾတးလ် အစိုးရရဲ႕ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ကို လက္တံု႔ျပန္တာလို႔ ေျပာၾကသလို ႏုိင္ငံေရးအရ ႏွစ္ဖက္ခြ ေဆာင္ရြက္ေနသူေတြကို ႏွိမ္နင္းတဲ့ တရုတ္အစိုးရရဲ႕ လွဳပ္ရွားမႈ Campaign မွာ Yang ဟာ ပစ္မွတ္ျဖစ္ခဲ့တယ္လို႔လည္း တစ္ခ်ိဳ႕က ျမင္ၾကပါတယ္။

Yang ဟာ တရုတ္ သံတမန္တစ္ဦးအျဖစ္ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ခဲ့ျပီးတဲ့ေနာက္ Columbia တကၠသိုလ္မွာ သုေတသီအျဖစ္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ သလို Democracy Peddler ဒီမိုကေရစီ မူးယစ္ေဆးေရာင္းသူ လို႔ ေခၚတဲ့ စာအုပ္ကို ေရးသားခဲ့သူလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

CNN နဲ႔ မၾကာေသးခင္က အင္တာဗ်ဴးတစ္ခုမွာေတာ့ ၾသစေၾတးလ် ၀န္ၾကီးခ်ဳပ္ Scott Morrison က Yang အေပၚ စြပ္စြဲခ်က္ေတြဟာ လုံး၀ မွန္ကန္မႈ မရွိဘူးလို႔ ေျပာျပီး Yang ဘက္က ရပ္တည္ ခုံခံသြားမယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။ ၀န္ၾကီးခ်ဳပ္ Morrison ရဲ႕ ေျပာၾကားခ်က္ကို ေပါ့ပ်က္ပ်က္ မွတ္ခ်က္ဆိုျပီး တရုတ္ႏိုင္ငံက ျပန္လည္ တံု႔ျပန္ပါတယ္။

“တရုတ္ႏုိ္င္ငံဟာ တရားဥပေဒ စိုးမိုးမႈရွိတဲ့ ႏုိ္င္ငံပါ။ တရားစီရင္ေရးဌာနက အမႈေတြကို ဥပေဒအရ လြတ္လပ္စြာ ကိုင္တြယ္ေဆာင္ရြက္ပါတယ္။ သက္ေသအေထာက္အထား မရွိဘဲ တာ၀န္မဲ့ မွတ္ခ်က္ေတြကို ေပးေနတာနဲ႔ ဇတ္ရွိန္ျမင့္ေအာင္လုပ္ျပီး ဖိအားေပး ေနတာေတြကို ရပ္ဆိုင္းဖို႔ ၾသစေၾတးလ်ဘက္ကို အၾကံျပဳခ်င္ပါတယ္။”

တရုတ္ႏုိ္င္ငံျခားေရး ၀န္ၾကီးဌာန ေျပာခြင့္ရ Geng Shuang ရဲ႕ တံု႔ျပန္ ေျပာၾကားခ်က္ျဖစ္ပါတယ္။

က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ၾကည့္ျပီး ေျပာမယ္ဆိုရင္လည္း လက္ရွိ တရုတ္အစိုးရက ကြန္ျမဴနစ္ပါတီနဲ႔ ေခါင္းေဆာင္မႈအေပၚ သစၥာခံမႈ မရွိသူေတြကို ေဖာ္ထုတ္ ရွင္းလင္းေနတဲ့ အစီအစဥ္ထဲ Yang ပါ၀င္သြားခဲ့တာလည္း ျဖစ္ႏုိ္င္တယ္လို႔ နယူးေယာက္ျမိဳ႕ City University က ပါေမာကၡ Xia Ming က ေျပာပါတယ္။

“သမၼတ ရွီဂ်င္ပင္းက ႏွစ္ဖက္ခြထိုင္ေနသူေတြကို ရွင္းထုတ္ပစ္ဖို႔ ေျပာဆိုျပီးခဲ့တဲ့ ေနာက္ပိုင္း တရုတ္နဲ႔ အေနာက္ႏုိင္ငံေတြအၾကား ကူးလူး ဆက္ဆံေနတဲ့ Yang Hengjun လို လူမ်ိဳးေတြအတြက္ အႏၱရာယ္ ပိုၾကီးလာခဲ့တယ္။”

ပါေမာကၡ Xia Ming နဲ႔ တစ္သေဘာတည္းရွိတဲ့ ေဟာင္ေကာင္ Baptist တကၠသိုလ္က Jean-Pierre Cabestan ကလည္း Yang လို တရုတ္ သံတမန္နဲ႕ ေထာက္လွမ္းေရးစနစ္ကထြက္လာျပီးမွ ႏုိ္င္ငံရပ္ျခားမွာ ဒီမိုကေရစီ တန္ဖိုးအေၾကာင္း ေျပာဆိုေနသူေတြကို တရုတ္ကြန္ျမဴနစ္ ပါတီက သစၥာေဖာက္အျဖစ္ ျမင္ေလ့ရွိတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ Yang ရဲ႕အေရးကိစၥမွာ တရုတ္-ၾသစေၾတးလ် တင္းမာမႈလည္း ပါ၀င္ပတ္သက္ ေနတယ္လို႔ Cabestan က ေျပာပါတယ္။

“တရုတ္ႏုိ္င္ငံက ၾသစေၾတးလ်ႏိုင္ငံကို သင္ခန္းစာေပးခ်င္ပုံရပါတယ္။ ၾသစေၾတးလ် ႏုိ္္င္ငံေရးထဲ တရုတ္ ၾသဇာ လႊမ္းမိုးဖို႔နဲ႕ ၾသစေၾတးလ်ႏုိ္္င္ငံထဲ တရုတ္အက်ိဳးစီးပြားကို ျမႇင့္တင္ဖို႔ လွဳပ္ရွားမႈေတြအေပၚ သိပ္ျပီး တင္းတင္းမာမာ မကိုင္တြယ္ဖို႔ သတိေပး ခ်င္ေနပါတယ္။”

Yang ကို ဖမ္းဆီးမႈဟာ တရုတ္နဲ႔ ၾသစေၾတးလ် ႏွစ္ႏုိ္င္ငံအၾကား လတ္တေလာ တင္းမာမႈေတြ ထြက္ေပၚလာအျပီးမွ ျဖစ္ပြားခဲ့တာပါ။

ႏွစ္ႏိုင္ငံအၾကား ခိုင္မာတဲ့ ကုန္သြယ္ေရး ရွိေနေပမဲ့ အျငင္းပြားေနတဲ့ကိစၥကလည္း အမ်ားအျပားပါ။ ေတာင္ ပစိဖိတ္ သမုဒၵရာထဲ တရုတ္ႏုိ္င္ငံက လွဳပ္ရွားမႈေတြ ပိုမ်ားလာတာေတြ၊ ၾသစေၾတးလ် ျပည္တြင္း ႏိ္ုင္ငံေရးထဲ တရုတ္ႏုိ္င္ငံက ၾသဇာ လႊမ္းမိုးဖို႔ ၾကိဳးစားေန တယ္ဆိုတဲ့ စြပ္စြဲခ်က္ေတြနဲ႔ Huawei ရဲ႕ 5G ကြန္ယက္ အသုံးျပဳမႈကို ပိတ္ပင္တဲ့ ၾသစေၾတးလ်ႏုိင္ငံရဲ႕ ဆုံးျဖတ္ခ်က္တာေတြဟာ ႏွစ္ႏုိ္္င္ငံ အၾကား လက္ရွိ တင္းမာမႈေတြရဲ႕ အရင္းခံ အေၾကာင္းေတြထဲ ပါ၀င္ေနပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

XS
SM
MD
LG