သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ေနာက္ဆုံးရသတင္း

NCA ကို ျပည္ပ သံုးသပ္သူေတြ သတိနဲ႔ ႀကိဳဆို


တႏိုင္ငံလံုးအပစ္ရပ္ လက္မွတ္ထိုးတဲ့ လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔ ၈ဖြဲ႔။ (ေအာက္တိုဘာလ ၁၅၊ ၂၀၁၅) ေနျပည္ေတာ္။

ေနျပည္ေတာ္မွာ ေအာက္တုိဘာလ ၁၅ ရက္ေန႔က ျပဳလုပ္ခဲ့တဲ့ တႏုိင္ငံလုံးဆုိင္ရာ အပစ္အခတ္ ရပ္စဲေရး သေဘာတူညီခ်က္နဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ ႏုိင္ငံတကာ ပညာရွင္ေတြက ဒါဟာ အျပည့္အ၀ ေကာင္းမြန္တဲ့ သေဘာတူညီခ်က္ မဟုတ္ေသးဘူး လုိ႔ သုံးသပ္ ေျပာဆုိၾကပါတယ္။ ဒီသေဘာတူညီခ်က္ဟာ အေရးပါတဲ့ သေဘာတူညီခ်က္ျဖစ္ေပမယ့္ လက္နက္ကုိင္ အဖြဲ႔အစည္းအားလုံး မပါ၀င္ႏုိင္တဲ့ ကိစၥ အပါအ၀င္ လုိအပ္ခ်က္ေတြ ရွိေနေသးတယ္လုိ႔ သုံးသပ္ ေျပာဆုိၾကပါတယ္။ အျပည့္အစုံကုိေတာ့ ကုိေဇာ္၀င္းလႈိင္က စုစည္း တင္ျပထားပါတယ္။

ျမန္မာအစုိးရနဲ႔ တုိင္းရင္းသားလက္နက္ကုိင္အဖြဲ႔ (၈) အဖြဲ႔အၾကား အပစ္ခတ္ရပ္စဲေရး သေဘာတူညီခ်က္ လက္မွတ္ေရးထုိးလုိက္ႏုိင္တာနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ ႏုိင္ငံတကာက ပညာရွင္ေတြက သူတုိ႔ရဲ႕ အျမင္သေဘာထား အမ်ဳိးမ်ဳိးကုိ ထုတ္ေဖာ္ ေျပာဆုိ လာၾကတာမွာ လက္မွတ္ ထုိးႏုိင္တဲ့ အတြက္ ေကာင္းမြန္တဲ့ သေဘာေဆာင္ေပမယ့္ လက္နက္ကုိင္အဖြဲ႔အားလုံးနဲ႔ တၿပိဳင္ထဲ လက္မွတ္မထုိးႏုိင္ေသးတဲ့အတြက္ အျပည့္အ၀ ေကာင္းမြန္တဲ့ သေဘာတူညီခ်က္ မဟုတ္ေသးဘူး ဆုိၿပီး ေျပာဆုိၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။

CSIS - ႏုိင္ငံတကာ မဟာဗ်ဴဟာေလ့လာေရး တတ္သိပညာရွင္မ်ားအဖြဲ႔က သုေတသီ Phuong Nguyen ကေတာ့ ဒီသေဘာတူညီခ်က္ဟာ ေကာင္းတာနဲ႔ သိပ္မေကာင္းလွတဲ့ အခ်က္ ၂ ခ်က္ ဒြန္တြဲေနတယ္လုိ႔ သုံးသပ္ပါတယ္။

“ အားလုံးပါ၀င္တဲ့ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး သေဘာတူညီခ်က္ကုိ လက္မွတ္ေရး ထုိးႏုိင္ေတာ့မယ္ဆုိၿပီး အစုိးရက အရင္က အခ်ိန္ကန္႔သတ္ခ်က္ေတြ ခ်မွတ္ခ့ဲေပမယ့္ အႀကိမ္ႀကိမ္ ပ်က္ကြက္ခဲ့ၿပီးတဲ့ေနာက္ အခု ေနာက္ဆုံး လက္မွတ္ ထုိးလုိက္တဲ့ အတြက္ ဒါဟာ ေကာင္းမြန္တဲ့ ေအာင္ျမင္ခ်က္လုိ႔ က်မ ျမင္ပါတယ္။ ဒါကုိ တႏုိင္ငံလုံး အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးလုိ႔ ေခၚႏုိင္ မေခၚႏုိင္ေတာ့ က်မ မသိပါဘူး၊ ဒါေပမယ့္ ဘာဘဲျဖစ္ျဖစ္ ဒါဟာ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး သေဘာတူညီခ်က္ ပထမအဆင့္ ျဖစ္ပါတယ္။ တဖက္မွာလည္း ဒီလက္မွတ္ထုိးပြဲမွာ တျခား လက္နက္ကုိင္ အဖြဲ႔အစည္းေလးေတြ အမ်ားအျပား ပါ၀င္ေပမယ့္ အဓိက လက္နက္ကုိင္ အဖြဲ႔အစည္းႀကီးဆုိလုိ႔ KNU ကရင္အမ်ဳိးသားအဖြဲ႔အစည္း တခုသာ ပါပါတဲ့အတြက္ အားလုံးက ေမွ်ာ္လင့္ထားခ်က္ေတြအတုိင္း ျဖစ္မလာခဲ့ပါဘူး။”

George Town တကၠသုိလ္က ပါေမာကၡ David Steinburg ကလည္း ဒါဟာ ေကာင္းမြန္တဲ့ အစပ်ဳိးမႈျဖစ္တယ္လုိ႔ သုံးသပ္ပါတယ္။ “ ဒါဟာ အေရးပါတဲ့ ပထမ ေျခလွမ္းတရပ္လုိ႔ က်ေနာ္ထင္ပါတယ္။ ဒါဟာ အေျဖမဟုတ္ေသးေပမယ့္ အေျဖရႏုိင္ဖုိ႔အတြက္ ဦးတည္ေနတဲ့ လုပ္ရပ္ျဖစ္ပါတယ္။ အားလုံးနဲ႔ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး လက္မွတ္ထုိးႏုိင္တာ မဟုတ္ဘဲ အဖြဲ႔ (၈) ဖြဲ႔နဲ႔ ထုိးႏုိင္တာဟာလည္း ေအာင္ျမင္တခုပါပဲ။”

အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး သေဘာတူညီခ်က္ရရွိၿပီး လက္မွတ္ထုိးလုိက္ၾကေပမယ့္ ဘယ္လုိပုံစံနဲ႔ ေရွ႕ဆက္သြားမလဲဆုိတာကုိ ေစာင့္ၾကည့္ရဦးမယ္လုိ႔ ပါေမာကၡ Steinburg က ေျပာပါတယ္။ ဥပမာ ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စု စနစ္ကုိ ေဖာ္ေဆာင္မယ္လုိ႔ ေျပာဆုိေနၾကေပမယ့္ ဘယ္လုိ ဖက္ဒရယ္မ်ဳိးလဲဆုိတာ အတိအက် ေဖာ္ျပထားျခင္း မရွိဘူးလုိ႔ ဆုိပါတယ္။

“ ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စုစံနစ္နဲ႔သြားၾကမယ္လုိ႔ေျပာတယ္၊ ဒါေပမယ့္ ဘယ္လုိ ဖက္ဒရယ္မ်ဳိးလဲဆုိတာကုိ အတိအက် ေျပာဆုိထားတာမ်ဳိး မေတြ႔ရေသးဘူး။ မတူညီတဲ့ လက္နက္ကုိင္အဖြဲ႔အစည္းေတြကုိ ဘယ္လုိပုံစံနဲ႔ ဆက္ဆံသြားမွာလဲ၊ ဘယ္ေဒသဆုိင္ရာ ဥပေဒျပဳအဖြဲ႔က ဦးစားေပး ကုိင္တြယ္မွာလဲဆုိတဲ့ ဖြဲ႔စည္းပုံဆုိင္ရာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြ လုပ္ေဆာင္ဖုိ႔လဲ လုိပါလိမ့္မယ္။”

ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဳးႀကီးမင္းေအာင္လိႈင္
ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဳးႀကီးမင္းေအာင္လိႈင္

ဒီ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး လက္မွတ္ထုိးပြဲကုိ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ ဗုိလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး မင္းေအာင္လႈိင္ တက္ေရာက္တာဟာ အေရးပါတဲ့ အခ်က္ျဖစ္သလုိ သူ႔ေအာက္က စစ္တပ္အရာရွိေတြရဲ႕ ေထာက္ခံမႈဟာလည္း အေရးပါတယ္လုိ႔ပါေမာကၡ Steinburg က ေျပာပါတယ္။

“ စစ္တပ္က ဒီသေဘာတူညီခ်က္ကုိ ေထာက္ခံမွ ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။ ေနာက္တခုက ဒီသေဘာတူညီခ်က္ တည္တန္႔ဖုိ႔အတြက္ ေအာက္ေျခ ေဒသခံ အရာရွိေတြ ရဲ႕ ေထာက္ခံမႈဟာ အင္မတန္ အေရးႀကီးပါတယ္။ အဲဒါကေတာ့ ေမးခြန္းထုတ္စရာကုိ မလုိပါဘူး။ တုိင္းေဒသေတြက စစ္ဦးစီးေတြက ဒီသေဘာတူညီခ်က္ ကုိ ေထာက္ခံပါ့မလား၊ ဒီသေဘာတူညီခ်က္ကုိ သူတုိ႔အေနနဲ႔ ေလးစား လုိက္နာပါ့မလား၊ အပစ္ရပ္ေဒသေတြက ေဒသခံေတြကုိ သူတုိ႔ ဘယ္လုိ ဆက္ဆံမလဲ ဆုိတဲ့ အခ်က္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ေတာ့ က်ေနာ္လဲ အတတ္ မေျပာႏုိင္ဘူး။ သက္ဆုိင္ရာ ေဒသအသီးသီးက ကိစၥေတြမွာ ျပင္ဆင္စရာေလးေတြ အမ်ားႀကီး က်န္ေနပါေသးတယ္။”

ျမန္မာႏုိင္ငံ လြတ္လပ္ေရး မရခင္ကတည္း တည္ရွိလာခဲ့တဲ့ လူမ်ဳိးစု တခုနဲ႔တခုအၾကား တန္းတူညီမွ်မႈ မရွိတဲ့ကိစၥဟာ အဓိက ျပႆနာျဖစ္ၿပီး အဲဒီလုိ တန္းတူညီမွ် မရွိရင္ အနာဂတ္မွာလည္း တုိင္းရင္းသားျပႆနာဟာ ဆက္ရွိေနလိမ့္ဦးမယ္လုိ႔ ပါေမာကၡ Steinburg က ေျပာပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံဆုိင္ရာ အေမရိကန္အႀကီးတန္း သံတမန္ေဟာင္း Priscilla Clapp ကလည္း ဒီသေဘာတူညီခ်က္ ေရရွည္ တည္တန္႔ဖုိ႔ အစုိးရနဲ႔ တပ္မေတာ္အေပၚမွာ မူတည္ေနတယ္လုိ႔ သုံးသပ္ပါတယ္။

“ ဒီသေဘာတူညီခ်က္ ေရွ႕ဆက္သြားႏုိင္ဖုိ႔အတြက္ အစုိးရအေပၚမွာ အမ်ားႀကီး တာ၀န္ရွိပါတယ္၊ အထူးသျဖင့္ေတာ့ တပ္မေတာ္အေပၚမွာ အမ်ားႀကီး မူတည္ပါတယ္။ ဒီအစုိးရလက္ထက္မွာေတာ့ ေရွ႕ဆက္လုပ္ႏုိင္ေတာ့မွာ မဟုတ္ပါဘူး၊ ေနာင္တက္လာတဲ့ အစုိးရလက္ထက္က်မွပဲ ဆက္လုပ္ႏုိင္ေတာ့မယ္ဆုိတာက သိသာ ထင္ရွားေနပါတယ္။”

တဖက္မွာ ဒီသေဘာတူညီခ်က္ ေရရွည္တည္တန္႔တယ္၊ မတည္တံ့ဘူး ဆုိတဲ့ေနရာမွာ ႏုိင္ငံေရး၊ စီးပြားေရး စတဲ့ တုိးတက္ ေျပာင္းလဲမႈေတြ ျဖစ္ေပၚမႈ အေပၚမွာလည္း အမ်ားႀကီး မူတည္ေနၿပီး အခ်ိန္ကာလအားျဖင့္လည္း အေတာ္ၾကာလိမ့္ဦးမယ္လုိ႔ Priscilla Clapp က ေျပာပါတယ္။

တုိင္းရင္းသား လက္နက္အဖြဲ႔အစည္း အားလုံး မပါဘဲ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ အစုိးရက ေရြးေကာက္ပြဲမတုိင္ခင္မွာ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး သေဘာတူညီခ်က္ လက္မွတ္ထုိးႏုိင္ေအာင္ တက္သုတ္ရုိက္ ေဆာင္ရြက္တာဟာ ႏုိင္ငံေရးအရ အျမတ္ထြက္လုိတဲ့အတြက္ လုပ္ေဆာင္ျခင္းျဖစ္တယ္ဆုိတဲ့ ေ၀ဖန္ ေျပာဆုိမႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ေတာ့ အတုိင္းအတာတခုအထိ မွန္ကန္မႈ ရွိႏုိင္တယ္လုိ႔ CSIS - ႏုိင္ငံတကာ မဟာျဗဴဟာေလ့လာေရး တတ္သိပညာရွင္မ်ားအဖြဲ႔က သုေတသီ Phong Nguyen က ေျပာပါတယ္။

“ တစိတ္ တပုိင္းအေနနဲ႔ ဒီအစုိးရဟာ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး သေဘာတူညီခ်က္ဟာ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ရဲ႕ သမုိင္း အေမြအႏွစ္အျဖစ္ ထားခဲ့ခ်င္တဲ့သေဘာရွိတယ္လုိ႔ က်မထင္ပါတယ္။ သမၼတဦးသိန္းစိန္ကလည္း ဒါကုိ အေမြအႏွစ္အျဖစ္ ထားခဲ့ခ်င္တယ္ ဆုိတာ ေရဒီယုိမိန္႔ခြန္းေတြမွာလည္း တိတိလင္းလင္း အႀကိမ္ႀကိမ္ ေျပာထားၿပီးျဖစ္ပါတယ္။ တဖက္မွာလည္း တခ်ဳိ႕ေျပာေနၾက သလုိ ႏုိင္ငံေရးအျမတ္ထုတ္ဖုိ႔ဆုိတဲ့ကိစၥက ဒီသေဘာတူညီခ်က္ မရ ရေအာင္လုပ္ဖုိ႔ ေနာက္ကြယ္ကေန တြန္းအားေပးေနတဲ့ အခ်က္ျဖစ္တယ္ဆုိတာလည္း မွန္ပါတယ္။”

အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး သေဘာတူညီခ်က္ လက္မွတ္ထုိးၿပီး ရက္ေပါင္း ၉၀ အၾကာမွာ ႏုိင္ငံေရး ေဆြးေႏြးပြဲေတြ စတင္ရမယ္လုိ႔ သတ္မွတ္ထားတဲ့ အတြက္ ေနာက္တက္မယ့္ အစုိးရက ဘယ္သူျဖစ္မယ္ဆုိတာ မသိႏုိင္သလုိ အဲဒီ အစုိးရကုိ စစ္တပ္က ေထာက္ခံမလား ၊ မေထာက္ခံဘူးလားဆုိတဲ့ အခ်က္ကဟာလည္း အခုခ်ိန္မွာ မသိႏုိင္ဘူးလုိ႔ Phuong Nguyen က ေျပာပါတယ္။

ႏုိင္ငံတကာက အသိသက္ေသေတြနဲ႔ ႏုိင္ငံေရးပါတီေပါင္း ၉၂ ပါတီက ကုိယ္စားလွယ္ေတြ တက္ေရာက္ခဲ့တဲ့ ဒီ လက္မွတ္ထုိးပြဲမွာ မပါေသးတဲ့ တုိင္းရင္းသား လက္နက္ကုိင္အဖြဲ႔ေတြ အေနနဲ႔ ေနာက္ပုိင္းမွာ ပါ၀င္လုိ႔ ရတယ္လုိ႔ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ အစုိးရက ေျပာထားပါတယ္။

XS
SM
MD
LG