သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

KIO ကခ်င္လြတ္ေျမာက္ေရးအဖဲြ႔ ဌာနခ်ဳပ္ရိွရာ လိုင္ဇာမွာ တိုင္းရင္သား လက္နက္ကိုင္အဖဲြ႔ေပါင္းစံု ညီလာခံျပဳလုပ္ၿပီး၊ တႏိုင္ငံလံုးအတိုင္းအတာ အပစ္အခတ္ရပ္စဲႏိုင္ေရး ႀကိဳးပမ္းေနၾကေပမဲ့ ကခ်င္ေဒသက စစ္ေျပးဒုကၡသည္ေတြအတြက္ေတာ့ ေနရပ္ျပန္ေရး အခက္အခဲေတြ ရိွေနဆဲျဖစ္တယ္လို႔ ကခ်င္ဒုကၡသည္ေတြကို ကူညီေစာင့္ေရွာက္ေပးေနတဲ့ အဖဲြ႔က ေျပာပါတယ္။

ကခ်င္ႏွစ္ျခင္းအဖဲြ႔ခ်ဳပ္ရဲ႕ အေထြေထြအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ Dr. Samson Hkalam ဟာ ကခ်င္ဒုကၡသည္ေတြအေရးနဲ႔ပတ္သက္လို႔ အေမရိကန္ အာဏာပိုင္ေတြကို ရွင္းျပေဆြးေႏြးဖို႔ အခု ၀ါရွင္တန္ဒီစီကို ေရာက္ေနပါတယ္။ ကခ်င္ဒုကၡသည္ေတြအေနနဲ႔ ေနရပ္ကို လံုလံုၿခံဳၿခံဳ ျပန္ႏိုင္ဖို႔ စစ္မက္ျဖစ္ေနတဲ့ ႏွစ္ဘက္စလံုးက အာမခံခ်က္ ခိုင္ခိုင္မာမာ ေပးႏိုင္ဖို႔ လိုမယ္လို႔ Dr. Samson Hkalam က ဗီြအိုေအကို ေျပာပါတယ္။ ကိုသားညြန္႔ဦးက ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားတာပါ။

“IDP ေတြရဲ႕ Resettlement Program ေတြေပါ့ေနာ္။ Pilot Project ဆိုၿပီးေတာ့မွ ရြာ ၄ ရြာကို ေရြးၿပီး ျပန္ခိုင္းမယ့္ကိစၥေတြမွာ က်ေနာ္တုိ႔ IDP ေတြရဲ႕ဆႏၵမပါဘဲနဲ႔ လုပ္လာတာမ်ိဳးျဖစ္ခဲ့လို႔ရွိရင္ စိုးရိမ္ဖြယ္ရာ ရွိတယ္ဆုိတဲ့အေၾကာင္းေတြကို ေဆြးေႏြးပါတယ္။”

ေမး။ ။ ဆႏၵမပါဘဲနဲ႔ အခုက အတင္းျပန္ၿပီးေတာ့ ေနရာေတြ ေရႊ႕ခိုင္းေနလို႔လား။
ေျဖ။ ။ “အခုေတာ့ အတင္း မေရႊ႕ခိုင္းေပမဲ့လည္း အဲ့လိုအေျခအေနမ်ိဳး ျဖစ္လာႏုိင္တယ္ဆုိတာ က်ေနာ္တို႔ ျမင္ေနတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆုိေတာ့ အခု က်ေနာ္တုိ႔ ဒီ IDP ေတြရဲ႕ စိတ္ေနသေဘာထားကို က်ေနာ္တုိ႔က အေသးစိတ္ နားလည္တယ္။ စစ္တပ္ေတြက ေက်းရြာေတြမွာ တေန႔ထက္တေန႔ မ်ားလာေတာ့ IDP ေတြက ဘယ္လိုမွ ျပန္ဖို႔ စိတ္ထဲမွာ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ မခ်ႏုိင္ဘူး။ က်ေနာ္တို႔က အဲ့ဒါကို စိုးရိမ္ၿပီးမွ အဲ့ဒီကိစၥနဲ႔ လာၿပီးမွ ဒီမွာ ေတြ႔ဆံုေျပာဆုိျခင္းျဖစ္ပါတယ္။”

ေမး။ ။ အခု က်ေနာ္တုိ႔ သိရသေလာက္ ကခ်င္ KIO အဖြဲ႔အစည္းနဲ႔ ျမန္မာအစိုးရနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ေဆြးေႏြးေနတာေတြ ရွိပါတယ္ခင္ဗ်။ ေဆြးေႏြးေနတဲ့ အလားအလာက ဒီ ကခ်င္ဒုကၡသည္ေတြဘက္ကေရာ ဘယ္လိုမ်ား ျမင္လဲ။ အေျခအေနေကာင္းလာႏုိင္လား။ ျပန္ဖုိ႔အတြက္ အလားအလာေတြ ရွိေနၿပီလား။
ေျဖ။ ။ “က်ေနာ္ထင္တာေတာ့ ဒီေဆြးေႏြးပြဲက တကယ္လို႔ Nationwide Ceasefire ျဖစ္ရင္ေတာင္မွ IDP ေတြ ျပန္ဖုိ႔ကိစၥကေတာ့ ေတာ္ေတာ့္ကို ေဆြးေႏြးရဦးမယ္လို႔ က်ေနာ္ ထင္ပါတယ္။”

ေမး။ ။ ဘာေတြ အခက္အခဲျဖစ္ေနလို႔လဲခင္ဗ်။ ဒုကၡသည္ေတြျပန္ဖို႔အတြက္ ဘာေတြမ်ား အခက္အခဲရွိလို႔လဲ။
ေျဖ။ ။ “ဒီ ေၾကာက္စိတ္ေတြေပ့ါဗ်ာ။ လြန္ခဲ့တဲ့ ၂ ႏွစ္ကာလအတြင္းမွာ ပစ္ခတ္မႈေတြ၊ ေသေၾကမႈေတြ၊ ရက္စက္မႈေတြ၊ ေနာက္ ခံရတဲ့ ဒီအေတြ႔အႀကံဳေလးေတြက အဲ့ဒီဒုကၡသည္စခန္းမွာရွိတဲ့ ျပည္သူေတြရဲ႕ စိတ္ထဲမွာ ဒါကေတာ့ အၿမဲတမ္း က်န္ရစ္ေနၾကတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔လို႔ Nationwide Ceasefire ျဖစ္လာရင္ေတာင္မွ စစ္တပ္ရဲ႕ တပ္ဆုတ္မႈေပါ့ေနာ္ မူလေဒသရင္းကို ျပန္ၿပီးမွ မသြားရင္ေတာ့ ရြာကလူေတြကေတာ့ ျပန္ရဲမွာ မဟုတ္ဘူးလို႔ က်ေနာ္ကေတာ့ အဲ့လိုပဲ ထင္ပါတယ္။”

ေမး။ ။ ဟုတ္ကဲ့ အခုက ကခ်င္ဒုကၡသည္ေတြ အခုလိုမ်ိဳး စိုးရိမ္စိတ္ျဖစ္ေနတာေတြ၊ ေၾကာက္ရြံ႕မႈ ျဖစ္ေနတာေတြ၊ ဒီအေျခအေနနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ေရာ KIO ကေရာ ဘယ္လိုမ်ား ေျဖရွင္းေပးႏုိင္မလဲ။ KIO က လာေတြ႔ၿပီးေတာ့ စကားေျပာတာ ရွိပါသလား။
ေျဖ။ ။ “KIO ကေတာ့ ျမစ္ႀကီးနားကို ေရာက္တဲ့အခ်ိန္မွာေတာ့ Government Control Area မွာရွိတဲ့ Camp ေတြကို သူတို႔လာၿပီးမွ ေျပာျပတာေတြေတာ့ ရွိပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ က်ေနာ္ ထင္ပါတယ္။ KIA က ေျပာျပေပမဲ့လည္း ခုနေျပာတဲ့အတုိင္း ယံုၾကည္ စိတ္ခ်ေလာက္တဲ့ မ်က္ျမင္သက္ေသေပါ့ IDP ေတြ မေတြ႔သ၍ကေတာ့ သူတို႔ရဲ႕စိတ္ လံုၿခံဳမႈ ရမယ္လို႔ေတာ့ က်ေနာ္ မထင္ဘူး။”

ေမး။ ။ ဟုတ္ကဲ့ မ်က္ျမင္ကိုယ္ေတြ႔ဆုိတာ ဘယ္လိုအေျခအေနမ်ိဳးကို ေျပာတာလဲခင္ဗ်။
ေျဖ။ ။ “ဥပမာ - ကိုယ္ျပန္မယ့္ရြာမွာ တပ္စခန္းေတြ မရွိေတာ့ဘူးဆိုတဲ့ ဒါ မ်က္ျမင္သက္ေသေပါ့ဗ်ာ။”

ေမး။ ။ တပ္စခန္းဆိုတာက ျမန္မာတပ္စခန္းေျပာတာလား။ KIA ဘက္က တပ္စခန္းကို ေျပာတာလား။
ေျဖ။ ။ “အဲ ဟုတ္တယ္။ ျမန္မာတပ္စခန္းေရာ၊ ဒီ KIA တပ္စခန္းေရာေပ့ါ။”

ေမး။ ။ အခု ဒီ ဒုကၡသည္ေတြက ဘယ္ေလာက္ေလာက္ရွိပါသလဲခင္ဗ်။
ေျဖ။ ။ “အစိုးရ Control Area မွာ ၃ ေသာင္းနီးပါးရွိပါတယ္။ နယ္စပ္ေဒသတေလွ်ာက္မွာေတာ့ ၆ ေသာင္းေက်ာ္ ၇ ေသာင္းနီးပါးရွိၿပီးမွ ေတာထဲေတာင္ေတြထဲမွာ ေရာက္ေနတဲ့သူကေတာ့ ၂ ေထာင္ေက်ာ္ ၃ ေထာင္နီးပါးရွိပါတယ္။”

ေမး။ ။ ဒီအစိုးရထိန္းခ်ဳပ္ထားတဲ့ ေနရာေတြမွာရွိတဲ့ ဒုကၡသည္ေတြကိုေတာ့ ကုလသမဂၢက ကူညီေပးႏုိင္တယ္။ တျခားထြက္ေျပးေနရတဲ့ ေတာေတာင္ထဲမွာ ပုန္းေအာင္းေနရတဲ့ ဒုကၡသည္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ေရာ ဘယ္သူမ်ား အကူအညီေပးေလ့ရွိပါသလဲ။
ေျဖ။ ။ “က်ေနာ္တုိ႔ KBC ကေန တုိက္႐ိုက္ အဲ့ဒီေနရာေတြကို သြားေရာက္ၿပီးမွ ကူညီပံ့ပိုးေပးေနပါတယ္။”

ေမး။ ။ ဟုတ္ကဲ့ အဲ့ဒီလိုသြားတဲ့ေနရာမွာေရာ အခက္အခဲ အတားအဆီးေတြ၊ အေႏွာင့္အယွက္ေပးတာမ်ိဳးေတြ ႀကံဳရပါသလား။
ေျဖ။ ။ “ယခင္ကေတာ့ ရွိပါတယ္။ ယခင္ကေတာ့ ဒီအစိုးရတပ္ေတြကေတာ့ ခြင့္ျပဳခ်က္ေတြ အဆင့္ဆင့္ ယူရတာေပါ့။ အခုလည္း အဲ့ဒီ ေထာက္ခံခ်က္ေတြနဲ႔ပဲ က်ေနာ္တုိ႔ သြားေနရပါတယ္။”

ေမး။ ။ အခု KIO အဖြဲ႔အစည္းနဲ႔ ျမန္မာအစိုးရနဲ႔ စကားေျပာေနတယ္၊ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးကိစၥေတြ ေဆြးေႏြးေနတယ္။ ဒီကိစၥနဲ႔ပတ္သက္လို႔ေရာ ဒုကၡသည္ေတြၾကားထဲမွာ ေနာက္ ဒုကၡသည္ကိစၥေတြ ကူညီေဆာင္ရြက္ေပးေနတဲ့ ေဒါက္တာ Samson တို႔လို လူမ်ိဳးေတြေပါ့ ဘယ္ေလာက္ထိ ယံုၾကည္အားထားမႈ ရွိပါသလဲ။ ဒီေဆြးေႏြးပြဲေတြကို။
ေျဖ။ ။ “က်ေနာ္ကေတာ့ ဒီ UNFC လိုင္ဇာလုပ္ေနတဲ့ အစည္းအေ၀းကေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ဒီတုိင္းရင္းသားမ်ားရဲ႕ ေျခလွမ္းအသစ္တခုလို႔ ျမင္ပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆုိေတာ့ လြန္ခဲ့တဲ့ ပင္လံုညီလာခံတုန္းကလိုေပါ့ တုိင္းရင္းသားေတြရဲ႕ စုစည္းမႈရတဲ့ အင္အားတခုလို႔ပဲ ျမင္ပါတယ္။ အဲ့ဒီအင္အား ရရွိတဲ့အေျဖကို က်ေနာ္တုိ႔ ဒီ ျပည္ေထာင္စု ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ေဖာ္ေဆာင္ေရးအဖြဲ႔ ၀န္ႀကီး ဦးေအာင္မင္းတို႔ရဲ႕ Response ကေတာ့ ဘယ္လိုလာမလဲေတာ့ ဒါ ေစာင့္ၾကည့္ရဦးမွာေပါ့။”

ႏွစ္ျခင္းအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ရဲ႕ အေထြေထြအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ ေဒါက္တာ Samson Hkalam ကို ကိုသားညြန္႔ဦး ဆက္သြယ္ေမးျမန္းခဲ့တာပါ။
XS
SM
MD
LG