သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ျမစ္ဆုံတဝိုက္ စက္ယႏၲယားသုံးေ႐ႊတူးမႈ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ထိခိုက္မွာ ေဒသခံေတြစိုးရိမ္


ျမစ္ႀကီးနားၿမိဳ႕နား ဧရာဝတီျမစ္မွာ တႏုိင္တပုိင္ ေရႊတူးေနၾကတဲ့ ရြာသားမ်ား။ (ယခင္ပံုေဟာင္း)

{{Zawgyi/Unicode}}

ကခ်င္ျပည္နယ္ ဧရာဝတီျမစ္ဆုံေဒသမွာ စက္ယႏၲရားႀကီးေတြသုံးၿပီး ေ႐ႊတူးေဖာ္ေနတာေၾကာင့္ ေဒသခံေတြက သဘာဝ ပတ္ဝန္းက်င္ထိခိုက္မွာ စိုးရိမ္ေနၾကသလို သဘာဝ ေဘးအႏၲရာယ္က်ေရာက္မွာကို စိုးရိမ္ေနၾကပါတယ္။ ရန္ကုန္ကလာတဲ့ ျမစ္ဆုံေဒသေ႐ႊတူးေဖာ္မႈအေျခအေနသတင္းကို ကိုၿငိမ္းခ်မ္းက တင္ျပထားပါတယ္။

ဧရာဝတီ ျမစ္ဆုံေဒသမွာ အႀကီးစား စက္ယႏၲရားေတြကို သုံးၿပီး ေ႐ႊတူးေဖာ္တာေတြဟာ စစ္တပ္က အာဏာ သိမ္းၿပီးေနာက္ ၂၀၂၁ ေမလေလာက္က စတင္ခဲ့တာပါ။

လက္ရွိ ေ႐ႊတူးေဖာ္ေနတဲ့အေျခအေနနဲ႔ စိုးရိမ္မႈကိုေဒသခံတဦးက VOA ကို အခုလို ေျပာပါတယ္။

“အခုက ေမခနဲ႔မလိခ ျမစ္ႏွစ္သြယ္ေပ့ါေနာ၊ မဆုံခင္မွာ မလိခဘက္မွာတူးတာ။ အဲေတာ့ ဘက္ဖိုးေတြနဲ႔ အကုန္လုံး ကမ္းစပ္ေတြကို တူးလိုက္ေတာ့ ရာသီဥတု တအားဆိုးၿပီးေတာ့ ေရေတြတအားႀကီးလာရင္ ျမစ္ဆုံေနရာေပါ့။ျမစ္ဆုံဆိုင္တန္းေတြ၊ လူေတြရွိတဲ့ေနရာေတြက ျမဳပ္သြားႏိုင္တာေပါ့။ အခုက ဖားကန႔္မွာ ေက်ာက္စိမ္းလုပ္သလိုပဲေလ၊ ဘတ္ဖိုးေတြနဲ႔ စက္ႀကီးေတြနဲ႔ အကုန္လုံး ေ႐ႊတူးစားေနတဲ့ ပုံစံကေတာ့ ႐ြာသားေတြ မႀကိဳက္ဘူးေပါ့။ အဲလိုျဖစ္တာ။”

ေပ ၂၀၀ ေက်ာ္ေလာက္အနက္အထိ ေျမေတြေကာ္ၿပီး ေ႐ႊေတြတူးေနၾကတဲ့အတြက္ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ပ်က္စီးေနတဲ့အေပၚ စိုးရိမ္ေနၾကတာျဖစ္တယ္လို႔ အျခားေဒသခံတဦးကလည္း အခုလို ေျပာပါတယ္။

“ကခ်င္ျပည္နယ္ ျမစ္ဆုံ တန္ဖဲ အိမ္ေျခေပါင္း ၃၀၀ ေက်ာ္မွာေနထိုင္တဲ့ အဲဒီ ျမစ္ဆုံအထက္မွာ အခု ဘက္ဖိုး ၁၀ စီးနဲ႔ ေ႐ႊတူးစားေနၾကတယ္။ သူရဲ႕အနက္ေပကလည္း ေပ ၂၀၀ ေက်ာ္၊ အဲေလာက္နက္တဲ့အခါက်ေတာ့ ေရေျမသဘာဝေတြ အေတာ္ေလး ပ်က္စီးသြားမယ့္အလားအလာေတြ အမ်ားႀကီးရွိေနတဲ့အခါက်ေတာ့ ေဒသခံေတြက အားလုံးက ေၾကာက္႐ြံ႕ေနၾကတယ္။”

တကယ္လို႔ ေရႀကီးခ်ိန္မွာ ေ႐ႊတူးေဖာ္တဲ့ေနရာဘက္ကို ေရေတြဝင္လာမယ္ဆိုရင္ ျမစ္ဆုံေဈးဆိုင္တန္းေနရာေတြဟာ ေရပတ္လည္ ဝိုင္းသြားမယ့္ အေျခအေနတာေၾကာင့္လည္း ေဒသခံေတြက စိုးရိမ္ေနပါတယ္။

ေဒသခံေတြအေနနဲ႔ စက္ယႏၲရားေတြနဲ႔ တူးေဖာ္ဖို႔တာကို ကန႔္ကြက္တာေတြရွိခဲ့ေပမဲ့ လနဲ႔ခ်ီတဲ့တိုင္ တူးေဖာ္ေနဆဲျဖစ္ေၾကာင္း အခုလို ဆက္ေျပာပါတယ္။

“အခုက သက္ဆိုင္ရာအစိုးရဆီတင္ျပဖို႔လည္း သူတို႔က လုပ္ခိုင္းတဲ့အခါက် နည္းနည္း ခက္ေနတယ္။ ေဒသခံေတြက KIO/ KIA ကို တင္ျပၿပီးၿပီ။ အဲဒါလည္း ဗဟိုက မတူးစားနဲ႔လို႔ေတာ့ ေျပာတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဆက္ၿပီးမွ တူးစားေနၾကတယ္။ အဲဒါ လနဲ႔ ခ်ီၾကာေနၿပီ။ က်ေနာ္တို႔က ဘယ္ကို အားကိုးရမွန္းလည္း မသိဘူး။ ေဒသခံေတြက ဝိုင္းကန႔္ကြက္ၾကတာ။ အဲဒါကိုလည္း မရပ္ၾကေသးဘူး။”

လက္ရွိ ျမစ္ဆုံေဒသမွာ ေ႐ႊတူးေဖာ္ေနတာမွာ ကခ်င္ျပည္နယ္က ထင္ရွားတဲ့ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္ တဦးျဖစ္တဲ့ ဦးယြပ္ေဇာ္ေခါင္ ပါဝင္ေနတယ္လို႔လည္း ေဒသခံေတြကေျပာပါတယ္။ သူဟာ စစ္ေကာင္စီရဲ႕ ကခ်င္ျပည္နယ္ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ဦးခက္ထိန္နန္နဲ႔ ခမည္းခမက္ေတာ္စပ္သူျဖစ္ပါတယ္။

ျမစ္ဆုံေဒသေ႐ႊတူးေဖာ္မႈဟာ ၂၀၂၀ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလအတြင္းက စတင္ၿပီး လုပ္ပိုင္ခြင့္က်ထားတာဆိုတဲ့ ေျပာဆိုတာ ရွိေပမဲ့ အဲဒီကာလဟာ ေ႐ြးေကာက္ပြဲအလြန္ လႊတ္ေတာ္ေတြလည္း မစေသးတာမို႔ မျဖစ္ႏိုင္ေၾကာင္း ေထာက္ျပမႈေတြလည္း ရွိေနပါတယ္။

ျမစ္ဆုံေဒသမွာ တ႐ုတ္အစိုးရနဲ႔ ပူးေပါင္းၿပီး ၂၀၀၇ ခုႏွစ္မွာ အႀကီးစားေရအားလွ်စ္စစ္စီမံကိန္းတည္ေဆာက္ဖို႔ ေဆာင္႐ြက္ခဲ့ရာမွာ ေဒသခံျပည္သူေတြ ကန႔္ကြက္တာေၾကာင့္ သမၼတဦးသိန္းစိန္က သူ႔အစိုးရလက္ထက္မွာ ယာယီ ရပ္ဆိုင္းေၾကာင္း ၂၀၁၁ ခုႏွစ္စက္တင္ဘာလမွ ေၾကညာခဲ့ပါတယ္။

ေဒသခံေတြကေတာ့ သူတို႔ ေက်း႐ြာေတြ ေျပာင္းေ႐ႊ႕ရမွာ၊သဘာဝ ပတ္ဝန္းက်င္ ထိခိုက္ပ်က္ဆီးမွာ၊ သဘာဝ ေဘးအႏၲရာယ္က်ေရာက္လာရင္ ဧရာဝတီျမစ္႐ိုးတေလ်ာက္ ေရႀကီး ေရလႊမ္းမိုးမွာကို စိုးရိမ္ၿပီး အၿပီးတိုင္ ရပ္ဆိုင္းဖို႔ ေတာင္းဆိုေနၾကတာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

============

{{Unicode}}

မြစ်ဆုံတဝိုက် စက်ယန္တယားသုံးရွှေတူးမှု သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိခိုက်မှာ ဒေသခံတွေစိုးရိမ်

ကချင်ပြည်နယ် ဧရာဝတီမြစ်ဆုံဒေသမှာ စက်ယန္တရားကြီးတွေသုံးပြီး ရွှေတူးဖော်နေတာကြောင့် ဒေသခံတွေက သဘာဝ ပတ်ဝန်းကျင်ထိခိုက်မှာ စိုးရိမ်နေကြသလို သဘာဝ ဘေးအန္တရာယ်ကျရောက်မှာကို စိုးရိမ်နေကြပါတယ်။ ရန်ကုန်ကလာတဲ့ မြစ်ဆုံဒေသရွှေတူးဖော်မှုအခြေအနေသတင်းကို ကိုငြိမ်းချမ်းက တင်ပြထားပါတယ်။

ဧရာဝတီ မြစ်ဆုံဒေသမှာ အကြီးစား စက်ယန္တရားတွေကို သုံးပြီး ရွှေတူးဖော်တာတွေဟာ စစ်တပ်က အာဏာ သိမ်းပြီးနောက် ၂၀၂၁ မေလလောက်က စတင်ခဲ့တာပါ။

လက်ရှိ ရွှေတူးဖော်နေတဲ့အခြေအနေနဲ့ စိုးရိမ်မှုကိုဒေသခံတဦးက VOA ကို အခုလို ပြောပါတယ်။

“အခုက မေခနဲ့မလိခ မြစ်နှစ်သွယ်ပေ့ါနော၊ မဆုံခင်မှာ မလိခဘက်မှာတူးတာ။ အဲတော့ ဘက်ဖိုးတွေနဲ့ အကုန်လုံး ကမ်းစပ်တွေကို တူးလိုက်တော့ ရာသီဥတု တအားဆိုးပြီးတော့ ရေတွေတအားကြီးလာရင် မြစ်ဆုံနေရာပေါ့။မြစ်ဆုံဆိုင်တန်းတွေ၊ လူတွေရှိတဲ့နေရာတွေက မြုပ်သွားနိုင်တာပေါ့။ အခုက ဖားကန့်မှာ ကျောက်စိမ်းလုပ်သလိုပဲလေ၊ ဘတ်ဖိုးတွေနဲ့ စက်ကြီးတွေနဲ့ အကုန်လုံး ရွှေတူးစားနေတဲ့ ပုံစံကတော့ ရွာသားတွေ မကြိုက်ဘူးပေါ့။ အဲလိုဖြစ်တာ။”

ပေ ၂၀၀ ကျော်လောက်အနက်အထိ မြေတွေကော်ပြီး ရွှေတွေတူးနေကြတဲ့အတွက် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ပျက်စီးနေတဲ့အပေါ် စိုးရိမ်နေကြတာဖြစ်တယ်လို့ အခြားဒေသခံတဦးကလည်း အခုလို ပြောပါတယ်။

“ကချင်ပြည်နယ် မြစ်ဆုံ တန်ဖဲ အိမ်ခြေပေါင်း ၃၀၀ ကျော်မှာနေထိုင်တဲ့ အဲဒီ မြစ်ဆုံအထက်မှာ အခု ဘက်ဖိုး ၁၀ စီးနဲ့ ရွှေတူးစားနေကြတယ်။ သူရဲ့အနက်ပေကလည်း ပေ ၂၀၀ ကျော်၊ အဲလောက်နက်တဲ့အခါကျတော့ ရေမြေသဘာဝတွေ အတော်လေး ပျက်စီးသွားမယ့်အလားအလာတွေ အများကြီးရှိနေတဲ့အခါကျတော့ ဒေသခံတွေက အားလုံးက ကြောက်ရွံ့နေကြတယ်။”

တကယ်လို့ ရေကြီးချိန်မှာ ရွှေတူးဖော်တဲ့နေရာဘက်ကို ရေတွေဝင်လာမယ်ဆိုရင် မြစ်ဆုံဈေးဆိုင်တန်းနေရာတွေဟာ ရေပတ်လည် ဝိုင်းသွားမယ့် အခြေအနေတာကြောင့်လည်း ဒေသခံတွေက စိုးရိမ်နေပါတယ်။

ဒေသခံတွေအနေနဲ့ စက်ယန္တရားတွေနဲ့ တူးဖော်ဖို့တာကို ကန့်ကွက်တာတွေရှိခဲ့ပေမဲ့ လနဲ့ချီတဲ့တိုင် တူးဖော်နေဆဲဖြစ်ကြောင်း အခုလို ဆက်ပြောပါတယ်။

“အခုက သက်ဆိုင်ရာအစိုးရဆီတင်ပြဖို့လည်း သူတို့က လုပ်ခိုင်းတဲ့အခါကျ နည်းနည်း ခက်နေတယ်။ ဒေသခံတွေက KIO/ KIA ကို တင်ပြပြီးပြီ။ အဲဒါလည်း ဗဟိုက မတူးစားနဲ့လို့တော့ ပြောတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဆက်ပြီးမှ တူးစားနေကြတယ်။ အဲဒါ လနဲ့ ချီကြာနေပြီ။ ကျနော်တို့က ဘယ်ကို အားကိုးရမှန်းလည်း မသိဘူး။ ဒေသခံတွေက ဝိုင်းကန့်ကွက်ကြတာ။ အဲဒါကိုလည်း မရပ်ကြသေးဘူး။”

လက်ရှိ မြစ်ဆုံဒေသမှာ ရွှေတူးဖော်နေတာမှာ ကချင်ပြည်နယ်က ထင်ရှားတဲ့ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင် တဦးဖြစ်တဲ့ ဦးယွပ်ဇော်ခေါင် ပါဝင်နေတယ်လို့လည်း ဒေသခံတွေကပြောပါတယ်။ သူဟာ စစ်ကောင်စီရဲ့ ကချင်ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ် ဦးခက်ထိန်နန်နဲ့ ခမည်းခမက်တော်စပ်သူဖြစ်ပါတယ်။

မြစ်ဆုံဒေသရွှေတူးဖော်မှုဟာ ၂၀၂၀ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလအတွင်းက စတင်ပြီး လုပ်ပိုင်ခွင့်ကျထားတာဆိုတဲ့ ပြောဆိုတာ ရှိပေမဲ့ အဲဒီကာလဟာ ရွေးကောက်ပွဲအလွန် လွှတ်တော်တွေလည်း မစသေးတာမို့ မဖြစ်နိုင်ကြောင်း ထောက်ပြမှုတွေလည်း ရှိနေပါတယ်။

မြစ်ဆုံဒေသမှာ တရုတ်အစိုးရနဲ့ ပူးပေါင်းပြီး ၂၀၀၇ ခုနှစ်မှာ အကြီးစားရေအားလျှစ်စစ်စီမံကိန်းတည်ဆောက်ဖို့ ဆောင်ရွက်ခဲ့ရာမှာ ဒေသခံပြည်သူတွေ ကန့်ကွက်တာကြောင့် သမ္မတဦးသိန်းစိန်က သူ့အစိုးရလက်ထက်မှာ ယာယီ ရပ်ဆိုင်းကြောင်း ၂၀၁၁ ခုနှစ်စက်တင်ဘာလမှ ကြေညာခဲ့ပါတယ်။

ဒေသခံတွေကတော့ သူတို့ ကျေးရွာတွေ ပြောင်းရွှေ့ရမှာ၊သဘာဝ ပတ်ဝန်းကျင် ထိခိုက်ပျက်ဆီးမှာ၊ သဘာဝ ဘေးအန္တရာယ်ကျရောက်လာရင် ဧရာဝတီမြစ်ရိုးတလျောက် ရေကြီး ရေလွှမ်းမိုးမှာကို စိုးရိမ်ပြီး အပြီးတိုင် ရပ်ဆိုင်းဖို့ တောင်းဆိုနေကြတာလည်း ဖြစ်ပါတယ်။

#confluence#goldMine#မြစ်ဆုံ#ရွှေတူး#ဒေသခံတွေစိုးရိမ်

===========

၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္ သမၼတေရြးေကာက္ပြဲ ျပည္နယ္အသီးသီးအလိုက္ရလဒ္မ်ား

XS
SM
MD
LG