သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

လူ႔အခြင့္အေရး ကိုယ္စားလွယ္ေဟာင္း ကင္တာနားနဲ႔ ေမးျမန္းခ်က္


ျမန္မာႏုိင္ငံဆိုင္ရာ လူ႔အခြင့္အေရးကိုယ္စားလွယ္ေဟာင္း Thomas Ojea Quintana ။
၆ႏွစ္တာ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢလူ႔အခြင့္အေရးအထူးကိုယ္စားလွယ္ တာ၀န္ယူခဲ့သူ Thomas Ojea Quintana ဟာ မေန႔ ေမလ ၃၀ ရက္ေန႕က သက္တမ္း ကုန္ခဲ့ၿပီျဖစ္ၿပီး၊ သူ႕ေနရာကိုေတာ့ ေတာင္ကိုရီးယားႏိုင္ငံသူ Ms.Yanghee Lee က စတင္ တာဝန္ယူလိုက္ၿပီျဖစ္ပါတယ္။ မစၥတာကင္တာနား အေနနဲ႔ သူတာ၀န္ယူခဲ့စဥ္ကာလ အတြင္းမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း တိုးတက္ေျပာင္းလဲမႈေတြကို မ်က္ျမင္ေတြ႔လိုက္ရသလို၊ လူ႔အခြင့္အေရးအရ စိုးရိမ္စရာေတြ က်န္ေနေသးတဲ့အေပၚမွာေတာ့ ေက်နပ္အားရမႈမရိွလွဘူးလို႔ ဗီြအိုေအကို ေျပာခဲ့ပါတယ္။ မစၥတာကင္တာနားကို ကိုသားညြန္႔ဦးက ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။

ကိုသားညြန္႔ဦး။ ။ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရး ကိုယ္စားလွယ္ တဦးအေနနဲ႔ မစၥတာကင္တာနားရဲ႕ တာ၀န္ဟာ အခု ဒီေန႔မွာဆိုရင္ သက္တမ္းကုန္သြားပါၿပီ။ ၆ႏွစ္တာ တာ၀န္ယူခဲ့စဥ္အတြင္းမွာ ထူးထူးျခားျခားဆိုရင္ စစ္အစိုးရကာလကိုလည္းမီွခဲ့တယ္၊ အရပ္သား အစိုးရ အသြင္ေျပာင္းေတာ့လည္း မီွခဲ့တယ္။ အဲဒီ မစၥတာကင္တာနား တာ၀န္ယူစဥ္ ကာလအတြင္းမွာ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ထူးထူးျခားျခား ေအာင္ျမင္မႈေတြ ဘာေတြ ျမင္ခဲ့ရသလဲ။

“ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြလြတ္လာတာဟာ အင္မတန္ အေရးပါတဲ့ ေအာင္ျမင္မႈပါ။ ဒုတိယအခ်က္ေျပာရရင္ေတာ့ ဒီမိုကေရစီ လြတ္လပ္ခြင့္ေတြ ရလာတာပါ။ အထူးသျဖင့္ သတင္းမီဒီယာေတြအေနနဲ႔ တို္င္းျပည္အေျခအေနကို သတင္းယူ သတင္းပို႔ႏိုင္လာပါတယ္။ အရင္စစ္အစိုးရ လက္ေအာက္မွာေတာ့ သတင္းမီဒီယာေတြအေျခအေနက အေတာ့္ကို ဆိုးပါတယ္။ အခု ေျပာင္းလဲလာတာဟာ စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးေနာက္ပိုင္း ေျပာင္းလဲ လာတဲ့ မူ၀ါဒသစ္ျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္ထပ္ လြတ္လပ္ခြင့္ရိွလာဖို႔လိုသလို၊ အစိုးရအဖဲြ႔အစည္းေတြရဲ႕ ကန္႔သတ္ခ်က္အခ်ိဳ႕ကေတာ့ ရိွေနတုန္းျဖစ္ပါတယ္။”

ကိုသားညြန္႔ဦး။ ။ ဒါကေတာ့ ရလဒ္ေကာင္းေတြ ေတြ႔ရတာေပါ့။ အခု အစိုးရ အေျပာင္းအလဲျဖစ္တယ္၊ ႏိုင္ငံေရးျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြလည္း လုပ္လာတယ္။ အဲ့ေတာ့ လူ႔အခြင့္အေရး အရ စိုးရိမ္မကင္းျဖစ္စရာေတြေျပာရင္ ဘယ္အခ်က္ေတြ က်န္ဦးမလဲ။

“ လူနည္းစု တိုင္းရင္းသားေတြရိွတဲ့ နယ္စပ္ေဒသအေျခအေနေတြနဲ႔ပတ္သက္လို႔ က်ေနာ္ အင္မတန္ စိုးရိမ္မကင္းျဖစ္မိပါတယ္။ အခ်ိဳ႕ေနရာေတြမွာ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ေတြနဲ႔ အစိုးရအၾကား အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး ယူထားတာေတာ့ရိွပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ က်န္တဲ့ေနရာေတြမွာ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ေတြနဲ႔ ျမန္မာစစ္တပ္အၾကား မၾကာမၾကာ ပစ္ခတ္မႈေတြ ရိွေနပါတယ္။ ျပႆနာကေတာ့ အဲဒီမွာေနထိုင္ၾကတဲ့ တိုင္းရင္းသား လူမ်ိဳးစုေတြအေပၚ သြားၿပီး သက္ေရာက္မႈရိွတာပါ။ စစ္ပဲြအက်ိဳးဆက္ေၾကာင့္ ဆယ္စုႏွစ္ၾကာခံစားေနရမႈ အေျခအေနေတြ တိုးတက္လာတာမရိွပါဘူး။ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္ မႈေတြျဖစ္ေနပါတယ္။ ေနာက္ျပႆနာတခု ကလည္း ဒီ ဒုကၡသည္ေတြကို ေနရာျပန္ခ် ထားေရးကိစၥပါ။ ဒါေၾကာင့္ ျမန္မာအစိုးရအေနနဲ႔ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး ရေအာင္လုပ္ဖို႔ဟာ အခု အသြင္ကူးေျပာင္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္ေတြအတြက္ အေတာ့္ကိုအေရးႀကီးပါတယ္။ ဒါမွမဟုတ္ရင္ေတာ့ အမ်ိဳးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးဆိုတာ အေတာ့္ကို ခက္ခဲေနဦးမွာပါ။

ေ ေနာက္တခုကေတာ့ ဖဲြ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒ ကိစၥပါ။ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ နယ္ပယ္အသီးသီးမွာ စစ္တပ္က ထိန္းခ်ဳပ္ထား ပါတယ္။ စစ္တပ္အေနနဲ႔ အရပ္သားျပည္သူေတြကို အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအာဏာ လဲြေျပာင္းသင့္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဖဲြ႔စည္းပံုျပင္ဆင္ေရးကို ျပင္ဆင္ဖို႔လိုပါတယ္။ အထူးသျဖင့္မၾကာခင္မွာ အေရးႀကီးတဲ့ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပဲြလာေတာ့မွာပါ။”

ကိုသားညြန္႔ဦး။ ။ ႏိုင္ငံတကာအေနနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ အရင္တုန္းကဆို အေတာ္ေလး က်ယ္က်ယ္ေလာင္ေလာင္ ေျပာဆို ေဝဖန္ၾကတာပါ။ အခု အေျပာင္းအလဲေတြေနာက္ပိုင္းမွာ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ပတ္သက္လို႔ နဲနဲ အသံ တိမ္လာသလိုပဲ။ လူ႔အခြင့္အေရးကိုယ္စားလွယ္ အခုေတာ့ အသစ္တဦး ဆက္ခန္႔တာေပါ့။ ဒါေပမယ့္ ဒီတာ၀န္ ဆက္မရိွသင့္ေတာ့ဘူးဆိုတဲ့ ေဒသတြင္းက အသံေတြလည္း ၾကားလာရတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရးအထူးကိုယ္စားလွယ္ဆိုတဲ့ အခန္းက႑ လိုအပ္ခ်က္က ဘယ္ေလာက္အထိ အေရးႀကီးေနဦးမယ္ထင္လဲ။

“ ျမန္မာျပည္သူေတြအေနနဲ႔ သူတို႔ရဲ႕အသံ သူတို႔ရဲ႕ဆႏၵေတြ ကုလသမဂၢထဲမွာ ထပ္ဟပ္ေပၚလြင္ေစဖို႔ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရး အထူးကိုယ္စားလွယ္ ဆိုတဲ့ေနရာက သူတို႔အတြက္ အေထာက္အကူျဖစ္ေစပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ အခု အသြင္ကူးေျပာင္းမႈ လုပ္ငန္းစဥ္ေတြမွာ လူ႔အခြင့္အေရး ဦးစားေပးေဆာင္ရြက္မႈေတြျဖစ္ လာေစဖို႔လည္း အေထာက္အကူျဖစ္ေစမွာ ပါ။ ႏို္င္ငံတကာ အသိုင္းအ၀ိုင္းအေနနဲ႔ကေတာ့ ျမန္မာအစိုးရရဲ႕ မူ၀ါဒဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတြ ေဆာင္ရြက္ခ်က္ေတြ အေပၚ ေထာက္ခံ ကူညီမႈေပးတာ ျမန္လြန္းတယ္လို႔ က်ေနာ္တို႔ ထင္ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံတ၀ွမ္း အလံုးစံုဖံြၿဖိဳးမႈပံုစံျဖစ္လာဖို႔ အေရးႀကီးပါတယ္။ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြ ဆက္ရိွေနတဲ့အေပၚမွာေတာ့ ႏိုု္င္ငံတကာအေနနဲ႔ မ်က္ကြယ္မျပဳသင့္ပါဘူး။

ဒီ အသြင္ကူးေျပာင္းမႈျဖစ္ေနတာ သံုးႏွစ္ပဲ ရိွေသးတယ္ဆိုတာ မေမ့သင့္ပါဘူး။ စစ္တပ္ရဲ႕ စဥ္းစားပံု ေတြးေခၚပံုေတြ ေျပာင္းလဲလာဖို႔နဲ႔ impunity ေခၚတဲ့ တာ၀န္ရိွသူေတြရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြ လြတ္ၿငိမ္းခြင့္ရေနတာ အဆံုးသတ္ဖို႔ဆိုတာ - ဒီအခ်ိန္ကာလဟာ တိုေတာင္းတဲ့အခ်ိန္ကာလပါ။ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးမွာ ျပသနာကေတာ့ အစိုးရအဖဲြ႔အစည္းအသီးသီးမွာ တာ၀န္ခံမႈ ကင္းမဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ႏိုင္ငံတကာ အသိုင္းအ၀ိုင္း အေနနဲ႔ ျမန္မာအစိုးရနဲ႔ ထိစပ္ လက္တဲြေဆာင္ရြက္ပါ၊ ဒါေပမယ့္ အသြင္ကူးေျပာင္းေရး တကယ္ ေအာင္ျမင္လာဖို႔ဆိုရင္ လူ႔အခြင့္အေရး စိုးရိမ္စရာရိွတာကို ေထာက္ျပ ေျပာဆိုဖို႔လိုပါတယ္။”

ကိုသားညြန္႔ဦး။ ။ အခု အေျပာင္းအလဲေတြျဖစ္တဲ့ေနရာမွာေရာ ကုလသမဂၢရဲ႕ ေဆာင္ရြက္ခ်က္ေတြ ပါတယ္လို႔ ေျပာႏိုင္လား။

“ အခု အသြင္ကူးေျပာင္းေရးမွာ ကုလသမဂၢဟာ အလြန္အေရးပါတဲ့ အခန္းက႑မွာရိွခဲ့တယ္ဆိုတာ က်ေနာ္ ယံုၾကည္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အေျခခံအားျဖင့္ေျပာရရင္ေတာ့ ျမန္မာျပည္သူေတြေၾကာင့္လို႔ ေျပာခ်င္ပါတယ္။ ”

ကိုသားညြန္႔ဦး။ ။ မစၥတာကင္တာနားအေနနဲ႔ အခု ၆ ႏွစ္တာ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ရတဲ့အခ်ိန္မွာ လုပ္ငန္းအတြက္ရင္ဆိုင္ရတဲ့ အခက္အခဲေတြ အၾကပ္အတည္းေတြရိွရင္ ဘာေတြမ်ားလဲ။

“ က်ေနာ္မွာ အေတာ္ေလး အခက္အခဲေတြရိွခဲ့တယ္ဆိုတာလူတိုင္းသိပါတယ္။ ရိုဟင္ဂ်ာလူမႈအသိုင္းအ၀ိုင္းေတြနဲ႔ပတ္သက္လို႔ သင့္တင့္ေအာင္ဆက္ဆံရာမွာ က်ေနာ္ရပ္တည္ေဆာင္ရြက္ရတာ အခက္အခဲေတြရိွခဲ့ပါတယ္။ အစိုးရေရာ ျပည္သူေတြေရာ နားလည္ဖို႔ လိုတာကေတာ့ လူ႔အခြင့္အေရး အထူးကိုယ္စားလွယ္အေနနဲ႔ က်ေနာ္ ဘယ္ဘက္ကိုမွ မရပ္ခဲ့ပါဘူး။ က်ေနာ္ ခ်ည္းကပ္ေဆာင္ရြက္ရာမွာ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ရိွၿပီး သမမွ်တေအာင္ေနပါတယ္။ အခု အသစ္ ခန္႔အပ္လိုက္တဲ့ အထူးကိုယ္စားလွယ္အေနနဲ႔လည္း ရခိုင္ျပည္နယ္အေရးနဲ႔ပတ္သက္လို႔ အေတာ္ေလး အခက္အခဲေတြ ႀကံုရလိမ့္ဦးမွာပါ။ အျခားနယ္စပ္ေဒသက လူနည္းစု လူမ်ိဳးေတြကိစၥကိုင္တြယ္ရာမွာလည္း အခက္အခဲရိွပါတယ္။”

ကိုသားညြန္႔ဦး။ ။ ကုလ လူ႔အခြင့္အေရးကိုယ္စားလွယ္ျဖစ္တဲ့ မစၥတာကင္တာနားကို စစ္အစိုးရလက္ထက္ ကာလတုန္းကဆိုရင္ ႏို္င္ငံေရး အဖဲြ႔အစည္းေတြ ျပည္သူေတြအေတာ္မ်ားမ်ားက အားထားၾကတယ္၊ အားကိုးၾကတယ္။ ဒါေပမယ့္ အေျပာင္းအလဲေနာက္ပိုင္းမွာ အခုနက ရိုဟင္ဂ်ာကိစၥ ရခုိင္ျပည္နယ္ကိစၥေတြနဲ႔ပတ္သက္လို႔ သေဘာထားေတြ အခ်ိဳ႕ ေျပာင္းလာၾကတယ္။ အခ်ိဳ႕က အေတာ္ေလး ေ၀ဖန္ၾကတာေတြ ရိွတယ္။ ဆႏၵျပတာေတြေတာင္ ခံခဲ့ရတယ္မဟုတ္လား။

“ က်ေနာ္ရဲ႕ အစီရင္ခံစာေတြ က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ ေၾကညာခ်က္ေတြဟာ ရိုဟင္ဂ်ာကိစၥတင္ မဟုတ္ပါဘူး၊ ျမန္မာတျပည္လံုးက လူ႕အခြင့္အေရးအေျခအေနေတြအားလံုး ပါတယ္ဆိုတာ ျမန္မာျပည္သူေတြ သိၾကမွာပါ။ ဒါေပမယ့္ အခ်ို႕ လူမႈအသိုင္းအ၀ိုင္းေတြဆီက မေက်နပ္မႈ သေဘာထားေတြရိွတယ္ဆိုတာ က်ေနာ္နားလည္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အဲဒီ လူမႈအသိုင္းအ၀ိုင္းေတြနဲ႔လည္း ထိေတြ႔ဖို႔ က်ေနာ္ႀကိဳးစားခဲ့ပါတယ္။ က်ေနာ္ေနာက္ဆံုး ခရီးစဥ္မွာဆိုရင္ ရခုိင္ျပည္နယ္ စစ္ေတြကို ေရာက္ပါတယ္။ ရခိုင္အမ်ိဳးသားတိုးတက္ေရးပါတီ အဖဲြ႔၀င္ေတြနဲ႔ ေတြ႔ဆံုပါတယ္။ သူတို႔ေတြက က်ေနာ့္ကို ေ၀ဖန္တာေတြရိွပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ သူတို႔နဲ႔အတူတူထိုင္ၿပိး ေဆြးေႏြးခဲ့ပါတယ္။ ”

ကိုသားညြန္႔ဦး။ ။ ေနာက္ဆံုးမိန္႔ခြန္းပါ။ မစၥတာကင္တာနားအေနနဲ႔ အခု ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ လူ႔အခြင့္အေရးအထူးကိုယ္စားလွယ္ တာ၀န္ယူလာတဲ့ ၆ႏွစ္တာ လုပ္ငန္းေတြအေပၚမွာ ဘယ္လို ရိွလဲ။ ေက်နပ္အားရမႈရိွရဲ႕လား။

“ က်ေနာ္အလုပ္အေပၚ ေက်နပ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ျမန္မာျပည္သူေတြအေနနဲ႔ အခ်ိဳ႕ေနရာေတြ အခ်ိဳ႕အေျခအေနေတြမွာ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြခံေနရတာကိုေတာ့ လူ႔အခြင့္အေရး ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္သူ တဦးအေနနဲ႔ေတာ့ ေက်နပ္အားရမႈမရိွပါဘူး။”

ကိုသားညြန္႔ဦး။ ။ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။
XS
SM
MD
LG