သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

၁၉၆၃ ခုႏွစ္ ႏို၀င္ဘာ ၂၂ ရက္ေန႔ တကၠဆက္ ျပည္နယ္ Dallas မွာ ျဖစ္ခဲ႔တဲ႔ အျဖစ္အပ်က္ေတြကေတာ့ အေမရိကန္ သမိုင္းမွာ အျငင္းပြားစရာေတြနဲ႔ သံုးသပ္ ေျပာဆိုမႈ အမ်ားဆံုး အျဖစ္အပ်က္ တခ်ိဳ႕ ရွိေနပါတယ္။ Dallas ၿမိဳ႕မွာ သမၼတ John F Kennedy လုပ္ႀကံခံရတာမွာ မ်က္ျမင္ေတြ႔ရွိခဲ႔သူေတြကေတာ့ သူတို႔ဘ၀ တေလွ်ာက္လံုး ဒီပံုရိပ္ေတြ စြဲထင္ေနၿပီး၊ ဒီအျဖစ္အပ်က္ေတြေၾကာင့္ သူတို႔ ဘ၀ေတြကိုလည္း ရာသက္ပန္ ေျပာင္းလဲေစခဲ့ပါတယ္။ ဗီြအိုေအ သတင္းေထာက္ Kane Farabaugh ကစုစည္းတင္ျပထားပါတယ္။

၁၉၆၃ ခုႏွစ္ ႏုိ၀င္ဘာ ၂၂ ရက္ေန႔ တကၠဆက္ ျပည္နယ္ Dallasက ေလဆိပ္ကို အေမရိကန္ သမၼတရဲ႕ Air Force One ေလယာဥ္ ဆိုက္ေရာက္လာၿပီ ဆိုတာနဲ႔ သမၼတ ကေနဒီရဲ႕ ခရီးစဥ္ သတင္းေတြ ရဖို႔အတြက္ သတင္းေထာက္ေတြ ပ်ားပန္းခပ္ လႈပ္ရွားေနတဲ့အထဲမွာ သတင္းေထာက္ Bob Huffaker လည္း ပါ၀င္ပါတယ္။

"က်ေနာ္႔တာ၀န္က Dallas ၿမိဳ႕ထဲက Main နဲ႔ Ackerd ကို သြားၿပီး သမၼတ ယာဥ္တန္း အေၾကာင္း အသံလႊင့္ဖို႔ပါ။"

သမၼတ ကေနဒီ လိုက္ပါလာတဲ႔ ယာဥ္တန္း Dallas ၿမိဳ႕ကို ျဖတ္သန္းသြားတဲ႔ တေလွ်ာက္မွာ လူအုပ္ကလည္း အျပည့္အက်ပ္ပါဘဲ။ အဲ့ဒီအခ်ိန္မွာဘဲ ေန႔လည္စာ စားဖို႔ ထြက္လာတဲ႔ Jim Tague မွာလည္း လူအုပ္ထဲမွာ ပိတ္မိေနခဲ႔တာပါ။ ဒါေၾကာင့္လည္း သူ႔ကားကို ရပ္ၿပီး ဘာျဖစ္ေနလဲ ဆိုၿပီး လူအုပ္ေနာက္ကေန ၾကည့္ခဲ႔ပါတယ္။

"အလံေတြ လႊင့္ထားတဲ႔ ကားတစင္းလည္း ၀င္လာေတာ့ လူအုပ္ထဲကို ထပ္ၾကည့္ မေနေတာ့ဘူးေလ။ ဒီေန႔ သမၼတ ကေနဒီ ၿမိဳ႕ကို ေရာက္လာမယ္ဆိုတဲ႔ အေၾကာင္း သတင္းစာေတြထဲမွာ ဖတ္ထားတာကို သတိရသြားေတာ့တာပါဘဲ။ သမၼတ ကားက က်ေနာ္႔ ျမင္ကြင္းထဲကေန ေပ်ာက္သြားၿပီး ၂ စကၠန္႔ေလာက္ အၾကာမွာ ေဗ်ာက္အိုးေဖာက္သံလိုလို ထြက္လာေတာ့ တေယာက္ေယာက္က ေဗ်ာက္အိုးနဲ႔ ပစ္လိုက္တယ္လို႔ ထင္မိပါတယ္။ ဒီေနာက္မွာေတာ့ ရိုင္ဖယ္ ေသနတ္ ပစ္သံ ၂ ခ်က္ ထြက္လာပါတယ္။ က်ေနာ္လည္း အဲဒီေနရာမွာ ေၾကာင္ၿပီးရပ္ေနၿပီး ဘာျဖစ္တာလဲ ဘာျဖစ္တာလဲ ဆိုၿပီး ၾကည့္ေနမိပါတယ္။ တေယာက္ေယာက္က သမၼတကို ေသနတ္နဲ႔ ပစ္ခဲ႔သလားဆိုၿပီးလည္း စဥ္းစားေနခဲ႔ပါတယ္။"

"မွားစရာကို မရွိပါဘူး။ ေသနတ္နဲ႔ သံုးခ်က္ ပစ္ခဲ႔တာပါ"လို႔ Dallas ၿမိဳ႕က ဒုတိယ ရဲအရာရွိ Gene Boone က ဆိုပါတယ္။ သူဟာဆိုရင္ သမၼတ ကေနဒီရဲ႕ ယာဥ္တန္း အျပင္ဘက္ကေန အျဖစ္အပ်က္ကို ပထမဆံုး တုန္႔ျပန္ခဲ႔တဲ့လံုျခံဳေရး အရာရွိေတြထဲက တေယာက္ပါ။

"က်ေနာ္ အဲဒီနားကို ေရာက္လာတဲ႔ အခ်ိန္မွာ လူႏွစ္ေယာက္ ေသတယ္လို႔ က်ေနာ႔္ကို က်ေနာ္ ျပန္ေျပာလိုက္မိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ က်ေနာ္ ဒီလူေတြနား နီးနီးကပ္ကပ္ ေရာက္လာခ်ိန္မွာ သူတို႔က ျပန္ထလာခဲ႔ၾကပါတယ္။"

သမၼတ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္တနး္ဟာလည္း Parkland ေဆးရံုကို အရွိန္ျပင္းျပင္း ေမာင္း၀င္လာတဲ႔ အခ်ိန္မွာ သူနာျပဳ Phyllis Hall ဟာဆိုရင္ သူမရဲ႕ တာ၀န္ခ်ိန္ကို လက္စသတ္ေနခ်ိန္ ျဖစ္ပါတယ္။

"တံခါးေတြ ၀ုန္းကနဲ ပြင့္၀င္လာေတာ့ က်မလည္း ဘာျဖစ္လာတယ္ ဆိုတာကိုေတာင္ စဥ္းစားခ်ိန္မရလိုက္ပါဘူး။"

သူနာျပဳ Hall က ေသနတ္ထိလာတဲ႔ သမၼတ ကေနဒီရဲ႕ ဦးေခါင္းနဲ႔ ရင္ဘတ္ အေနအထားကို ျပဳျပင္ေပးၿပီး တြန္းလွည္းေပၚတင္ၿပီး အေရးေပၚ အခန္းကို အေျပးတပိုင္း တြန္းသြားခဲ႔ပါတယ္။

"အဲဒီအခ်ိန္မွာ က်မမွာ နားက်ပ္ ရွိမေနပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ႏွလံုးခုန္ေနတယ္ လို႔ေတာ့ က်မ မခံစားရပါဘူး။"

ဆရာ၀န္ေတြနဲ႔ သူနာျပဳ ေတြဟာ သမၼတ ကေနဒီကိုေရာ တကၠဆက္ ျပည္နယ္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴး John Connolly ကိုပါ ဂရုစိုက္ ကုသခဲ႔ၾကပါတယ္။ ေဆးရံု အျပင္မွာေတာ့ လူအုပ္ႀကီးက တစထက္ တစ မ်ားလာပါတယ္။

သတင္းေထာက္ Bob Huffaker ကေတာ့ အခုလို ေျပာပါတယ္။

"သမၼတ ယာဥ္တန္းနဲ႔ လိုက္ပါလာတဲ႔ လူႀကီးလူေကာင္းေတြဟာဆိုရင္လည္း ဘာလုပ္လို႔ ဘာကိုင္ရမွန္း မသိဘဲ ျဖစ္ေနခဲ႔ၾကပါတယ္။"

သတင္းေထာက္ Huffaker ဟာဆိုရင္ အေရးေပၚခန္း အျပင္ဘက္ သူ႔ဆိုင္ကယ္ အနားမွာ ရွိေနၿပီး သူ႔ ေရဒီယို ဌာနက သမၼတ ကေနဒီရဲ႕ ေနာက္ဆံုး အေျခအေန ျဖစ္ထြန္းမႈေတြ လႊင့္ထုတ္ေနတာေတြကို ဂရုတစိုက္ နားေထာင္ေနခဲ႔တာပါ။

ေဆးရံု၀န္ထမ္းေတြ သမၼတ ကေနဒီကို အသက္ကယ္ႏုိင္ေရး ႀကိဳးစားမႈ မေအာင္မျမင္ ျဖစ္ေနတဲ႔ အခ်ိန္မွာဘဲ ေအပီ သတင္းဌာနက သတင္းေထာက္ Mikde Cochran ဟာ သမၼတရဲ႕ ေနာက္ဆံုး အေျခအေနကို သိဖို႔ အတြက္ ေဆးရံုကို လာေရာက္ခ်ိန္ ျဖစ္ပါတယ္။

"သူနာျပဳေတြ အမ်ားႀကီးဘဲ ခန္းမႀကီးထဲကို ဆင္းလာၿပီး ရင္ဘတ္ စည္တီး ငိုလိုက္ၾကတာဗ်ာ။ ခ်က္ခ်င္းဆိုသလိုဘဲ သမၼတ ကေနဒီ ဆံုးသြားၿပီ ဆိုတာကို က်ေနာ္တို႔ သိလိုက္ၾကပါတယ္။"

သမၼတ ကေနဒီ လုပ္ႀကံခံခဲ့ရတဲ့ အျဖစ္အပ်က္ကေတာ့ တကၠဆက္ ျပည္နယ္ Dallas ၿမိဳ႕အတြက္ေတာ့ အရိပ္မည္းႀကီး ျဖစ္ခဲ့ရပါတယ္။ Dallas ၿမိဳ႕က ဦးေဆာင္သူေတြအေနနဲ႔လည္း သမၼတ ကေနဒီ လုပ္ႀကံခံရခ်ိန္ကစလို႔ ႏွစ္ေပါင္း ၅၀ အတြင္း ဒီအရိပ္မည္းႀကီးကို ေျပာင္းလဲႏိုင္ေအာင္ ႀကိဳးစားေနၾကရဆဲပါ။

အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု တကၠဆတ္ျပည္နယ္ Dallas ၿမိဳ႕မွာ အေမရိကန္ သမၼတ ကေနဒီ လုပ္ႀကံခံရခ်ိန္အတြင္း မ်က္ျမင္ေတြ႔ရွိသူေတြ၊ သတင္းသမားေတြ နဲ႔ ရဲအရာရွိေတြရဲ့ေျပာျပခ်က္ေတြကို VOA သတင္းေထာက္ Kane Farabaugh စုစည္းတင္ျပထားတာပါ။

တဆက္တည္းပါပဲ အဲ့ဒီ့အခ်ိန္တုန္းက အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု မွာ ေရာက္ရွိေနထိုင္ေနၿပီျဖစ္တဲ့ ေဒါက္တာေက်ာ္ဝင္းရဲ့ ျပန္ေျပာင္းေျပာျပခ်က္
ေတြကိုလည္း နားဆင္ၾကရေအာင္ပါ။

သမၼတကေနဒီ လုပ္ႀကံခံခဲ့ရတဲ့သတင္းဟာ အဲ့ဒီ့အခ်ိန္တုန္းက အေမရိကန္ တႏိုင္ငံလံုးမွာ အေတာ္ေလး တုန္လႈပ္စရာျဖစ္ခဲ့ရပါတယ္။ အဲ့ဒီ့အခ်ိန္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုမွာ ရွိေနသူ ျမန္မာလူမ်ိဳး ေဒါက္တာေက်ာ္ဝင္းကေတာ့ ဒီအျဖစ္အပ်က္ တေလ်ာက္လံုးကို အေမရိကန္ရုပ္သံေတြက တိုက္ရိုက္ ထုတ္လႊင့္ျပသခဲ့သလို အေမရိကန္ႏိုင္ငံတဝွမ္းလံုးက အေမရိကန္ျပည္သူေတြ စိတ္မေကာင္းျဖစ္ခဲ့ၾကရတယ္လို႔ေျပာပါတယ္။ ေဒါက္တာေက်ာ္ဝင္းရဲ့ ကိုယ္ေတြ႔ အေတြ႔အႀကံဳကိုေတာ့ ကိုသားညြန္႔ဦးက ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။

" အဲ့ဒီ့တုန္းက ဒီတုိင္းျပည္ကို အန္ကယ္လ္ျပန္ေရာက္တာ ၁၉လပဲ ရွိေသးတယ္။ အလုပ္က ကယ္လီဖိုးနီးယား၊ Presidio of Monterey ဆိုတဲ့ အေမရိကန္ တပ္မေတာ္ စစ္စခန္းမွာ ႏုိင္ငံျခား ဘာသာစကား သင္ေပးတဲ့ေက်ာင္းမွာ စာျပေနတယ္။ အဲ့ဒီ့ေတာ့ အဲ့ဒီ့ေန႔မနက္က ၁၁နာရီနဲ႔ ၁၁နာရီခြဲေလာက္ ပတ္ဝန္းက်င္မွာ ေရဒီယိုက အသံၾကားတယ္။ အဲ့ဒီ့အခ်ိန္တိတိမွာေတာ့ အတန္းထဲမွာ စာမျပေနဘူး။။ ရံုးထဲမွာပဲ ထုိင္ေနတယ္။ အဲ့တာၾကားေတာ့ ခ်က္ျခင္း ေအာက္ကိုဆင္းသြားၿပီးေတာ့ အျခားစာျပေနတဲ့ ဆရာတေယာက္ကို တံခါးဖြင့္ၿပီး ခ်က္ျခင္း ဝင္ေျပာလိုက္တယ္။ ေက်ာင္းသားေတြ ကို၊ ေက်ာင္းသားေတြကလည္း အဲ့ဒီ့အခ်ိန္မွာ ၈ေယာက္၊ ၉ေယာက္ေလာက္ပဲ ရွိတယ္။ အဲ့ဒီ့မွာ။ ကေနဒီကို သတ္လိုက္ၿပီဆိုေတာ့ ဟိုေကာင္ေတြက မယံုဘူး။ ေက်ာင္းသားေတြက ၊ မင္းေနာက္ေနတာလားတဲ့။ ေသခ်ာသလားတဲ့။ မင္းတို႔ ျပဴတင္းေပါက္ ဖြင့္လိုက္ရင္ ၾကားလိုက္မယ္လို႔ ေရဒီယိုမွာ။ ေရဒီယိုမွာ တခ်ိန္လံုး ထပ္ခါ ထပ္ခါ၊ ေျပာေနတယ္။ President Kennedy has been shot in Dallas ဆိုတာ။ အဲ့တာ မွတ္မိတယ္။

ကိုသားညြန္႔ဦး။ ။ " အေမရိကန္ႏိုင္ငံမွာေရာ ဒီလုပ္ၾကံခံလိုက္ရတဲ့ ဂယက္ေပါ့။ ဘယ္ေလာက္အထိ ႀကီးႀကီးမားမားျဖစ္ခဲ့သလဲ၊ အန္ကယ္လ္ မွတ္မိသေလာက္ေပါ့။ "

" ေတာ္ေတာ္ကို ႀကီးမားတယ္။ မထင္ဘူး။ ဒီတုိင္းျပည္မွာ ဒီလိုမ်ိဳး ျဖစ္ႏုိင္တယ္ ဆုိတာေလ။ တျခားမွာျဖစ္တာေတြေတာ့ ၾကားဖူးတယ္။ အန္ကယ္လ္ လည္း ေတာ္ေတာ္ စိတ္က်သြားတယ္။ ဝမ္းနည္းသြားတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲ ဆိုေတာ့ သမၼတ ကေနဒီကို သိပ္ႏွေမ်ာတာ။ စိတ္လည္းမေကာင္းဘူး။ ဘာမ်ားျဖစ္မလဲေပါ့။ လူေတြက ရီပတ္ပလင္ကန္ပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ဒီမုိကရက္ပဲျဖစ္ျဖစ္ေပါ့။ သူတို႔သမၼတေပါ့ေလ။ ဒီလိုျဖစ္တယ္ဆိုေတာ့ အံ့လည္းၾသၾကတယ္။ စိတ္လည္းမေကာင္းၾကဘူးေပါ့။"

ကိုသားညြန္႔ဦး။ ။ " အဲ့ဒီ့အခ်ိန္တုန္းက စစ္ေအးကာလမွာ ေတာ္ေတာ္ေလး အျမင့္ဆံုး ကာလျဖစ္တဲ့အခါက်ေတာ့ သမၼတကေနဒီ လုပ္ႀကံခံရတဲ့ကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ထင္ေယာင္ထင္မွားျဖစ္မႈေတြေရာ ရွိပါသလား။"

" အဲ့ဒီ့တုန္းက တီဗီြတို႔၊ ေရဒီယိုတို႔က ေျပာၾကတာပဲ။ အန္ကယ္လ္ၾကားတုန္း ကေတာ့ Oswald ဆိုတဲ့ လုပ္ၾကံတဲ့သူကို မမိေသးဘူး။ ဒါေပမဲ့ သူတို႔ ေနာက္မိေတာ့ တခ်ိန္လံုးထပ္ခါ ထပ္ခါ ေျပာတယ္။ မီဒီယာကေတာ့ ဟိုစံုစမ္း၊ ဒီစံုစမ္းေပါ့ေလ။ သူ႔မိန္းမ ရုရွျဖစ္ေနေတာ့ ကြန္ျမဴနစ္ကပဲလုပ္တာလား၊ ရုရွားကပဲ လုပ္တာလား၊ အဲ့တာေတြကလည္း ရွိေသးတယ္။"

ကိုသားညြန္႔ဦး။ ။ ကေနဒီရဲ့ သမၼတသက္တမ္းထဲမွာ လုပ္ႏုိင္ခဲ့တာ မွတ္မွတ္သားသားျဖစ္မယ္ဆုိရင္ အေမရိကန္ႏုိင္ငံအတြက္ပဲျဖစ္ျဖစ္ ၊ ကမာၻအတြက္ျဖစ္ေစပါ။ မွတ္မွတ္သားသား အန္ကယ္လ္ ဘာမ်ား ရွိပါသလဲခင္ဗ်။

"သမၼတကေနဒီက ေတာ္ေတာ္ကို သူေျပာတဲ့စကားေတြက ေတာ္ေတာ့္ကို နားေထာင္လို႔ေကာင္းတယ္။ မွတ္မွတ္သားသားရွိတာ သူ႔ကို လုပ္ၾကံမႈမခံရခင္ အေမရိကန္တကၠသိုလ္မွာေျပာတယ္။ " Ask not what your country can do for you" အဲ့ဒီ့စကားလံုးဟာ ေခါင္းထဲကို တခါတည္းဝင္သြားတယ္။ မင္းတိုင္းျပည္က မင္းအတြက္ ဘာလုပ္ေပးႏုိင္မလဲလို႔ မေမးနဲ႔၊ မင္းက မင္းတုိင္းျပည္ကို ဘာလုပ္ေပးႏိုင္မလဲ ေမးပါတဲ့။ အဲ့ဒီ့စကားက ေတာ္ေတာ့္ကို ေလးနက္တဲ့ အဓိပၸါယ္ရွိတယ္။ အဲ့စကား အန္ကယ္လ္မွာေတာင္ ရွိေသးတယ္။ အေမရိကန္တကၠသိုလ္မွာ ေျပာတဲ့စကား၊ အဲ့တာ သူေနာက္ဆံုးစကားျဖစ္မယ္ထင္တယ္။ လူထုကိုေလ။ အဲ့တာၿပီးေတာ့ အန္ကယ္လ္တခ်ိန္လံုး TV ၾကည့္ေနတာ၊ အသုဘကို အာလင္တန္သခ်ၤဳိင္းကို ျမွဳပ္တယ္။ အဲ့တာ အကုန္လံုးျမင္ လုိက္တယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ Oswald ေသနတ္နဲ႔ပစ္တာလည္း အဲ့တာလည္း အန္ကယ္လ္ျမင္လိုက္တယ္။ အဲ့ေတာ့ TV က အဲ့ဒီ့မွာ သူ႔ကို ေထာင္ထဲကို ေနရာေရႊ႕ေနတယ္။ အဲ့ေကာင္ကို ခ်လုိက္တာ။ အန္ကယ္လ္စဥ္းစားတာ။ ဒီ့ေလာက္အေရးႀကီးတဲ့ သမၼတကေနဒီကို လုပ္ၾကံတဲ့ ေကာင္ကို သူတို႔ မကာကြယ္ႏုိင္ဘူးလား။ အန္ကယ္လ္ လည္း ေဒါသထြက္တယ္ သိလား အဲ့တုန္းက။

ကိုသားညြန္႔ဦး။ ။ "အဲ့ေတာ့ သမၼတကေနဒီကို လုပ္ၾကံတဲ့သူကို ျပန္ၿပီးေတာ့ လုပ္ၾကံတာေပါ့ေနာ္။ "

"ဟုတ္တာေပါ့ အဲ့တာ TVကေန မ်က္စိကို မလြတ္ေတာ့ဘူး။ တခ်ိန္လံုးၾကည့္ေနတာ။ အဲ့တုန္းက Monterey မွာThanks giving weekend ထင္တယ္။ "

အဲ့ဒီ့အခ်ိန္တုန္းက အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု မွာ ေရာက္ရွိေနထိုင္ေနၿပီျဖစ္ တဲ့ ေဒါက္တာေက်ာ္ဝင္းရဲ့ ျပန္ေျပာင္းေျပာျပခ်က္ျဖစ္ပါတယ္။

ဆက္စပ္သတင္းမ်ား ...

XS
SM
MD
LG