သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ကခ်င္နဲ႕ ရွမ္းေျမာက္တိုက္ပဲြေၾကာင့္ ေဒသခံမ်ား ထိခိုက္ေသဆံုးမႈတိုး


စစ္ပြဲေၾကာင့္ ထြက္ေျပးေနရေသာ ဒုကၡသည္မ်ား (Citizen Journalist)

ရွမ္းျပည္နယ္နဲ႕ ကခ်င္ျပည္နယ္အတြင္းမွာ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္နဲ႕ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္တပ္ဖြဲ႕တို႕အၾကား ျဖစ္ပြါးေနဆဲ စစ္ေရးအဋိပကၡ အတြင္းမွာ ေဒသခံအရပ္သားေတြအေနနဲ႕ ထိခိုက္ေသဆုံးမွဳေတြ ရွိေနသလို ေနရပ္က ေနစြန္႕ခြာေနရမႈေတြလဲရွိေနခဲ့ပါတယ္။ ဗီြအိုေအျမန္မာပိုင္း သတင္းေထာက္နိုင္ကြန္းအိန္ကေန သတင္းေပးပို႕ထားပါတယ္။

ရွမ္းျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းေဒသ နမ့္ဆန္ၿမိဳ႕နယ္မွာ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္နဲ႔ TNLA တအာင္းပေလာင္တပ္ဖြဲ႕တုိ႔ အၾကားျဖစ္ပြါး ခဲ့တဲ့ တိုက္ပြဲေတြေၾကာင့္ ေဒသခံ တေထာင္ေက်ာ္ဟာ နီးစပ္ရာျမိဳ႕နယ္ေတြမွာ စစ္ေဘး တိမ္းေရွာင္ေနရတယ္လို႕ နိုင္ငံ ေရးပါတီတခုျဖစ္တဲ့ တအာင္းပေလာင္ အမ်ိဳးသားပါတီ ဗဟိုအလုပ္အမွဳေဆာင္ေကာ္မီတီ၀င္ တာ့လွေဖကေျပာပါတယ္။

“လားရိႈးမွာ ေအာင္မဂၤလာေက်ာင္း နမ့္ဆန္က ဘုန္းႀကီးသတင္းသံုးတဲ့ေက်ာင္းမွာ လူ ၂၀၀ ေလာက္ရွိတယ္။ ေက်ာက္မဲမွာလည္း လူ ၂၀၀ ေလာက္ရွိတယ္၊ မႏၱေလးမွာလည္း ၂၀၀ ေလာက္ရွိတယ္။ ထြက္ေျပးေနတဲ့ အေနအထားေလာက္ရွိတဲ့ ၿမိဳ႕ေပၚလူတန္းစားေတြပဲ ေျပးႏိုင္တာေပါ့ေလ။ ရြာကလူတန္းစားေတြကေတာ့ နီးစပ္ရာေပါ့ သီေပါတို႔မွာထြက္ေျပးတဲ့လူေတြလည္းရွိတာေပါ့။ ေက်းရြာေတြဘ၀က အင္မတန္မွ ရင္နာစရာေကာင္းပါတယ္။ ေျပးဖို႔ကလည္း ၿမိဳ႕ေပၚကို ေျပးႏိုင္ဖို႔အတြက္ အင္အားလည္းမရွိဘူး။ ေျပးဖို႔အေနအထားကလည္း အေျခအေနမေပးေတာ့ က်င္းေတြထဲမွာ ၀င္ပုန္းခိုၿပီးေတာ့ ေက်ာက္ဂူတို႕ ဗံုးခိုက်င္းတို႔မွာ ဖန္တီးယူၿပီးေတာ့ ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္ေနရတာေပါ့။”

ေက်ာက္မဲျမိဳ႕ကိုေရာက္ရွိေနတဲ့ နမ့္ဆန္စစ္ေဘးေရွာင္ေတြကေတာ့ စစ္ေဘးေရွာင္စခန္းမွာမေနဘဲ ေဆြမ်ိဳးသားခ်င္း အိမ္မွာေနထိုင္ေနၾကတယ္လို႕ ေက်ာက္မဲ ကူညီေရးအဖြဲ႕၀င္ ကိုသားေဇာ္ကေျပာပါတယ္။

“ေက်ာက္မဲတို႔ မႏၱေလးတို႔မွာ ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္တာကေတာ့ ဟုတ္ပါတယ္။ သူတို႔က အမွန္က နမ့္ဆန္ဘက္က ေဆြမ်ိုဳးမ်ားတယ္ဆိုေတာ့ ေနာက္ၿပီး နမ့္ဆန္ဆိုတဲ့ ၿမိဳ႕က လဖက္လည္း ထြန္းကားရာေဒသ ဆိုေတာ့ ေငြေၾကးနည္းနည္းရွိေတာ့ သူတို႔ကစစ္ေဘးေရွာင္စခန္းေတြ မွာ ေတာ့မရွိဘူး။ ဒီမွာ က်ေနာ္တို႔လည္း တရား၀င္ေတာ့ ေစာင့္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ သူတို႔က အမ်ိဳးအိမ္ေတြမွာ သြားေနတယ္။”

တိုက္ပြဲေတြေၾကာင့္ နမ့္ဆန္ေဒသခံ (၂၀၀၀)ခန္႕ဟာ မႏၱေလးလားရႈိး၊ေက်ာက္မဲ၊ သီေပါ၊ ေနာင္ခ်ဳိ နဲ႔ ျပင္ဦးလြင္ စတဲ့ ၿမိဳ႕ေတြကို တိမ္းေရွာင္ေနၾကရသလို ေဒသတြင္းေတာေတာင္ထဲမွာ ပုန္းခိုေနရတဲ့ သူေတြလဲရွိေနပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ နမ့္ဆန္အ၀င္အထြက္လမ္းေတြကိုလဲ တပ္မေတာ္ကေနလုံျခံဳေရး အေျခအေနအရ ဗံုးေထာင္ထားတာေၾကာင့္ ေဒသခံေတြအေနနဲ႕ သြားလာေရးမွာ အခက္ေတြ႕ေနသလို ဗံုးေၾကာင့္ထိခိုက္ဒဏ္ရာရသူေတြရွိေနတယ္လို႕ တာ့လွေဖက ဆက္ေျပာပါတယ္။

“ဒီအခ်ိန္မွာ ကားဂိတ္ေတြလည္း ပိတ္ပစ္လိုက္ၿပီ။ ၿမိဳ႕နဲ႔ က်ေနာ္တို႔ ရြာေတြကို ဆက္သြယ္တဲ့လမ္းေတြကိုလည္း အစိုးရတပ္က မိုင္းေတြ ဆင္လိုက္တယ္။ TNLA နဲ႕ ေျမာက္ပိုင္းမဟာမိတ္အဖြဲ႔ေတြ ၀င္လာမွာ စိုးရိမ္ၿပီးေတာ့မွ မိုင္းေတြဆင္ထားတယ္။တရုတ္သခၤ် ိင္းကုန္း ေတာင္ေျခနားမွာ မိုင္းေတြဆင္ထားလိုက္တယ္။ ရြာျပင္မထြက္နဲ႔ မိုင္းေတြဆင္ထားတယ္။ ကိုယ့္ရြာသူရြာသားေတြကို ရြာျပင္မထြက္နဲ႔ ေျပာပါဆိုၿပီးေတာ့ ေျပာတယ္တဲ့။ ၁၄ ရက္ေန႔မွာပဲ ျဖစ္ခ်င္ေတာ့ သူတို႔သတိေပးထားတဲ့ဟာကို မသိလိုက္လို႔ လဖက္ၿခံမွာ ေရာက္ေနတဲ့ လင္မယား ၂ ေယာက္က ဆိုင္ကယ္နဲ႔ မိုင္းကို နင္းမိလိုက္တာ ေျခေထာက္ႀကီးျပတ္ထြက္သြားတယ္။ အဲဒီလူနာ လားရိႈးေဆးရံုမွာ ရွိတယ္။”

ျပီးခဲ့တဲ့ ဇန္န၀ါရီ(၁၃) (၁၄)ရက္အတြင္း နမ့္ဆန္ျမိဳ႕နယ္အတြင္းမွာ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္နဲ႔ TNLA တအာင္းပေလာင္တပ္ဖြဲ႕ တုိ႔ တိုက္ပြဲျဖစ္ပြါးခဲ့စဥ္အတြင္း နမ့္ဆန္ၿမိဳ႕အနီး ဟိုေခ်ာင္းေက်းရြာေပၚ လက္နက္ႀကီးက်ည္က်လို႔ အသက္(၇)ႏွစ္ အရြယ္ ေက်ာင္းသားတဦးနဲ႔အတူ အရပ္သားတဦးေသဆံုးခဲ့သလို အရပ္သား(၈)ဦး ထိခိုက္ ဒဏ္ရာရရွိခဲ့ ပါတယ္။

ဒီလိုပစ္ခတ္မွဳမွာ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္ဘက္က TNLAလက္ခ်က္လို႕သတင္းထုတ္ျပန္ထားသလို ေဒသခံေတြကေတာ့ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္တပ္ကုန္းကေန ပစ္ခတ္ခဲ့တဲ့ လက္နက္ၾကီး လို႕ေျပာဆိုေနၾကပါတယ္။

ျပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ ဒီဇင္ဘာ(၂၆)ရက္ေန႕မွာ ရွမ္းျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္း ေက်ာက္မဲျမိဳ႕နယ္ ပန္မတ္မီးရြာကို ေလယာဥ္နဲ႕ ဗုံးၾကဲမွဳ ျဖစ္စဥ္အတြင္း အရပ္သား(၃)ဦးေသဆုံးျပီး ကေလးငယ္တဦးနဲ႕ကိုယ္၀န္ေဆာင္ မိခင္တဦးအပါ၀င္ လူ(၇)ဦးခန္႕ထိခိုက္ ဒဏ္ရာရရွိခဲ့ပါတယ္။

ရွမ္းျပည္နယ္နည္းတူ ကခ်င္ျပည္နယ္ဘက္မွာလဲ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္နဲ႕KIO ကခ်င္လြတ္လပ္ေရး တပ္မေတာ္အၾကားျဖစ္ပြါး ေနတဲ့တိုက္ပြဲေၾကာင့္ စစ္မက္ျဖစ္ပြါးရာေဒသကျပည္သူေတြ စစ္ေဘးတိမ္းေရွာင္ေနရပါတယ္။

၀ိုင္းေမာ္ျမိဳ႕နယ္ ဇိုင္းေအာင္နဲ႕မဂါးယန္စစ္ေရွာင္စခမ္းမွာရွိတဲ့ဒုကၡသည္အေျခအေနကိုေတာ့ ကခ်င္လူမွဳအဖြဲ႕အစည္း ပူးေပါင္းလုပ္ငန္းစဥ္အဖြဲ႕အတြင္းေရးမွဴးဂြမ္ရွာေအာင္ကအခုလိုေျပာပါတယ္။

“ဒီ မဂါးယန္ ကလည္း အမ်ားစုေတာ့ နမ့္ခမ္းပါလို႔ေခၚတဲ့ နဂိုမူလ Camp ကေန ၃- ၄ မိုင္ေလာက္ေ၀းတဲ့ အေနာက္ဘက္မွာေပါ့ေနာ္ အဲဒီမွာ ရွိတဲ့ ေနရာမွာ သူတို႔ ေရႊ႕ေျပာင္းေနေနၾကတဲ့ အေနအထားရွိတယ္။ တခ်ိဳ႕ေတာ့ အိမ္ေထာင္စု ၅၀ ေလာက္ကေတာ့ လိုင္ဇာဘက္ကို ဆင္းတဲ့ အေနအထားရွိပါတယ္။ ဇိုင္းေအာင္ camp က်ေတာ့ နဂိုမူလ camp ကေန ၁၀ မိုင္ေလာက္ေ၀းတဲ့ လံုပန္ ေဒသမွာ ခဏစခန္းခ်ၿပီးေနေနတဲ့ အေနအထားရွိတယ္။ သူတို႔ အဲဒီထက္ပိုၿပီးေတာ့ လံုၿခံဳမယ့္ေနရာ၇ွာေနတဲ့ အေနအထားျဖစ္ပါတယ္။”

ျပီးခဲ့တဲ့ဇန္န၀ါရီ(၁၃)ရက္ေန႕မွာ လက္နက္ၾကီးက်ည္ေပါက္ကြဲခဲ့လို႕ ဇိုင္းေအာင္စစ္ေျပးဒုကၡသည္ (၄၀၀၀) ခန္႕ဟာ တရုတ္နယ္စပ္မွာတိမ္းေရွာင္ေနရသလို ၀ိုင္းေမာ္ျမိဳ႕ ကခ်င္ႏွစ္ျခင္း ခရစ္ယာန္ဖြံ႕ျဖိဳးေရးဒုကၡသည္ စခန္းကို အေယာက္ (၅၀)ခန္႕ေျပာင္းေရႊ႕လာသူရွိတယ္လို႕ စခန္းတာ၀န္ခံ ဦးေခါင္ေတာင္ကေျပာပါတယ္။

“ဇိုင္းေအာင္ မူရာဇြတ္ဘက္က ထြက္ေျပးလာတဲ့လူေတြ က်ေနာ္တုိ႔ ဖြံ႕ျဖိဳးေရးဒုကၡသည္ စခန္းကို ေျပာင္းလာၾကတဲ့ မိသားစုေတြရွိတယ္။ မိသားစု ၁၅ စုေလာက္ရွိတယ္ လူ ၅၀ ေလာက္ေပါ့ေနာ္။”

လက္ရွိမွာျမန္မာအစိုးရရဲ႕ျငိမ္းခ်မ္းေရးေကာ္မရွင္အဖြဲ႕နဲ႕ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕ေတြ အၾကား ျငိမ္းခ်မ္းေရး ေတြ႕ဆုံေဆြးေႏြးနိုင္ဖို႕ ၾကိဳးပမ္းေနဆဲျဖစ္ေပမဲ့ ကခ်င္ျပည္နယ္နဲ႕ ရွမ္းျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းမွာေတာ့ စစ္ေရးတင္းမာေန ဆဲျဖစ္ပါတယ္။

ဒီလိုျဖစ္ပြါးတဲ့တိုက္ပြဲေတြအတြင္းအရပ္သားေတြကို ပစ္မွတ္ထားတိုက္ခိုက္မွဳေတြရွိခဲ့တာေၾကာင့္ ေသဆုံးထိခိုက္မွဳေတြ ေဒသတြင္းကေန ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္ေနရမွဳေတြလဲျဖစ္ပြါးလာခဲ့တာပါ။

ကခ်င္နဲ႕ရွမ္းလူမွဳအဖြဲ႕အစည္းေတြအေနနဲ႕ကေတာ့ လက္ရွိျဖစ္ပြါးေနတဲ့ စစ္ေရးပဋိပကၡအတြင္း အရပ္သားေတြ ထိခိုက္ေနမွဳနဲ႕ စစ္ေျပးဒုကၡသည္အေရး ကိစၥေတြကို ကုလသမဂၢရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရးအထူးကိုယ္စားလွယ္ Ms Yanghee Lee ကိုယ္တိုင္လာေရာက္ေလ့လာဖို႕ကိုလဲ တိုက္တြန္းမွဳေတြရွိေနပါတယ္။

XS
SM
MD
LG