သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

မၾကာခင္ ရက္ပိုင္းအတြင္း ထုတ္ျပန္မယ့္ ကိုဖီအာနန္ ဦးေဆာင္တဲ့ ရခိုင္ အႀကံေပးေကာ္မရွင္ရဲ႕ အစီရင္ခံစာ အႀကံျပဳခ်က္ေတြကို ျမန္မာအစိုးရက အျပည့္အ၀ လိုက္နာ အေကာင္အထည္ ေဖၚမယ္လို႔ သူတို႔ မယူဆေၾကာင္း HRW ႏိုင္ငံတကာလူ႔အခြင့္အေရး အဖဲြ႕ႀကီးက မေန႔က ေျပာၾကားလိုက္ပါတယ္။

မတ္လက ထုတ္ျပန္ထားတဲ့ ၾကားျဖတ္ အစီရင္ခံစာမွာ ပါ၀င္တဲ့ အႀကံျပဳခ်က္ေတြထဲ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ႏိုင္ငံသားအျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳေရး လုပ္ငန္းစဥ္ကို အခ်ိန္ကာလ သတ္မွတ္ေဆာင္ရြက္ဖို႔ အပါအ၀င္ လြတ္လပ္စြာ သြားလာခြင့္ စတဲ့ အခ်က္ေတြကို ျမန္မာအစိုးရ ဘက္က အေကာင္အထည္ေဖၚဖို႔ အခက္အခဲေတြ ရွိေနတယ္လို႔လည္း သံုးသပ္သူေတြရွိပါတယ္။ ဆက္သြယ္ ေမးျမန္းထားတဲ့ မအင္ၾကင္းႏိုင္က အျပည့္အစံုကို တင္ျပမွာပါ။

ကုလသမဂၢ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ေဟာင္း ကိုဖီအာနန္ဟာ သူဦးေဆာင္တဲ့ ရခိုင္ျပည္နယ္ဆိုင္ရာ အႀကံေပးေကာ္မရွင္ရဲ႕ ေနာက္ဆံုး အစီရင္ခံစာကို ျမန္မာအစိုးရကို တင္သြင္းဖို႔ မေန႔ အဂၤါေန႔က ျမန္မာႏို္င္ငံကို ေရာက္ရွိလာခဲ့ပါတယ္။ ၾသဂုတ္လ ၂၄ ရက္ေန႔မွာေတာ့ အစီရင္ခံစာကို အမ်ားျပည္သူသိေအာင္ ထုတ္ျပန္မွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီမတိုင္ခင္ ႏိုင္ငံေတာ္ အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ အပါအ၀င္ အစိုးရနဲ႕လြႊတ္ေတာ္က သက္ဆိုင္ရာ တာ၀န္ရွိသူေတြနဲ႔ ကိုဖီအာနန္ ေကာ္မရွင္က ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးမွာပါ။

ဒီရခိုင္အႀကံေပး ေကာ္မရွင္က ထုတ္ျပန္မယ့္ အစီရင္ခံစာပါ အႀကံျပဳခ်က္ေတြကို ျမန္မာအစိုးရက အျပည့္အ၀ လိုက္နာ အေကာင္အထည္ ေဖၚမယ္လို႔ သူတို႔ ယံုၾကည္မႈ မရွိေၾကာင္း နယူးေယာက္ အေျခစိုက္ HRW ေခၚ လူ႔အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္တဲ့ အဖဲြ႔ႀကီးက ဗီြအိုေအကို ေျပာပါတယ္။ အဓိက အေၾကာင္းအရင္းမွာ မတ္လက ထုတ္ျပန္ထားတဲ့ ေကာ္မရွင္ရဲ႕ၾကားျဖတ္ အစီရင္ခံစာပါ အႀကံျပဳခ်က္ေတြကို ျမန္မာအစိုးရက အေကာင္အထည္ေဖၚ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ျခင္း မရွိေသးဘူးလို႔ HRW အာရွေရးရာ ညြန္ၾကားေရးမွဴး John Sifton ကေျပာပါတယ္။

“ ရခိုင္ အႀကံေပးေကာ္မရွင္ရဲ႕အႀကံျပဳခ်က္ အေတာ္မ်ားမ်ားကို ျမန္မာအစိုးရဘက္က အေကာင္အထည္ေဖၚ ေဆာင္ရြက္ၿပီးစီးတာ မေတြ႕ရေသးပါဘူး။ အေရးပါတဲ့ အဆင့္ျဖစ္တဲ့ ႏိုင္ငံသား ခံယူခြင့္မွာ ခဲြျခားထားတဲ့ အဓိက အခ်က္ကို တရားဥပေဒအရ ဖယ္ရွားဖို႔ လုပ္ေဆာင္ျခင္း မရွိေသးပါဘူး။ ဒါ႔အျပင္ ရခိုင္အႀကံေပးေကာ္မရွင္ေရာ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရး အထူးကိုယ္စားလွယ္ တို႕ကပါ အႀကံေပးထားတဲ့ ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္း လြတ္လပ္စြာ သြားလာခြင့္ကိုလည္း အေလးထား ေဆာင္ရြက္တာ မရွိေသးပါဘူး။”

ဒါေပမဲ့လည္း လူသားခ်င္း စာနာေထာက္ထားတဲ့ အကူအညီေတြ ခြင့္ျပဳဖို႔ဆိုတဲ့ အခ်က္လိုမ်ဳိး တခ်ဳိ႕အႀကံျပဳခ်က္ေတြ ကိုေတာ့ ျမန္မာအစိုးရက လိုက္နာ ေဆာင္ရြက္မယ္လို႔ ျမင္ေၾကာင္း John Sfiton ကဆိုပါတယ္။

အရင္က ထုတ္ျပန္ထားတဲ့ ၾကားျဖတ္အစီရင္ခံစာမွာ အႀကံျပဳခ်က္ အခ်က္ (၃၀) ပါ၀င္ပါတယ္။ အဲဒီထဲက အေရးႀကီး အႀကံျပဳခ်က္ကေတာ့ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ႏိုင္ငံသား အျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳေပးေရး တိက်ရွင္းလင္းတဲ့ မဟာဗ်ဴဟာနဲ႔ လုပ္ငန္းစဥ္ အေကာင္အထည္ေဖၚမယ့္ အခ်ိန္ကာလ သတ္မွတ္သင့္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ ၁၉၈၂ ခုႏွစ္ ႏိုင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ ဥပေဒမွာ ခဲြျခားမႈေတြရွိေနတယ္ဆိုတဲ့ ေ၀ဖန္ခ်က္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ေဟာင္ေကာင္အေျခစိုက္ အာရွလူ႔အခြင့္အေရး အဖဲြ႔ရဲ႕ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ တာ၀န္ခံ ဦးမင္းလြင္ဦးရဲ႕ အျမင္ကေတာ့

“ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္းမွာ အေျခခ်လာခဲ့တဲ့ သူေတြလည္းမွန္တယ္။ ျမန္မာျပည္ထဲမွာ ေမြးဖြားလာခဲ့တဲ့ သူေတြလည္း မွန္တယ္။ ဆိုလို႔ရွိရင္ေတာ့ ႏိုင္ငံတကာ စံခ်ိန္စံညႊန္းေတြနဲ႔အညီ ေနာက္ၿပီးေတာ့ တခါ က်ေနာ္တို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံက သတ္မွတ္ထားတဲ့ ႏိုင္ငံသားျဖစ္မႈ ဥပေဒနဲ႔အညီ သတ္မွတ္ေပးမယ့္ အေျခအေနမ်ိဳး ျဖစ္တယ္ဆိုတာမ်ိဳး က်ေနာ္တို႔ ျမင္တယ္။”

ရခိုင္အႀကံေပး ေကာ္မရွင္ရဲ႕ အစီရင္ခံစာကို ရခိုင္ျပည္နယ္မွာရွိတဲ့ မြတ္စလင္အသိုင္းအ၀ိုင္းက ႀကိဳဆိုေၾကာင္း ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္း နွစ္ဖက္အသိုင္းအ၀ိုင္း အတူယွဥ္တဲြ ေနထိုင္ေရး လႈပ္ရွားေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ ကိုရွဳိင္းက ေျပာပါတယ္။

“ ဒီဘက္ ဒီ ဘာသာေရး အားျဖင့္ ေျပာမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ဒီလူနည္းစု ဘာသာ၀င္ေတြ အေနနဲ႔ကေတာ့ အခု ရခိုင္ အၾကံေပး ေကာ္မရွင္ရဲ႕ အႀကံျပဳခ်က္ေတြကို သူတို႔က ေစာင့္ဆိုင္းမယ္။ ေနာက္ သူ႔ရဲ႕အႀကံျပဳခ်က္ေတြကို အစိုးရအေနနဲ႔ အမွန္တကယ္ လက္ေတြ႕ အေကာင္အထည္ ေဖၚေပးဖို႔ ဆိုတာကိုေတာ့ သူတို႔ဘက္က လံုး၀ေမ ွ်ာ္လင့္တယ္။ ဘာျဖစ္လို႔တုန္း ဆိုေတာ့ ဒီဘက္က အထူးသျဖင့္ ရခိုင္မွာရွိေနၾကတဲ့ မြတ္ဆလင္ အသိုင္းအ၀ိုင္းကလည္း ဒီေကာ္မရွင္ရဲ႕အႀကံျပဳခ်က္ေတြကို သူတို႔က လံုး၀ လက္ခံတယ္ ႀကိဳဆိုတယ္ေပါ့ေနာ္။ ဆိုေတာ့ အဲဒီအတိုင္းကို အစိုးရက လုပ္ေပးဖို႔ ဆိုတဲ့ဟာကို သူတို႔က ေမွ်ာ္လင့္တယ္ ။”

ဒါေပမယ့္လည္း တဖက္ အသိုင္းအ၀ိုင္းျဖစ္တဲ့ ရခိုင္လူမ်ဳိးေတြ အတြက္ ေကာ္မရွင္ရဲ႕ အစီရင္ခံစာကို လက္ခံဖို႔ အခက္အခဲ ရွိေနေၾကာင္း ကိုရွိဳင္းကဆိုပါတယ္။

“ ဒီအႀကံျပဳခ်က္ေတြထဲမွာ တခ်ိဳ႕အခ်က္ေတြ ကေတာ့ ခ်က္ခ်င္းလုပ္ေဆာင္ ရမယ့္ အခ်က္ေတြပါတယ္။ တခ်ိဳ႕အခ်က္ ေတြကေတာ့ ေရရွည္လုပ္ေဆာင္ ရမယ့္ အခ်က္ေတြပါတယ္။ ေနာက္တခ်ိဳ႕ဟာေတြ ကေတာ့ ဖြဲ႕စည္းတည္ေဆာက္ပံု ဆိုင္ရာ ကိစၥရပ္ေတြလည္းပါတယ္။ ဆိုၿပီးေတာ့မွ သူက အဲဒါကို အစိုးရကို အႀကံျပဳထားတာ။ ဒီအႀကံျပဳခ်က္ေတြကို အစိုးရက ေနၿပီးေတာ့မွ အေကာင္အထည္ေဖၚတဲ့ အခါၾကရင္ေကာ ရခိုင္မွာရွိတဲ့ ၂ ဖက္ လူ႔အသိုင္းအ၀ိုင္းက ဒါကို အစိုးရနဲ႔ အတူတူ အမွန္တကယ္ သူတို႔ကေနၿပီးေတာ့မွ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ မွာလား။ အစိုးရက ေနၿပီးေတာ့မွ သြားၿပီးေတာ့မွ အေကာင္အထည္ေဖၚမယ္ ဆိုရင္ေတာင္မွ ဟိုဘက္ကရွိေနတဲ့ ဒီ၂ ဖက္လူ႔အသိုင္းအ၀ိုင္းထဲကေန တဘက္ဘက္က ဒါကို သူတို႔က လက္မခံဘူး ဆန္႔က်င္တယ္ ဆိုရင္ေတာ့လည္း အဲဒီအခါက်ရင္ေတာ့ အစိုးရကလည္း ထပ္ၿပီးေတာ့မွ အခက္ႀကံဳရမွာေပါ့ေနာ္။”

ကိုဖီအာနန္ ဦးေဆာင္တဲ့ ရခိုင္ျပည္နယ္ဆိုင္ရာ အႀကံေပးေကာ္မရွင္ကို ၂၀၁၆ခုနွစ္ ၾသဂုတ္လမွာ ဖဲြ႕စည္းခဲ့ၿပီး ၾကားျဖတ္အစီရင္ခံစာကို ၂၀၁၇ မတ္လတုန္း က ထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။

XS
SM
MD
LG