သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ထုိင္းႏုိင္ငံ ေကာ့ေတာင္ကၽြန္းလို႔ေခၚတဲ့ လိပ္ကၽြန္းမွာ ၿဗိတိန္ကမၻာလွည့္ခရီးသြား ၂ ဦး အသတ္ခံရမႈနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး တရားစြဲဆိုခံထားရတဲ့ ျမန္မာေရႊ႕ေျပာင္း အလုပ္သမား ၂ ဦးက - သူတို႔ လြတ္ေျမာက္ႏုိင္မယ္လို႔ အျပည့္အ၀ ယံုၾကည္မႈရွိေၾကာင္း - တရားစြဲဆိုခံရထားသူေတြဘက္က လိုက္ပါ ကူညီေပးေနသူေတြက ေျပာပါတယ္။ ဒီအမႈနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ႏွစ္ဘက္တင္သြင္းတဲ့ သက္ေသခံပစၥည္းေတြ၊ အခ်က္အလက္ေတြကို တရား႐ံုးေတာ္က အၿပီးသတ္ ၾကားနာစစ္ေဆးၿပီးတဲ့ေနာက္ - ဒီကေန႔မွာ စီရင္ခ်က္ ခ်ေတာ့မွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ထုိင္းတရား႐ံုးအေနနဲ႔ အမႈကို မွန္မွန္ကန္ကန္ ဆံုးျဖတ္ေပးဖို႔ကိုလည္း AHRC အာရွလူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္က ေတာင္းဆုိခဲ့ပါတယ္။ AFP သတင္းကို အေျခခံၿပီး မနႏၵာခ်မ္းက ဆက္ေျပာျပပါမယ္။

ထုိင္းႏုိင္ငံ ေကာ့ေတာင္ကၽြန္းမွာ လြန္ခဲ့တဲ့ ၁ ႏွစ္ေက်ာ္က ၿဗိတိန္ကမၻာလွည့္ခရီးသြား ၂ ဦး အသတ္ခံရမႈနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး တရားစြဲဆုိခံထားရတဲ့ ျမန္မာေရႊ႕ေျပာင္းအလုပ္သမား ေဇာ္လင္းနဲ႔ ၀င္းေဇာ္ထြန္းတို႔ ၂ ဦးရဲ႕ အမႈကို ေကာ့စေမြတရား႐ံုးက တရားသူႀကီး ၃ ဦးေကန ဒီကေန႔ ၾကာသပေတးေန႔မွာ စီရင္ခ်က္ခ်မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ တကယ္လို႔ သူတို႔ ၂ ဦးကို အျပစ္ရွိတယ္လို႔ တရား႐ံုးက ဆံုးျဖတ္ခဲ့ရင္ေတာ့ ေသဒဏ္က်ခံရႏိုင္ဖြယ္ ရွိပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လို႔လည္း သူတုိ႔ႏွစ္ဦးရဲ႕အမႈနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အႀကံေပးသူ လည္းျဖစ္၊ ေရႊ႕ေျပာင္းအလုပ္သမား အခြင့္အေရးကြန္ယက္က Andy Hall ကေတာ့ - တရားစြဲဆိုခံထားရသူေတြဘက္က သူတို႔ လြတ္ေျမာက္လာလိမ့္မယ္လို႔ ယံုၾကည္ေနေၾကာင္းကို အခုလို ေျပာျပပါတယ္။

“ဒီကေန႔ စီရင္ခ်က္ခ်မယ့္အေပၚ သူတုိ႔ စိုးေတာ့ စိုးရိမ္တယ္။ ဒါေပမ့ဲ တရား႐ံုးက သူတို႔အေပၚ တရားမွ်မွ်တတ စီရင္ဆံုးျဖတ္ၿပီး ျပန္လႊတ္ေပးလိမ့္မယ္လို႔လည္း ႏွစ္ေယာက္စလံုးက အျပည့္အ၀ ယံုၾကည္ထားၾကတယ္။ ဘယ္လို စီရင္ခ်က္မ်ိဳးပဲ ခ်ခ်၊ သူတုိ႔အေနနဲ႔ ႀကံ႕ႀကံ႕ခံၿပီး ေရွ႕ဆက္ လုပ္ေဆာင္စရာရွိတာေတြကို ဆက္ၿပီး လုပ္ေဆာင္သြားမယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။”

ဒါေပမဲ့လို႔လည္း တရားသူႀကီး ၃ ဦးအေနနဲ႔ ဒီအမႈနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အျပစ္ရွိတယ္ ဒါမွမဟုတ္ အျပစ္မရွိဘူး ဘယ္လိုပဲ ဆံုးျဖတ္ခဲ့ ဆံုးျဖတ္ခဲ့ တရားလိုဘက္ကေရာ၊ တရားစြဲဆိုခံထားရသူေတြဘက္ကပါ ဒီစီရင္ခ်က္အေပၚ အယူခံ ဆက္၀င္သြားမွာျဖစ္တယ္လို႔ Andy Hall က အခုလို ဆက္ေျပာခဲ့ပါတယ္။

“တရား႐ုံးက သူတုိ႔ကုိ အႏုိင္ေပးမယ္၊ သူတုိ႔အေပၚ စဲြထားတဲ့အမႈေတြကုိလည္း ပလပ္လုိက္မယ္ဆုိရင္၊ တရားလုိေတြက အယူခံ၀င္မွာ ေသခ်ာတယ္လုိ႔ ထင္ပါတယ္။ စြပ္စဲြခံရတဲ့ အမႈသည္ေတြ အျပစ္ရွိတယ္လို႔ ဆုံးျဖတ္ရင္လည္း အက်ဳိးေဆာင္အဖဲြ႔အေနနဲ႔ ေသခ်ာတာကေတာ့ အယူခံျပန္၀င္ဖုိ႔ အမႈသည္ေတြကုိ အႀကံေပးမွာျဖစ္သလုိ၊ သူတုိ႔လည္း အယူခံ၀င္မယ္ဆုိတာ ေသခ်ာပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လည္း မနက္ျဖန္မွာ ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ ႐ႈံးတဲ့ဘက္က အယူခံ၀င္ၾကမွာဆုိေတာ့ အမႈကၿပီးဦးမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ ႏွစ္ေတြနဲ႔ခ်ီ ၾကာဦးမွာပါ။”

ၿပီးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၄ စက္တင္ဘာ ၁၅ ရက္ေန႔က ေကာ့ေတာင္ ေခၚ လိပ္ကၽြန္းမွာ အသက္ ၂၄ ႏွစ္အရြယ္ ေဒးဗစ္ ေမလာ နဲ႔ အသက္ ၂၃ ႏွစ္အရြယ္ ဟန္းနာ တို႔ ႏွစ္ဦး အသတ္ခံရမႈနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး - ထုိင္းရဲေတြက ျမန္မာေရႊ႕ေျပာင္းအလုပ္သမား ေဇာ္လင္းနဲ႔ ၀င္းေဇာ္ထြန္း တို႔ ၂ ဦးကို အဲဒီအခ်ိန္ကစလို႔ ေကာ့စေမြအက်ဥ္းေထာင္မွာ ဖမ္းဆီးထားၿပီး အမႈဖြင့္ စစ္ေဆးခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ ႏွစ္ဘက္တင္သြင္းတဲ့ သက္ေသအေထာက္အထားေတြကုိ တရား႐ံုးေတာ္က ဒီဇင္ဘာလ ၁၀ ရက္ေန႔မွာ အၿပီးသတ္ ၾကားနာခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

AHRC လို႔ေခၚတဲ့ အာရွလူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္က ျမန္မာေရွ႕ေနတဦးျဖစ္တဲ့ ဦးမင္းလြင္ဦး ကေတာ့ - အမႈသြား အမႈလာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အခုလို သံုးသပ္ခဲ့ပါတယ္။

“ပထမဦးဆံုး က်ေနာ္ေျပာခ်င္တာက အမႈစတင္ တည္ေဆာက္ကတည္းကိုက ရဲကေနၿပီးေတာ့ တည္ေဆာက္တာျဖစ္တယ္။ စကားျပန္ ေခၚယူ အသံုးျပဳတာကအစ ဖိအားေပးမႈေတြရွိတယ္။ ႏွိပ္စက္ညႇဥ္းပန္းမႈေတြရွိတယ္။ ရဲဘက္ကေနၿပီးေတာ့ တင္ျပတဲ့ သက္ေသအေထာက္အထား အရေသာ္လည္းေကာင္း ခိုင္ခိုင္မာမာ သက္ေသ ထူႏိုင္ျခင္းမရွိဘူး ဆုိတာေတြကို က်ေနာ္ေတြ႔ရတယ္။ ဥပမာအားျဖင့္ ဒီ လူသတ္ရာမွာ တကယ္တမ္း အသံုးျပဳခဲ့တဲ့ လက္နက္ကို တင္ျပႏုိင္ျခင္း မရွိတာကို က်ေနာ္တုိ႔ ေတြ႔ရတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့တခါ အဓမၼျပဳက်င့္ျခင္း ခံရတယ္ဆိုတဲ့အခါမွာလည္း DNA ကို စစ္ေဆးတဲ့အခါမွာ DNA က လြဲေနတယ္ဆုိတာေတြကိုလည္း မႈခင္းဆရာ၀န္ေတြရဲ႕ ထြက္ဆုိခ်က္ေတြအရ က်ေနာ္တို႔ သိရတာျဖစ္တယ္။ အဲေတာ့ သက္ေသ အေထာက္အထားေတြအေပၚမွာ ၾကည့္ၿပီးေတာ့ ဆံုးျဖတ္မယ္ဆုိရင္ လည္း ဒီအမႈမွာ တရားလိုဘက္က ရဲကေနၿပီးေတာ့ တင္ျပတဲ့ အေထာက္အထားေတြအရ အျပစ္ေပးႏုိင္ေလာက္တဲ့အထိ ခိုင္ခိုင္မာမာ တည္ေဆာက္ႏုိင္ျခင္း မရွိဘူးဆိုတာေတြကို က်ေနာ္တုိ႔ ေတြ႔ရတယ္။ ဒါေၾကာင့္လည္း က်ေနာ္တုိ႔က ဒီ ဖမ္းဆီးထိန္းသိမ္းျခင္း ခံေနရတဲ့ ေရႊ႕ေျပာင္းအလုပ္သမား ၂ ဦး ျပန္လည္ လြတ္ေျမာက္လာလိမ့္မယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္ရတာ ျဖစ္ပါတယ္။”

ဒါ့အျပင္ ေငြေၾကးနဲ႔ ၾသဇာအာဏာရိွသူေတြအေပၚ ဘက္လိုက္တဲ့ တရားစီရင္မႈေတြ ရွိတဲ့ ထုိင္းႏုိင္ငံမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံ အပါအ၀င္ အိမ္နီးခ်င္း ႏုိင္ငံေတြက လာေရာက္ အလုပ္လုပ္ကိုင္ၾကတဲ့ ေရႊ႕ေျပာင္းအလုပ္သမားေတြအေနနဲ႔ အခုလို ရာဇ၀တ္မႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး မၾကာခဏ ပံုခ်ခံရေလ့ရွိတယ္လို႔ လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႔ေတြက ေျပာဆိုၾကပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လည္း အခု အမႈနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ထုိင္းတရား႐ံုးအေနနဲ႔ တရားမွ်တစြာ စီရင္ဆံုးျဖတ္ေပးဖို႔ကို AHRC က ေတာင္းဆိုခဲ့ပါတယ္။

“အာရွလူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္အေနနဲ႔ ေတာင္းဆုိခ်င္တာကေတာ့ ဒီအမႈမွာ ေပၚေပါက္တဲ့ သက္ေသခံ အေထာက္အထားေတြအတုိင္း မွန္မွန္ကန္ကန္ ဆံုးျဖတ္ေပးဖုိ႔အတြက္ က်ေနာ္တုိ႔က ေတာင္းဆုိခ်င္တာျဖစ္တယ္။ ထုိင္းတရား႐ံုးအေနနဲ႔ မွန္မွန္ကန္ကန္ ဆံုးျဖတ္ႏုိင္လိမ့္မယ္။ လြတ္လပ္တဲ့ တရားစီရင္ေရးစနစ္ကို က်င့္သံုးႏုိင္တယ္ဆုိတာ ကမၻာကသိေအာင္ ျပဖုိ႔ လိုအပ္တဲ့အခ်ိန္လည္းျဖစ္တယ္လို႔ က်ေနာ္ကေတာ့ ေျပာခ်င္ပါတယ္။”

AHRC မွ ေရွ႕ေန ဦးမင္းလြင္ဦး ျဖစ္ပါတယ္။ ေရႊ႕ေျပာင္းအလုပ္သမား အခြင့္အေရးကြန္ယက္က Andy Hall ကလည္း - ဒီအမႈ ထုိင္းႏုိင္ငံအတြက္ အင္မတန္မွ အႏႈတ္လကၡဏာျပတဲ့ ကိစၥျဖစ္ၿပီး၊ ဘယ္လိုစီရင္ခ်က္မ်ိဳးပဲခ်ခ် အခုအခ်ိန္မွာ ျပန္ကုစားဖို႔ မလြယ္ေတာ့ဘူးလို႔ ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္ရွင္။

XS
SM
MD
LG