သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ေျမာက္ကိုရီးယား ေစ့စပ္ကမ္းလွမ္းမႈ အေမရိကန္နဲ႔ ေတာင္ကိုရီးယား လက္မခံ

  • Steve Burmese

ေျမာက္ကိုရီးယား ေစ့စပ္ကမ္းလွမ္းမႈ အေမရိကန္နဲ႔ ေတာင္ကိုရီးယား လက္မခံ

တင္းမာမႈေတြ ေလ်ာ့က်ေအာင္ ေစ့စပ္ေဆြးေႏြးမႈေတြ လုပ္ဖို႔ ေျမာက္ကိုရီးယား အစိုးရဘက္က ေနာက္ဆုံး ႀကိဳးပမ္းခ်က္ကို ေတာင္ကိုရီးယားနဲ႔ အေမရိကန္ အစိုးရေတြက လက္မခံဘဲ ပယ္ခ်လိုက္ပါတယ္။ ဒီအေၾကာင္းနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ဗီြအိုေအ သတင္းေထာက္ စတိဗ္ ဟာမန္း (Steve Herman) ဆုိးလ္ၿမိဳ႕ကေန သတင္းေပးပို႔ထားတာကို ကိုရန္ႏုိင္က တင္ျပေပးထားပါတယ္။

ႀကိဳတင္သတ္မွတ္ခ်က္ေတြ မထားရွိဘဲ ေစ့စပ္ေဆြးေႏြးမႈေတြကို က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ လုပ္သြားဖို႔ ေျမာက္ကိုရီးယား အစိုးရဘက္က ကမ္းလွမ္းၿပီး တရက္အၾကာမွာ ေတာင္ကိုရီးယား အာဏာပိုင္ေတြက ဒီကမ္းလွမ္းမႈကို လက္မခံဘဲ ပယ္ခ်လိုက္ပါတယ္။

ေျမာက္ကိုရီးယား အစိုးရ အေနနဲ႔ သူတုိ႔ရဲ႕ ႐ုိးသားမႈကို ပါးစပ္က ေျပာေနတာထက္ ပိုၿပီးေတာ့ လုပ္ျပဖို႔ လိုတယ္လို႔ ေတာင္ကိုရီးယား ႏုိင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီးဌာန ေျပာခြင့္ရပုဂၢိဳလ္ ကင္မ္ေရာင္ဆမ္း (Kim Young-sun) က ၾကာသပေတးေန႔မွာ ေျပာၾကားလိုက္ပါတယ္။

“ေျမာက္ကိုရီးယားဟာ အရင္တုန္းက ယူေရနီယံ သန္႔စင္တဲ့စက္႐ုံ သူတုိ႔မွာ မရွိဘူးလို႔ ျငင္းဆန္ထားၿပီးေတာ့ အခုေတာ့ ရွိတယ္ဆိုၿပီး ေၾကညာခဲ့ပါတယ္။ ဒီလို လုပ္ေနတာေတြဟာ ႏုိင္ငံတကာ အသိုင္းအ၀ိုင္းက ေမွ်ာ္လင့္ထားတာေတြနဲ႔ ဆန္႔က်င္ေနပါတယ္။ စကားေတြကေန မဟုတ္ဘဲ တိက်တဲ့ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြ အေပၚမွာ အေျခခံၿပီးေတာ့ ႐ုိးသားမႈကို တုိင္းတာသြားမွာ ျဖစ္တယ္။” လုိ႔ သူက ေျပာသြားတာပါ။

ေတာင္ကိုရီးယား အစိုးရ အာဏာပိုင္ေတြ အေနနဲ႔ ေစ့စပ္ေဆြးေႏြးမႈ အသစ္လုပ္ဖို႔ ဆႏၵရွိပုံ မရေပမဲ့လည္း ေျမာက္ကိုရီးယားဘက္က ေနာက္ဆုံး ထုတ္ျပန္လိုက္တဲ့ ေၾကညာခ်က္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ အစိုးရအဖဲြ႕ အတြင္းမွာ ေဆြးေႏြးေျပာဆိုမႈေတြေတာ့ ရွိတယ္လို႔ မစၥတာ ကင္မ္က ေျပာပါတယ္။

ေဆြးေႏြးမႈေတြ လုပ္ဖို႔အတြက္ဆုိရင္ သင့္ေတာ္တဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြ ရွိဖို႔ လိုအပ္တယ္လို႔ အေမရိကန္ ႏုိင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီးဌာနက ေျပာလိုက္ပါတယ္။ အဲဒီထဲမွာ ေျမာက္ကိုရီးယား အစိုးရဘက္က သူတုိ႔ရဲ႕ ႏ်ဴကလီးယား လက္နက္ေတြကို ဖ်က္သိမ္းမယ္ဆိုၿပီး အရင္တုန္းက ကတိျပဳ ေျပာဆိုထားတာေတြကို တုိးတက္ေအာင္ လုပ္ျပဖို႔ လိုတယ္ဆုိၿပီး ေတာင္ကိုရီးယား အစိုးရ ေျပာဆုိခ်က္ကို ေထာက္ခံၿပီးေတာ့ အေမရိကန္ ႏုိင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီးဌာန ေျပာခြင့္ရပုဂၢိဳလ္က ဆုိပါတယ္။

ေဆြးေႏြးမႈေတြလုပ္ဖို႔ ေနာက္ဆုံး ထုတ္ေဖာ္ ေျပာလိုက္တဲ့ တြန္းအားေပးမႈေတြထဲမွာ ေတာင္ကိုရီးယား အစိုးရ တာ၀န္ရွိသူေတြ အပါအ၀င္ ႏုိင္ငံေရး ပါတီေတြနဲ႔ ေစ့စပ္ေဆြးေႏြးမႈေတြ လုပ္ဖို႔ ေျမာက္ကိုရီးယား အစိုးရဘက္က ကမ္းလွမ္းခဲ့ပါတယ္။ ေျမာက္ကိုရီးယား သတင္းေအဂ်င္စီေတြကေန ေဖာ္ျပခဲ့တဲ့ အဲဒီ ေၾကညာခ်က္ထဲမွာ ကိုရီးယား ၂ ႏုိင္ငံၾကား ျပႆနာေတြကို ႀကိဳတင္ကန္႔သတ္ခ်က္ေတြ မထားဘဲ ေျပာဆုိေဆြးေႏြးၾကဖို႔ ေတာင္းဆုိထားပါတယ္။

ေျမာက္ကိုရီးယား အစိုးရဘက္က ရန္လို တုိက္ခိုက္မႈေတြ ျဖစ္ၿပီးတဲ့ေနာက္မွာ အခုလိုမ်ဳိး ေစ့စပ္ေဆြးေႏြးမႈေတြ လုပ္ဖို႔ ေျပာဆုိလာတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေျမာက္ကိုရီးယား စစ္တပ္က ေတာင္ကိုရီးယားကၽြန္းကို ဗုံးႀကဲတုိက္ခုိက္မႈေၾကာင့္ လူ ၄ ေယာက္ ေသဆုံးခဲ့ပါတယ္။

ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ မတ္လတုန္းကလည္း ေတာင္ကိုရီးယား ေရတပ္သေဘၤာ ခ်ဳိနန္ ေပါက္ကဲြ နစ္ျမဳပ္မႈေၾကာင့္ သေဘၤာသား ၄၆ ေယာက္ ေသဆုံးခဲ့ပါတယ္။ ႏုိင္ငံတကာ စုံစမ္းစစ္ေဆးသူေတြကေတာ့ ဒီေပါက္ကဲြမႈဟာ ေျမာက္ကိုရီးယားရဲ႕ ေတာ္ပီဒို ထိမွန္ခဲ့တာေၾကာင့္ ျဖစ္တယ္လို႔ ဆုိပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေျမာက္ကိုရီးယား အစိုးရဘက္ကေတာ့ ဒီတုိက္ခုိက္မႈဟာ သူတို႔လက္ခ်က္ မဟုတ္ဘူးလို႔ ျငင္းဆန္ခဲ့ပါတယ္။

အဲဒီအျဖစ္အပ်က္ ၂ ခုေၾကာင့္ ကိုရီးယားကၽြန္းဆြယ္မွာ တင္းမာမႈေတြဟာ အျမင့္ဆုံးအဆင့္ကို ေရာက္ရွိလာၿပီး တဘက္နဲ႔ တဘက္ အင္အား အျပည့္အ၀သုံးၿပီး စစ္ျဖစ္လာမွာကို စိုးရိမ္ေနၾကပါတယ္။

အေမရိကန္ အထူးကိုယ္စားလွယ္ စတီဗင္ ေဘာ့စ္၀ါ့သ္ (Steven Bosworth) ဟာ ေျမာက္ကိုရီးယားကို ဘယ္လိုခ်ဥ္းကပ္ၾကမယ္ ဆုိတာကို ေဆြးေႏြးဖို႔အတြက္ အာရွႏုိင္ငံ အေတာ္မ်ားမ်ားကို သြားေရာက္ေနပါတယ္။ မစၥတာ ေဘာ့စ္၀ါ့သ္ဟာ ဆုိးလ္ၿမိဳ႕မွာ မေန႔က ကိုရီးယား အာဏာပိုင္ေတြနဲ႔ ေဆြးေႏြးမႈေတြ လုပ္ခဲ့ၿပီး ဒီကေန႔မွာေတာ့ ေဘဂ်င္းၿမိဳ႕မွာ ေဆြးေႏြးခဲ့ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ သူဟာ ဂ်ပန္ႏုိင္ငံ တုိက်ဳိၿမိဳ႕ကို သြားေရာက္ၿပီးေတာ့ ဂ်ပန္အာဏာပိုင္ေတြနဲ႔လည္း ေဆြးေႏြးမႈေတြ လုပ္သြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ေစ့စပ္ေဆြးေႏြးမႈေတြကို မၾကာခင္ ျပန္လုပ္ႏုိင္ဖို႔ ေမွ်ာ္လင့္တဲ့အေၾကာင္း မစၥတာ ေဘာ့စ္၀ါ့သ္က ဆိုးလ္ၿမိဳ႕မွာ ဗုဒၶဟူးေန႔က ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အေမရိကန္ အေနနဲ႔ ေတာင္ကိုရီးယားႏုိင္ငံကို ေစ့စပ္ေဆြးေႏြးမႈေတြ လုပ္ဖို႔အတြက္ ဘယ္ေတာ့မွ ဖိအားေပးသြားမွာ မဟုတ္ဘူးလို႔ ေျပာလိုက္ပါတယ္။

တ႐ုတ္ႏုိင္ငံကေတာ့ ကိုရီးယား ၂ ႏုိင္ငံအျပင္ ႐ုရွား၊ ဂ်ပန္နဲ႔ အေမရိကန္ႏိုင္ငံေတြ ပါ၀င္တဲ့ ၆ ႏုိင္ငံ ေဆြးေႏြးပဲြ ျပန္စဖို႔ ေတာင္းဆုိေနပါတယ္။ ၆ ႏုိင္ငံ ေဆြးေႏြးပဲြကို ေျမာက္ကိုရီးယားက ႏ်ဴကလီးယား အင္အားႀကီးႏုိင္ငံ ျဖစ္ဖို႔ကိစၥ စြန္႔လြႊတ္မယ္လို႔ ေျပာၿပီး ၂ ႏွစ္အၾကာ ၂၀၀၃ ခုႏွစ္က စတင္ခဲ့တာပါ။ ဒါေပမဲ့ ၆ ႏုိင္ငံ ေဆြးေႏြးေျပာဆုိတာေတြဟာ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္မွာ ရပ္ဆုိင္းခဲ့ၿပီး ေျမာက္ကိုရီးယားကလည္း ၂၀၀၉ ခုႏွစ္မွာ ဒီေဆြးေႏြးပဲြကေန ထြက္ၿပီး ႏ်ဴကလီးယားလက္နက္ စမ္းသပ္မႈေတြကို လုပ္ေဆာင္ခဲ့ပါတယ္။

XS
SM
MD
LG