သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ဖြ႔ံၿဖိဳးမႈအနိမ့္က်ဆုံး တုိင္းျပည္ေတြရဲ႔ ေရွ႔အလားအလာ


တူရကီႏုိင္ငံ အီစတန္ဘူလ္ၿမိဳ႔ေတာ္က ညီလာခံအတြင္း အဆင္းရဲဆုံး တုိင္းျပည္ေတြ ဖြ႔ံၿဖိဳးေရးအတြက္ သီတင္းတပတ္ၾကာ ေဆြးေႏြးၾကပါတယ္။

ေမလ ၁၆၊ ၂၀၁၁-ျမန္မာႏုိင္ငံအပါအ၀င္ ကမာၻေပၚက ဖြ႔ံၿဖိဳးမႈအနိမ့္ဆုံး တုိင္းျပည္ေတြ ဆင္းရဲတြင္းက ႐ုန္းထြက္ႏုိင္ေရး နည္းလမ္းေတြ ရွာေနၾကပါတယ္။

ဖြ႔ံၿဖိဳးတုိးတက္မႈ အနိမ့္က်ဆုံး တုိင္းျပည္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ ေဆြးေႏြးၾကတဲ့ ကုလသမဂၢ ညီလာခံအတြင္း ကမာၻေပၚက အဆင္းရဲဆုံး တုိင္းျပည္ေတြ အေနနဲ႔ ဆင္းရဲတြင္းကေန ႐ုန္းထြက္ႏုိင္မယ့္ အစီအစဥ္ တရပ္ကုိ ခ်မွတ္လုိက္ၾကပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံ အပါအ၀င္၊ LDC လုိ႔ေခၚတဲ့ ဖြ႔ံၿဖိဳးတုိးတက္မႈ အနိမ့္က်ဆုံး တုိင္းျပည္ေတြက ဆင္းရဲသား လူသန္းေပါင္းမ်ားစြာကုိ ပုဂၢလိကက႑နဲ႔ ျပည္ပရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈေတြ ကတဆင့္ ကယ္တင္သြားဖုိ႔ အေလးထား ေဆြးေႏြးသြားၾကတာပါ။ တပတ္ၾကာ က်င္းပတဲ့ ညီလာခံမွာ ေဆြးေႏြးမႈေတြနဲ႔ ဖြ႔ံၿဖိဳးမႈ အနိမ့္က်ဆုံး ႏုိင္ငံတခုျဖစ္တဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံက အေျခအေနေတြကုိေတာ့ ဒီတပတ္ရဲ႔ စီးပြားေရး က႑မွာ ကုိေအာင္လြင္ဦး က တင္ျပေပးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

LDC လုိ႔ေခၚတဲ့ ဖြံ႔ၿဖိဳးတုိးတက္မႈ အနိမ့္ဆုံးတုိင္းျပည္ေတြ အျဖစ္ သတ္မွတ္ထားတဲ့ ကမာၻေပၚက ႏုိင္ငံေပါင္း ၄၈ ႏုိင္ငံအနက္ ေရွ႔လာမယ့္ သကၠရာဇ္ ၂၀၂၀ ေနာက္ဆုံးထားၿပီး ထက္၀က္ေလာက္အထိ ေလ်ာ့က်သြားေအာင္ လုပ္ေဆာင္သြားဖုိ႔ ရည္မွန္းထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေမလ ဒုတိယပတ္အတြင္း က်င္းပတဲ့ ညီလာခံမွာ အေျခခံအေဆာက္အအုံ တည္ေဆာက္ေရး၊ စြမ္းအင္နဲ႔ စုိက္ပ်ဳိးေရးလုပ္ငန္းေတြလုိ ထုတ္လုပ္မႈ အပုိင္းကုိ အာ႐ုံစုိက္ ေဆြးေႏြးသြားၾကတာပါ။ ဒါဟာဆုိရင္ ၂၀၀၁ ခုႏွစ္တုန္းက ဘရပ္ဆဲလ္ ညီလာခံအတြင္း က်န္းမာေရး၊ ပညာေရးနဲ႔ တျခားလူမႈေရးအစီအစဥ္ေတြကုိ အေလးထား ေဆာင္ရြက္သြားဖုိ႔ ရည္မွန္းခ်က္ေတြနဲ႔ သိသိသာသာ ကဲြလဲြလာတာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

ကမာၻ႔လူဦးေရရဲ႔ ၁၂ ရာခုိင္ႏႈန္းရွိတဲ့ လူေပါင္း သန္း ၉၀၀ နီးပါးဟာ တေန႔ကုိ အေမရိကန္ ၂ ေဒၚလာေအာက္ ၀င္ေငြနဲ႔ ရပ္တည္ေနၾကရၿပီး၊ ဒီလုိဖြ႔ံၿဖိဳးတုိးတက္မႈေတြမွာ မမွ်မတ ျဖစ္ေနရတဲ့ အေျခအေနေတြကုိ ခ်ိန္ခြင္လွ်ာညႇိဖုိ႔ လုိအပ္ေနတာကုိ ဒီႏွစ္ညီလာခံအဖြင့္ေန႔မွာပဲ ကုလသမဂၢ အတြင္းေရးမႉးခ်ဳပ္ ဘန္ကီမြန္း က အေလးထား ေျပာဆုိသြားတာပါ။
“ကမာၻ႔လူဦးေရရဲ႔ ၁၂ ရာခုိင္ႏႈန္းအထိ ရွိေနတဲ့ LDC ႏုိင္ငံေတြရဲ႔ ျပည္ပပုိ႔ကုန္ ပမာဏဟာ ၁% ပဲ ရွိသလုိ၊ ကမာၻနဲ႔အ၀န္း တုိက္႐ုိက္ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈေတြမွာလည္း ၂% ေအာက္မွာ ရွိေနပါတယ္။”

စာမ်က္ႏွာ ၅၀ နီးပါးရွိတဲ့ အီစတန္ဘူလ္ ညီလာခံရဲ႔ လုပ္ငန္းစဥ္ထဲမွာေတာ့ ရာသီဥတု ေဖာက္ျပန္မႈကစလုိ႔၊ အကူအညီ အေထာက္အပ့ံ ေပးေရးလုပ္ငန္းေတြ၊ က်န္းမာေရးနဲ႔ ျပည္ပက တုိက္႐ုိက္ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈေတြကုိ ခ်မ္းသာတဲ့ႏုိင္ငံေတြနဲ႔ ဆင္းရဲတဲ့ ႏုိင္ငံေတြက ေဆာင္ရြက္သင့္တဲ့ အႀကံျပဳခ်က္ေတြ ပါ၀င္ပါတယ္။ ဖြ႔ံၿဖိဳးမႈအနိမ့္ဆုံး တုိင္းျပည္ေတြ ၾကားမွာသာမက၊ ဖြ႔ံၿဖိဳးတုိးတက္ လာေနတဲ့ ေစ်းကြက္ေတြနဲ႔ပါ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈေတြ၊ ပ့ံပုိးမႈေတြကုိ တုိးျမႇင့္ လုပ္ေဆာင္သြားဖုိ႔ကုိလည္း အာ႐ုံစုိက္ထားတာပါ။

လာမယ့္ ၁၀ ႏွစ္အတြင္း ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈအနိမ့္ဆုံး တုိင္းျပည္အေရအတြက္ကုိ ထက္၀က္ေလွ်ာ့ခ်သြားဖုိ႔ ရည္ရြယ္ထားတဲ့ ေနရာမွာ ၂ ႏွစ္ အတြင္းမွာပဲ စာရင္းကေန ပယ္ဖ်က္ႏုိင္မယ့္ ႏုိင္ငံ ၅ ႏုိင္ငံ ၆ ႏုိင္ငံေလာက္ ရွိေနၿပီလုိ႔ ကုလသမဂၢရဲ႔ ဖြ႔ံၿဖိဳးမႈ အနိမ့္က်ဆုံးႏုိင္ငံမ်ား ဆုိင္ရာ ကုိယ္စားလွယ္ လက္ေထာက္ အတြင္းေရးမႉးခ်ဳပ္ ခ်ိတ္ ဆီဒီ ဒီအာရာ (Cheick Sidi Diarra) က ေျပာပါတယ္။ ဒီအထဲမွာ ဂီနီ၊ အင္ဂုိလာ၊ တိေမာ၊ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ နဲ႔ နီေပါ ႏုိင္ငံေတြ ပါတယ္လုိ႔လည္း သူက ေျပာပါတယ္။
“ဒီႏုိင္ငံေတြ အရည္အခ်င္း ျပည့္မီသြားၿပီ ဆုိတာနဲ႔ သူတုိ႔ရထားတဲ့ အခြင့္ထူးေတြကုိ ျပန္ၿပီး ႐ုပ္သိမ္းသြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါကုိ သေဘာတူ လက္ခံႏုိင္တဲ့ အေျခအေနမ်ဳိး ျဖစ္ဖုိ႔အတြက္၊ ႏုိင္ငံတကာ အသုိင္းအ၀န္းကေန ဒီႏုိင္ငံေတြ ရေနတဲ့ အကူအညီ အေထာက္အပံ့ေတြ ႐ုတ္တရက္ လက္လြတ္တာမ်ဳိး မျဖစ္ရေလေအာင္ အကူးအေျပာင္း လုပ္ငန္းစဥ္ကုိ ေခ်ာေခ်ာေမြ႔ေမြ႔ လုပ္သြားဖုိ႔လည္း ဆုံးျဖတ္ထားၿပီး ျဖစ္ပါတယ္။”

လြန္ခဲ့တဲ့ ၁၉၇၁ ခုႏွစ္ကစလုိ႔ ကမာၻ႔အလယ္မွာ ဆင္းရဲၿပီး အထူးဂ႐ုစုိက္ ကူညီသြားဖုိ႔လုိတဲ့ ဖြ႔ံၿဖိဳးတုိးတက္မႈ အနိမ့္က်ဆုံး တုိင္းျပည္အျဖစ္ ႏုိင္ငံတကာ အသုိင္းအ၀န္းက ႏုိင္ငံေပါင္း ၂၅ ႏုိင္ငံကုိ စတင္ လက္ခံသတ္မွတ္ လာၿပီး၊ ျမန္မာႏုိင္ငံဟာလည္း ၁၉၈၉ ခုႏွစ္ကစလုိ႔ အဆင္းရဲဆုံး တုိင္းျပည္တခုအျဖစ္ ပါ၀င္လာခဲ့တာပါ။

အီစတန္ဘူလ္ ညီလာခံကုိ တက္ေရာက္လာတဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံက အမ်ဳိးသား စီမံကိန္းနဲ႔ စီးပြားေရး ဖြ႔ံၿဖိဳးတုိးတက္မႈ ၀န္ႀကီးဌာန ဒု၀န္ႀကီးဦးကံေဇာ္ ကေတာ့ ပုဂၢလိကက႑မွာ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈေတြ တုိးလာေစဖုိ႔ အားေပးတဲ့အေနနဲ႔ တုိင္းျပည္မွာ ေစ်းကြက္ စီးပြားေရးကုိ ဦးတည္တဲ့ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြ လုပ္ေဆာင္ခဲ့သလုိ၊ ျပည္ပက ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈေတြ အားေကာင္းလာေစဖုိ႔ ဥပေဒ ျပ႒ာန္းခဲ့တာေတြေတာင္ ရွိတဲ့အေၾကာင္း ေျပာဆုိသြားတာပါ။ ၿပီးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္ အတြင္းမွာလည္း ျပည္ပရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈ ပမာဏဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ေဒၚလာသန္းေပါင္း ၁၆,၀၀၀ အထိ ရွိခဲ့တယ္လုိ႔ ဒု၀န္ႀကီးက ညီလာခံကုိ ေျပာသြားပါတယ္။

ျမန္မာအစုိးရရဲ႔ တရား၀င္ ကိန္းဂဏန္းေတြအရ မတ္လမွာ ကုန္ဆုံးသြားတဲ့ ၂၀၁၀-၂၀၁၁ ဘ႑ာေရးႏွစ္အတြင္း ျပည္ပရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈေတြဟာ စံခ်ိန္ခ်ဳိးေလာက္ေအာင္ ေဒၚလာသန္းေပါင္း ၂ ေသာင္း အထိရွိခဲ့တာပါ။ ဒီအထဲမွာ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံက အမ်ားဆုံးအျဖစ္နဲ႔ ေဒၚလာသန္း ၇,၇၅၀ ရွိခဲ့ၿပီး ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈ အမ်ားစုဟာ ေဒၚလာသန္းေပါင္း ၁ ေသာင္းေက်ာ္အထိရွိတဲ့ ေရနံနဲ႔ ဓာတ္ေငြ႔ လုပ္ငန္းမွာျဖစ္ၿပီး လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အား ထုတ္လုပ္မႈမွာ သန္းေပါင္း ၈,၂၀၀ ေက်ာ္၊ သတၳဳတြင္း လုပ္ငန္းမွာ သန္း ၁,၄၀၀ နီးပါး ရွိခဲ့ပါတယ္။

ဒါေပမဲ့လည္း လတ္တေလာ ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ ၀င္ေရာက္လာေနတဲ့ FDI လို႔ေခၚတဲ့ ျပည္ပက တုိက္႐ုိက္ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈေတြကေန ျမန္မာႏုိင္ငံသားေတြ အျပည့္အ၀ ခံစားႏုိင္ပါ့မလား ဆုိတာကေတာ့ မေသခ်ာဘူးလုိ႔ ရန္ကုန္ စီးပြားေရးတကၠသုိလ္ အၿငိမ္းစား ပါေမာကၡခ်ဳပ္ ဦးေမာ္သန္း ကျမင္ပါတယ္။
“လူအမ်ားအေနနဲ႔ FDI ေရာက္လာရင္ ေကာင္းတယ္၊ ေကာင္းတယ္ေပါ့ေလ။ ဒီဥစၥာက ေကာင္းတဲ့အခ်က္နဲ႔ မေကာင္းတဲ့ အခ်က္က ဒြန္တဲြေနတာပါပဲ။ တကယ့္တကယ္ကေတာ့ ေပၚေပါက္လာတဲ့ အက်ဳိးေက်းဇူးကုိ ခဲြေ၀တဲ့ အခါက်ရင္ေတာ့ အရင္းအႏွီး ျမဳပ္ႏွံတဲ့လူက ယူသြားမွာပဲေပါ့ေလ။ အလုပ္အကုိင္ရမယ္၊ နည္းပညာလည္း ရမယ္ဆုိတာကလည္း ျပည္သူလူထုနဲ႔ နီးစပ္တဲ့ လုပ္ကုိင္လႈပ္ရွားတဲ့ လုပ္ငန္းက႑မ်ဳိးမွာဆုိရင္ေတာ့ technology transfer (နည္းပညာလက္လႊဲလက္ေျပာင္း) ရမယ္ေပါ့ေလ။ အလုပ္အကုိင္ ခန္႔အပ္မႈနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ကုမၸဏီရဲ႔ ေပၚလစီေပၚမွာ မူတည္ၿပီးေတာ့မွပဲ ဒီျပည္တြင္းက အလုပ္အကုိင္ ဖန္တီးတာအတြက္ အက်ဳိးခံစားခြင့္ ရမွာပါ။ ေၾကာ္ျငာထားတာေတြ ဘာေတြထဲမွာေတာ့ ဥပမာ၊ ထား၀ယ္ဖက္မွာ ေရနက္ဆိပ္ကမ္း လုပ္တယ္၊ ျပည္တြင္းလုပ္သား ၆,၀၀၀ ေလာက္ကုိ အရင္ခန္႔မယ္၊ ဘာမယ္ အဲဒီလုိမ်ဳိး လုပ္သားေတြကုိ ခန္႔မယ္ဆုိရင္ေတာ့ အလုပ္အကုိင္ေတြကုိ ဖန္တီးရရွိမွာေပါ့ေလ။ သုိ႔ေသာ္လည္း ကၽြမ္းက်င္တဲ့ အလုပ္ပုိင္းအေနနဲ႔ကေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ ျပည္တြင္းမွာလည္း အမွန္စင္စစ္ကေတာ့ လုိအပ္တဲ့ ကၽြမ္းက်င္မႈ ရွိတဲ့ပုဂၢိဳလ္ေတြလည္း ရွိပါတယ္။ ရွိတယ္ဆုိတဲ့အခါမွာ ကန္႔သတ္ထားတယ္ဆုိရင္ ေမွ်ာ္မွန္းသေလာက္ အက်ဳိးေက်းဇူးရမွာ မဟုတ္ဘူးေပါ့ေလ။”

ကုလသမဂၢရဲ႔ ကုန္သြယ္ေရးနဲ႔ ဖြ႔ံၿဖိဳးမႈဆုိင္ရာ ညီလာခံ (UNCTAD) ကေတာ့ ျပည္ပက တုိက္႐ုိက္ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈေတြဟာ ဆင္းရဲတဲ့ တုိင္းျပည္ေတြမွာ အလုပ္အကုိင္ ရရွိေရးကုိ ဦးတည္ေဆာင္ရြက္ဖုိ႔ လုိမယ္လုိ႔ အီစတန္ဘူလ္ ညီလာခံ မတုိင္မီမွာပဲ အစီရင္ခံစာတေစာင္ ထုတ္ျပန္ သတိေပးခဲ့တာပါ။ ဖြ႔ံၿဖိဳးတုိးတက္မႈ အနိမ့္က်ဆုံး တုိင္းျပည္ေတြကုိ ျပည္ပက တုိက္႐ုိက္ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈေတြဟာ ဆယ္စုႏွစ္ တခုအတြင္း အရွိန္အဟုန္ ေကာင္းေကာင္းနဲ႔ တုိးလာေနရာမွာ အရင္ကထက္ ၂ ဆေလာက္အထိ ရွိလာေနၿပီလုိ႔လည္း ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း ဒီရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈေတြဟာ သဘာ၀ အရင္းအျမစ္ေတြ ထုတ္လုပ္ဖုိ႔ကုိ အဓိက အာ႐ုံစုိက္ထားတာေတြသာ ျဖစ္ၿပီး၊ အလုပ္အကုိင္ အနည္းအက်ဥ္းကုိသာ ဖန္တီးႏုိင္တယ္လုိ႔လည္း ေလ့လာခ်က္က ေတြ႔ရွိခဲ့တာပါ။ ဒီလုိ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈမ်ဳိးေတြဟာ ဖြ႔ံၿဖိဳးမႈ အနိမ့္က်ဆုံး တုိင္းျပည္ေတြအတြက္ ျပည္ပကလုပ္ငန္းေတြနဲ႔ ျပည္တြင္း စီးပြားေရး လုပ္ငန္းေတြၾကား ေပါင္းကူးေပးရာမွာ အေထာက္အကူလည္း မျဖစ္ႏုိင္ဘူးလုိ႔ သတိေပးထားတာ ျဖစ္တဲ့အေၾကာင္း တင္ျပရင္းနဲ႔ ဒီသီတင္းပတ္ရဲ႔ စီးပြားေရးက႑ကုိ ရပ္နားပါရေစ။

XS
SM
MD
LG