သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ေဒၚလာေငြတန္ဘုိး က်ဆင္းမႈ ျမန္မာ့စီးပြားေရးအေပၚ ႐ုိက္ခတ္


အေမရိကန္ ေဒၚလာနဲ႔ ျမန္မာက်ပ္ေငြ လဲလွယ္ႏႈန္းဟာ ဒီလဆန္းကစလုိ႔ အႀကီးအက်ယ္ က်ဆင္းသြားပါတယ္။

ဇြန္လ ၂၇၊ ၂၀၁၁-အေမရိကန္ေဒၚလာဟာ ျမန္မာေငြနဲ႔ လဲလွယ္ရာမွာ စံခ်ိန္ခ်ဳိးေလာက္ေအာင္ က်ဆင္းေနတဲ့အတြက္ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းေတြ ထိခုိက္ေနပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္း အေမရိကန္ ေဒၚလာေငြ လဲလွယ္ႏႈန္းဟာ ဇြန္လဆန္းပုိင္းကစလုိ႔ သိသိသာသာ က်ဆင္းသြားတဲ့အတြက္ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းေတြမွာ ဆုံး႐ႈံးနစ္နာမႈေတြ ႀကံဳရမယ့္အေျခအေနေတြနဲ႔ ရင္ဆုိင္ေနၾကရပါတယ္။ နဂုိကမွာ ခုိင္ခုိင္မာမာ မရွိလွတဲ့ ျမန္မာ့စီးပြားေရးမွာ ေဒၚလာတန္ဘုိး မတည္ၿငိမ္မႈေၾကာင့္ အခက္အခဲေတြ ေနာက္ထပ္ႀကံဳရမွာကုိလည္း စီးပြားေရး လုပ္ငန္းရွင္ေတြနဲ႔ ကၽြမ္းက်င္သူေတြ စုိးရိမ္မကင္း ျဖစ္ေနပါတယ္။

ေဒၚလာေငြ တန္ဘုိး မႀကံဳဖူးေလာက္ေအာင္ ဘာ့ေၾကာင့္ က်ဆင္းသြားရတယ္၊ ဒီအေျခအေနကုိ ဘယ္လုိ ေရွာင္ရွားသြားရမယ္ ဆုိတာေတြအေပၚ စီးပြားေရး အသုိင္းအ၀န္းက ကၽြမ္းက်င္သူေတြ ဘယ္လုိ သုံးသပ္ေနၾကသလဲ ဆုိတာေတြကုိေတာ့ ဒီတပတ္ရဲ႔ စီးပြားေရးက႑မွာ ကုိေအာင္လြင္ဦး က တင္ျပေပးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

အေမရိကန္ေဒၚလာဟာ ျမန္မာက်ပ္ေငြနဲ႔လဲလွယ္ရာမွာ စံခ်ိန္ခ်ဳိးေလာက္ေအာင္ က်ဆင္းသြားတာမုိ႔ ျပည္ပနဲ႔ ဆက္ႏြယ္ လုပ္ကုိင္ေနတဲ့ ကုန္သြယ္မႈေတြ၊ ကုန္ထုတ္လုပ္ငန္းေတြမွာ အခက္အခဲေတြ ႀကံဳေနရပါတယ္။ အေမရိကန္ ၁ ေဒၚလာ နဲ႔ လဲလွယ္ႏႈန္းဟာ ေစ်းကြက္ထဲမွာ မူလက က်ပ္ေငြ ၉၀၀ ၀န္းက်င္မွာ ရွိေနရာက၊ ဇြန္လဆန္းကစလုိ႔ က်ပ္ ၇၅၀ ေလာက္အထိ စတင္ က်ဆင္းသြားခဲ့သလုိ၊ ေနာက္ပုိင္း အနည္းငယ္ ျပန္တက္လာေပမဲ့ က်ပ္ ၈၀၀ ေအာက္မွာသာ ဆက္ရွိေနခဲ့တာပါ။ ဒီလုိ အေျခအေနမွာ ျပည္ပကုိ ကုန္တင္ပုိ႔ေနသူေတြ၊ ကုန္ေရာင္း၀ယ္ရာမွာ ေစ်းျဖတ္သတ္မွတ္ေရး အခက္အခဲေတြနဲ႔ စႀကံဳလာရသလုိ၊ ေနာက္ဆက္တဲြ အေနနဲ႔ ကုန္ထုတ္လုပ္ငန္းေတြမွာပါ ႐ုိက္ခတ္မႈေတြလည္း ရွိလာပါတယ္။

အထူးသျဖင့္ကေတာ့ ေဒၚလာေငြ တန္ဘုိးက်ဆင္းတယ္ ဆုိတာထက္ တည္တည္ၿငိမ္ၿငိမ္ မရွိတာကစီးပြားေရး လုပ္ငန္းေတြအတြက္ ပုိၿပီး အခက္ႀကံဳေစတယ္လုိ႔ စီးပြားေရး အခ်က္အျခာၿမိဳ႔ျဖစ္တဲ့ ရန္ကုန္ၿမိဳ႔က ျပည္ပပုိ႔ကုန္ လုပ္ငန္းရွင္ တေယာက္က ေျပာပါတယ္။
“အဓိက သက္ေရာက္မႈကေတာ့ ေဒၚလာေစ်း မတည္မၿငိမ္ ျဖစ္ေနတဲ့အတြက္ ကုန္ေစ်းႏႈန္းကုိ တြက္ၿပီးေတာ့ ၀ယ္သူျဖစ္တဲ့ ႏုိင္ငံျခားကုိ ေျပာရတဲ့အခါမွာ အခက္အခဲ ျဖစ္တာေပါ့ဗ်ာ။ ေဒၚလာေစ်းက ၇၅၀ ပဲေနမလား၊ ၈၀၀ ေလာက္ပဲ ေနမလားေပါ့။ ၈၀၀ ေလာက္နဲ႔ တြက္ၿပီး ေရာင္းၿပီးေတာ့ တကယ္တမ္း ကုိယ့္လက္ထဲ ေငြေရာက္တဲ့ အခါက်ေတာ့ ၁ ေဒၚလာကုိ ၇၅၀ က်ပ္ဆုိရင္၊ ဒါဟာ က်ေနာ္တုိ႔ ပုိ႔ကုန္သမားေတြ အရင္းမရတဲ့အျပင္ ႐ႈံးေတာင္ အ႐ႈံးေပၚတဲ့ အေနအထားမ်ဳိးေပါ့ဗ်ာ။ ေဒၚလာေစ်း က်တာထက္ ေဒၚလာေစ်းက သတ္မွတ္ေစ်းႏႈန္း တခုမွာ ရွိေနဖုိ႔က ပုိ႔ကုန္ေရာ၊ သြင္းကုန္ေရာ လုပ္ငန္းရွင္ေတြ အတြက္က ဒါက အေရးႀကီးတဲ့ အစိတ္အပုိင္း တခုလုိ႔ပဲ ေျပာရမွာေပါ့ဗ်ာ။ အိတ္စ္ပုိ႔ ဒီဘက္ ျပည္ပမွာဆုိရင္ ပစၥည္းတင္မယ့္လူမရွိလို႔ ႏုိင္ငံျခားကုိထြက္တဲ့ သေဘၤာေတြေတာင္မွ ကုန္ကုိေစာင့္ၿပီး တင္ရတာေပါ့ဗ်ာ။ ကုန္ကမရေတာ့ ေစာင့္ၿပီးမွ စုတင္ရတဲ့ သေဘာျဖစ္ေနတာေပါ့။”

မၾကာေသးခင္ လေတြကစလုိ႔ ေဒၚလာေငြတန္ဘုိးဟာ ကမာၻ႔ေစ်းကြက္ထဲ က်ဆင္းခဲ့တာ ျဖစ္ေပမဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ မႀကံစဖူး ေစ်းေတြ က်ဆင္းခဲ့တာကေတာ့ တျခား အေၾကာင္းရင္းေတြ ရွိေနတယ္လုိ႔လည္း စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္ေတြနဲ႔ ကၽြမ္းက်င္သူေတြက သုံးသပ္ေနၾကတာပါ။ အထူးစီးပြားေရး ဇုန္နယ္ေျမေတြ ထူေထာင္ရာမွာ ေျမေတြ၊ ပုိင္ဆုိင္မႈေတြကုိ မူလတန္ဘုိးထက္ အဆမတန္ေပးၿပီး ၀ယ္ယူတာေတြ၊ အိမ္နီးခ်င္း တုိင္းျပည္ေတြက စီးပြားေရး ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈေတြ အလုံးအရင္းနဲ႔ ၀င္လာတာေတြ စတာေတြကအစ အစုိးရက ကမကထလုပ္ စီစဥ္တဲ့ ေက်ာက္မ်က္ရတနာ ေရာင္းခ်မႈေတြလုိ ေနရာေတြကေန ေဒၚလာေတြ စုၿပံဳၿပီး ေစ်းကြက္ထဲ ၀င္လာတာေတြဟာလည္း တန္ဘုိး မတည္ၿငိမ္မႈေတြ ျဖစ္ေစတယ္လုိ႔ ေျပာၾကပါတယ္။ လြန္ခဲ့တဲ့ ၆ လအတြင္း ေက်ာက္စိမ္း အပါအ၀င္ ေက်ာက္မ်က္ရတနာ ေရာင္းခ်မႈေတြကတင္ ေဒၚလာသန္း ၃,၀၀၀ ေက်ာ္ ၀င္ေငြရထားတာပါ။

ဒီလုိ ေဒၚလာေတြ အလုံးအရင္းနဲ႔ ၀င္ေရာက္လာေပမဲ့ ဒါေတြကုိ လည္ပတ္သုံးစဲြရာမွာေတာ့ အကန္႔အသတ္ေတြ ရွိေနတဲ့အတြက္ ေစ်းကြက္ထဲမွာ ျပႆနာေတြ ႀကံဳလာရတာလုိ႔ ရန္ကုန္ၿမိဳ႔က ျပည္ပပုိ႔ကုန္ လုပ္ငန္းရွင္က ေျပာပါတယ္။
“ေဒၚလာေစ်းႏႈန္းေတြ ၈၀၀ က်ပ္ ၀န္းက်င္ေလာက္ ျဖစ္ေနေတာ့ အေျခခံအားျဖင့္ က်ေနာ္တုိ႔ ႏုိင္ငံျခားကုိ တင္ပုိ႔ရင္ မကုိက္ဘူးေပါ့ဗ်ာ။ မကုိက္ေတာ့လည္း ေစ်းႏႈန္းေတြကုိ ခ်၀ယ္ေပါ့။ ႏုိင္ငံျခားကုိ တင္ပုိ႔တဲ့ေငြကသာလွ်င္ ႏုိင္ငံျခားကေန ပစၥည္းကုိ မွာယူတင္သြင္းခြင့္ ရွိတာကုိး။ တကယ္တမ္း အေရးႀကီးတဲ့ အခန္းက႑ေပါ့ဗ်ာ၊ စားအုန္းဆီ တင္သြင္းမႈတုိ႔၊ တျခားေမာ္ေတာ္ကားနဲ႔ တျခားပစၥည္းေတြေပါ့ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ တင္သြင္းခြင့္ ျပဳမယ္ဆုိရင္ ဒီေငြေစ်းႏႈန္းက ဆက္လက္ က်ဆင္းစရာ မရွိပဲနဲ႔ သူ႔ဟာသူ ပုံမွန္လည္ပတ္ ေနမွာပါ။ အခုကေတာ့ တင္ပုိ႔မႈ တခါတရံမ်ားတယ္ေပါ့ဗ်ာ၊ အခုျပည္တြင္းမွာ ျဖစ္ေနတဲ့ ေက်ာက္မ်က္ပဲြလုိမ်ဳိး ေရာင္းလုိက္တဲ့ ယူ႐ုိေငြေတြ၊ ေဒၚလာေတြက ျပည္တြင္းမွာ အရမ္းမ်ားတဲ့ အခါက်ေတာ့ ေစ်းကြက္မွာ ထုိးက်ေတာ့ သြင္းကုန္ လုပ္တဲ့လူေတြ အေနနဲ႔က်ေတာ့ လုပ္ရကုိင္ရတာက ဘယ္လုိမွ ထြက္ေပါက္မရွိတဲ့ အေနအထားမ်ဳိး ျဖစ္ေနတယ္။”

အေမရိကန္ေဒၚလာနဲ႔ ျမန္မာက်ပ္ေငြ တရား၀င္ လဲလွယ္ႏႈန္းဟာ ၆ က်ပ္ ၀န္းက်င္သာ သတ္မွတ္ထားေပမဲ့ ေမွာင္ခုိေစ်းကြက္ထဲ လက္ေတြ႔ ေရာင္း၀ယ္ရာမွာေတာ့ ကုန္ပစၥည္းတန္ဘုိးေတြအေပၚ အဓိကအားျဖင့္ အေျခခံထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း ဒီသတ္မွတ္ခ်က္ကုိ အစုိးရသစ္ လက္ထက္မွာ ေျပာင္းေကာင္းေျပာင္းမယ္ဆုိတဲ့ အတည္မျပဳႏုိင္တဲ့ သတင္းေတြကလည္း တန္ဘုိး မတည္ၿငိမ္မႈေတြကုိ ျဖစ္ေစတဲ့ အေၾကာင္းရင္း တခုအျဖစ္ ျမင္သူေတြလည္း ရွိေနတာပါ။

တကယ္ေတာ့ ဒီလုိ အေျခအေနမ်ဳိးေတြ ႀကံဳလာတယ္ဆုိရင္ တုိင္းျပည္ရဲ႔ ေငြေၾကးဆုိင္ရာ လုပ္ငန္းေတြမွာ တာ၀န္ရွိသူေတြအေနနဲ႔ အခ်ိန္နဲ႔တေျပးညီ ေဆာင္ရြက္ႏုိင္တဲ့ အစီအမံေတြနဲ႔ ဟန္႔တားဖုိ႔ သင့္တယ္လုိ႔လည္း ရန္ကုန္စီးပြားေရးတကၠသုိလ္ အၿငိမ္းစား ပါေမာကၡခ်ဳပ္ ဦးေမာ္သန္း က ျမင္ပါတယ္။
“ဒီေစ်းႏႈန္း ေျပာင္းလဲတာကေတာ့ အခုိက္အတန္႔အားျဖင့္ ဘယ္မွာပဲျဖစ္ျဖစ္ ျဖစ္ေနမွာပဲ။ ျဖစ္ေနတဲ့ အခါမွာ သက္ဆုိင္ရာ အာဏာပုိင္ အဖဲြ႔အစည္း၊ အထူးသျဖင့္ ဥပမာအားျဖင့္ ဗဟုိဘဏ္တုိ႔ ဘာတုိ႔ကေနၿပီးေတာ့ ၀င္ေရာက္ၿပီးေတာ့ လွည့္ပတ္ေနတဲ့ ေငြေၾကး သိပ္မ်ားတယ္ဆုိရင္၊ ျပန္ၿပီးေတာ့ သိမ္းယူတာမ်ဳိး၊ ၾကားက အာဏာပုိင္ အဖဲြ႔အစည္းကေန ညႇိႏႈိင္းေပးတာမ်ဳိး ရွိတယ္ဆုိရင္ေတာ့ အေျပာင္းအလဲမွာ သက္သာမယ္။ လွည့္ပတ္ေနတဲ့ ေငြေၾကးက မ်ားေနတယ္ဆုိရင္ ဒီေငြေၾကးကုိ သုံးဖုိ႔အတြက္ အာမခံစာခ်ဳပ္ေတြ ၀ယ္မယ္၊ ေရႊေတြ ၀ယ္မယ္ ဆုိရင္ ေနာက္ၿပီးေတာ့လည္းပဲ အတုိးႏႈန္းနဲ႔တဆင့္ ျပန္ၿပီး လုပ္ႏုိင္တာေပါ့ေလ။ ျမန္မာႏုိင္ငံအေနနဲ႔ အဲဒီလုိ လုပ္တာမ်ဳိးက နည္းလုိ႔သာ ဒီလုိျဖစ္တာေနမွာေပါ့။”

ဒီႏွစ္ဆန္းပုိင္းကစလုိ႔ အစုိးရအုပ္ခ်ဳပ္မႈမွာ အေျပာင္းအလဲေတြ ရွိလာခဲ့တဲ့ေနာက္ စီးပြားေရး အစီအမံေတြမွာလည္း တုိးတက္မႈေတြ ထြက္ေပၚလာေလမလား ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ေတြလည္း ရွိေနၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။ အရင္စစ္အစုိးရ လက္ထက္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြမွာ ၾသဇာႀကီးမားလွတဲ့ ကုန္သြယ္ေရးေကာင္စီကုိ ဖ်က္သိမ္းခဲ့တာ၊ သမၼတအတြက္ စီးပြားေရး အႀကံေပးအဖဲြ႔ကုိ ဖဲြ႔စည္းခဲ့တာလုိ အေျပာင္းအလဲတခ်ဳိ႔ ရွိခဲ့တဲ့အတြက္ စီးပြားေရးဆုိင္ရာ မူ၀ါဒေတြမွာ ခ်ဳပ္ကုိင္မႈေတြ ေလ်ာ့ပါးလာေလမလား ယူဆခဲ့ၾကတာပါ။

ဒါေပမဲ့လည္း အခုအခ်ိန္ အထိကေတာ့ လက္ေတြ႔က်တဲ့ အေျပာင္းအလဲေတြ မရွိေသးဘူးလုိ႔ ရန္ကုန္ၿမိဳ႔က ပုိ႔ကုန္လုပ္ငန္းရွင္က ေျပာပါတယ္။
“တကယ္တမ္းက်ေတာ့ ကုန္သြယ္ေရး မူ၀ါဒေတြက ဒီဘက္ အစုိးရသစ္ေျပာင္းေပမဲ့ ထင္သာျမင္သာေအာင္ ေျပာင္းလဲမႈ မရွိေသးတဲ့ အခါက်ေတာ့ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ တင္သြင္းခြင့္ မရတဲ့ အေနအထားမ်ဳိး ျဖစ္တာေပါ့။ ကုန္သြယ္မႈ မူ၀ါဒေတြကုိ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ျဖစ္မယ္ဆုိရင္ေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ ေငြေစ်းႏႈန္းက နည္းနည္းပါးပါး ျပန္ၿပီးေတာ့ တက္ႏုိင္မယ္လုိ႔ မွန္းလုိ႔ရတာေပါ့။”

ထင္ရွားတဲ့ စီးပြားေရးစာေစာင္ျဖစ္တဲ့ the Economist ရဲ႔ စီးပြားေရး အကဲျဖတ္အဖဲြ႔ျဖစ္တဲ့ EIU ကေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ အစုိးရသစ္တရပ္ ေပၚေပါက္လာေပမဲ့လည္း စစ္ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေဟာင္းေတြသာ ႀကီးစုိးေနတာမုိ႔ စီးပြားေရးဆုိင္ရာ မူ၀ါဒေတြမွာ အရည္အေသြးအားျဖင့္ ခ်က္ျခင္းလက္ငင္း တုိးတက္လာမယ့္ အလားအလာေတြ မရွိဘူးလုိ႔ ေျပာပါတယ္။ ဒီလုိပဲ ေငြေၾကးဆုိင္ရာ မူ၀ါဒေတြဟာ တုိင္းျပည္စီးပြားေရးကုိ ပဲ့ကုိင္ႏုိင္စြမ္း မရွိဘူးလုိ႔ ေျပာဆုိထားတာပါ။ တခ်ိန္တည္းမွာပဲ ေဒသတြင္း ႏုိင္ငံေတြက ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈေတြ ၀င္ေရာက္လာေနေပမဲ့ ျပည္တြင္းစီးပြားေရးဟာ ဆက္လက္ခ်ိနဲ႔ေနဦးမွာျဖစ္တယ္လုိ႔ EIU က ခန္႔မွန္းထားသလုိ ဒီႏွစ္ထဲ ကုန္ေစ်းႏႈန္းေတြဟာလည္း ၁၆% ေက်ာ္ေလာက္အထိ ျမင့္တက္ႏုိင္တယ္လုိ႔ သတိေပးထားတာ ျဖစ္တဲ့အေၾကာင္း တင္ျပရင္းနဲ႔ပဲ ဒီသီတင္းပတ္ရဲ႔ စီးပြားေရးက႑ကုိ ရပ္နားပါရေစ။

XS
SM
MD
LG