သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

အခုတႀကိမ္ က်င္းပေနတဲ့ စတုတၳအၾကိမ္ လႊတ္ေတာ္ အစည္းအေ၀းမွာ ၁၉၆၂ ခုႏွစ္ ပံုႏိွပ္ဥပေဒ ေနရာမွာ အစားထိုးမယ့္ ပံုႏွိပ္ဥပေဒသစ္ကို တင္ျပ ေဆြးေႏြးမွာ ျဖစ္တယ္လုိ႔ ညႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္ ဦးရဲထြဋ္က ေျပာပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီ ပုံႏွိပ္ ဥပေဒသစ္နဲ႔ အဲဒီအထဲမွာပါတဲ့ စာနယ္ဇင္းေကာင္စီ ဖြဲ႔စည္းေရး ကိစၥေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ သူတုိ႔အေနနဲ႔ ႀကိဳတင္ သိခြင့္မရဘူးလုိ႔ စာနယ္ဇင္း သမားေတြက ေထာက္ျပ ေျပာဆုိေနၾကပါတယ္။ ဒီအေၾကာင္းကုိေတာ့ ဆက္သြယ္ စုံစမ္းထားတဲ့ ကုိရဲေက်ာ္ေအာင္က ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ကေန သတင္းေပးပုိ႔ထားပါတယ္။

စတုတၳအၾကိမ္ လႊတ္ေတာ္ အစည္းအေ၀း က်င္းပေနစဥ္မွာ ပံုႏွိပ္ဥပေဒ (press law) ကို ခ်ျပ ေဆြးေႏြးႏိုင္ဖို႔အတြက္ သက္ဆိုင္ရာ ၀န္ၾကီးဌာန ကေန အစိုးရအဖြဲ႔ကို မူၾကမ္းတင္ျပထားၿပီး အစိုးရအဖြဲ႔က အတည္ျပဳ တယ္ဆိုရင္ လႊတ္ေတာ္ကိုတင္ျပသြားမွာ ျဖစ္တယ္လို႔ ျပန္ၾကားေရး၀န္ႀကီးဌာနက ညႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ ဦးရဲထြဋ္ က အခုလို ေျပာပါတယ္။

“မွန္ပါတယ္။ အခုဗ်ာ က်ေနာ္တုိ႔ အစိုးရအဖြဲ႔ကို မူၾကမ္း တင္ျပထားပါတယ္။ အစိုးရအဖြဲ႔က အတည္ျပဳလို႔ရွိရင္ အဲဒါကို လႊတ္ေတာ္ကို ဆက္ၿပီးေတာ့ တင္ျပမွာျဖစ္ပါတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ အခု က်င္းပေနတဲ့ ျပည္ေထာင္စု လႊတ္ေတာ္ အစည္းအေ၀းမွာ က်ေနာ္တုိ႔ တင္ျပဖို႔အတြက္ ျပင္ဆင္ေနပါတယ္ခင္ဗ်။”

၁၉၆၂ ခုႏွစ္ ပံုႏိွပ္ဥပေဒကို အစားထိုးမယ့္ ပံုႏွိပ္ဥပေဒ အသစ္မွာ စာနယ္ဇင္း သမားေတြနဲ႔ သက္ဆိုင္မယ့္ အခ်က္ေတြ၊ စာနယ္ဇင္းေကာင္စီ တရပ္ ဖြဲ႔စည္းဖို႔ ကိစၥေတြ၊ ထုတ္ေ၀ခြင့္ဆိုင္ရာ ကိစၥရပ္ေတြ ပါ၀င္မယ္လို႔ ျပန္ၾကားေရး၀န္ႀကီးဌာနက ေျပာပါတယ္။

စာေပစိစစ္ေရး မရွိေတာ့ တဲ့အခါမွာ တိုင္ၾကားလာမယ့္ ကိစၥရပ္ေတြကို ေျဖရွင္းဖို႔ စာနယ္ဇင္း ေကာင္စီတရပ္ အျမန္ဖြဲ႔ဖို႔ ျပန္ၾကားေရး၀န္ၾကီးဌာနက ဆိုထားတယ္လို႔လည္း သိရပါတယ္။

ဇူလိုင္လထဲမွာ စာေပစိစစ္ေရးဌာန ရဲ႕ လုပ္ငန္းစဥ္ေတြကို ရပ္ဆိုင္းမယ္လို႔ ဆိုထားေပမဲ့ အခုထိ မရပ္ဆိုင္း ေသးတာဟာ စာနယ္ဇင္း သမားေတြ အားလံုးပါ၀င္တဲ့ အမေတ စာနယ္ဇင္းေကာင္စီ တရပ္ မေပၚေပၚက္ေသးတာေၾကာင့္ ျဖစ္တယ္လို႔ ဦးရဲထြဋ္က အခုလိုေျပာပါတယ္။

“ဇူလိုင္ မတိုင္ခင္မွာ ဖ်က္သိမ္းမယ္လို႔ ေျပာတဲ့ကိစၥဗ်ာ၊ ပထမ က်ေနာ္တို႔ ၀န္ႀကီးက ရည္မွန္းထားတာေတာ့ အမေတ စာနယ္ဇင္း ေကာင္စီတခု၊ လြတ္လပ္တဲ့ အမေတ စာနယ္ဇင္း ေကာင္စီတခု ဖြဲ႔မယ္၊ ဖြဲ႔ၿပီးေတာ့ အဲဒီ စာနယ္ဇင္းေကာင္စီ ေပၚတာနဲ႔ ဆင္ဆာ တင္စရာမလိုတဲ့ ထုတ္ေ၀ခြင့္ေပးမယ္။ က်ေနာ္တို႔က စာေပစိစစ္ေရး မရွိေတာ့ဘူးဆိုရင္ ဒီေရးသားခ်က္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ တိုင္ၾကားလာတဲ့ဟာေတြ၊ ေစာဒကတက္တဲ့ဟာမ်ိဳး ေျဖရွင္းမယ့္ အဖြဲ႔တခု ရွိဖို႔ လိုတယ္ဗ်။ အဲဒီအဖြဲ႔တခု ရွိဖို႔ဆိုေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ အဲဒါေလးကို ဖြဲ႔ဖို႔ဆိုေတာ့ ၀န္ႀကီးကိုယ္တိုင္ က်ေနာ္တို႔ စာနယ္ဇင္းေလာကသားေတြနဲ႔ ေတြ႔ၿပီးေတာ့မွ ေတာင္းမွ။ အမည္စာရင္းေတြေတာင္းေတာ့ တခ်ိဳ႕လည္းေပးတယ္။ တခ်ိဳ႕လည္း မေပးေတာ့ က်ေနာ္တို႔ နည္းနည္းေလး ၾကန္႔ၾကာသြားတာေပါ့။ အဲဒီလို အေျခအေန ျဖစ္ေနလို႔ပါ။”

ပံုႏွိပ္ ဥပေဒသစ္ ျပဌာန္းၿပီးရင္ နည္းဥပေဒေတြကိုလည္း အျမန္ဆံုး ထြက္ရွိလာဖို႔ ျပန္ၾကားေရး ၀န္ႀကီးဌာနက ျပင္ဆင္ေနတယ္လို႔လည္း ဦးရဲထြဋ္က ေျပာပါတယ္။ စာနယ္ဇင္းေကာင္စီတရပ္ အျမန္ ဖြဲ႔ဖို႔ ၾကန္႔ၾကာေနတာေၾကာင့္ စာေပစိစစ္ေရးကို မ႐ုပ္သိမ္းေသးတာလို႔လည္း ဦးရဲထြဋ္က ေျပာခဲ့ပါေသးတယ္။

ျပန္ၾကားေရး၀န္ႀကီးဌာနက တာ၀န္ယူၿပီး ေရးဆြဲေနတဲ့ ဒီပံုႏွိပ္ဥပေဒသစ္ကို လက္ရွိ စာနယ္ဇင္း ေလာကသားေတြအေနနဲ႔ ႀကိဳတင္ သိရွိခြင့္မရတဲ့ ကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အပတ္စဥ္ထုတ္ Open သတင္းဂ်ာနယ္ရဲ႕ အယ္ဒီတာခ်ဳပ္တဦးျဖစ္တဲ့ ဦးသီဟေစာ က ဗြီအိုေအ ကို အခုလို ေျပာပါတယ္။

“မီဒီယာ ဥပေဒသစ္ေပါ့ေနာ္၊ ဒီဟာက ႏွစ္မ်ိဳး သံုးမ်ိဳး ရွိတာေပါ့။ Online မီဒီယာ၊ Print မီဒီယာ၊ Broadcast မီဒီယာ။ Broadcast မီဒီယာနဲ႔ ပံုႏွိပ္ မီဒီယာ ဥပေဒေတာ့ အသစ္ျပန္ေရးတယ္လို႔ ေျပာတယ္။ ဒါေပမဲ့ အဲဒါက ေလာေလာဆယ္မွာေတာ့ သက္ေရာက္မႈ မရွိေသးဘူးေပါ့ေနာ္။ လက္ရွိ လႊတ္ေတာ္ ဥပေဒေတြအရဆိုရင္ ၀န္ႀကီးဌာနကို ဥပေဒၾကမ္းကို ေရးတယ္၊ ေရွ႕ေနခ်ဳပ္႐ံုးကို တင္မယ္၊ ေနာက္ ျပန္က်တယ္။ ေနာက္ second draft လုပ္တယ္။ ၿပီးေတာ့မွ အဲဒါကို လႊတ္ေတာ္ တင္တယ္။ လႊတ္ေတာ္ကိုေရာက္ေတာ့ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ေတြ လက္ထဲကို ေရာက္မွ လႊတ္ေတာ္က အတည္ျပဳမယ္ မျပဳဘူး သိရမယ္ေပါ့ေနာ္။ အဲဒီေတာ့ ေရးတဲ့သူေတြ လက္ထဲမွာ ဘာေတြ ေရးေနလဲ မသိရဘူးေပါ့။ အဲဒီလို အေျခအေန ရွိတယ္။ တခုေတာ့ ရွိတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ မီဒီယာနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ေဆြးေႏြးမႈေတြေပါ့ေနာ္။ ဇန္န၀ါရီ တုန္းက လုပ္ခဲ့တာရွိတယ္။ တာ၀န္ရွိသူေတြက နည္းနည္းပါးပါး ရွင္းျပတယ္။ ဒါေပမဲ့ သူက ေခါင္းစဥ္ေလာက္ပဲ ရွင္းျပၿပီးေတာ့ အထဲကဟာေတြ အေသးစိတ္က မသိရဘူး။ အဲဒီေတာ့ မီဒီယာ ေလာက ကလူေတြနဲ႔ တျခား လႊတ္ေတာ္အမတ္ေတြက စိတ္ေတာ့ ၀င္စားတယ္။ ဒါေပမဲ့ မသိရေသးတဲ့အခါမွာ ဒါကို ႀကိဳက္တယ္ မႀကိဳက္ဘူး ေျပာဖို႔ ေတာ္ေတာ္ ခက္တာေပါ့။ အဲဒါက လႊတ္ေတာ္ကို စတင္တဲ့အခါမွာ လႊတ္တာ္မွာ ေရးရာ ေကာ္မတီ ဆိုတာ ရွိတယ္။ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္မွာေရာ၊ အမ်ိဳးသား လႊတ္ေတာ္ မွာေရာေပါ့ေနာ္။ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ေရးရာေကာ္မတီက ဒီကိစၥကို စိတ္၀င္စားတယ္။ သူတို႔ကလည္း သူတို႔ ရၿပီဆိုေတာ့ သူတို႔လက္ထဲကို ေရာက္ၿပီဆိုရင္ေတာ့ ျပည္သူလူထုကို ျပလို႔ရၿပီေပါ့။ အခု ဥပေဒၾကမ္း ဆိုတာက အတည္ေတာ့ မျပဳရေသးဘူး။ ဒါေပမဲ့ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ေတြ လက္ထဲကုိ ေရာက္ၿပီဆိုတဲ့ အဆင့္ေပါ့ေနာ္။ အဲဒီလိုမ်ိဳးက်မွ ျဖစ္ေကာင္းျဖစ္ႏိုင္မယ္။ အခု မီဒီယာ ေလာ ကေတာ့ ဘာမွလည္း မျမင္ရေသးဘူး။”

၁၉၆၂ ခုႏွစ္ ပံုႏိွပ္ဥပေဒ ကို အစားထိုးမယ့္ ပံုႏွိပ္ဥပေဒ အသစ္ကို ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ရဲ႕ေရးရာေကာ္မတီတခုက စိတ္၀င္စားေပမဲ့လည္း အဆိုပါ ပုဂၢိဳလ္ေတြရဲ႕ လက္ထဲေတာင္ မေရာက္ေသးတဲ့အတြက္ ခ်ျပေဆြးေႏြးမႈေတြ မျပဳလုပ္ႏိုင္ေသးဘူးလို႔ ဦးသီဟေစာက ဆိုပါတယ္။

ပံုႏွိပ္ဥပေဒ အသစ္ ျပဌာန္းၿပီးခ်ိန္မွာ စာေပစိစစ္ေရးဌာန အေနနဲ႔ စာေပေတြကို စိစစ္တဲ့ လုပ္ငန္းေတြကို ဆက္လက္ လုပ္ေဆာင္မွာ မဟုတ္ေတာ့ဘဲ မူပိုင္ခြင့္ ကိစၥေတြ၊ ထုတ္ေ၀ခြင့္ဆိုင္ရာ လုပ္ငန္းစဥ္ေတြသာ ဆက္လက္ လုပ္ေဆာင္သြားမယ္လို႔ ျပန္ၾကားေရး ၀န္ၾကီးဌာနက တာ၀န္ရွိသူေတြက ေျပာပါတယ္။

XS
SM
MD
LG