သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္ အျငင္းပြားမႈ အာဆီယံမူကို ျမန္မာလက္ခံ


ဘ႐ူႏိုင္းဘုရင္ Hassanal Bolkiah(ဝဲ)၊ ကေမၻာဒီးယားဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ Hun Sen (ယာ) ႏွင့္ သမၼတဦးသိန္းစိန္တို႔အား ၂၂ ႀကိမ္ေျမာက္ အာဆီယံအစည္းအေဝးအတြင္း ညစာစားပဲြမွာ အတူတကြ ေတြ႔ရစဥ္။ ဧၿပီလ ၂၄၊ ၂၀၁၃။
ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္ျပင္တြင္း နယ္ေျမပုိင္ဆုိင္မႈအတြက္ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံနဲ႔ အျငင္း ပြားမႈေတြမွာ အေရွ႕ေတာင္အာရွ ႏုိင္ငံမ်ား အသင္း (Asean) နဲ႔ တသားတည္း ရပ္တည္သြားမွာ ျဖစ္တဲ့အေၾကာင္း ဘ႐ူႏုိင္းႏုိင္ငံမွာ က်င္းပေနတဲ့ ထိပ္သီး အစည္းအေဝး အတြင္း သမၼတဦးသိန္းစိန္ ကေျပာလုိက္ပါတယ္။ ဒါဟာဆုိရင္ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံနဲ႔ အာဆီယံအသင္းဝင္ ႏုိင္ငံတခ်ဳိ႕ၾကား မေျပမလည္ ျဖစ္ေနရတဲ့ ကိစၥမွာ ျမန္မာအစုိးရက သူ႔ရဲ႕ရပ္တည္ခ်က္ကုိ သိသိသာသာ ေျပာဆုိ လုိက္တာ လည္း ျဖစ္ပါတယ္။ အျပည့္အစုံကုိေတာ့ ကုိေအာင္လြင္ဦးက ေျပာျပေပးမွာ ျဖစ္ ပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံလည္း အသင္းဝင္ျဖစ္တဲ့ အာဆီယံရဲ႕ ထိပ္သီးအစည္းအေဝးပဲြ အတြင္း ေဒသတြင္းတင္းမာမႈေတြ ႀကံဳေနရတဲ့ ေတာင္တ႐ုတ္ ပင္လယ္ျပင္က နယ္ေျမပုိင္ဆုိင္မႈအတြက္ အျငင္းပြားမႈကုိ အဓိက ကိစၥရပ္တခုအျဖစ္ အျမန္ ဆုံး ေျပလည္ေအာင္ ေျဖရွင္းႏုိင္ေရး ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကပါတယ္။ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံက လုိလားေနသလုိ တႏုိင္ငံခ်င္းအေနနဲ႔ မဟုတ္ဘဲ အာဆီယံအသင္းအေနနဲ႔ တညီတညြတ္တည္း ရပ္တည္ေရး အတြက္ကုိလည္း အသင္းဝင္ႏုိင္ငံေတြ က ေခါင္းေဆာင္ေတြ လက္ခံခဲ့ၾကတာပါ။ ဘ႐ူႏုိင္း ႏုိင္ငံက အစည္းအေဝးပဲြကုိ တက္ေရာက္ခဲ့တဲ့ ျမန္မာသမၼတ ဦးသိန္းစိန္ကလည္း တ႐ုတ္ႏုိင္ငံနဲ႔ အေခ် အတင္ ျဖစ္ေနတဲ့ ကိစၥေတြကုိ ေျပလည္ေအာင္ ေျဖရွင္းမယ့္ အာဆီယံအသင္း ရဲ႕အစီအစဥ္ကုိ ေထာက္ခံေဆြးေႏြးခဲ့တဲ့အေၾကာင္း သမၼတရဲ႕ ေျပာခြင့္ရ သူ ျပန္ၾကားေရးဝန္ႀကီးဌာန ဒုတိယဝန္ႀကီး ဦးရဲထြဋ္က ေျပာပါတယ္။

“သမၼတႀကီးက ဘ႐ူႏိုင္းမွာရွိတဲ့ အာဆီယံ ထိပ္သီး အစည္းအေဝးကို သြားတက္ ပါတယ္။ သမၼတႀကီးအေနနဲ႔ ေဆြးေႏြးတဲ့ အခါမွာေတာ့ ေတာင္တ႐ုတ္ ပင္လယ္ ကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္ရင္ ျမန္မာႏိုင္ငံအေနနဲ႔ ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္အတြင္း အျငင္း ပြားမႈ ကိစၥမွာ တုိက္႐ိုက္ပါဝင္ ပတ္သက္တဲ့ႏုိင္ငံ မဟုတ္ေသာ္လည္း အာဆီယံ အဖဲြ႔ဝင္ ႏိုင္ငံ တစ္ႏိုင္ငံအေနနဲ႔ အဲဒီကိစၥကို အေလးအနက္ ထားပါတယ္။

အဲဒီျပႆနာကို ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ ေျဖရွင္းႏိုင္မယ့္ နည္းလမ္းမွန္သမွ်ကို လည္း ျမန္မာႏိုင္ငံအေနနဲ႔ အစဥ္တစိုက္ ေထာက္ခံ အားေပးခဲ့တယ္ လို႔ ေျပာပါတယ္။ ေနာက္တခါ က်ေနာ္တို႔က ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္ကိစၥမွာ အာဆီယံ တူညီတဲ့ သေဘာတူညီခ်က္ ထြက္ေပၚေရး ႀကိဳးပမ္းတဲ့ေနရာမွာလည္း အာဆီယံနဲ႔ တူညီတဲ့ဆႏၵနဲ႔ တသားတည္းရွိမယ္ဆိုတာကိုလည္း ေဆြးေႏြးခဲ့ ပါတယ္။”

နယ္ေျမပုိင္ဆုိင္မႈအတြက္ အျငင္းပြားေနတဲ့ ေဒသတြင္း သက္ဆုိင္ရာႏုိင္ငံေတြ လုိက္နာေဆာင္ရြက္ရမယ့္ လုပ္ထုံးလုပ္နည္းတရပ္ ခ်မွတ္ႏုိင္ေရး ႀကိဳးပမ္းမႈေတြ ကုိလည္း ေထာက္ခံတဲ့အေၾကာင္း ျမန္မာအစုိးရက ေျပာဆုိခဲ့တာပါ။ ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္ျပင္တြင္း လုိက္နာရမယ့္ လုပ္ထုံးလုပ္နည္းတရပ္ ေရးဆဲြႏုိင္ဖုိ႔ ၿပီးခဲ့ တဲ့ႏွစ္ထဲ ကေမာၻဒီးယား ႏုိင္ငံမွာ က်င္းပခဲ့တဲ့ အစည္းအေဝးပဲြ အတြင္းမွာ လည္း ေဆြးေႏြးဖုိ႔ ရည္ရြယ္ခဲ့ၾကေပမဲ့ တ႐ုတ္အစုိးရက ၾသဇာေညာင္းတယ္လုိ႔ အမ်ားကျမင္ၾကတဲ့ အိမ္ရွင္ႏုိင္ငံက ေထာက္ခံမႈ မရွိခဲ့တဲ့အတြက္ အထမေျမာက္ ခဲ့ၾကပါဘူး။

၂၂ ႀကိမ္ေျမာက္ အေရွ႕ေတာင္အာရွထိပ္သီး ညီလာခံတက္ေရာက္လာၾကေသာ ႏုိင္ငံ့ေခါင္းေဆာင္မ်ား။
၂၂ ႀကိမ္ေျမာက္ အေရွ႕ေတာင္အာရွထိပ္သီး ညီလာခံတက္ေရာက္လာၾကေသာ ႏုိင္ငံ့ေခါင္းေဆာင္မ်ား။
ဒီႏွစ္အစည္းအေဝးကုိ အိမ္ရွင္အျဖစ္ လက္ခံက်င္းပခဲ့တဲ့ ဘ႐ူႏုိင္းေစာ္ဘြားကေတာ့ အခုေနာက္ဆုံး ေဆြးေႏြးမႈေတြမွာ တုိးတက္မႈေတြ ရွိခဲ့တယ္လုိ႔ ေျပာပါတယ္။

“ေခါင္းေဆာင္ေတြၾကား အေက်အလည္ေဆြးေႏြး ႏုိင္ခဲ့ၾကပါတယ္။ အရင္ႏွစ္က စလုိ႔ တုိးတက္မႈတခ်ဳိ႕လည္း ရွိခဲ့ပါတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ သေဘာတူညီမႈ ရခဲ့တဲ့ အထဲမွာ အဆင့္ ၂ ဆင့္ပါတယ္လုိ႔ က်ေနာ္ကေတာ့ ျမင္ပါတယ္။ ပထမတခု ကေတာ့ ပုိင္ဆုိင္ ေၾကာင္း အျပန္အလွန္ ေျပာဆုိေနၾကတဲ့ တုိင္းျပည္ေတြ အခ်င္းခ်င္းၾကား ေျဖရွင္းၾကဖုိ႔ျဖစ္ၿပီး ဒုတိယအေနနဲ႔ကေတာ့ အာဆီယံ ေရာ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံကပါ တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းတဲ့ အေျခအေနတရပ္ျဖစ္ေအာင္ ႀကိဳးပမ္းၿပီး လုပ္ထုံးလုပ္နည္းတရပ္ ထြက္ေပၚေရး အေရးတႀကီး ေဆာင္ရြက္ၾကဖုိ႔ ျဖစ္ ပါတယ္။”

ေတာင္တ႐ုတ္ ပင္လယ္ျပင္တြင္းက အရင္းအျမစ္ေတြ ႂကြယ္ဝတယ္လုိ႔ ယုံၾကည္ေနၾကတဲ့ နယ္ေျမေတြကုိ ပုိင္ဆုိင္မႈအတြက္ အာဆီယံ အသင္းဝင္ ၄ ႏုိင္ငံ ဘ႐ူႏုိင္း၊ မေလးရွား၊ ဖိလစ္ပုိင္၊ ဗီယက္နမ္တုိ႔နဲ႔သာမက တျခား အာရွ တုိင္းျပည္တခ်ဳိ႕နဲ႔ပါ တ႐ုတ္ ႏုိင္ငံက အျငင္းပြားေနတာပါ။ ျပႆနာကုိ ကုလ သမဂၢမွာ ေျဖရွင္းဖုိ႔အထိ ေတာင္းဆုိေနတဲ့ ဖိလစ္ပုိင္ႏုိင္ငံရဲ႕သမၼတ Benigno Aquino ကေတာ့ ဒီတႀကိမ္ေဆြးေႏြးမႈေတြ အထေျမာက္ခဲ့တာဟာ ေအာင္ျမင္္မႈ တခုလုိ႔ ေျပာလုိက္ပါတယ္။

“အာဆီယံတခုလုံးက ဒီကိစၥကုိ ေဘးဖယ္မထားဘဲ ေဆြးေႏြးဖုိ႔ ဆႏၵရွိၾကတဲ့ အတြက္ က်ေနာ္တုိ႔အေနနဲ႔ တကယ္ပဲ ေက်းဇူးတင္ၾက ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အက်ဳိး လည္း ရွိတယ္လုိ႔ က်ေနာ္ထင္ပါတယ္။ ဦးစားေပး ကိစၥတခုအျဖစ္နဲ႔ ဘယ္သူက မွလည္း ကန္႔ကြက္တာမ်ဳိး မရွိၾကပါဘူး။ အကုန္လုံးက နားေထာင္ ၾက၊ ေဆြးေႏြးၾကနဲ႔ဆုိေတာ့ ဒါဟာ လမ္းေၾကာင္းမွန္ေပၚကုိ စေရာက္ လာၿပီလုိ႔လည္း ယူဆပါတယ္။”

ဒီႏွစ္ေႏွာင္းပုိင္း တ႐ုတ္ႏုိင္ငံ ေဘဂ်င္းၿမိဳ႕ေတာ္မွာ ဒီကိစၥနဲ႔ပတ္သက္လုိ႔ ေဆြးေႏြး ဖုိ႔ ရွိေနခ်ိန္မွာပဲ အာဆီယံအသင္းဝင္ ႏုိင္ငံေတြ အေနနဲ႔ ဘုံရပ္တည္ခ်က္တခု ရရွိေရးအတြက္ ထုိင္းႏုိင္ငံက ထိပ္သီးအစည္းအေဝး တက္လာၾကတဲ့ က်န္ႏုိင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီးေတြကုိ တုိက္တြန္းခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာ အစုိးရ ကေတာ့ အာဆီယံ ႏုိင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီးေတြရဲ႕ ေတာင္တ႐ုတ္ ပင္လယ္ျပင္ ဆုိင္ရာ အေျခခံမူ (၆) ခ်က္ နဲ႔ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံနဲ႔ ညႇိႏႈိင္းေဆြးေႏြးမႈေတြကုိ ေထာက္ ခံခဲ့တာပါ။ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံနဲ႔ ထိပ္တိုက္ရင္ဆိုင္ေနရတဲ့အေရးမွာ ျမန္မာအစိုးရက အခုလို သူ႔ရဲ႕ရပ္တည္ခ်က္ကို အထင္အရွားျပသလာၾကတဲ့အတြက္လည္း ဆန္းစစ္သူေတြကေတာ့ ထူးျခားခ်က္တစ္ခုလို ျမင္ၾကပါတယ္။

ၾကာသပေတးေန႔က ထိပ္သီးအစည္းအေဝးပဲြအၿပီး အာဆီယံရဲ႕ ထုတ္ျပန္ခ်က္ မွာေတာ့ ေတာင္တ႐ုတ္ ပင္လယ္ျပင္ဆုိင္ရာ လုပ္ထုံးလုပ္နည္းနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ ထူးထူးျခားျခား ထည့္သြင္းေဖာ္ျပတာမ်ဳိးေတာ့ မရွိခဲ့ပါဘူး။ ဒါေပမဲ့လည္း အာဆီယံရဲ႕ အဆုိျပဳခ်က္အေပၚ သေဘာတူညီမႈ ရရွိႏုိင္ေရး ႏုိင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီးေတြက တ႐ုတ္ႏုိင္ငံနဲ႔ ႀကိဳးပမ္းညႇိႏႈိင္းေနတယ္လုိ႔ ေျပာပါတယ္။ တခ်ိန္တည္းမွာပဲ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံတုိ႔ၾကား စီးပြားေရးမွာ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈေတြ တုိးျမႇင့္သြားဖုိ႔ ရည္ရြယ္ထားတဲ့ အေၾကာင္းကုိလည္း အာဆီယံရဲ႕ ေၾကညာခ်က္ က ေဖာ္ျပခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဆက္စပ္သတင္းမ်ား ...

XS
SM
MD
LG