သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ကေလးလုပ္အားအသံုးျပဳမႈ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ပ်ံ႔ႏွံ႔


ရန္ကုန္ဆိပ္ကမ္းတခုက ကေလးအလုပ္သမားမ်ား

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ႏွစ္ေပါင္း ၅၀ ေလာက္ စစ္တပ္က အုပ္ခ်ဳပ္ထားခဲ့ၿပီးတဲ့ေနာက္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ႕ အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ NLD ပါတီက လာမယ့္ႏွစ္ အာဏာလဲႊေျပာင္းယူတဲ့အခါမွာ ရင္ဆိုင္ရမယ့္ စိန္ေခၚမႈေတြထဲက တခုကေတာ့ ျမန္မာျပည္တြင္းမွာ အဆမတန္ မ်ားျပား ေနတဲ့ ကေလးအလုပ္သမား ျပႆနာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အခုလို လုပ္ငန္းခြင္ဝင္ေနရတဲ့ ကေလးေတြကို လုပ္ငန္းခြင္ကေန ရပ္စဲၿပီး ေက်ာင္းျပန္ ေနေအာင္လုပ္ဖို႔ဆိုတာကေတာ့ အေတာ္ ခက္ခဲလွတဲ့ စိန္ေခၚမႈျဖစ္ေၾကာင္း ဗီြအိုေအသတင္းေထာက္ေတြျဖစ္ၾကတဲ့ Daniel de Carteret နဲ႔ Simon Lewis တို႔က သတင္းေပးပို႔ခ်က္ကို မခြာညိဳက ေျပာျပေပးပါမယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံအလယ္ပိုင္း မႏၱေလးၿမိဳ႕ရဲ႕ ဆင္ေျခဖံုးအရပ္က ဆပ္ျပာစက္႐ံုမွာ ၁၃ ႏွစ္အရြယ္ ေကာင္ကေလးေတြဟာ တေန႔ အေမရိကန္ ၃ ေဒၚလာနဲ႔ညီမွ်တဲ့ ဗမာေငြေလးေထာင္ရဖို႔ ေလးလံလွတဲ့ စက္ႀကီးေတြနဲ႔အလုပ္လုပ္ေနၾကရပါတယ္။ အဲဒီစက္႐ံုမွာ လုပ္ငန္းခြင္အႏၱရာယ္ ကာကြယ္ေရးစနစ္ေတြလည္း မရွိပါဘူး။ စက္႐ံုပိုင္ရွင္ ဦးေမာင္သန္႔ကေတ့ာ သူက လူငယ္ေတြကို အခြင့္အေရးေပးထားတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ဆယ္စုႏွစ္ေတြနဲ႔ခ်ီၿပီး အုပ္ခ်ဳပ္လာခဲ့တဲ့ စစ္အာဏာရွင္ဟာ စီးပြားေရးကို ထိန္းခ်ဳပ္လာခဲ့ ေၾကာင္းနဲ႔ ညံ့ဖ်င္းလွတဲ့ ပညာေရးစနစ္ေၾကာင့္ ဆင္းရဲတဲ့ကေလးေတြအတြက္ ေရြးစရာလမ္းမရွိသေလာက္ပဲလို႔လည္း သူက ေျပာပါတယ္။

“ကေလးေတြကိုဒီလိုမွေခၚခိုင္းမထားရင္း၊ ေမြးမထားရင္ေလဒီကေလးေတြကလမ္းမွာ အမွဳိက္ေကာက္မယ္ေလ။ ၿပီးရင္လြယ္ရာယူၿပီး သူခိုးျဖစ္သြားႏိုင္တာေပါ့။”

ကေလးအလုပ္သမားေတြကို စက္႐ံုေတြကေန ေဆာက္လုပ္ေရးလုပ္ငန္းခြင့္နဲ႔ သိသိသာသာနဲ႔ အမ်ားဆံုးေတြ႔ရတာကေတာ့ လက္ဖက္ရည္ဆုိင္ေတြမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ကေလးအလုပ္သမားေရး စစ္တမ္းေကာက္ယူခ်က္မွာလည္း အသက္ ၁၀ ႏွစ္ကေန ၁၇ ႏွစ္အတြင္း ကေလးေတြရဲ႕ ၄ ပံု ၁ ပံုေလာက္ဟာ အလုပ္လုပ္ေနၾက ရေၾကာင္း ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ အလုပ္သမားအဖြဲ႔ ILO က -Selim Benaissa ကေတာ့ ဒီျပႆနာကို အလြယ္တကူ ေျဖရွင္းႏိုင္တဲ့နည္းလမ္းမရွိဘူးလို႔ ဆိုပါတယ္။

“ဒီအခ်က္အလက္ေတြအားလံုးက ေသခ်ာညႊန္ျပေနတာကေတာ့ တကယ္လို႔ ခင္ဗ်ားဟာ ဆင္းရဲတဲ့မိသားစုက ေမြးဖြားလာတယ္ဆိုရင္ ကေလးေတြကို အလုပ္လုပ္ခိုင္းဖို႔ကလဲြလို႔ တျခား ေရြးစရာလမ္းကို မရွိပါဘူး။ ဒါကို ေက်းလက္ေတာရြာေတြမွာ အထင္အရွား ေတြ႔ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။”

ဆင္းရဲမဲြေတမႈ၊ ျပည္တြင္းပဋိပကၡေတြနဲ႔ လူမႈဖူလံုေရးေစာင့္ေရွာက္မႈ နည္းပါးျခင္းေၾကာင့္ ကေလးေတြဟာ အရြယ္မတိုင္ခင္ မိသားစု စားဝတ္ေနေရးအတြက္ ဝုိင္းဝန္းၿပီး ဝင္ေငြရွာေဖြၾကရတဲ့့အေၾကာင္းရင္း ျဖစ္ပါတယ္။ သူ႔အဆိုအရ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ကေလးအလုပ္သမားကိစၥကုိ ဥပေဒနဲ႔ တားျမစ္လိုက္ မယ္ဆိုရင္ ကေလးေတြအတြက္ ပိုၿပီး ဒုကၡေရာက္ႏုိင္တဲ့ ကေလးျပည့္တန္ဆာလုပ္ငန္းလိုမ်ဳိး ပိုၿပီး အႏၱရာယ္မ်ားတဲ့ လုပ္ငန္းေတြဆီ ေရာက္သြားေအာင္ တြန္းပို႔လိုက္သလို ျဖစ္သြားႏိုင္ပါတယ္။

ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္ သူကေတာ့ ပညာေရးစနစ္ကိုသာ တိုးတက္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ေပးႏိုင္မယ္ဆိုရင္ ၿပီးေတာ့ အစိုးရျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး လုပ္ငန္းေတြကလည္း ႏုိင္ငံျခားအဖြဲ႔အစည္းေတြကို ႏုိင္ငံတကာ အဆင့္မီျဖစ္လာေအာင္ စည္း႐ံုးသိမ္းသြင္းႏိုင္မယ္ဆိုရင္ ကေလး အလုပ္သမားျပႆနာကို ရင္ဆုိင္ေျဖရွင္းႏုိင္လိမ့္မယ္လို႔ သူက ယံုၾကည္ထားပါတယ္။

အစိုးရက ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ကေလးအလုပ္သမား ၅ သိန္းရွိတယ္လို႔ ဝန္ခံထားေပမယ့္ ကေလးအလုပ္သမားေရး ေဆာင္ရြက္ေနသူေတြကေတာ့ ဒိထက္ အမ်ားႀကီးပိုႏုိင္တယ္လို႔ ေျပာၾကပါတယ္။ ILO အဖြဲ႔ အစိုးရနဲ႔ အလုပ္ရွင္မ်ားနဲ႔ ကုန္သြယ္ေရးသမဂၢအဖြဲ႔တို႔ ပူးေပါင္းၿပီး ဒီကိစၥကို ေျဖရွင္းဖို႔ ႀကိဳးစားေဆာင္ရြက္ေနပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ကေလးအလုပ္သမားပေပ်ာက္ေရးဟာ အလုပ္သမားေတြ အနိမ့္ဆံုးလုပ္အားခ တုိးျမႇင့္သတ္မွတ္ေရး ဥပေဒအတည္ျပဳတာေလာက္ မလြယ္ကူဘူးလို႔လည္း ILO အဖြဲ႔ နည္းပညာပိုင္းဆိုင္ရာအႀကံေပး ((SELIM BENAISSA) က ေျပာပါတယ္။

အေမရိကန္ကေန ျမန္မာႏုိင္ငံကို ျပန္လာတဲ့ Tim Aye-Hardy ဟာ MyME ဆိုတဲ့စီမံကိန္းနဲ႔ ကေလးအလုပ္သမားေတြရွိရာကို ကားႀကီးတစင္းနဲ႔ လွည့္လည္ၿပီး စာသင္ေပးေနပါတယ္။ သူ႔ကားထဲမွာ ပညာေရး သင္ေထာက္ကူပစၥည္းေတြနဲ႔ ကေလးေတြ အလုပ္နားခ်ိန္ခနမွာ စာသင္ေပးတာျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီ စီမံခ်က္ေၾကာင့္ ကေလးေပါင္း ၈၅၀ ဟာ ပညာသင္ခြင့္ရလာၾကပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ Tim Aye-Hardy က ကေလးအလုပ္သမားျပႆနာဟာ ေျဖရွင္းလို႔ မရႏုိင္တဲ့ ျပႆနာမ်ဳိးျဖစ္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ထမင္းတလုတ္ စားႏုိင္ေရးက ပထမ၊ ပညာေရးက ဒုတိယျဖစ္ေနတယ္လို႔လည္း သူက ေျပာတာပါ။ ပညာေရးရဲ႕ေနာက္ကြယ္မွာရွိေနတဲ့ စာအုပ္ဖိုး၊ ေက်ာင္း ဝတ္စံုစရိတ္ေတြကလည္း ပညာေရးကို အဟန္႔အတားျဖစ္ေနေၾကာင္း ေျပာ ပါတယ္။ ေက်ာင္းေတြ ကိုသြားျပန္ ရင္လည္း သူတို႔ရတာက အဆင့္မမီတဲ့ ပညာေတြသာျဖစ္တယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။

လာမယ့္ႏွစ္အေစာပိုင္းေလာက္မွာ အစိုးရအေျပာင္းအလဲေတြျဖစ္လာတဲ့အခါ စစ္အစိုးရအုပ္ခ်ဳပ္မႈကေန ခ်န္ရစ္ခဲ့တဲ့ အေမြအႏွစ္ေတြထဲက တခုအျဖစ္ ကေလးအလုပ္သမားအေရးကလည္း ေနာင္မ်ဳိးဆက္မ်ားစြာအထိ က်န္ရစ္ခဲ့မွာျဖစ္ပါတယ္။

XS
SM
MD
LG