သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ျမန္မာကို အေမရိကန္ ဆက္လက္ကူညီသင့္


တရုတ္နဲ႔ အေရွ႕ေတာင္အာရွ ဆက္ဆံေရးအေပၚ အေမရိကန္ပညာရွင္ေတြရဲ႕ရွဳေထာင့္ ၾကားနားပဲြ (အေမရိကန္အထက္လႊတ္ေတာ္)

တရုတ္နဲ႔ အေရွ႕ေတာင္အာရွ ဆက္ဆံေရးအေပၚ အေမရိကန္ပညာရွင္ေတြရဲ႕ရွဳေထာင့္ ၾကားနားပဲြကို အေမရိကန္အထက္ လႊတ္ေတာ္မွာ မေန႔ ဇြန္လ (၈) ရက္ေန႔က ျပဳလုပ္ခဲ့ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ တရုတ္ဘက္ကို ပိုၿပီးပါမသြား ရေအာင္အေမရိကန္က ဘယ္လို ဆက္ဆံသင့္သလဲဆိုတာကိုလည္း ေဆြးေႏြး သြားပါတယ္။ မအင္ၾကင္းႏိုင္က အျပည့္အစံုကို ဆက္ၿပီးတင္ျပမွာပါ။

အထက္လႊတ္ေတာ္ရဲ႕ အေမရိကန္-တရုတ္ စီးပြားေရးနဲ႔ လံုၿခံဳေရး ျပန္လည္သံုးသပ္ေရးေကာ္မရွင္က ဦးစီးက်င္းပတဲ့ ဒီၾကားနာပဲြမွာ အဓိကကေတာ့ အေရွ႕ေတာင္အာရွေဒသတြင္း တရုတ္ရဲ႕ ၾသဇာစက္ကြင္းက်ေရာက္မယ့္ အႏၱရာယ္အလားအလာရွိတဲ့အေျခအေနမွာ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုအေနနဲ႔ ဘယ္လိုဆက္ဆံသင့္သလဲဆိုတာကို အေမရိကန္ပညာရွင္ေတြရဲ႕ အျမင္သံုးသပ္ခ်က္ေတြ ထြက္ဆိုခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။

အထူးသျဖင့္ တရုတ္အိမ္နီးခ်င္း ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔ ပတ္သက္လို႔လည္း အဓိကထားေဆြးေႏြးတာ ေတြ႕ရပါတယ္။ ၾကားနာပဲြမွာ ကိုယ္တိုင္ထြက္ဆိုခဲ့တဲ့ Johns Hopkins တကၠသိုလ္ရဲ႕ အေရွ႕ေတာင္အာရွေရးရာ ကြ်မ္းက်င္သူ ပါေမာကၡ ေဒါက္တာ Karl Jackson ကေတာ့ အေရွ႕ေတာင္အာရွမွာ အေမရိကန္အေနနဲ႔ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈထက္ လူထုနဲ႔ ထိေတြ႕ဆက္ဆံၿပီး ေလ့က်င့္ပညာေပးေရးအပိုင္းကို ဦးစားေပးသင့္ေၾကာင့္း အခုလို တင္ျပသြားပါတယ္။

"အေျခခံအေဆာက္အဦးေတြတည္ေဆာက္ေရးအပိုင္းမွာ က်ေနာ္တို႔က တကယ္ယွဥ္ၿပိဳင္လို႔ မရႏိုင္ေပမဲ့ လူေတြရဲ႕ စြမ္းရည္ျမွင့္တင္မႈအပိုင္းကို အေမရိကန္က လုပ္ႏိုင္မယ္လို႔ က်ေနာ္ျမင္ပါတယ္။ ဂ်ပန္ေတြမွာ ပိုက္ဆံရွိမယ္၊ ေဆာက္လုပ္ေရးကုမဏီေတြရွိမယ္ဆိုရင္ သူတို႔လုပ္ႏိုင္မွာပါ။ တကယ္လို႔ က်ေနာ္မွာ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၁၀၀ ဘတ္ဂ်က္အျဖစ္ရွိမယ္ဆိုရင္ ေဒၚလာ ၈၀ ကို အေျခခံအေဆာက္အဦးတည္ေဆာက္ဖို႔ သံုးမွာမဟုတ္ပါဘူး။ အဲဒီအစား ဖြံၿဖိဳးဆဲႏိုင္ငံေတြက လူေတြကို အေမရိကန္ကိုေခၚၿပီး ပညာသင္ေပးၾကားေပးဖို႔ အသံုးျပဳမွာျဖစ္ပါတယ္။"

ဒါအျပင္ အေမရိကန္ေတြအေနနဲ႔ အခုလို ၾကားနာပဲြေတြ၊ ပညာေရး ေဆြးေႏြးပဲြေတြအတြက္ ဘတ္ဂ်က္ေငြ အသံုးျပဳသင့္ေၾကာင္း ပါေမာကၡ Jackson က အႀကံျပဳတင္ျပသြားပါတယ္။

ဒီေနရာမွာ ၾကားနာပဲြကို က်င္းပတဲ့ အထက္လႊတ္ေတာ္ရဲ႕ အေမရိကန္-တရုတ္ စီးပြားေရးနဲ႔ လံုၿခံဳေရး ျပန္လည္သံုးသပ္ေရးေကာ္မရွင္အဖဲြ႔၀င္ Robin Cleveland ကေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ စစ္တပ္က လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြရွိေနတာဟာ လူ႔အခြင့္အေရးကို သေဘာမေပါက္လို႔ မဟုတ္ပဲ သူတို႔ အက်ဳိးစီးပြားအတြက္ လုပ္ေဆာင္ေနျခင္းသာျဖစ္တယ္လို႔ အခုလိုေျပာပါတယ္။

"ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႈးႀကီးမင္းေအာင္လႈိင္နဲ႔ က်မတို႔ ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးခဲ့ဘူးပါတယ္။ က်မထင္တာက ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္အေနနဲ႔ သူ႔ကို သင္တန္းေပးတာ မရွိလို႔ ဒါမွမဟုတ္ သူ႔အေနနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရးကို နားမလည္လို႔ ဆိုတာမ်ဳိး ဟုတ္မယ္မထင္ပါဘူး။အဲေတာ့ ကိုယ့္က်ဳိးစီးပြားနဲ႔ ႏိုင္ငံေရးအရ ေစ့ေဆာ္မႈေတြကို သူရဲ႕ မူေတြအျဖစ္နဲ႔ အေျခခံထားၿပီး စဥ္းစားတယ္လို႔ က်မျမင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒီလို လူပုဂၢိဳလ္မ်ဳိး တဦးခ်င္းစီကို အေမရိကန္ကိုေခၚၿပီးေျပာင္းလဲလာေအာင္ လုပ္ျပႏိုင္လိမ့္မယ္လို႔ က်မ မျမင္မိပါဘူး။"

ဒါအျပင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ဦးေဆာင္မႈအခန္းက႑နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အာဏာရွင္ဆန္တယ္၊ တဖက္မွာလည္း သူဟာ ေစ့စပ္ေဆာင္ရြက္ႏိုင္သူ၊ အနာဂတ္ကို ႀကိဳၿပီး ျမင္ႏိုင္သူလို႔ အမ်ဳိးမ်ဳိးသံုးသပ္ေနၾကတယ္လို႔ Robin Cleveland ဆိုပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အေမရိကန္ရဲ႕ ေ၀ဖန္မႈေတြေၾကာင့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဟာ တရုတ္နဲ႔ ပိုၿပီးနီးစပ္လာတယ္ဆိုတဲ့ သံုးသပ္ခ်က္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ပညာရွင္ေတြကို ေမးခြန္းထုတ္ခဲ့ပါတယ္။

ဒါနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အေမရိကန္အေျခစိုက္ Stimson Center သုေတသနဌာနက တ႐ုတ္သုေတသီ Yun Sun ကေတာ့အခုလို တုန္႔ျပန္ခဲ့ပါတယ္။

"လက္ေတြ႕ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးပိုင္းအေတြ႔အႀကံဳအရဆိုရင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္မွာ အကန္႔အသတ္ေတြရွိခဲ့ပါတယ္။ ဒါနဲ႔ပတ္သက္လို႔လည္း သူကို အျပစ္တင္လို႔မရပါဘူး။ အတိုက္အခံအျဖစ္ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ေနအိမ္အက်ယ္ခ်ဳပ္ ခ်ခံခဲ့ရတာပါ။ ဒါေၾကာင့္ သူ႔အတြက္ ဒါေတြကို ေလ့လာဖို႔ နဲ႔ အသံုးျပဳဖို႔ အခြင့္အလမ္းမရခဲ့ပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ သူဟာ ႏိုင္ငံရဲ႕ ေခါင္းေဆာင္ျဖစ္ေနပါၿပီ။ သူနဲ႔ ဘယ္လို ဆက္ဆံေရးလုပ္မလဲ။ သူ႔ရဲ႕ ဦးေဆာင္မႈေတြ ေအာင္ျမင္မႈမရွိဘူးလို႔ ေ၀ဖန္ၿပီး အထီးက်န္ေအာင္လုပ္မလား၊ ဒါမွမဟုတ္ သူလုိအပ္တဲ့အခ်ိန္မွာ ၀ိုင္း၀န္း ကူညီပံပိုးေပးမလား။ ဒီေနရာမွာ အေမရိကန္ႏိုင္ငံျခားေရးဌာနနဲ႔ ရန္ကုန္မွာရွိတဲ့ အေမရိကန္သံရံုးတို႕က ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ေနရာေပးၿပီး သူ လိုအပ္တဲ့ အႀကံဥာဏ္ေတြကိုလည္း ေပးၿပီး ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈဟာ အလြန္ကို ေကာင္းမြန္ပါတယ္။တကယ္လို႔ သူ႔ကို အလြန္အကြ်ံေ၀ဖန္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ တရုတ္လက္ထဲေရာက္သြားဖို႔ တြန္းအားေပးသလိုျဖစ္မွာပါ။"

ပါေမာကၡ ေဒါက္တာ Karl Jackson ကလည္း ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ႕ အခန္းက႑ကို ဖိလစ္ပိုင္သမၼတေဟာင္း ကိုရာဇန္ အာကီႏိုနဲ႔ အခုလို ႏႈိင္းယွဥ္ေျပာသြားပါတယ္။

"ကိုရာဇန္ အာကီႏို နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ က်ေနာ့္အေတြ႕ႀကံဳအရဆိုရင္ သူ႔ဟာ ၀ါရွင္တန္ဒီစီအပါအ၀င္ ဖိလစ္ပိုင္မွာရွိတဲ့ အသိုင္းအ၀ိုင္းေပါင္းစံုရဲ႕ ေ၀ဖန္မႈကိုခံခဲ့ရတာပါ။ ဒါေပမဲ့ သူထားရစ္ခဲ့တဲ့ အေမြအႏွစ္ကို ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ဒီမိုကေရစီကို လက္ဆင့္ကမ္းေပးႏုိင္ခဲ့ပါတယ္။ သူေသဆံုးခ်ိန္ထိ ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံမွာ ဒီမိုကေရစနစ္ကို ထိန္းသိမ္းႏိုင္ေအာင္ႀကိဳးစားခဲ့တဲ့ သူရဲ႕အရည္အခ်င္းဟာ တကယ့္ကို ေလးစားဖို႔ေကာင္းပါတယ္။"

ဒါေၾကာင့္ ဒီမိုကေရစီတ၀က္ကိုပဲ မၾကာေသးခင္ကရလာတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အေနနဲ႔ ဒီမိုကေရစီစနစ္ကို သူလက္ထက္တေလ်ာက္လံုး သယ္ေဆာင္ႏိုင္မယ္လို႔ ျမင္မိေၾကာင္းနဲ႔ သူရဲ႕ သမိုင္း၀င္မယ့္ ေဆာင္ရြက္ခ်က္ေတြကို အေမရိကန္အေနနဲ႔ ပံပိုးကူညီသင့္တယ္" လို႔ ပါေမာကၡ Jackson ကေျပာသြားပါတယ္။

မေန႔က ၾကားနားပဲြမွာ ေဒသတြင္းႏိုင္ငံေတြျဖစ္တဲ့ ထိုင္း၊ လာအို၊ ကေမၻာဒီယား၊ ဗီယက္နမ္ တို႔နဲ႔ တရုတ္ရဲ႕ ဆက္ဆံေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့လည္း ေဆြးေႏြးေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။

အေမရိကန္သမၼတ Donald Trump ရဲ႕ အေမရိကန္ကိုပဲ ဦးစားေပးေရးမူ၀ါဒေၾကာင့္ အေရွ႕ေတာင္အာရွ ႏိုင္ငံေတြဟာ တရုတ္နဲ႔ ပိုၿပီးနီးစပ္လာေနေၾကာင္း ေ၀ဖန္သံုးသပ္မႈေတြရွိေနခ်ိန္မွာ အခုလို အေမရိကန္အထက္လႊတ္ေတာ္မွာ တရုတ္နဲ႔ ဆက္ဆံေရးၾကားနာပဲြကို ျပဳလုပ္ခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။


XS
SM
MD
LG