သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ျမန္မာႏိုင္ငံထြက္ အထူးတန္းဝင္ ေကာ္ဖီေစ့ စီးပြားျဖစ္ပမာဏကို အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုက ပထမဆံုးအႀကိမ္တင္သြင္းခဲ့ပါတယ္။ အထူးတန္းဝင္ ေကာ္ဖီေစ့ ကီလို ၆၀ ပါ အိတ္ေပါင္း ၆၀၀ ကို တင္သြင္းခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ အေမရိကန္က နာမည္ႀကီး Supermarket တခုျဖစ္တဲ့ Whole Foods အျပင္ ေကာ္ဖီေရာင္းတဲ့ လုပ္ငန္းေတြက ျမန္မာ့ေကာ္ဖီေစ့ေတြကုိ ဝယ္ယူထားပါတယ္။

အေမရိကန္အစိုးရရဲ႕ ႏိုင္ငံတကာဖံြ႔ၿဖိဳးမႈအစီအစဥ္ USAID အပါအဝင္ အေမရိကန္အဖဲ႔ြအစည္းေတြရဲ႕ ကူညီပံ့ပုိးမႈနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံထြက္ အထူးတန္းဝင္ ေကာ္ဖီေတြ အေမရိကန္ကို ပထမဆံုးအႀကိမ္ တင္ပို႔ႏိုင္တဲ့အေၾကာင္း အျပည့္အစံုကို မစုျမတ္မြန္က တင္ျပပါလိမ့္မယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံ ကုန္းျမင့္ပိုင္းမွာ စိုက္ပ်ဳိးတဲ့ Arabica အမ်ဳိးအစား အထူးတန္းဝင္ ေကာ္ဖီေစ့ ကီလို ၆၀ ပါ အိတ္ေပါင္း ၆၀၀ ကို Seattle ၿမိဳ႕အေျခစိုက္ Atlas Coffee Importers ကုမၸဏီကေန တင္သြင္းခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ La Colombe ဆိုတဲ့ ကုမၸဏီက ျမန္မာ့ေကာ္ဖီေစ့ မိတ္ဆက္ပြဲကို ၾသဂုတ္လ ၂၃ ရက္ေန႔ အဂၤါေန႔က ၀ါရွင္တန္ၿမိဳ႕ေတာ္မွာ လုပ္ပါတယ္။ ပြဲလာတက္တဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံ ေကာ္ဖီအသင္း အတြင္းေရးမွဴး ကိုစိုင္းဝမ္းက အေမရိကန္က ဝယ္ယူခဲ့တဲ့ ျမန္မာ့ေကာ္ဖီအေၾကာင္းကို ဗြီအိုေအျမန္မာပိုင္းကို ခုလို ေျပာပါတယ္။

“အဓိက က်ေနာ္တုိ႔ရဲ႕ Container ၂ လံုးကို ၀ယ္တာကေတာ့ Seattle မွာ အေျခစိုက္တဲ့ Atlas ဆိုတဲ့ Coffee Importers ကေနၿပီးမွ ၀ယ္တာေပါ့ေနာ္ က်ေနာ္တို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံကေနေပါ့။ ၀ယ္ၿပီးေတာ့မွ Whole Foods ကုမၸဏီကလည္း သူတို႔ စူပါမားကက္မွာ တင္ေရာင္းဖို႔အတြက္ ျမန္မာေကာ္ဖီကိုလည္း ၀ယ္တယ္ေပါ့ေနာ္။ ထုိ႔အတူပဲ ဒီမွာရွိတဲ့ La Colombe ဆိုတဲ့ ေကာ္ဖီကုမၸဏီကလည္း ျမန္မာႏိုင္ငံက ေကာ္ဖီကို သူတုိ႔ ၀ယ္ထားတယ္ေပါ့။ ေနာက္တခါ တျခားကုမၸဏီေတြကိုလည္း Atlas Coffee ကုမၸဏီကေနမွ တဆင့္ ျပန္ၿပီးေတာ့ ျဖန္႔ေပးတာေပါ့။ က်ေနာ္ သိသေလာက္ကေတာ့ Whole Foods က ၄၁ အိတ္၀ယ္ထားတယ္။ La Colombe ကေတာ့ ၁၀ အိတ္၀ယ္ထားတယ္။ အိတ္ေပါင္း ၆၀၀ မွာ နယူးေယာက္ကို ေရာက္တာကေတာ့ အိတ္ ၃၀၀ ေလာက္ေရာက္တယ္။ ၿပီးေတာ့ West Coast ျဖစ္တဲ့ Seattle ကုိက်ေတာ့ အိတ္ ၃၀၀ ေလာက္ တင္ပို႔တယ္ေပါ့။ အဲေတာ့ အေမရိကားရဲ႕ East ဘက္နဲ႔ West ဘက္ကို Container တလံုးဆီ သြားတာေပါ့။”

အခုလုိ ျမန္မာႏိုင္ငံက ေကာ္ဖီေစ့ေတြ အေမရိကန္ ေစ်းကြက္ထဲအထိ ထိုးေဖာက္ႏုိင္ဖုိ႔အတြက္ အေမရိကန္အစိုးရရဲ႕ ႏုိင္ငံတကာ ဖံြ႔ၿဖိဳးေရးအကူအညီေပးေနတဲ့ USAID ရဲ႕ ေထာက္ပံ့မႈနဲ႔ Winrock International ဆိုတဲ့အဖဲြ႔ကေန စိုက္ပ်ဳိးမႈပုိင္းကေန ထုတ္လုပ္မႈပိုင္းအထိ အကူအညီေတြေပးခဲ့တယ္လုိ႔ ကိုစိုင္းဝမ္းက ေျပာပါတယ္။

“၂၀၁၅ မွာ ျမန္မာႏုိင္ငံေကာ္ဖီအသင္းဆိုၿပီး စ ဖြဲ႔ျဖစ္တယ္။ ေကာ္ဖီအသင္းဆုိၿပီး စ ဖြဲ႔တဲ့အခ်ိန္မွာပဲ USAID ရဲ႕ ေထာက္ပံ့မႈနဲ႔ Winrock International ဆိုတဲ့ NGO အဖြဲ႔တခုက ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ေကာ္ဖီ value change ကို အားေပးခ်င္တာရယ္၊ quality ျမႇင့္တင္ခ်င္တာရယ္၊ ေကာ္ဖီစိုက္ပ်ိဳးတဲ့ ေတာင္သူ ငယ္ေလးေတြေပါ့ ျမႇင့္တင္ေပးခ်င္တာရယ္၊ သူတို႔ရဲ႕ လူေနမႈဘ၀ေတြကို ျမႇင့္တင္ေပးခ်င္တာေပ့ါေနာ္ အဲဒါမ်ိဳးေတြ လုပ္ခ်င္တဲ့အတြက္ ျမန္မာႏုိင္ငံ ေကာ္ဖီအသင္းနဲ႔ ပူးေပါင္းၿပီးေတာ့ အရည္အေသြးျမင့္တဲ့ ေကာ္ဖီေတြကို ဘယ္လိုထုတ္ရတယ္ဆုိတာကို သူတို႔က နည္းပညာပံ့ပိုးေပးတယ္။ စက္ပစၥည္းေတြလည္း ပံ့ပိုးေပးတယ္။ တႏွစ္ေလာက္လုပ္ၿပီးတဲ့အခါမွာ ထြက္ရွိလာတဲ့ ေကာ္ဖီအရည္အေသြးေတြကို Winrock International ကပဲ အေမရိကားမွာရွိတဲ့ SCA လို႔ေခၚတဲ့ Specialty Coffee Association of America ရယ္၊ ေနာက္တခါ CQI လို႔ေခၚတဲ့ Coffee Quality Institute က ပုဂၢိဳလ္ေတြကို ဖိတ္ၿပီးေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ cupping event ေလးတခု လုပ္တယ္ခင္ဗ်။ ၂၀၁၅ ေမလမွာ တႀကိမ္လုပ္တယ္။ ဒုတိယတႀကိမ္က်ေတာ့ ၂၀၁၆ မတ္လမွာ က်ေနာ္တို႔လုပ္တယ္။ ဆုိေတာ့ အဲဒီ cupping အသင္းကေနထြက္လာတဲ့ အထူးတန္း၀င္တဲ့ ေကာ္ဖီေတြကိုမွ Winrock International ကေန အေမရိကားမွာရွိတဲ့ Coffee Importers ေတြနဲ႔ က်ေနာ္တို႔ကို ခ်ိတ္ဆက္ေပးတယ္။ ခ်ိတ္ဆက္ေပးၿပီးေတာ့မွ ခုနကေျပာတဲ့ အရည္အေသြးရွိတဲ့ ေကာ္ဖီေတြကို အေမရိကားမွာရွိတဲ့ Atlas Coffee Importers ကေနမွ တင္သြင္းျခင္းျဖစ္ပါတယ္။”

သူေျပာသြားတဲ့ထဲက cupping event ဆိုတာကေတာ့ ေကာ္ဖီကို အျမည္းေသာက္ၾကည့္ၿပီးေတာ့ အရည္အေသြးအဆင့္ သတ္မွတ္တာျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီမွာ ျမန္မာ့ေကာ္ဖီေတြဟာ အထူးတန္းဝင္ သတ္မွတ္ခံခဲ့ရတာ ျဖစ္ပါတယ္။

“Cupping လုပ္လိုက္တဲ့အခ်ိန္မွာ ထြက္လာတဲ့ အမွတ္ေပါ့ေနာ္ အမွတ္ ၈၀ ေက်ာ္တယ္ဆိုရင္ သူက အရည္အေသြး အဆင့္အတန္း၀င္တယ္လို႔ သတ္မွတ္ထားပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔ အခု ဒီ cupping event ကို လုပ္လိုက္တဲ့အခ်ိန္မွာ ပထမအဆင့္ကို ရတဲ့ေကာ္ဖီက ၈၇ မွတ္အထိ ရတယ္။ အထူးတန္း၀င္တယ္ေပါ့။”

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ စိုက္ပ်ဳိးေနတဲ့ ေကာ္ဖီ ၉၀% က ကုန္းျမင့္ေဒသပိုင္းမွာ စိုက္ပ်ဳိးတဲ့ Arabica ကုန္းျမင့္ေကာ္ဖီ အမ်ဳိးအစားျဖစ္ၿပီး ႐ွမ္းျပည္ဘက္မွာ စိုက္ပ်ဳိးၾကပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ရာသီဥတုအေျခအေနေၾကာင့္လည္း အရည္အေသြးေကာင္းတဲ့ ေကာ္ဖီေတြထြက္တာျဖစ္တယ္လို႔ ကိုစိုင္းဝမ္းက ေျပာပါတယ္။ မွန္ကန္တဲ့ထုတ္လုပ္မႈပိုင္းအတြက္ Winrock International အဖဲြ႔က အေသးစားေကာ္ဖီ စိုက္ပ်ဳိးသူေတြကို အဓိကထားၿပီး နည္းပညာ ပံ့ပိုးမႈေတြေပးေနတာပါ။

“Winrock International ကေန က်ေနာ္တုိ႔ကို ကူညီေပးေနတယ္ဆုိတာ နည္းပညာေတြေပါ့ ဘယ္လို မွန္မွန္ကန္ကန္ ထုတ္လုပ္ရမလဲ။ ဘယ္လိုနည္းပညာေတြနဲ႔ လုပ္ေဆာင္ရမလဲ ဆုိတာမ်ိဳးေတြကို သင္တန္းေပးတာျဖစ္ပါတယ္။ သင္တန္းေပးတဲ့ေနရာမွာလည္း သူတုိ႔က ၁ ဧက၊ ၂ ဧကေလာက္ပဲစိုက္တဲ့ ၿခံပိုင္ရွင္ေလးေတြေပါ့ သူတို႔ကို အဓိကဦးစားေပးၿပီးေတာ့ သင္တန္းေပးျခင္းျဖစ္ပါတယ္။”

ေမး - သူတို႔က ၂၀၁၉ အထိ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ဒီအစီအစဥ္ကို လုပ္သြားမယ္လို႔ က်မတို႔ သိရပါတယ္။ အဲဒီ ၂၀၁၉ အေက်ာ္မွာ ဒီပံ့ပိုးကူညီမႈေတြ မရွိေတာ့ဘူးဆုိရင္ေကာ ျမန္မာႏုိင္ငံက ေကာ္ဖီစိုက္ပ်ိဳးသူေတြ ထုတ္လုပ္တဲ့သူေတြ တင္ပို႔တဲ့သူေတြအေနနဲ႔ အခုလက္ရွိ သြားေနတ့ဲ အရွိန္အဟုန္အတုိင္း အရည္အေသြးအတိုင္း ဆက္ၿပီးေတာ့ ထိန္းထားႏုိင္မယ္လို႔ ထင္ပါသလားရွင့္။

“အဲဒါက အေရးႀကီးဆံုး အခ်က္ပါပဲ။ ျမန္မာႏုိင္ငံ ေကာ္ဖီအသင္းကလည္း အမ်ားႀကီး ဂ႐ုစိုက္ပါတယ္။ ေနာင္တခ်ိန္ ကိုယ့္ဘာသာကိုယ္ ဆက္ၿပီး ရပ္တည္သြားႏုိင္ဖို႔အတြက္ကိုလည္း အခုကတည္းက စၿပီး ျပင္ဆင္ေနပါတယ္။ အဓိကကေတာ့ နည္းပညာပိုင္းပါပဲ။ ပံ့ပိုးမႈေတြကလည္း စက္ပစၥည္းပိုင္းေတြလည္း တျဖည္းျဖည္းနဲ႔ ပါပါလာပါတယ္။ ေတာင္သူငယ္ေလးေတြကိုလည္း ပံ့ပိုးတယ္။ ေတာင္သူႀကီးေတြကိုလည္း သူတုိ႔က ပံ့ပိုးတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔က ဒီနည္းပညာေတြ ရၿပီဆုိရင္ေတာ့ အရည္အေသြးေတြကို ဆက္ၿပီးေတာ့ ထိန္းသိမ္းသြားဖို႔အတြက္ သိပ္ေတာ့ မခက္ခဲပါဘူး။ က်ေနာ္တုိ႔ လုပ္ႏုိင္မွာပါ။”

ျမန္မာႏိုင္ငံေကာ္ဖီအသင္း အတြင္းေရးမွဴး ကိုစိုင္းဝမ္းျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အရင္က ႏိုင္ငံပိုင္ ေကာ္ဖီၿခံေတြသာ႐ွိခဲ့ရာက ၁၉၉၉ ခုႏွစ္ကစလို႔ ပုဂၢလိကပိုင္ ေကာ္ဖီစိုက္ပ်ဳိးၿခံေတြ ႐ွိလာခဲ့ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံေကာ္ဖီအသင္းကိုေတာ့ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္မွာ စတင္ဖဲြ႔ခဲ့တာပါ။ ျမန္မာ့သီးႏွံထြက္ကုန္ေတြ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုထဲ တင္သြင္းခြင့္ ေလွ်ာ့ေပါ့မႈေတြလုပ္ခဲ့ၿပီး ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ကမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံက ေကာ္ဖီေစ့အိတ္ အနည္းငယ္ တင္သြင္းခဲ့ပါေသးတယ္။ ဒါေပမယ့္အထူးတန္းဝင္ ျမန္မာ့ေကာ္ဖီေစ့ေတြကို စီးပြားျဖစ္ပမာဏ တင္သြင္းမႈကေတာ့ အခုမွ ပထမဆံုးျဖစ္ပါတယ္႐ွင္။

XS
SM
MD
LG