သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ျမန္မာ့အေျပာင္းအလဲ နဲ႔ အမ်ိဳးသမီးေတြ အခန္းက႑


"ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ဒီမိုကေရစီဟာ အမ်ိဳးသမီးေတြ အတြက္ အလုပ္ျဖစ္ႏိုင္မလား"ဆိုတဲ့ ေခါင္းစဥ္နဲ႔ Nang Lao Liang Won ေခၚ ေဒၚေဌးေဌး က NED အဖြဲ႔႐ံုးမွာ ဦးေဆာင္ေဆြးေႏြးေနစဥ္။
ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ စီးပြားေရး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြ ေဖာ္ေဆာင္ လာေနတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံ မွာ ႏိုင္ငံလူဦးေရ တ၀က္ေလာက္ကို ကိုယ္စားျပဳတဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြအတြက္ အခြင့္အေရးေတြနဲ႔ အခြင့္အလမ္းေတြ တိုးတက္ေကာင္းမြန္ လာေစမယ့္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြကို တၿပိဳင္တည္း လုပ္ေဆာင္သြားဖို႔ အေရးႀကီးတဲ့ အေၾကာင္း အမ်ိဳးသမီးနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရး လႈပ္ရွားသူတခ်ိဳ႕က ေထာက္ျပေျပာဆိုေနၾကပါတယ္။ ၀ါရွင္တန္ဒီစီၿမိဳ႕ေတာ္မွာ အေျခစိုက္တဲ့ ကမၻာတ၀ွမ္း ဒီမိုကေရစီေရးလႈပ္ရွားမႈေတြကို ကူညီေထာက္ပံ့ေပးေနတဲ့ National Endowment for Democracy (NED) အဖြဲ႔႐ံုးမွာ မေန႔ကျပဳလုပ္တဲ့ ေဆြးေႏြးပြဲမွာ အခုလို ေထာက္ျပ ခဲ့ၾကတာျဖစ္ပါတယ္။ ကိုယ္တိုင္သြားေရာက္ သတင္းယူခဲ့တဲ့ မခင္ျဖဴေထြးက အျပည့္စံု ေျပာျပေပးပါမယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ႏိုင္ငံေရး ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္မႈ အဆင့္ဆင့္တိုင္းမွာ အမ်ိဳးသမီးေတြ ပါ၀င္ခဲ့တဲ့ အခန္းက႑ေတြနဲ႔အတူ လက္ရွိ ပြင့္လင္း လာတဲ့ ျမန္မာ့ ႏုိင္ငံေရး အခင္းအက်ဥ္းမွာ အမ်ိဳးသမီးေတြ ဘယ္လို ဆက္လက္ ပါ၀င္ႏိုင္မလဲ ဆုိတာနဲ႔၊ အမ်ိဳးသမီးေတြ ရင္ဆိုင္ေနရတဲ့ စိန္ေခၚအကဲစမ္းမႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ဒီေဆြးေႏြးပြဲမွာ ေဆြးေႏြးတင္ျပခဲ့ၾကတာျဖစ္ပါတယ္။ “Can Democracy Work for Women in Burma?” ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ဒီမိုကေရစီဟာ အမ်ိဳးသမီးေတြ အတြက္ အလုပ္ျဖစ္ႏိုင္မလား ဆိုတဲ့ ေခါင္းစဥ္နဲ႔ NED ရဲ႕ ေလ့လာေရးနဲ႔ သုေတသန အစီအစဥ္တခုနဲ႔ ေရာက္ေနတဲ့ Nang Lao Liang Won ေခၚ ေဒၚေဌးေဌး က ဦးေဆာင္ေဆြးေႏြးခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ႏုိင္ငံေရး ပြင့္လင္းလာမႈနဲ႔အတူ အမ်ိဳးသမီးေတြရဲ႕ လႈပ္ရွားမႈေတြ ပိုၿပီးရွိလာေနတာ ေတြ႔ႏုိင္ေပမဲ့ အမ်ိဳးသမီး အခြင့္အေရးေတြ တိုးတက္ေကာင္းမြန္ လာဖို႔မွာ အစိုးရကိုယ္တိုင္ကပါ လိုလိုလားလားနဲ႔ အားေပး ေဆာင္ရြက္ ရမွာ ျဖစ္တယ္လို႔ ေဒၚေဌးေဌးက ေျပာပါတယ္။

" အမ်ိဳးသမီးေတြအတြက္ ေနရာေတြ ေပးထားတာေတာ့ ဟုတ္ပါ တယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့မွ လုပ္ လည္း လုပ္ႏုိင္လာ ပါတယ္။ ေကာင္းလည္း ေကာင္းတယ္။ အမ်ိဳးသမီး ခ်ီတက္တာေတြ ျဖစ္လာ တယ္။ အမ်ိဳးသမီး ဖိုရမ္ေတြ ေပးလုပ္လာတယ္။ ဒါေပမဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြက နင္တို႔ကိစၥေတြ နင္တို႔ပဲ လုပ္ၾကဆိုၿပီးေတာ့မွ လုပ္မယ့္အစား၊ ဘာလည္းဆိုေတာ့ အစိုးရကိုယ္တုိင္က လိုလိုလားလားနဲ႔ ေထာက္ပ့့ံေတြေပးဖို႔ လိုတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လည္းဆိုေတာ့ အစိုးရကိုယ္တုိင္က ဘက္ဂ်က္ေတြ ခြဲေဝတဲ့ေနရာမွာ လိုတယ္။ အခုၾကည့္ေလ သူတို႔မွာရွိေနတဲ့ ျမန္မာ့အမ်ိဳးသမီးေရးရာဆိုတာ လုပ္အားေပးအဆင့္ပဲရွိတာ။ တကယ္ဆို အမ်ိဳးသမီးေတြကို တုိးတက္ဖို႔ဆိုရင္ အမ်ိဳးသမီးအတြက္ကို ဘက္ဂ်က္က သပ္သပ္ရွိရမွာ။

ေနာက္ၿပီးေတာ့မွ တုိင္းျပည္တိုးတက္ဖို႔ဆိုတာ အမ်ိဳးသမီးေတြက ပညာမတတ္လို႔ရွိရင္ လုပ္အား ငါးဆယ္ရာခိုင္ႏႈန္းက အသံုးမျပဳသလိုျဖစ္ေန တာေလ။ အမ်ိဳးသမီးေတြက တကယ္ဆိုရင္ ေနရာေပးရင္ လုပ္တတ္ပါတယ္။ သူတို႔ဘာသူတို႔ လုပ္ပါေစေတာ့၊ဆိုတာမ်ိဳးထက္ ပံ့ပိုးမႈေတြလိုတယ္။ အစိုးရကိုယ္တုိင္က ေျပာဖို႔လိုတယ္။ ဟိုေန႔က House Speaker ေျပာသြားတာ သိပါတယ္။ သူတို႔က အမ်ိဳးသမီးကိစၥတင္လာလို႔ရွိရင္ က်ေနာ္တို႔ လႊတ္ေတာ္က အတည္ျပဳေပးပါ့မယ္ဆိုတာ အဲ့ဒီ့ကတိအတိုင္း လုပ္ေပးပါလို႔။"

ျမန္မာအမ်ိဳးသမီးေတြအေနနဲ႔ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ စီးပြားေရးမွာ ပိုမိုပါ၀င္လာႏိုင္ေအာင္ အစိုးရက ေဆာင္ရြက္ေပးဖို႔လိုအပ္သလို၊ ျမန္မာႏိုင္ငံထဲမွာ
အမ်ိဳးသမီးအခြင့္အေရးနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရး ပညာေပးမႈေတြ အမ်ားအျပား လုပ္ေဆာင္ဖို႔ လိုအပ္ေနေသးတယ္ ဆုိတာကို လည္း ေဒၚေဌးေဌး က ေထာက္ျပခဲ့ပါတယ္။ ျမန္မာ့သမုိင္း တေလွ်ာက္ကိုျပန္ၾကည့္ ရင္ အမ်ိဳးသမီးေတြဟာ ႏုိင္ငံေရး၊ လူမႈေရး၊ စီးပြားေရး နယ္ပယ္အသီးသီးမွာ ပံုစံမ်ိဳးစံုနဲ႔ ေရွ႕တန္းကေန တက္တက္ၾကြၾကြ ပါ၀င္ခဲ့ၾကေပမဲ့လို႔၊ ေက်းရြာ အဆင့္ကေန ႏိုင္ငံေတာ္အဆင့္အထိ စီးပြားေရး၊ ႏုိင္ငံေရး၊ လူမႈေရး က႑တိုင္း၊ အဆင့္တိုင္းမွာ အမ်ိဳးသမီးေတြ ပါ၀င္ႏုိင္မႈကေတာ့ နိမ့္က်ေနဆဲျဖစ္တယ္ ဆိုတာကိုလည္း ေထာက္ျပၿပီးေတာ့ အမ်ိဳးသမီးအခြင့္အေရးနဲ႔ အမ်ိဳးသမီးေတြရဲ႕ ဘ၀ေတြ တိုးတက္ ေကာင္းမြန္လာဖို႔မွာ ျမန္မာလူမႈအသိုင္းအ၀ိုင္းအတြင္း ရွိေနတဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အျမင္သေဘာထား၊ အယူအဆေတြကို ေျပာင္းလဲပစ္ႏိုင္ဖို႔ အေရးႀကီးတယ္ လို႔႔လည္း ေဒၚေဌးေဌးက ေျပာပါတယ္။

"အဓိက အခက္အခဲက ဘာလဲဆိုေတာ့ အမ်ိဳးသမီးဆိုၿပီးေတာ့မွ ဒီအျမင္က၊ အမ်ိဳးသမီးဆုိရင္ ဘာမလုပ္ရဘူးဆိုတဲ့ အျမင္က အေရးႀကီးေနတာေလ။ ဘာျဖစ္လို႔လည္းဆိုေတာ့ အဲ့တာေတြက အိမ္ကအစ၊ ေက်ာင္းကအစ၊ ျပင္ရမွာ ဆိုတဲ့အခါက်ေတာ့ ဟုတ္ပါတယ္။ ခ်က္ျခင္းႀကီးကေတာ့ ျဖစ္လာမွာမဟုတ္ဘူး။ ဒီေန႔စပါ ေနာက္ဆယ္ႏွစ္က်ရင္ ျဖစ္လာမယ္။"

လက္ရွိလႊတ္ေတာ္ထဲမွာ အမ်ိဳးသမီးလႊတ္ေတာ္ဦးေရဟာ လႊတ္ေတာ္တခုလံုးရဲ႕ ၄ ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္ ရွိတယ္ဆိုတာကို လည္း ေဒၚေဌးေဌးက ေထာက္ျပပါတယ္။ ဒီေဆြးေႏြးပြဲမွာ ပါ၀င္ေဆြးေႏြးခဲ့တဲ့ NED အဖြဲ႔ရဲ႕ အာရွနဲ႔ကမၻာ့ေရးရာ လုပ္ငန္းမ်ားဆုိင္ရာ အႀကီးတန္း ညႊန္ၾကားေရးမွဴး Brian Joseph ကေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ အမ်ိဳးသမီးေရး လႈပ္ရွားမႈေတြဟာ အရင္ထက္စာရင္ ပိုမိုအားေကာင္း လာခဲ့သလို၊ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ေကာင္းေတြ လည္း ရွိလာေနၿပီလို႔ ဆိုပါတယ္။

“က်ေနာ္ ျမန္မာကိစၥမွာ ပါ၀င္လုပ္ကိုင္လာခဲ့တာ ႏွစ္ ၂၀ နီးပါးေလာက္ရွိပါၿပီ။ က်ေနာ္ေျပာႏိုင္တာကေတာ့ လြန္ခဲ့တဲ့ ၁၀ ႏွစ္၊ ၁၅ ေလာက္တုန္းက ဆိုရင္ ျမန္မာ့အမ်ိဳးသမီးေရး လႈပ္ရွားမႈေတြ မရွိသေလာက္ပါ။ လူမႈေရး လုပ္ငန္းေတြ၊ အစဥ္အလာအရ ရွိလာတဲ့ အမ်ိဳးသမီးအဖြဲ႔အစည္းေတြလုပ္ေနက် ပညာေရး၊ က်န္းမာေရး လုပ္ငန္းေတြ၊ ကူညီေစာင့္ေရွာက္ေရး လုပ္ငန္းေတြမွာ ပါ၀င္လုပ္ကိုင္ေတြမွာ ပါ၀င္ပတ္သက္ေနတဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြကေတာ့ အမ်ားႀကီး ရွိပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အမ်ိဳးသမီးအနည္းစုေလာက္ပဲ လူမႈအသိုင္းအ၀ိုင္း ရဲ႕ ေခါင္းေဆာင္ေနရာမွာ ရွိေနတာကို ေတြ႔ရမွာပါ။ ခုေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ သာမန္႐ိုးက် အမ်ိဳးသမီးအဖြဲ႔အစည္းပံုစံကေန အမ်ိဳးသမီးေတြဟာ ကိုယ့္ကိုယ္ကို စြမ္းရည္ျမင့္တင္မႈေတြနဲ႔ ႏုိင္ငံေရးနယ္ပယ္ေတြအထိပါ ထိုးေဖာက္ ၀င္ေရာက္ လာေနႏုိင္ၿပီျဖစ္ပါတယ္။”

ၿပီးခဲ့တဲ့ ၂ ႏွစ္ကစလို႔ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ တိုးတက္ေျပာင္းလဲမႈေတြ ရွိလာေပမဲ့လို႔ အမ်ိဳးသမီးအခြင့္အေရး၊ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ေတာ့ ေရွ႕ဆက္ ေဆာင္ရြက္စရာေတြ အမ်ားႀကီး ရွိေနေသးတယ္ ဆိုတာကို ေဆြးေႏြးသူေတြက ေထာက္ျပခဲ့ၾကပါတယ္။ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြ
ေဖာ္ေဆာင္ေနတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ နယ္ပယ္က႑အသီးအသီးမွာ အမ်ိဳးသမီးေတြ ပါ၀င္မႈအားေကာင္းလာေအာင္ ေဆာင္ရြက္သြားဖို႔ အေရးႀကီးသလို၊ အမ်ိဳးသမီးေတြကို ေနရာမေပးဘဲနဲ႔ေတာ့ လက္ရွိေဖာ္ေဆာင္ေန တဲ့ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြဟာ ျပည့္၀တဲ့ ဒီမိုကေရစီ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲ မႈေတြ ျဖစ္မွာမဟုတ္တဲ့အေၾကာင္း ဒီေဆြးေႏြးပြဲမွာ ပါ၀င္သူေတြက ေထာက္ျပ ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကပါတယ္။
XS
SM
MD
LG