သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

စစ္အစိုးရ အုပ္ခ်ဳပ္ေနတဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ မၾကာခင္တုန္းက ေရြးေကာက္ပြဲ လုပ္ခဲ့သလို ျမန္မာ့ဒီမုိကေရစီ ေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကိုလည္း ေနအိမ္အက်ယ္ခ်ဳပ္ကေန ျပန္လႊတ္ေပးလိုက္ၿပီမုိ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ အေျခအေနဟာ တနည္းနည္းနဲ႔ေတာ့ တုိးတက္လာႏုိင္တယ္ဆုိတဲ့ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ေတြ ထြက္ေပၚေနပါတယ္။ တုိးတက္လာႏုိင္ေျခရွိတဲ့ အထဲမွာ စီးပြားေရးပိုင္းမွာေရာ ဘယ္ေလာက္ တုိးတက္လာႏိုင္တယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္ႏုိင္ပါသလဲ၊ ေဒသတြင္းက ႏုိင္ငံေရး သုံးသပ္သူေတြကေတာ့ ႀကိဳျမင္ရတဲ့ အနာဂတ္မွာ စီးပြားေရးအရ တုိးတက္မႈေတြ သိပ္မရွိႏုိင္ဘူးလို႔ ေျပာေနတဲ့အေၾကာင္း ဘန္ေကာက္႐ုံးက ဗီြအိုေအ သတင္းေထာက္ ရြန္ ေကာ္ဘန္ (Ron Corben) က သုံးသပ္ထားပါတယ္။ အျပည့္အစုံကို ကိုရန္ႏုိင္က တင္ျပေပးထားပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ ဗဟုိဘဏ္ အႀကီးအကဲက တုိင္းျပည္ရဲ႕ စီးပြားေရး အေျခအေနဟာ အလြန္ကို ေကာင္းမြန္တယ္လို႔ ကမၻာ့ဘဏ္ကို မၾကာေသးခင္က ေျပာၾကားလိုက္ၿပီးေတာ့ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႕နဲ႔ လယ္ယာထြက္ကုန္ ပစၥည္းေတြကို ျပည္ပပုိ႔ကုန္အျဖစ္ တင္ပို႔ရာကေန တုိင္းျပည္ရဲ႕ စီးပြားေရးဟာ အခုႏွစ္အတြင္းမွာ ၁၂% တုိးတက္လာဖြယ္ ရွိတယ္လို႔ ေျပာၾကားခဲ့တာပါ။ ဒါေပမဲ့ အာရွဖံြ႔ၿဖိဳးေရးဘဏ္ကေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ စီးပြားေရး ဖြ႔ံၿဖိဳးတုိးတက္မႈဟာ ၂၀၁၀ ခုႏွစ္မွာ ၅% ပဲရွိတယ္လို႔ ဆုိခဲ့ပါတယ္။

ဘယ္လိုပဲ ျဖစ္ေန ျဖစ္ေန အဲဒီ အကဲျဖတ္ခ်က္ ၂ ခုစလုံးကေတာ့ ျမန္မာျပည္သူ အမ်ားစုရဲ႕ ဘ၀ေတြကို ပိုၿပီး တုိးတက္လာေအာင္ လုပ္ေဆာင္ေပးႏုိင္မွာ မဟုတ္ဘူးလို႔ ျမန္မာ့အေရး ကၽြမ္းက်င္သူေတြက ဆိုေနၾကပါတယ္။ ၾသစေၾတးလ်ႏုိင္ငံ မကြာရီ တကၠသိုလ္က စီးပြားေရး ပညာရွင္ အလစ္စန္ ဗစ္ေကရီ (Alison Vicary) ကေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ အခက္အခဲေတြ အေတာ္မ်ားမ်ားကို ရင္ဆုိင္ေနရတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။

“အေျခအေနေတြကေတာ့ အေတာ္ေလးကို ႐ႈပ္႐ႈပ္ေထြးေထြးနဲ႔ ဆုိးေနတဲ့ အေနအထားလို႔ က်မ ေျပာခ်င္ပါတယ္။ က်မတုိ႔ ဆက္တုိက္ရေနတဲ့ အစီရင္ခံစာေတြ အရေတာ့ လူေတြဟာ ေန႔စဥ္ ထမင္းပုံမွန္ စားဖို႔အတြက္ အခက္အခဲ ရွိေနပါတယ္။ ဒီအခ်က္က အေျခအေနမွန္ကို ျပသေနတယ္လို႔ က်မ ထင္ပါတယ္။ သာမန္ျပည္သူေတြ အတြက္ေတာ့ အေျခအေနေတြဟာ အခ်ိန္နဲ႔အမွ် ျဖည္းျဖည္းခ်င္း ပိုၿပီးေတာ့ ဆုိးဆုိးလာေနတယ္လို႔ က်မ အေနနဲ႔ ေျပာခ်င္ပါတယ္။”

ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ အာရွတုိက္မွာ အဆင္းရဲဆုံး ႏုိင္ငံေတြထဲက တႏုိင္ငံျဖစ္ၿပီး ခန္႔မွန္းေျခအားျဖင့္ တုိင္းျပည္ လူဦးေရရဲ႕ ၃ ပုံ ၁ ပုံ နီးပါးဟာ အလြန္ကို ဆင္းရဲႏြမ္းပါးတဲ့ အေျခအေနမွာ ေနေနရပါတယ္။ လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရးနဲ႔ ေရေၾကာင္း ဆက္သြယ္ေရးဆုိင္ရာ အေျခခံ အေဆာက္အအုံစနစ္ေတြ ေကာင္းမြန္ျခင္း မရွိတာကလည္း ဖြ႔ံၿဖိဳးတုိးတက္မႈကို ေႏွးေကြးေစပါတယ္။

ၿပီးခဲ့တဲ့ ႏို၀င္ဘာလ ၇ ရက္ေန႔က က်င္းပခဲ့တဲ့ ေရြးေကာက္ပဲြေၾကာင့္ တုိင္းျပည္ရဲ႕ စီးပြားေရးဟာ ပိုၿပီး ပြင့္လင္း လြတ္လပ္လာႏုိင္တယ္လို႔ ေဒသတြင္းက တခ်ဳိ႕ စီးပြားေရး ပညာရွင္ေတြနဲ႔ အကဲခတ္ေတြကေတာ့ ေမွ်ာ္လင့္ေနပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ စီးပြားေရးလုပ္ငန္း အမ်ားစုကို စစ္အစိုးရနဲ႔ သူတုိ႔နဲ႔ နီးစပ္သူေတြက လႊမ္းမုိးခ်ဳပ္ကိုင္ထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ေဒသတြင္း လူ႔အခြင့္အေရး ကိစၥရပ္ေတြကို လႈပ္ရွားေနတဲ့ Alt ASEAN အဖဲြ႕က ေျပာခြင့္ရပုဂၢိဳလ္ ဒက္ဘီ စေတာ့တ္ဟာ့ဒ္ (Debbie Stothard) ကေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္းမွာ အေျပာင္းအလဲေတြ ျဖစ္လာလိမ့္မယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္မထားဘူးလို႔ ဆုိပါတယ္။

“ျမန္မာႏုိင္ငံ ေက်းလက္ေဒသက ေနရာအေတာ္မ်ားမ်ားမွာ အေျခအေနေတြက ဆုိးေနပါတယ္။ အဲဒီမွာ လယ္ေျမသိမ္းမႈေတြ၊ အာဏာပိုင္ေတြဘက္က အခြန္ မတရား ေကာက္ခံမႈေတြနဲ႔ အလုပ္လုပ္ဖို႔အတြက္ အခြင့္အလမ္းေတြ မရွိတာေၾကာင့္ လူေတြဟာ သူတုိ႔ဟာသူတို႔ စားဖို႔အတြက္ေတာင္ မစိုက္ႏုိင္ၾကေတာ့ပါဘူး။ ျပည္သူ အေတာ္မ်ားမ်ားကေတာ့ ေရြးေကာက္ပဲြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး စိတ္မခ်မ္းသာၾကသလို အယုံအၾကည္လည္း မရွိၾကပါဘူး။ ဒီေရြးေကာက္ပဲြက အခြန္ေကာက္ခံတာေတြ ပိုမ်ားလာေစပါတယ္။”

ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္းမွာ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြေၾကာင့္ အေမရိကန္ အပါအ၀င္ ကမၻာေပၚက ႏုိင္ငံအေတာ္မ်ားမ်ားက စီးပြားေရး ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆုိ႔မႈေတြ ခ်မွတ္ထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ အခုလို စီးပြားေရး ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆုိ႔မႈ ခ်မွတ္ထားတာေတြက ျပည္ပ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြကို ရပ္တန္႔ေအာင္ မလုပ္ႏုိင္ခဲ့ပါဘူး။

ထုိင္းႏုိင္ငံဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ အမ်ားဆံုံးလုပ္တဲ့ ႏုိင္ငံျဖစ္ၿပီး အထူးသျဖင့္ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႕နဲ႔ ေရနံလုပ္ငန္းေတြမွာ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏံွမႈ အမ်ားဆုံးလုပ္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ေနာက္ထပ္ အဓိက ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏံွမႈလုပ္တဲ့ ႏုိင္ငံတႏုိင္ငံကေတာ့ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံျဖစ္ၿပီး စြမ္းအင္လုပ္ငန္းမွာ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏံွမႈေတြ အမ်ားဆုံး လုပ္ေနတာပါ။ ျမန္မာႏုိင္ငံကေန တျခား အဓိက တင္ပို႔ေနတဲ့ ျပည္ပပို႔ကုန္ေတြကေတာ့ သစ္နဲ႔ အဖုိးတန္ ေက်ာက္မ်က္ရတနာေတြျဖစ္ၿပီး ေဟာင္ေကာင္၊ အိႏၵိယ၊ ေတာင္ကိုရီးယားနဲ႔ စင္ကာပူ ႏုိင္ငံေတြက ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံသူေတြက အဲဒီက႑ေတြမွာ လာေရာက္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံတာေတြကို လုပ္ၾကပါတယ္။

အဲဒီလို ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြ ရွိေနေပမဲ့လည္း အစိုးရရဲ႕ စီမံခန္႔ခဲြပုံ ညံ့ဖ်င္းမႈေၾကာင့္ တုိင္းျပည္ရဲ႕ စီးပြားေရးဟာ ဆက္ၿပီးေတာ့ အားနည္းေနတုန္းပဲလို႔ ျမန္မာႏုိင္ငံ အေၾကာင္းကို စာေရးသားေနတဲ့ စာေရးဆရာ ဘာေတးလ္ လစ္တနာ (Bertil Lintner) က ေျပာပါတယ္။

“တုိင္းျပည္အတြင္းမွာ ေငြေၾကးအလုံးအရင္းနဲ႔ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏံွမႈဆုိတာ မရွိသေလာက္ပါပဲ။ ကုန္ထုတ္လုပ္ငန္းေတြနဲ႔ ေရရွည္ စီးပြားေရး ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈကို အေထာက္အကူ ျဖစ္ေစတဲ့ လုပ္ငန္းေတြမွာ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏံွမႈေတြ မရွိပါဘူး။”

လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ပိုင္းေတြ အတြင္းမွာ ျမန္မာအစိုးရဟာ ဆိပ္ကမ္းေတြနဲ႔ ပို႔ေဆာင္ေရး လုပ္ငန္းေတြ အပါအ၀င္ အေမရိကန္ေဒၚလာ သန္းေပါင္းမ်ားစြာ တန္ဖိုးရွိတဲ့ ႏုိင္ငံပိုင္ ပစၥည္းေတြကို စီးပြားေရး လုပ္ငန္းရွင္ေတြနဲ႔ စစ္အစိုးရ ထိပ္ပိုင္းနဲ႔ နီးစပ္တဲ့ စစ္တပ္အရာရွိေတြကို ေရာင္းခ်ခဲ့ပါတယ္။

ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီ ေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ဖမ္းဆီးထိန္းသိမ္းခဲ့ၿပီး ျမန္မာအစိုးရက အခုလအတြင္းမွာ လႊတ္ေပးဖို႔ ဆုံးျဖတ္လိုက္တာက စီးပြားေရး အေရးယူဒဏ္ခတ္ ပိတ္ဆို႔မႈေတြကို ျပန္လည္ေလွ်ာ့ခ်သင့္၊ မသင့္ ဆုိတာကို ျပန္ေဆြးေႏြးသုံးသပ္ရမယ့္ အေနအထား ျဖစ္လာခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ျမန္မာစစ္အစိုးရဘက္က ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြကို မလုပ္မခ်င္း အေရးယူဒဏ္ခတ္ ပိတ္ဆို႔မႈေတြကို ဆက္ၿပီးေတာ့ ထားသင့္တယ္လို႔ စာေရးဆရာ ဘာေတးလ္ လစ္တနာက ဆုိပါတယ္။

“အစိုးရဘက္က လိုက္ေလ်ာမႈ တစုံတရာ မျပဘဲနဲ႔ အေရးယူ ပိတ္ဆို႔မႈေတြကို ဖယ္ရွားေပးမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒါဟာ ပိတ္ဆုိ႔ ဒဏ္ခတ္မႈေတြ လုပ္ခဲ့တဲ့ ကနဦး ရည္ရြယ္ခ်က္ပါ။ ဒီေတာ့ အစိုးရဘက္က ထူးျခားတဲ့ တုိးတက္မႈ ဘာမွ မျပဘဲနဲ႔ ပိတ္ဆို႔အေရးယူမႈ ႐ုပ္သိမ္းေရးကို ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ေထာက္ခံမယ္လို႔ က်ေနာ္ မျမင္ပါဘူး။ ပိတ္ဆုိ႔အေရးယူမႈ ဆိုတာ ဒီအတြက္ လုပ္တာျဖစ္ၿပီး ႏုိင္ငံေရးအရ ဖိအားေပးထားတာပါ။”

အသစ္တက္လာမယ့္ အစိုးရက တုိင္းျပည္ရဲ႕ စီးပြားေရးကို ဘယ္လို ကိုင္တြယ္ေဆာင္ရြက္မယ္ ဆုိတာရယ္၊ အေရးယူဒဏ္ခတ္ ပိတ္ဆုိ႔မႈေတြ အေျခအေန ဘယ္လိုျဖစ္လာမယ္ဆုိတာ ေရရာမႈ မရွိတာေၾကာင့္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏံွႏုိင္ေခ် ရွိသူေတြဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြ လုပ္ဖို႔အတြက္ သတိထား ေစာင့္ၾကည့္ေနၾကပါတယ္။ ပညာရွင္ေတြကေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ စီးပြားေရးအရ အရွိန္အဟုန္နဲ႔ ဖြံ႔ၿဖိဳးတုိးတက္ေနတဲ့ ေဒသတြင္းမွာ ဆက္ၿပီးေတာ့ ေနာက္က် က်န္ေနသြားမယ့္ အလားအလာ ရွိေနတယ္လို႔ ဆုိပါတယ္။

XS
SM
MD
LG