သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ျမန္မာ့စီးပြားေရး လက္ရွိနဲ႔ ေရွ႕အလားအလာေပၚအျမင္


ေနျပည္ေတာ္တြင္ လုပ္ငန္းခြင္ဝင္ေနသည့္ လယ္သမားမ်ား။ ၁၁ ႏိုဝင္ဘာ ၂၀၁၄။

NLD ပါတီ ဦးေဆာင္တဲ့အစိုးရ တက္လာကတည္းက စီးပြားေရးပိုင္းနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး မွန္ကန္တဲ့ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ ေတြ ဘာေတြမ်ား ရွိထားပါၿပီလဲ၊ အစိုးရအေနနဲ႔ အခုခ်ိန္ထိ မလုပ္နုိင္္ေသးတာကေရာ ဘယ္က႑ေတြရွိပါသလဲ၊ လူထုအတြက္ စီးပြားေရး အက်ဳိးသက္ေရာက္မႈေတြျမင္ရဖို႔ ဘယ္ေလာက္ၾကာၾကာ ေစာင့္ရဦးမလဲဆုိတာနဲ႔ တိုင္းျပည္စီးပြားေရး ဘယ္လို လမ္းေၾကာင္းေပၚမွာ ရွိေနသလဲ ဆိုတာေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး သံုးသပ္ခ်က္ေဆာင္းပါး ေရးသားထားသူ “က်ီးျဖဴ က်ီးမည္း” Facebook စာမ်က္ႏွာကို စီစဥ္သူေတြထဲက တဦးျဖစ္တဲ့ ကိုေက်ာ္ေဇာခိုင္ကို ကိုေက်ာ္ေက်ာ္ သိန္းက ဆက္သြယ္ေမးျမန္းၿပီး ဒီသီတင္းပတ္ စီးပြားေရးက႑မွာ တင္ျပထားပါတယ္။

NLD အစိုးရတက္လာခ်ိန္ကတည္းက စီးပြားေရးပိုင္းနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး မွန္ကန္တဲ့လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြအေနနဲ႔ တႏုိင္ငံလံုး စီးပြားေရးကို ၿငိမ္ေအာင္လုပ္လာႏုိင္တယ္လုိ႔ ကိုေက်ာ္ေဇာခိုင္ကေျပာပါတယ္။

“အစိုးရက တက္လာေတာ့ အဓိက agenda က ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလိုမ်ဳိးျဖစ္ေတာ့ ၂၀၁၆ မွာေတာ့ သိပ္အမ်ားႀကီး မေတြ႔မိဘူးေပါ့ဗ်ာ။ ၂၀၁၇ ထဲ ေရာက္လာတဲ့အခါမွာေတာ့ တခ်ဳိ႕သတင္းေတြ စေတြ႔ရပါတယ္။ အေရးႀကီးတယ္ထင္ရတာက အခုေတာက္ေလွ်ာက္ ေျပာလာတဲ့ မက္ခ႐ို (Macro) စီးပြားေရးကို ၿငိမ္ေအာင္လုပ္လာႏုိင္တယ္၊ ေနာက္ၿပီးေတာ့ အဲဒါနဲ႔ဆက္စပ္ၿပီးေတာ့ မိုက္ခ႐ို (Micro) စီးပြားေရး reform ေပါ့ဗ်ာ၊ ဒီ စီးပြားေရးက႑ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြအတြက္ ကမာၻ႔ဘဏ္ကေန တႏွစ္ကို ေဒၚလာ သန္း ၂၀၀ နဲ႔ ၆ ႏွစ္ ကူညီရမယ္ဆိုတဲ့ သေဘာတူစာခ်ဳပ္မ်ဳိးေတြလည္း ခ်ဳပ္ထားၿပီးသြားပါၿပီ။ ဒီႏွစ္ဦးပိုင္းမွာေပါ့ ေနာ္ …”

စီးပြားေရးနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ ဥပေဒပိုင္းမွာဆိုရင္ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္၊ မတ္လမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈဥပေဒသစ္ ထြက္လာတာ၊ ဒီဇင္ဘာလမွာ ကုမၸဏီမ်ားအက္ဥပေဒသစ္ ထြက္လာတာေတြကို ကိုေက်ာ္ေဇာခုိင္က ေထာက္ျပပါတယ္။

“ပထမတခုက ႏုိင္ငံျခားရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈကို လမ္းဖြင့္ေပးတဲ့ဟာ၊ အခု ဒုတိယတခုျဖစ္တဲ့ ကုမၸဏီမ်ားအက္ဥပေဒသစ္က်ေတာ့ ႏုိင္ငံျခားကုမၸဏီေတြနဲ႔ ျပည္တြင္းကုမၸဏီေတြ ဘယ္လိုေပါင္းႏုိင္မလဲဆိုတဲ့ဟာေတြက ပိုၿပီးရွင္းရွင္းလင္းလင္း ျဖစ္လာတယ္လုိ႔ ေျပာၾကတယ္။ ဒီဥပေဒသစ္က ADB အကူအညီနဲ႔ ဆြဲထားတာဆုိေတာ့ တျခားႏုိင္္ငံေတြရဲ႕ အေတြ႔အၾကံဳေကာင္းေတြလည္း ပါလာတယ္ဆုိတဲ့ သေဘာေပါ့ ေနာ္ … ဒီဥပေဒက ဒါေပမဲ့ ဒီႏွစ္ ၾသဂုတ္ ၁ ရက္ေန႔က်မွ စၿပီးအသက္ဝင္မွာ။ အက်ဳိးေက်းဇူး အေနနဲ႔ ဥပမာ ရန္ကုန္စေတာ့အိတ္ခ်ိန္းလိုေနရာမ်ဳိးမွာ ႏုိင္ငံျခားသားရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြ ဝင္လာႏုိင္တဲ့သေဘာ ရွိပါတယ္။”

ေနာက္တခ်က္ကေတာ့ ဘ႑ာႏွစ္ကာလ အေျပာင္းအလဲလုပ္ထားတာပါ။ ျမန္မာႏုိင္္ငံရဲ႕ ဘ႑ာႏွစ္ကို ေတာက္ေလွ်ာက္ သတ္မွတ္လာတာက ႏွစ္တႏွစ္ရဲ႕ ဧၿပီလ ၁ ရက္ေန႔မွာစၿပီး ေနာက္ႏွစ္္ မတ္လ ၃၁ ရက္ေန႔မွာ အဆံုးသတ္ပါတယ္။ အခု ေျပာင္း လဲသတ္မွတ္လိုက္တဲ့ ဘ႑ာႏွစ္အသစ္အရဆိုရင္ ေအာက္တိုဘာလ ၁ ရက္ေန႔မွာစၿပီး စက္တင္ဘာလ ၃၀ ရက္ေန႔မွာ အဆံုး သတ္မွာျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒါနဲ႔ဆက္စပ္ၿပီး လႊတ္ေတာ္မွာ အစိုးရအသံုးစရိတ္အတြက္ ေတာင္းခံထားတာေတြနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ကိုေက်ာ္ေဇာခိုင္က အခုလိုရွင္းျပပါတယ္။

“အဲဒီေတာ့ ေရွ႕လာမယ့္ ဧၿပီကေန ေအာက္တိုဘာ ၆ လမွာ သူက ဘတ္ဂ်က္ အရင္လို တႏွစ္မဟုတ္ဘဲ ၆ လစာ သပ္သပ္ခြဲရ မယ့္သေဘာျဖစ္သြားတယ္။ အဲဒီအတြက္ ျပည္ေထာင္စုအစိုးရက လႊတ္ေတာ္မွာ က်ပ္ဘီလီယံ ၁၀,၀၀၀ ေက်ာ္ ေတာင္းထား တယ္ဗ်။ အခု ဒီ ဇန္နဝါရီမွာ။ စီမံဘ႑ာဝန္ႀကီးက ေတာင္းထားတယ္။ အဲဒီထဲကမွ အမ်ားစုျဖစ္တဲ့ ၂၇% ေက်ာ္ေက်ာ္ကို စီမံ ဘ႑ာက သံုးမယ္လုိ႔ ေတာင္းထားတယ္။ ဒုတိယလိုက္တာက စြမ္းအင္ေပါ့။ သူလည္း (က်ပ္) ဘီလီယံ ၂,၀၀၀ ေက်ာ္သံုးမယ္။ ေနာက္ တတိယအေနနဲ႔မွ (က်ပ္) ဘီလီယံ ၁,၀၀၀ ေက်ာ္ကို တပ္ကသံုးမယ္လုိ႔ ေတာင္းထားတာရွိတယ္။ ဆိုလိုတာက ဒီ ဘတ္ဂ်က္ခြဲေငြေတြမွာပါ အေျပာင္းအလဲျဖစ္လာတယ္၊ အဲဒါက ေကာင္းတဲ့အေျပာင္းအလဲလို႔ က်ေနာ္ ယူဆတယ္။”

စီမံကိန္းပိုင္းမွာလည္း စီမံကိန္းႀကီးေတြထြက္လာၿပီး အဲဒီထဲကမွ အဓိကကေတာ့ လွ်ပ္စစ္နဲ႔စြမ္းအင္ပိုင္းျဖစ္တယ္လုိ႔ ေျပာပါ တယ္။

“LNG Project ေတြ လာေတာ့မယ္။ LNG Project ဆိုတာက Liquefied Natural Gas ေပါ့ဗ်ာ၊ က်ေနာ္တို႔ လြယ္ေအာင္ ေျပာရ လို႔ရွိရင္ gas ကိုသံုးၿပီးေတာ့ လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အားထုတ္္မွာ။ အခု သူတို႔ ေလးေနရာ လ်ာထားထားတယ္။ ရန္ကုန္္တိုင္းမွာ အလံု၊ ဧရာဝတီတိုင္းမွာ ေခ်ာင္းသာနားမွာ မီးေလာင္ခ်ဳိင္ဆိုတာရွိတယ္၊ ၿပီးရင္ ထားဝယ္မွာ၊ ေနာက္တခုက ရခိုင္မွာဆိုလို႔ရွိရင္ ေက်ာက္ျဖဴေပါ့။ အဲဒီေတာ့ ဒီ gas လွ်ပ္စစ္ဓာတ္ထုတ္တာနဲ႔ပတ္သက္လို႔ က်ေနာ္တုိ႔ ဒီ ေရအားတို႔ ေက်ာက္မီးေသြးသမားတို႔က လည္း ကန္႔ကြက္ထားတာေလးေတြေတာ့ ရွိတာေပါ့။ အဓိကကေတာ့ ေစ်းေၾကာင့္ေပါ့။ ဒါေပမဲ့ ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ ဒီ စြမ္းအင္နဲ႔ လွ်ပ္စစ္ project ႀကီးေတြက စေတာ့မယ္ေပါ့ဗ်ာ။ ဒါေတြဟာ ေကာင္းတဲ့အေျပာင္းအလဲေတြ၊ အစိုးရရဲ႕ အားစို္က္ထားတဲ့ အေျပာင္းအလဲ ေတြလို႔ က်ေနာ္ျမင္ပါတယ္။”

အစိုးရက အားစိုက္ထားတယ္လုိ႔ဆိုတဲ့ အေျပာင္းအလဲေတြရွိသလို အစိုးရအေနနဲ႔ လုပ္သင့္ပါလ်က္နဲ႔ မလုပ္ေသးတာ၊ မလုပ္ႏိုင္ ေသးတာေတြထဲမွာ အဓိကတခုက လယ္ယာေျမျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးနဲ႔ ေျမယာဆိုင္ရာျပႆနာေတြျဖစ္တယ္လို႔ ကိုေက်ာ္ေဇာခိုင္ ကေျပာပါတယ္။ ေနာက္တခုကေတာ့ စီးပြားေရးနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး အေရးပါတဲ့အခ်က္အလက္ေတြကို တရားဝင္ထုတ္ျပန္မႈ အားနည္း တဲ့အတြက္ လူထုအျမင္ကုိ ေဝဝါးေစတာေၾကာင့္ ဒါကိုအခြင့္ေကာင္းယူၿပီး ဆိုရွယ္မီဒီယာေခတ္မွာ အစိုးရကို တိုက္ခိုက္ခြင့့္ရေစ တယ္လုိ႔ ေထာက္ျပပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ အစိုးရအဖြဲ႔ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးကို ျပန္ၿပီးခ်ိန္ဆဖို႔ သူကအၾကံေပးပါတယ္။

“ဗ်ဴိ႐ိုကေရစီယႏၲရားေဟာင္း အသားက်ေနတယ္ဆိုတဲ့ကိစၥလည္း အင္တာဗ်ဴးတခုမွာ စီးပြားေရးအၾကံေပး ေရွာင္ တာနယ္လ္ (Sean Turnell) ကလည္း ေျပာထားတာရွိေတာ့ ဒီအပို္င္းေတြကို ျပန္ၿပီးေတာ့ ျပဳျပင္ႏုိ္င္ဖို႔ လိုတယ္လုိ႔ထင္တယ္။ ေနာက္ က်ေနာ့္ အျမင္တခုကေတာ့ ျပည္ပမွာေရာက္ေနတဲ့ ဗမာႏုိင္ငံသားေတြအတြက္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ အစည္းအေဝးေပါ့၊ Investment Forum (လို႔) ေခၚမယ္နဲ႔တူတယ္၊ အဲလိုဟာမ်ဳိး တခုေလာက္လုပ္ႏုိင္ရင္ ေကာင္းမယ္ထင္တယ္။

“ေနျပည္ေတာ္မွာ ဝန္ႀကီးဌာနေပါင္းစံု၊ ဒါမွ မဟုတ္ တိုင္းေဒသႀကီးနဲ႔ ျပည္နယ္ေတြကပါလာၿပီး သူတုိ႔ဆီမွာရွိတဲ့၊ လုပ္ခ်င္တဲ့ Project ေတြကို ခ်ျပမယ္ဆုိလို႔ရွိရင္ ႏုိင္ငံျခားမွာ ေရာက္ေနတဲ့ ဗမာႏုိင္ငံသား၊ ဗမာႏုိင္ငံသားဆိုေပမဲ့ တျခားႏုိင္္ငံသားခံယူသြား လည္း က်ေနာ့္အျမင္က ဒါ ဗမာႏုိင္္ငံသားပဲ၊ သူတို႔ ေတြက အရင္းအႏွီးနဲ႔ နည္းပညာကအစ ျပည္တြင္းမွာ လက္ရွိ ရွိေနတဲ့ လုပ္ငန္းသမားေတြနဲ႔ ေပါင္းစည္းသြားႏုိင္တယ္လုိ႔ က်ေနာ္ ထင္တယ္ဗ်ာ။ ဥပမာ၊ ျမန္မာေတြခ်ည္းပဲ မလုပ္ႏိုင္ဘူးဆိုရင္လည္း ႏုိင္ငံျခားမွာရွိတဲ့ ျမန္မာေတြက သူတို႔ဖာသာသူတို႔ ႏုိင္ငံျခား အရင္းအႏွီးနဲ႔ နည္းပညာကို ရွာၿပီးသြင္းလာႏုိင္တယ္။ ဒီဟာက ခုလို ႏုိင္္ငံေရးအခင္းအက်င္းနဲ႔ ႏုိင္ငံျခားရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ ေမွ်ာ္ေနရတဲ့ အခ်ိန္မ်ဳိးမွာ အေျဖတခုမ်ား ျဖစ္မလားလို႔ စဥ္းစားၾကည့္ႏုိင္ပါ တယ္။”

သူ႔ရဲ႕ေဆာင္းပါးထဲမွာ “ေရတိုမွာ စီးပြားေရးေျပလည္လာၿပီလို႔ ၾကားရဖို႔မရွိဘူး၊ ေျပလည္မႈက မိုက္ခ႐ိုအဆင့္ထိေရာက္ဖို႔၊ တနည္း လူထုတရပ္လံုးေခ်ာင္လည္အားနဲ႔ လမ္းေပၚမွာ အက်ဳိးသက္ေရာက္မႈေတြျမင္ရဖို႔ လိုႏုိင္္ေသးတယ္” လို႔ေရးထားပါတယ္။ ဒီေတာ့ လူထုတရပ္လံုးအတြက္ အက်ဳိးသက္ေရာက္ဖို႔ ဘယ္ေလာက္အၾကာဆံုး၊ ဘယ္ေလာက္အျမန္ဆံုး ေစာင့္ရမယ္လုိ႔မ်ား သူ ျမင္ထားပါသလဲ -

“က်ေနာ့္အျမင္ေပါ့ေနာ္ … ဒီသက္တမ္းမွာေတာ့ ခုလို ျပင္ရင္းဆင္ရင္း တြန္းရင္းတိုက္ရင္းနဲ႔ပဲ ၿပီးသြားႏုိင္ပါတယ္။ ဘာလို႔လဲ ဆိုေတာ့ တဘက္မွာလည္း ႏုိင္ငံေရးအေနနဲ႔ ရခုိင္ကိစၥတို႔၊ တျခားအက်ပ္အတည္းေတြကို ရွင္းေနရတာေတြ ရွိေသးတာကိုး။ အဲဒီ ေတာ့ အစိုးရအေနနဲ႔က်ေတာ့ ေရရွည္ ျပည္သူ႔အက်ဳိးစီးပြားကိုၾကည့္ၿပီး ဒီ Project ေတြ၊ တျခားဟာေတြ လုပ္ေနတယ္ဆိုေပမဲ့ လက္ရွိမွာက လူထုရဲ႕စီးပြားေရးနိမ့္က်မႈနဲ႔ အစိုးရအေပၚ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ေတြကိုလည္း ထည့္တြက္ဖုိ႔လိုမယ္။

“ႏုိင္ငံေရးပါတီတခုအေနနဲ႔လည္း ၂၀၂၀ ဆိုတဲ့ဟာက သူတို႔စဥ္းစားမယ့္ကာလတခုလို႔ က်ေနာ္ထင္တယ္။ ဒီေတာ့ က်ေနာ္ ထင္တယ္ အစိုးရက ယာယီအေျဖေတြ ရွာလိမ့္မယ္လုိ႔ ယူဆတယ္။ အဲဒီေတာ့ ဒီသက္တမ္းမွာ တကယ့္အေျခခံေကာင္းတဲ့ အုတ္ျမစ္ေတြကို ခ်ႏုိင္ၿပီဆိုရင္ ေနာက္သက္တမ္း ပထမ တႏွစ္ ႏွစ္ႏွစ္ေလာက္အတြင္းမွာ တကယ္တည္ၿငိမ္တဲ့ အသီးအပြင့္ တခ်ဳိ႕ စ ခံစားရမယ္လုိ႔ က်ေနာ္ ထင္တယ္ေပါ့ေနာ္ … ဒါ က်ေနာ့္အျမင္ပါ။”

ႏုိင္္ငံျခားရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြ ေမွ်ာ္လင့္ထားသေလာက္ ဝင္မလာဘူးဆိုေပမဲ့ ၂၀၁၇-၁၈ ဘ႑ာႏွစ္အတြက္ လ်ာထားတဲ့ ႏုိ္င္ငံျခား ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ ေဒၚလာ ၆ ဘီလီယံမွာ ေဖေဖာ္ဝါရီလကုန္ထိဆိုရင္ ေဒၚလာ ၅.၆ ဘီလီယံရွိေနတာေၾကာင့္ ျပည့္မီလုနီးအေျခအေန ရွိေနတာ၊ ဒါဟာ လြန္ခဲ့တဲ့ႏွစ္ေတြကထက္ နည္းသြားတယ္ဆိုေပမဲ့ တႏွစ္ခ်င္းစီလ်ာထားခ်က္ေတြ ျပည့္မီေနဆဲျဖစ္တာ၊ ျပည္ပ ကုန္သြယ္ေရး ပိုတက္လာတာ၊ ေငြစကၠဴ႐ိုက္ထုတ္ႏႈန္းမွာလည္း ၂၀၁၅-၁၆ ထက္စာရင္ ၂၀၁၆-၁၇ မွာ ထက္ဝက္ေလာက္ နည္းသြားတာေၾကာင့္ ေငြေဖာင္းပြမႈႏႈန္းဟာ ဒီႏွစ္မွာ ၆% ေက်ာ္ေလးပဲရွိမယ္လုိ႔ ခန္႔မွန္းထားတာ စတဲ့ အေျခအေနေကာင္းေတြ ရွိေနေပမဲ့ အစိုးရရဲ႕ သတင္းထုတ္ျပန္မႈ အားနည္းတာေၾကာင့္ လူထုက ေသခ်ာသိခြင့္မရဘူးလို႔ ကိုေက်ာ္ေဇာခုိင္ကေျပာပါတယ္။

“လူထုရဲ႕စိတ္ထဲမွာ စီးပြားေရးက ေကာင္းမလာဘူးဆိုတဲ့ ခံစားခ်က္ႀကီးျဖစ္ေနတယ္။ ဒါ ေကာင္းတဲ့အလားအလာေတာ့ မဟုတ္ ဘူးေပါ့။ ဒီဟာကို အစိုးရအေနနဲ႔ တနည္းနည္းနဲ႔ တုန္႔ျပန္ေပးဖို႔လိုတာေပါ့။ ဒါေပမဲ့ လက္ရွိအစိုးရအတြက္က လက္ရွိသက္တမ္းက သူ႔ရဲ႕ ပထမဦးဆံုး အစိုးရအေတြ႔အၾကံဳျဖစ္ၿပီး ဘက္ေပါင္းစံုမွာလည္း တျခား ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲရမယ့္ဟာေတြ၊ ႏုိင္ငံေရးစိန္ေခၚခ်က္ ေတြရွိေတာ့ အက်ပ္တည္းဆံုးကာလျဖစ္ေနတယ္။ ျပည္သူဘက္ကလည္း ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္က အျမင့္မားဆံုးအခ်ိန္ ျဖစ္ေနတယ္။

“က်ေနာ္ အႏွစ္ခ်ဳပ္ေျပာခ်င္တာက ဘာလဲဆိုေတာ့ အစိုးရနဲ႔ျပည္သူဟာ တကယ္တမ္းေျပာရင္ တေယာက္ကိုတေယာက္ တကယ္လိုအပ္ေနၾကတဲ့ အခ်ိန္ပါ၊ ဒါကအေရးႀကီးတယ္ဗ်။ ဒီအခ်က္ကို ႏွစ္ဘက္စလံုးက မွန္မွန္ကန္ကန္ ဆင္ျခင္ၾကဖို႔လိုတယ္။ က်ေနာ္တို႔ အခက္အခဲေတြေတာ့ရွိမယ္၊ ဒါေပမဲ့ က်ေနာ္ေရးခဲ့သလိုပဲ ဒီဟာေတြကို က်ေနာ္တုိ႔ ရင္ဆိုင္ၾကဖို႔ပဲေပါ့ဗ်ာ။ ဒါ က်ေနာ္ နိဂံုးခ်ဳပ္ေျပာခ်င္တာပါ။”

ျမန္မာ့စီးပြားေရး လက္ရွိနဲ႔ ေရွ႕အလားအလာေပၚအျမင္
please wait

No media source currently available

0:00 0:07:44 0:00
တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

XS
SM
MD
LG